#web_architecture #wiki #uzbekdevs

Web architecture

Veb-tizimning mijoz, server, ma'lumotlar va tarmoq o'rtasidagi tuzilishi hamda aloqa qoidalarini belgilaydi. U so'rovlarning qayta ishlanishi, biznes mantiqning taqsimlanishi va tizimning yuklamalarga javob berishini boshqaradi. Qatlamlar va xizmatlarni to'g'ri ajratish tizimni mustaqil masshtablash va oson yangilash imkonini beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/web-architecture

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#incident #wiki #uzbekdevs

Incident

Axborot tizimining ishlashiga yoki xavfsizligiga salbiy ta’sir ko‘rsatgan hodisalar aniqlanib, ro‘yxatga olinadi. Maxsus rollarga bo‘lingan jamoalar zararni cheklash, muammoni bartaraf etish va xizmatni tiklash ustida ishlaydi. Bu jarayon takroriy ishlarni kamaytiradi hamda muammoning yechilishini tizimli boshqarish imkonini beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/incident

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#nocomment ;)

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#shift_right #wiki #uzbekdevs

Shift-right

Dasturiy ta’minot sifatini real ishchi muhitda kuzatish va sinash orqali testlarda ko‘rinmaydigan xatoliklarni aniqlashga xizmat qiladi. Telemetriya, canary deployment va feature flag kabi vositalar yordamida tizimning barqarorligi va foydalanuvchi tajribasi nazorat qilinadi. Bu yondashuv xavfsiz tajribalar va nazoratli nosozliklar orqali dasturning chidamliligini oshiradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/shift-right

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#jetpackcompose #texnologiya #uzbekdevs

Jetpack Compose (Mobile)

Jetpack Compose Android uchun deklarativ foydalanuvchi interfeysi frameworkidir. UI elementlari Kotlin kodi orqali tavsiflanadi.

👉 uzbekdevs.uz/jetpack-compose

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#pki #wiki #uzbekdevs

PKI

Raqamli sertifikatlarni chiqarish, tekshirish va boshqarish orqali foydalanuvchi shaxsini tasdiqlaydigan texnik tizimdir. U HTTPS kabi xavfsiz ulanishlarda serverlar va mijozlar o‘rtasidagi ishonchni ta'minlash uchun xizmat qiladi. Tizim yordamida kalitlar zanjiri tekshiriladi va ma'lumotlar almashinuvi xavfsizligi ta'minlanadi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/pki

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

Dasturchilikda kun bo‘yi kompyuter qarshisida o‘tirib qolish oson. Ovqatlanish esa nazoratsiz ketsa, kimdadir vazn oshadi, kimdadir esa kerakli kaloriyani yig‘ish qiyin bo‘ladi.

Shu uchun @getcalbot yordam berishi mumkin.

Yegan ovqatingizni botga:
✍️ yozib yuboring
🎙 ovozli xabar yuboring
📸 rasm yuboring
🎥 video yuboring

Bot kaloriyasini hisoblab, kunlik ovqatlanishingizni kuzatishga yordam beradi.

🎯 Vazn kamaytirmoqchimisiz? — ortiqcha kaloriyani kamaytirish uchun mashq tavsiyalari beradi.

💪 Vazn yig‘moqchimisiz? — kunlik kaloriyani yetarli darajaga chiqarish va ovqatlanishni nazorat qilishga yordam beradi.

Qisqasi, ovqatni tracking qilishni boshlash uchun alohida app qidirib yurish shart emas.

