Soʻzimning isboti oʻlaroq omadsiz kadrlardan birini sizlarga taqdim etaman.

Gap mening noʻnoq suratkash ekanimda emas, shunchaki bolalar juda battol...

@usmonosphere

Menga auditoriyasi katta kanallardan koʻra, kichik kanallar koʻproq yoqadi. Ularda erkin, samimiy postlar, oʻzuga xos kayfiyat topa olasiz.

Shunday moʻjazgina sahifalardan biri ​​— @choponli_qiz. U yerda biz bilan bir osmon ostida yashaydigan qiz kitoblar haqida, ijtimoiy mavzular haqida oʻz fikrlari va kechinmalarini yozib boradi.

Bir yutum toza havodan hoʻplagandek rohat qilmoqchi boʻlsangiz, “Choponli qiz” yozganlarini oʻqing.

👉🏿 @choponli_qiz

Xabarlarga koʻra, Fanlar akademiyasi qoshidagi Atamalar komissiyasining ishchi kengashi 30 ta atamaning oʻzbekcha muqobilini taklif etayotgan ekan.

Avvaliga quvonib, e’tibir bilan 30 ta “yangi atama”ni koʻrib chiqmoqchi boʻldim. Ammo afsuski, olimlar taklif etgan soʻzlardan koʻnglim toʻlgani yoʻq.

Birinchidan, 5-6 ta atamadan boshqasi umuman yangi emas. Allaqachon odamlar biladigan, faol foydalanayotgan soʻzlar. Masalan, “chellenj” atamasining muqobili “chorlov” ekanini kamida 6 yil avval bilganman. Feysbuk tarmogʻida “chorlov” tarzida koʻp ishlatardik. “Dostavka” esa “yetkazish” ekanini xalqqa taqdim qilish uchun Fanlar akademiyasi ovvora boʻlmay qoʻyaversin edi. Shundoq ham bilib, tushunib, tilimizga singdirib boʻlganmiz.

Qolgan soʻzlarni-ku aytmasam ham boʻlar. Kulgili, judayam achinarli. Nahotki “instrument”, “diskussiya”, “zona”, “konstruksiya”, “lider”, “marshrut”, “vnedorojnik”, “svetofor” kabi atamalarning allaqachon oʻzbekcha muqobili mavjudligi, hatto lugʻatlardan joy olgani, matnlarda qariyb har kuni qoʻllanayotganidan olimlar bexabar boʻlsa?

Menga qolsa, Fanlar akademiyasi degan mahobatli nomi bor tashkilot bunaqa qoʻl uchida ishlashni oʻziga ep koʻrmagani ma’qul.

Ikkinchidan, menga yangilik boʻlgan oʻsha besh-oltita soʻz ham juda maqtagulik emas. Sun’iy, majburan va chuqur oʻylamay yasalgan, oʻzbek tiliga singib ketishi dargumon soʻzlar.

Misol uchun, “karving” atamasi muqobili sifatida “meva bezakchiligi” soʻz birikmasi taqdim etilmoqda. Menimcha, qisqa soʻzni bunchalik uzun ifodalash uning tilga koʻchishiga toʻsqinlik qiladi. “Keshbek” atamasi ham shunday yoʻl bilan oʻzbekchalaahtirilgan: “hadya-qaytim”. Bunday urinishlar oʻzini oqlamasligi tabiiy. “Selfi” atamasini esa “oʻzchekim” koʻrinishida qoʻllash tavsiya qilingan. Yoʻq-yoʻq, hurmatli olimlar, yana takrorlayman: soʻzni murakkablashtirib, jimjimador qilib emas, oddiy va loʻndagina koʻrinishda tilimizga olib kirish lozim. Shundagina siz yaratgan yangi soʻzlar yashab keta oladi. Aksincha boʻlsa, shunchaki “selfi”, “karving”, “keshbek” kabi ixchamgina ajnabiy iboralarga yutqazib qoʻyaveradi. Shuni inobatga olsangiz, oʻzbek tilida soʻzlovchi kishi oʻlaroq boshim osmonga yetgan boʻlardi.

Qolaversa, yana bir ginamni aytib ketay: modomiki, atamlarni oʻzbekchalashtirishga bel bogʻlabsiz, yo ular hali tilimizga oʻrnashib ulgurmasidan sof oʻzbekona yangraydigan soʻzlar bilan almashtirishni taklif eting, yoki toʻgʻri kelgan atamani yoppa-barakasiga yasab tashlamang. Hamma atamani ham oʻzbekchada jaranglatib boʻlmasligini, ba’zan shart emasligini ham inobatga olaylik.

