#code_reuse_attack #wiki #uzbekdevs

Code-Reuse Attack

Dastur yoki kutubxonadagi mavjud kod bo‘laklarini zararli maqsadlarda qayta tartiblash orqali tizimga hujum qilinadi. Ushbu usul xotira himoyasi mexanizmlarini chetlab o‘tib, dasturning ishlash yo‘nalishini o‘zgartirish uchun xizmat qiladi. Himoya qilish uchun xotira xavfsizligi va manzil randomizatsiyasi kabi qatlamli usullardan foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/code-reuse-attack

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#xdr #wiki #uzbekdevs

XDR

Turli xavfsizlik qatlamlaridagi signallar va ma'lumotlarni birlashtirib, kiberhujumlarni aniqlash hamda ularga javob berish imkonini beradi. Tizim email, bulut va tarmoq kabi manbalardagi alohida izlarni yagona hodisa sifatida bog‘lab ko‘rsatadi. Bu xavfsizlik tahlilchilariga hujum zanjirini to‘liq ko‘rish va xatolar sonini kamaytirishga yordam beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/xdr

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#branch_target_injection #wiki #uzbekdevs

Branch Target Injection

Protsessorning bashorat qilish tizimini aldab, dasturni hujumchi tanlagan noto‘g‘ri yo‘nalishga yuborish orqali maxfiy ma’lumotlarni o‘g‘irlash imkonini beradi. U apparat va dasturiy ta’minot qatlamlaridagi zaifliklardan foydalanib, xavfsizlik chegaralarini buzish uchun ishlatiladi. Himoya qilish uchun Retpoline kabi maxsus usullar va protsessorning izolyatsiya funksiyalaridan foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/branch-target-injection

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#model #wiki #uzbekdevs

Model

Real obyekt yoki jarayonning muhim xususiyatlarini ma'lum maqsad uchun soddalashtirib ifodalaydi. Dasturlashda u ma'lumotlar bazasi tuzilmasini, biznes qoidalarini yoki machine learning parametrlarini boshqarish uchun xizmat qiladi. Tizimning turli qatlamlarida ma'lumotlar oqimi va mantiqni bir xil qoidalar asosida tartibga soladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/model

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#instruction_encoding #wiki #uzbekdevs

Instruction Encoding

Protsessor buyruqlarini mashina o‘qiydigan bitlar ketma-ketligiga moslashtirish qoidalarini belgilaydi. U mnemonic, registr va adreslash usullarini aniq bit ko‘rinishiga o‘tkazib, kodning turli protsessorlarda bir xil bajarilishini ta'minlaydi. Assembler va linker yordamida operandlar kengligi, manzillar va relokatsiya yozuvlari tekshirilib, mashina kodiga aylantiriladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/instruction-encoding

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#optimistic_locking #wiki #uzbekdevs

Optimistic locking

Ma'lumotlar bazasida bir vaqtda sodir bo'ladigan o'zgarishlar to'qnashuvini yozish paytida aniqlash orqali ma'lumotlar yo'qolishini oldini oladi. Buning uchun har bir satrga versiya raqami yoki vaqt belgisi qo'shilib, yangilash shartiga kiritiladi. Agar versiya o'zgargan bo'lsa, tizim xatolik qaytaradi va foydalanuvchi ma'lumotlarni qayta ko'rib chiqishi talab etiladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/optimistic-locking

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#aspnetcore #texnologiya #uzbekdevs

ASP.NET Core (Backend)

ASP.NET Core Microsoft tomonidan ishlab chiqilgan ochiq kodli backend frameworkidir. Web API, real-time xizmatlar va yuqori unumdor server ilovalarini yaratishda ishlatiladi.

👉 uzbekdevs.uz/asp-net-core

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#xor_filter #wiki #uzbekdevs

Xor Filter

Statik kalitlar to‘plamiga a’zolikni kichik fingerprintlarning XOR kombinatsiyasi orqali tekshiradi. Statik indekslar, saqlash tizimlari va tarmoq xizmatlarida Bloom filtriga ixcham muqobil sifatida ishlatiladi. Katta hajm, ko‘p so‘rov va qat’iy kechikish talab qilingan holatlarda xotira va tezlik borasida afzallik beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/xor-filter

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#slam #wiki #uzbekdevs

SLAM

Robot yoki mobil qurilma noma'lum muhit xaritasini chizish va shu xaritadagi o'z joyini bir vaqtda aniqlash imkonini beradi. Tizim kameralar, lidar va radar kabi sensorlar yordamida atrofni kuzatib, harakatdagi xatolarni optimallashtiradi. Undan navigatsiya qilish va uch o'lchamli geometriyani yaratishda foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/slam

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#rollout #wiki #uzbekdevs

Rollout

Yangi dastur versiyasi yoki funksiyalarini foydalanuvchilarga bosqichma-bosqich yetkazish jarayoni xatoliklar xavfini kamaytiradi. Uning yordamida trafikni boshqarish, tizim sog‘lomligini tekshirish va muammo yuz berganda jarayonni to‘xtatish mumkin. Bu usul yangi va eski versiyalar parallel ishlashi davrida tizim barqarorligini ta'minlaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/rollout

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#chromeos #wiki #uzbekdevs

ChromeOS

Google tomonidan yaratilgan ushbu operatsion tizim Chrome brauzerini asosiy interfeys sifatida ishlatadi. U veb-ilovalar, Android va Linux dasturlarini bir vaqtda ishga tushirish imkonini beradi. Tizim asosan veb-surfing, elektron pochta va hujjatlar bilan ishlash uchun qulay bo‘lib, maktablarda keng qo‘llaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/chromeos

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#k6 #texnologiya #uzbekdevs

k6 (Testing)

k6 yuklama va unumdorlik testlarini bajarish vositasidir. API, web xizmatlar va infratuzilmaning yuqori trafikdagi holatini tekshiradi.

👉 uzbekdevs.uz/k6

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#secret_key #wiki #uzbekdevs

Secret key

Ma'lumotlarni shifrlash va deshifrlash hamda xabarlarni tekshirish uchun faqat vakolatli tomonlar biladigan maxfiy qiymat ishlatiladi. U kriptografik generatorlar orqali yaratilib, maxsus xizmatlar yordamida xavfsiz saqlanadi. To'g'ri boshqarilgan kalitlar tizim xavfsizligini ta'minlaydi va ma'lumotlar sizilishining oldini oladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/secret-key

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#watermark #wiki #uzbekdevs

Watermark

Ma'lumotlar oqimini qayta ishlashda vaqt bo‘yicha mantiqiy chegarani belgilab beradi. U yig‘ilgan ma'lumotlar asosida oynalarni yopish, natijalarni chiqarish va eski holatlarni tozalash uchun xizmat qiladi. To‘g‘ri sozlangan chegara hisoblashlar aniqligi va natijalarning yetib kelish tezligi o‘rtasidagi muvozanatni ta'minlaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/watermark

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#row_buffer #wiki #uzbekdevs

Row Buffer

DRAM bankida faollashtirilgan qator ma'lumotlarini vaqtincha saqlab turuvchi sense-amplifierlar majmuidir. U xotiradan ma'lumotlarni tezroq o'qish va tiklash uchun xizmat qiladi. Ishlash samaradorligi so'rovlarning manzili va xotira kontrollerining boshqaruv siyosatiga bog'liq.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/row-buffer

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#dnat #wiki #uzbekdevs

DNAT

Tashqi manzilga kelgan trafikni ichki serverga yo‘naltirish uchun paketning maqsad IP manzili va portini o‘zgartiradi. Port forwarding va yuklama muvozanatlovchilarda foydalanilib, tashqi mijozlarni ichki tarmoqdagi xizmatlarga ulaydi. Paket sarlavhasini tarjima qilish orqali transport sessiyasini saqlab qoladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/dnat

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#output_escaping #wiki #uzbekdevs

Output escaping

Ishonchsiz ma’lumotlarni brauzerda oddiy matn sifatida ko‘rsatish orqali Cross-Site Scripting hujumlarining oldini oladi. Ma’lumotlar chiqarilayotgan joyga qarab HTML, JavaScript yoki URL qoidalariga muvofiq maxsus kodlanadi. Bu jarayon foydalanuvchi kiritgan zararli kodlarning veb-sahifada ishga tushishini to‘xtatadi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/output-escaping

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#legacy_code #wiki #uzbekdevs

Legacy code

Eski texnologiyalar asosida yaratilgan, ammo hali ham ishlayotgan dasturiy tizimlarni boshqarish va yangilash uchun xizmat qiladi. Ular biznes jarayonlarini ta'minlaydi, lekin hujjatlar va testlar yetishmasligi sababli o'zgartirish xavfli bo'ladi. Modernizatsiya qilishda incremental refactoring yoki strangler pattern kabi usullar orqali tizim bosqichma-bosqich yangilanadi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/legacy-code

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#gitlabcicd #texnologiya #uzbekdevs

GitLab CI/CD (DevOps)

GitLab CI/CD kodni yig‘ish, testlash va joylashtirish bosqichlarini pipeline orqali boshqaradi. Vazifalar .gitlab-ci.yml faylida belgilanadi va GitLab Runner tomonidan bajariladi.

👉 uzbekdevs.uz/gitlab-ci-cd

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#argocd #texnologiya #uzbekdevs

Argo CD (DevOps)

Argo CD Kubernetes uchun GitOps asosidagi joylashtirish vositasidir. Git repositorydagi konfiguratsiyani klaster holati bilan solishtiradi va sinxronlashtiradi.

👉 uzbekdevs.uz/argo-cd

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs