#tarjima

2025-yilgi Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti sohibi Mariya Korina Machadoning mukofotni qabul qilishdagi nutqini tarjima qildim.

Ayni shu kunlarda aktual mavzu. AQSh-Venesuela oʻrtasida boʻlayotgan ishlar va xalq nega bundan xursandligini yaxshiroq tushunishga yordam beradi.

Machado xonimning aytishicha, ular zugʻumkor diktaturaga qarshi qariyb 30 yil kurashib kelishgan. Mana shu kurashlar jarayonidagi xalq birlashuvi, odamlarning jasorati va qiyinchiliklar, siyosiy oʻyinlarni ham ma’ruzasida aytib oʻtgan.

Nasib qilsa, yaqin kunlarda biror joyda bosilsa oʻqiysizlar :)

@usmonosphere

Talablarga binoan: Toshkandi azim tyotrularining oʻchoq oyi tomoshanomasi. Ibratxonalargʻa zud-bazud qadam ranjida qilingiz!

@usmonosphere

Men tanigan hamma bukbloger, doʻstlarim)

@usmonosphere

Sloveniyada chiqadigan “Objektiv” nashrining kelgusi 9-yanvar soni muqovasi ekan.

Muqova muallifi mashhur muqovasoz dizayner Tomato Košir.

Ma’lumot uchun: Koširning ayni shu nashr uchun ishlagan boshqa bir muqovasi — “Gʻazodagi qirgʻin” (5-sentyabr soni) “Cretive Review” tomonidan 2025-yilning eng yaxshi muqovalaridan biri sifatida e’tirof etilgan.

Joyiga tushibdi-a?

@usmonosphere

Dolzarb 😁

@usmonosphere

Buzilmagan, tirnalmagan, imkon qadar toza tutilgan oʻzbek tili kerakmidi — mana marhamat!

Ustoz hofiz Hojiakbar Hamidov Faxriddin Umarovdan yodgor qolgan qadim tor haqida soʻzlaydi. Ikki daqiqalik lavhada ustoz hofiz birorta ajnabiy soʻzni nutqiga aralashtirgani yoʻq.

“Konsert” soʻzi mustasano. Lekin konsertning ham muqobili boʻlgandami, otaxon aniq oʻsha oʻzbekchasini qoʻllagan boʻlardi.

@usmonosphere

Shu kitobni izlab yurardim. Kecha lop etib oldimdan chiqib qoldi. Shartta ovordim, ichiga alav. Arzonginaga tushdi ham.

Bu kitobdan iqtiboslar, parchalar rosa koʻp aylanadi tarmoqlarda. Oʻziga xos uslubi bor. Aftidan, muallif biror maxsus shrift ishlatmagan, har bir harfni oʻzi qoʻlda yozgan (albatta, raqamli versiyada).

Undan taahqari, sahifalar raqamlanmagan. Xuddi rassomlarning mashq daftariga oʻxshaydi. Oʻzbek tilida chop etilganda ham, menimcha ayni oʻziga xosligini saqlash shart. Oʻshanda goʻzal boʻladi.

Aytgancha, asarning multfilmi ham bor, mabodoga :)

@usmonosphere

Men sizlarga har kuni bitta kitobni oʻqib tashlab, bitmas-tuganmas dopamin olishni oʻrgatishim mumkin.

Kursimga yozilingla)

@usmonosphere

Kurs nomini “Dangasalar ham kitob oʻqiy oladi!” deb qoʻyamiz)

Joylar cheklangan. Yostiqday-yostiqday kitob oʻqiydiganlarga oʻrin yoʻq!!!

@usmonosphere

Har bir ertak chiroyli yakun topadi :)

👉🏿 Gap buyoqda

@usmonosphere

3 oyda “razgavoʻrniy” darajaga chiqinglar. Shunda Jahongir Otajonovning “Kachayte, kachayte” qoʻshigʻini tushunib, ma’nosiga uvvos solib yigʻlaydigan boʻlasizlar :)

@usmonosphere
#luqma

Oʻta kushli she’r ekan mana bu

Shoir sha’niga maqtovlar yogʻdirib kelinglar :)

Xoʻsh, tiriklar oʻzi nechta chiqarkan? Shuni bilib olay :)

Sadomi, nidomi beringlar

@usmonosphere

#mulohaza

Matnda ritm ham muhim

Shu kunlarda “kitobbi oʻgʻil bolasini” — “akadem•nasr” ruknida chiqqan Chexov hikoyalarini oʻqiyapman. Chexovning bir qancha hikoya toʻplamlarini ilgari ham oʻqiganman.

Lekin bu galgi mutolaada bir muhim jihatni qayta kashf qildim. Bu muallifga emas, koʻproq tarjimon mahoratiga bogʻliq. Aytgancha, hikoyalarni Humoyun (Akbarov) oʻzbek tiliga oʻgirgan. Ochigʻi, kiftini keltirvorgan ekanlar-e.

Xoʻp, endi mavzuga qaytsak. Men ovoz chiqarib oʻqishni yoqtiraman. Shunda soʻzlar, jumlalar xuddi atrofimda aylanib yurgandek, jonli ta’sir oʻtkazadi. Lekin hamma kitobni ham ovoz chiqarib oʻqiyolmaysiz. Bunga, ayniqsa, dagʻal matn/tarjima sabab boʻladi. (Albatta, gap asosan tarjima adabiyotlar haqida boradi!)

Nazarimda, zoʻr tarjima oʻzbekchada ovoz chiqarib oʻqiganda ariqdagi suvday ye-e-engil oqishi kerak. Yoki sharsharaday sharillab tushishi kerak… Xullas, buyogʻi asliyat uslubiga bogʻliq.

Chexov hikoyalari tarjimasida shu yutuq bor. Juda yoqimli, bir maromda oʻqiladigan, ritmik dinamikasi buzilmagan matn chiqqan. Shu darajadaki, muallif oʻzbek boʻlganda aniq shunday yozgan boʻlardi deb yuborasiz.

Demak, tarjimada nafaqat soʻz tanlash, ma’noni ocha olish, uslubni saqlash va hokazo unsurlar, balki ritmni toʻgʻri topish ham nur ustiga nur boʻladi. Bundan buyon qilinadigan tarjimalarimni qayta tahrirlashda ovoz chiqarib oʻqishni yoki biror kishiga oʻqitishni qat’iyan qoʻllayman.

Siz ham nimadir yozganda shunday qilib koʻring. U postmi, she’rmi, hikoyami farqi yoʻq. Ovoz chiqarib oʻqilganda oʻz maromiga ega boʻlgan matn ham koʻzga, ham quloqqa xush yoqadi. Koʻproq yashaydi, menimcha.

@usmonosphere — oʻqigan yutadi

— Ba’zan oddiy ekanimni hammangiz tushunib qolishingizdan xavotirlanaman, — dedi bola.
— Sevgi sendan gʻayrioddiy boʻlishni talab qilmaydi, — dedi koʻrsichqon.

Charli Makkezi, “Bola, koʻrsichqon, tulki va ot”

@usmonosphere