@usmonosphere

Tunov kuni Shon Beykerning “Anora” filmi 5 ta Oskar mukofotini olibdi. Jamoatchilik hayratda: Oskarga nima boʻlyapti oʻzi?

Ammo sizlarga hozir oʻzimizning, oʻppa-oʻzimizning “Anora”miz borligini aytmoqchiman. Ishonmasangiz, mana havola:

👉🏿 https://youtu.be/fwcQiBntSZs?si=fGvgS5VIPwHsSTWs

@usmonosphere

Агар аёл кишининг жаҳли чиқсаю индамаётган бўлса, бу унинг заифлигидан эмас.

У сени нима қилиш ҳақида шайтон билан келишаётганидан индамаяпти. Аслида шайтон уни тинчлантираётган бўлади ўша палла.

Эҳтиётингни қил)

PS: qayerdadir eshitgandim.

@qodirova_g

Toshkentga qaytib, ishga chiqsam, ish stolimda PIR nashriyotidan sovgʻalar kutib turgan ekan.

Biri Zulfiya Qurolboy qizining “Oyimtilla” romani. Yana biri esa Suhrob Boʻronovning “SHARQ. Xavfsiz va barqaror taraqqiyot muammolari” nomli kitobi ekan.

Nashriyot mutasaddilari, loyihada ter toʻkayotgan barcha xodimlarga rahmat. Zoʻr-zoʻr kitoblarni chop etishdan tolmanglar!

@usmonosphere

Savol: Siz o‘zbek xalqini qanday tasvirlagan bo‘lardingiz?

P.S: ijobiy, boshqalarga o‘xshamaydigan jihatlarimizni bir eslasak degandim

@usmonosphere

✅ «Салфетница» emas, “Sochiqdon”...

Umumiy ovqatlanish maskanlarida bu buyumni koʻp uchratgansiz. Lekin uning oʻzbekcha nomi nima boʻlishi haqida hech boshqa qotirib koʻrganmisiz?

Menimcha, odamlar erinibgina «салфетница» deb ataydigan bu matohni ona tilimizda “sochiqdon” tarzida muomalaga kiritganimiz ma’qul. Chunki “sochiq” kundalik hayotda faol qoʻllaydigan soʻzlarimizdan biri. “-don” esa eng unumli soʻz yasovchi qoʻshimchalardandir. (“Guldon”, “qalamdon”, “kuldon” kabi soʻzlarni misol keltirish mumkin).

Demak, bugundan e’tiboran ajnabiy jumla oʻrniga “sochiqdon” soʻzini ishlatsangiz boʻladi.

Shoxrux Usmonov

@soz_lab

Doʻstlar, yangi loyiha boshladim! Markaziy Osiyo mamlakatlari va turkiy xalqlar haqida kontentlar tayyorlab bormoqchiman.

Loyihani “birildiz” deb nomladim. Qoʻshnilarimiz va uzoq-yaqin turkiy xalqlar tarixi, madaniyati, tili, adabiyoti, urf-odatlari haqida yoritib boraman.

Doimgidek, qoʻllab-quvvatlaysiz degan umiddaman. Bugun Instagram va Telegram sahifalariga biroz rasmiy tusdagi videoxabar joylandi!

Instagrami borlar obuna boʻlishi yoki reaksiya bosishi mumkin.
👉🏿 https://www.instagram.com/reel/DHJO0TKMPk6/?igsh=MWp2aG14Z2EzaGNuYw==

Faqat Telegram ishlatadiganlar uchun esa, sahifa havolasini qoldiraman.
👉🏿 https://t.me/birildiz

@usmonosphere

#ajabtovur

Dunyoda Oʻzbekiston haqida, oʻzbeklar haqida yozilgan asarlar anchagina. Kimdir yurtimiz tarixini ilmiy oʻrgangan, kimdir ertaknamo shaharlarimiz haqida toʻlib-toshib nazmiy satrlar bitgan.

Kamina shulardan bir hovuchini toʻplab, axboriy maqola yozdi. Ammo bu roʻyxatga kirmagan yana oʻnlab asarlar bor. Ular bilan keyingi tanishamiz.

Maqolani oʻqish uchun:
👉🏿 https://oyina.uz/uz/teahause/2998

@usmonosphere