#javascript #texnologiya #uzbekdevs

JavaScript (Frontend)

JavaScript brauzer va server muhitida ishlaydigan, web interaktivligini ta'minlaydigan asosiy dasturlash tilidir. DOM, event, async/await, module, fetch va runtime ekotizimi zamonaviy frontend hamda backend ishlanmalarida keng qo'llanadi. Tilning dinamik tabiati tez ishlab chiqishga yordam beradi, lekin katta loyihalarda test, linting va arxitektura intizomi zarur.

📚 JavaScript darsliklari

👉 uzbekdevs.uz/javascript

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#write_buffer #wiki #uzbekdevs

Write Buffer

Ma'lumotlarni sekinroq xotiraga yozish vaqtida protsessorni kutishdan ozod qilish uchun vaqtincha saqlaydi. Kichik yozuvlarni birlashtirib, tizimning umumiy ish tezligini oshiradi. Xotira kechikishlarini yashirib, ma'lumotlar oqimini navbatga soladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/write-buffer

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#ring_buffer #wiki #uzbekdevs

Ring buffer

Ma'lumotlarni xotirani ko'chirmasdan doimiy oqimda qayta ishlash uchun massivning oxirini boshiga mantiqan ulaydi. Audio oqimlar, tarmoq paketlari va qurilma drayverlarida ma'lumotlarni tartib bilan saqlash va o'qish uchun xizmat qiladi. Qat'iy sig'im tufayli real vaqt tizimlarida xotira taqsimotini oldindan bashorat qilish imkonini beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/ring-buffer

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#resource_limit #wiki #uzbekdevs

Resource limit

Hisoblash resurslarining maksimal iste'mol chegarasini belgilab, tizimning barqarorligini ta'minlaydi. CPU, xotira va tarmoq kabi resurslarni cheklash orqali bir foydalanuvchi boshqalarning ishiga xalaqit berishini oldini oladi. Bu mexanizm resurslar tugab qolishidan va tizimning kutilmaganda to'xtab qolishidan himoya qiladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/resource-limit

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#z_algorithm #wiki #uzbekdevs

Z Algorithm

Satrning har bir pozitsiyasidan boshlangan qismning prefiks bilan maksimal mosligini chiziqli vaqtda hisoblaydi. Pattern qidirish, takrorlar va prefikslarni tahlil qilishda qo‘llaniladi. Katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlaganda vaqt va xotira sarfini kamaytiradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/z-algorithm

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#backup_chain #wiki #uzbekdevs

Backup Chain

Ma'lumotlar bazasini ma'lum bir nuqtaga tiklash uchun to'liq va qisman nusxalarning ketma-ketligidan foydalaniladi. Jarayon tayanch nusxadan boshlanib, unga mos qo'shimcha bo'laklar va loglar tartib bilan qo'shiladi. Zanjirdagi bitta bo'lakning yo'qolishi yoki buzilishi ma'lumotlarni tiklashni imkonsiz qiladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/backup-chain

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#fossil #texnologiya #uzbekdevs

Fossil (Control)

Fossil versiya nazorati, issue tracking, wiki va web interfeysni yagona dasturda birlashtiradi. Repository bitta faylda saqlanishi mumkin.

👉 uzbekdevs.uz/fossil

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#heap_corruption #wiki #uzbekdevs

Heap Corruption

Xotiraning dinamik qismi bilan ishlashda xatoliklar yuz berishi natijasida ma'lumotlar tuzilmasi buzilishi mumkin. Bunday holatlar dasturning kutilmaganda to‘xtab qolishiga yoki xavfsizlik zaifliklariga olib keladi. Xatolarni oldini olish uchun xotira-xavfsiz tillar, maxsus himoya mexanizmlari va sanitizer vositalaridan foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/heap-corruption

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#transit #wiki #uzbekdevs

Transit

Trafikni bir tarmoqdan boshqasiga uchinchi tomon orqali yetkazish xizmati global manzillarga yo‘l ochadi. Provider mijoz prefikslarini e’lon qilib, internet routing jadvalini taqdim etadi. Traffic engineering esa bir nechta provayderlar orqali aloqa barqarorligini va zaxira yo‘llarini ta’minlaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/transit

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#tcc_transaction #wiki #uzbekdevs

TCC Transaction

Tarqoq tizimlarda resurslarni avval rezerv qilib, so‘ngra tasdiqlash yoki bekor qilish orqali amallarni boshqaradi. U xatolik yuz berganda band qilingan mablag‘ yoki tovarlarni qaytarib berish imkonini beradi. Ma'lumotlar bazasini bloklamasdan, biznes darajasida resurslarni band qilish orqali ishlaydi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/tcc-transaction

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#cpp #texnologiya #uzbekdevs

C++ (Desktop, Mobile)

C++ yuqori unumdorlik, xotirani nozik boshqarish va kuchli abstraksiyalarni birlashtirgan tizim dasturlash tilidir. O'yin dvigatellari, real-time tizimlar, grafik dasturlar, trading platformalar va embedded loyihalarda keng qo'llanadi. RAII, template, move semantics va standard library imkoniyatlari C++ kodini tez, lekin ehtiyotkor muhandislik talab qiladigan vositaga aylantiradi.

📚 C++ darsliklari

👉 uzbekdevs.uz/cpp

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#code_reuse_attack #wiki #uzbekdevs

Code-Reuse Attack

Dastur yoki kutubxonadagi mavjud kod bo‘laklarini zararli maqsadlarda qayta tartiblash orqali tizimga hujum qilinadi. Ushbu usul xotira himoyasi mexanizmlarini chetlab o‘tib, dasturning ishlash yo‘nalishini o‘zgartirish uchun xizmat qiladi. Himoya qilish uchun xotira xavfsizligi va manzil randomizatsiyasi kabi qatlamli usullardan foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/code-reuse-attack

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#xdr #wiki #uzbekdevs

XDR

Turli xavfsizlik qatlamlaridagi signallar va ma'lumotlarni birlashtirib, kiberhujumlarni aniqlash hamda ularga javob berish imkonini beradi. Tizim email, bulut va tarmoq kabi manbalardagi alohida izlarni yagona hodisa sifatida bog‘lab ko‘rsatadi. Bu xavfsizlik tahlilchilariga hujum zanjirini to‘liq ko‘rish va xatolar sonini kamaytirishga yordam beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/xdr

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#branch_target_injection #wiki #uzbekdevs

Branch Target Injection

Protsessorning bashorat qilish tizimini aldab, dasturni hujumchi tanlagan noto‘g‘ri yo‘nalishga yuborish orqali maxfiy ma’lumotlarni o‘g‘irlash imkonini beradi. U apparat va dasturiy ta’minot qatlamlaridagi zaifliklardan foydalanib, xavfsizlik chegaralarini buzish uchun ishlatiladi. Himoya qilish uchun Retpoline kabi maxsus usullar va protsessorning izolyatsiya funksiyalaridan foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/branch-target-injection

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#model #wiki #uzbekdevs

Model

Real obyekt yoki jarayonning muhim xususiyatlarini ma'lum maqsad uchun soddalashtirib ifodalaydi. Dasturlashda u ma'lumotlar bazasi tuzilmasini, biznes qoidalarini yoki machine learning parametrlarini boshqarish uchun xizmat qiladi. Tizimning turli qatlamlarida ma'lumotlar oqimi va mantiqni bir xil qoidalar asosida tartibga soladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/model

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#instruction_encoding #wiki #uzbekdevs

Instruction Encoding

Protsessor buyruqlarini mashina o‘qiydigan bitlar ketma-ketligiga moslashtirish qoidalarini belgilaydi. U mnemonic, registr va adreslash usullarini aniq bit ko‘rinishiga o‘tkazib, kodning turli protsessorlarda bir xil bajarilishini ta'minlaydi. Assembler va linker yordamida operandlar kengligi, manzillar va relokatsiya yozuvlari tekshirilib, mashina kodiga aylantiriladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/instruction-encoding

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#optimistic_locking #wiki #uzbekdevs

Optimistic locking

Ma'lumotlar bazasida bir vaqtda sodir bo'ladigan o'zgarishlar to'qnashuvini yozish paytida aniqlash orqali ma'lumotlar yo'qolishini oldini oladi. Buning uchun har bir satrga versiya raqami yoki vaqt belgisi qo'shilib, yangilash shartiga kiritiladi. Agar versiya o'zgargan bo'lsa, tizim xatolik qaytaradi va foydalanuvchi ma'lumotlarni qayta ko'rib chiqishi talab etiladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/optimistic-locking

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#aspnetcore #texnologiya #uzbekdevs

ASP.NET Core (Backend)

ASP.NET Core Microsoft tomonidan ishlab chiqilgan ochiq kodli backend frameworkidir. Web API, real-time xizmatlar va yuqori unumdor server ilovalarini yaratishda ishlatiladi.

👉 uzbekdevs.uz/asp-net-core

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#xor_filter #wiki #uzbekdevs

Xor Filter

Statik kalitlar to‘plamiga a’zolikni kichik fingerprintlarning XOR kombinatsiyasi orqali tekshiradi. Statik indekslar, saqlash tizimlari va tarmoq xizmatlarida Bloom filtriga ixcham muqobil sifatida ishlatiladi. Katta hajm, ko‘p so‘rov va qat’iy kechikish talab qilingan holatlarda xotira va tezlik borasida afzallik beradi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/xor-filter

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs

#slam #wiki #uzbekdevs

SLAM

Robot yoki mobil qurilma noma'lum muhit xaritasini chizish va shu xaritadagi o'z joyini bir vaqtda aniqlash imkonini beradi. Tizim kameralar, lidar va radar kabi sensorlar yordamida atrofni kuzatib, harakatdagi xatolarni optimallashtiradi. Undan navigatsiya qilish va uch o'lchamli geometriyani yaratishda foydalaniladi.

👉 uzbekdevs.uz/wiki/slam

uzbekdevs.uz / @uzbekdevs