👉 t.me/getcalbot?start=488140160

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#inbox_pattern #wiki #uzbekdevs

Inbox pattern

Xabarlar takrorlanishini oldini olish uchun qabul qilingan event identifikatorlarini maxsus jadvalda saqlash usuli qo‘llaniladi. Tizim xabarning noyob ID-sini tekshirib, uni bazaga yozish orqali biznes amallarning qayta bajarilishini to‘xtatadi. Bu yondashuv brokerdagi xatolar tufayli bir xil ma'lumotlar bir necha bor kelib tushganda ma'lumotlar yaxlitligini ta'minlaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/inbox-pattern

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#challenge_response #wiki #uzbekdevs

Challenge-response

Foydalanuvchi maxfiy kalitni tarmoq orqali yubormasdan, unga egaligini tasdiqlash uchun tekshiruvchi yuborgan tasodifiy so‘rovga javob qaytaradi. Ushbu usul har safar yangi so‘rov yaratish orqali eski javoblarni qayta ishlatish hujumlaridan himoya qiladi. Simmetrik va asimmetrik kalitlar yordamida tizimga kirishni xavfsiz tekshirishda qo‘llaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/challenge-response

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#git #texnologiya #uzbekdevs

GIT (Control)

Git distributed version control system bo'lib, kod tarixini, branchlarni va jamoaviy ishlab chiqishni boshqaradi. Commit, branch, merge, rebase, tag va remote tushunchalari professional dasturchining kundalik ish jarayonidir. Git faqat kod saqlash vositasi emas; u release, rollback, code review va jamoa intizomini ta'minlaydigan asosiy muhandislik infratuzilmasidir.

📚 GIT darsliklari

👉 uzbekdevs.uz/git

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#sql #darsliklar #uzbekdevs

SQL tili

SQL - Kirish
SQL - Ma'lumot turlari
SQL - SELECT kalit so’zi
SQL - INSERT INTO, Ma’lumot qo’shish
SQL - UPDATE, Ma’lumotni tahrirlash
SQL - DELETE, Ma’lumotlarni o’chirish
SQL - AND, OR, NOT operatorlari
SQL - Ma’lumotlarni filtrlash (ORDER BY, LIMIT, TOP)
SQL - Aggregat funksiyalar (MIN, MAX, COUNT, AVG, SUM)
SQL - LIKE, IN, BETWEEN operatorlari
SQL - Bog’lanishlar (JOINS) 1-qism
SQL - Bog’lanishlar (JOINS) 2-qism
SQL - GROUP BY va HAVING orqali guruhlash
SQL - Murakkab SELECT va INSERT ifodalar (SELECT INTO, INSERT INTO SELECT)
SQL - CASE va NULL ifodalar
SQL - Protseduralar
SQL - Jadvallar ustida amallar
SQL - Cheklovlar FK, PK, ...

👉 uzbekdevs.uz/darsliklar/sql

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#svg #wiki #uzbekdevs

SVG

Ikki o‘lchamli vektor grafikalar, shakllar va animatsiyalarni XML asosida ifodalaydi. Undan asosan logotiplar, ikonka va diagrammalar yaratishda foydalaniladi. Rasm masshtabini o‘zgartirganda sifat yo‘qolmaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/svg

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

Uzbek Developers (uzbekdevs) ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalari! #uzbekdevs #links #fallow

» twitter.com/uzbekdevs
» threads.net/@uzbekdevs
» instagram.com/uzbekdevs
» youtube.com/uzbekdevs
» facebook.com/uzbekdevs
» linkedin.com/company/uzbekdevs/

"Twiiter, Threads va boshqa ijtimoiy tarmoqlarda bizning boy va rang-barang muhokamalarimizga qo'shiling. Fikrlaringiz, tajribalaringiz va ilhomlaringiz bizning jamoamiz uchun juda qimmatli. Sizning ishtirokingiz biz uchun juda muhim va bizni yanada kuchli qiladi. Sizni bizning ijtimoiy tarmoqlarimizda ko'rishni sabrsizlik bilan kutamiz va sizning qo'llab-quvvatlanganingiz uchun chin qalbdan minnatdorchilik bildiramiz!" - Uzbek Developers

@uzbekdevs | uzbekdevs.uz

#protocol_data_unit #wiki #uzbekdevs

Protocol Data Unit

Tarmoq qatlamlarida ma'lumotlar, sarlavha va boshqaruv elementlarini yagona strukturaga birlashtirib uzatishga xizmat qiladi. U paketlar va segmentlar ko'rinishida harakatlanib, ma'lumotlarning izchil qayta ishlanishini ta'minlaydi. Bu tizim qurilmalar o'rtasida mantiqiy almashinuvni yo'lga qo'yadi va xizmatlar chegarasini aniq belgilaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/protocol-data-unit

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#cron #claude #limit #uzbekdevs

Claude AI da 5 soatlik limit bazida ish rejimimizga to'g'ri kelmaydi, Claude AI ni ish vaqtimizga to'g'irlaymiz, quyidagi kodni server yoki PC background tarizda ishlatib quysangiz bo'ladi.

🚀 Claude CLI + Cron

1. Timezone:

sudo timedatectl set-timezone Asia/Tashkent

2. Claude path:

which claude

/usr/local/bin/claude

3. Script:

nano /home/uzbekdevs/claude-cron.sh

#!/bin/bash

LOG="/home/uzbekdevs/ping.log"

while true; do
    OUTPUT=$(/usr/local/bin/claude -p "Hi" 2>&1)
    echo "$(date '+%Y-%m-%d %H:%M:%S') $OUTPUT" >> "$LOG"

    if echo "$OUTPUT" | grep -q "Credit balance is too low"; then
        sleep 1800
    else
        break
    fi
done

4. Permission:

chmod +x /home/uzbekdevs/claude-cron.sh

5. Cron:

crontab -e

0 5,10,15 * * * /home/uzbekdevs/claude-cron.sh

6. Tekshirish:

crontab -l

7. Log:

tail -f /home/uzbekdevs/ping.log

Natija: 05:00 → 10:00 → 15:00 va credit kam bo‘lsa har 30 daqiqada takrorlanadi.

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#metric #wiki #uzbekdevs

Metric

Tizim yoki jarayon xususiyatlarini vaqt bo‘yicha sonli qiymatlar ko‘rinishida o‘lchaydi. U CPU yuklamasi, so‘rovlar soni va kechikishlar kabi ma’lumotlarni agregat holatda saqlash uchun ishlatiladi. Monitoring va ogohlantirish tizimlarida holatni kuzatish hamda tahlil qilish imkonini beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/metric

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#composite_index #wiki #uzbekdevs

Composite index

Ma'lumotlar bazasida bir nechta ustunlarni bitta tartiblangan kalitga birlashtirib, qidiruv va saralashni tezlashtiradi. U bir nechta shartlar asosida ma'lumot qidirilganda yoki jadvalni tartiblaganda ishlatiladi. Barcha kerakli ustunlar indeksda bo'lsa, tizim asosiy jadvalga murojaat qilmasdan javobni qaytaradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/composite-index

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#kernel #wiki #uzbekdevs

Kernel

Operatsion tizimning ichki qismi sifatida kompyuter qurilmalari va dasturlar o‘rtasidagi aloqani boshqaradi. U protsessor, xotira va disk kabi resurslarni tartibli taqsimlab, dasturlarning xavfsiz ishlashini ta'minlaydi. Dasturlar qurilmalarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri murojaat qilmay, so‘rovlarini ushbu qatlam orqali yuboradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/kernel

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#segmentation #wiki #uzbekdevs

Segmentation

Xotirani kod, ma'lumotlar va stek kabi mantiqiy qismlarga ajratish orqali kompyuter arxitekturasida manzillar boshqariladi. Undan dasturiy ta'minotning turli bo'limlarini izolyatsiya qilish va xotira bilan ishlashni tartibga solishda foydalaniladi. Ruxsatsiz yoki yaroqsiz manzillarga murojaat qilinganda tizim xatolik beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/segmentation

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#subversion #texnologiya #uzbekdevs

Subversion (Control)

Apache Subversion markazlashgan versiya nazorati tizimidir. Fayllar va kataloglarning o‘zgarish tarixini markaziy repositoryda saqlaydi.

👉 uzbekdevs.uz/subversion

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs