Сен халигина акчанинг саккиз рақамли эмас, йигирма рақамли суммасини кўрган одам билан таниш эмассан.

Сет Кларман. Baupost Group асосчиси. Шахсий бойлиги – 1.8 миллиард доллар. Лекин энг асосийси: у 40 йил давомида 27% дан кам бўлмаган йиллик даромад кўрсатди. Уолл Стритда буни “Кларман феномени” дейишади.

Унинг сири бор.

У акцияларни сотиб олиб, “ўсишини кутмайди”. У кимматига сотадиган компанияларни топади ва арзонга сотиб олади. Яъни, бозорда ҳамма қўрққан пайтда у харид қилади.

2008 йил, иқтисодий инқироз. Ҳамма "акция битди" деб йиғлаганда, Кларман 30% дан ортиқ фойда олди. Чунки у паника қилмади – у банкротликка учраган компанияларнинг қарзларини кимматга сотиб олди.

Инсайтни тут: Пулингизни “ишлаб турган” жойга қўйманг. Уни “кимматга сотиб олинадиган” нарсага айлантиринг.

Кларманнинг қоидаси оддий: “Соқинлик билан қадрингни бил. Акция паст бўлса, бу бозор хато қиляпти, сен эмас.”

Агар сен ҳам “кутиш”дан чарчаган бўлсанг, ўз Baupost Group'ингни бошла. Кичикдан бошла, лекин тўғри қарор қил. 🚀

Bozor sabrli odamni mukofotlaydi, shoshilinch qarorlarni esa jazolaydi

— Ray Dalio
1970-yillardan buyon har bir inqirozni oldindan tahlil qilgan

Tushuntirishim:
Investitsiyada eng qimmat ko'nikma - aqllilik emas, sabr. Men buni bozorda qayta-qayta ko'rdim: ko'pchilik foydani analiz yo'qligidan emas, hissiyotini boshqara olmagani uchun qo'ldan boy beradi. Narx tushsa - vahima. O'ssa - kech qolmay deb yugurish. Natija? Qimmatda olish, arzonida sotish. Bozor esa bunday shoshqaloqlikni kechirmaydi. U sovuqqon, rejali va vaqtni o'ziga ishlata oladigan odamga pul beradi. Eng katta insight shu: investitsiyada harakat ko'pligi har doim ham natija bermaydi. Ba'zida eng kuchli qaror - hech narsa qilmaslik, kutish va o'z strategiyangga sodiq qolish. Pul ko'pincha tezkorlardan sabrlilarga o'tadi.

Кеч бўлса ҳам ёзяпман, узр 😅 Лекин яхши янгилик бор. Мен Ўзбекистонга қайтяпман ва инвестиция бўйича янги курс очяпман.

Старт - 20 май 🚀 Бу сафар курс фақат ҳозир Ўзбекистонда бўлган ва яқин 2 ой ичида четга кетишни режа қилмаганлар учун.

Жойлар кам бўлади - атиги 9 та. Мен билан қўшиб 10 киши бўламиз.

Одатда жойлар жуда тез тугайди. Шунинг учун мен билан ишламоқчи бўлганлар бўлса - тезроқ шу ерга ёзинг: @uznetix2

Investitsiya kambag‘al odam uchun emas, deydiganlar bor. Men boshqacha aytaman: investitsiya qilmaydigan odam kambag‘allikka yopishib oladi.

Oy oxirida karta jim. Qo‘lda pul paydo bo‘lishi bilan telefon yangilanadi, kafe boriladi, "bir marta yashaymiz" degan gap bilan ichki qo‘rquv yuviladi. Keyin yana o‘sha eski qo‘shiq - pul yetmayapti. Yetmaydi-da. Chunki sen pulni ishlatmayapsan, sen uni tarqatyapsan.

Eng achinarlisi nima bilasanmi? Odamlar investitsiyadan emas, o‘zining intizomsizligidan qo‘rqadi 😏 "Xavfli" deydi. Lekin o‘zi har oy maoshini mayda teshiklardan oqizib yuboradi. Bu xavf emasmi? Bir joyga 200 ming qo‘yishga qo‘li qaltiraydi, lekin 3 kunda bekorga sovurilgan pulni sezmaydi ham.

Investitsiya hayotni bir kunda o‘zgartirmaydi. Shu yeri ko‘pchilikni jahli chiqadi. U seni boy qilib qo‘ymaydi. U seni bahona qilmaydigan odamga aylantiradi. Farq shu. Puldan oldin boshing o‘zgaradi. Bugun yeb yubormaganing ertaga seni qutqaradi. Bugun "oz" deb mensimaganing, keyin senga erkin nafas bo‘lib qaytadi.

Pul topolmayotganing muammo emas. Pulni ushlab turolmayotganing - sharmandali joyi shu. 💸

Бугун 19 май Тошкентда Ummon концерти булади 19:00.

Битта обуначимга совга киламан бепул билетни. Ким хохлайди?

Джим Саймонснинг Renaissance Technologies фонди 1988 йилдан бери йилига ўртача 66% фойда бериб келади. Уолл Стритдаги ҳаммага маълум энг кучли хедж-фонд бу.

80 ёшли математик Джеймс Саймонснинг капитали $32 млрд. Лекин энг қизиғи – у 40 ёшигача бир дона ҳам акция сотиб олмаган эди.

У математикадан КГБ кодларини бузишга, сўнгра квант физикасидан инвестицияга ўтган. 45 ёшида фондовый бозорда ҳеч нарса тушунмай, E-mini фьючерсларни сота бошлаган. Одамлар уни "телба" деб кулишган.

Саймонснинг сири – у бозорни тахмин қилмаган. У математик моделлар ёзган. Компьютерга "Агар бу нархга етса – сот" деб ўргатган. Буни алгоритмик трейдинг дейишади.

Унинг асосий қоидаси: "Молекулалар физикаси ёки бозор – ҳаммаси бир хил. Шовқиндан сигнални ажратиш керак".

Бугунги инсайт: Сенга бозорни тахмин қилиш шарт эмас. Лексематик версияда: тизим ярат – ва уни ишласин. Саймонс ҳар куни соат 8:00 да ишга келиб, 22:00 да кетган. 30 йил давомида.

Сенга "бойлик кечадан" керакми? Ундан "тизимдан" келиши керак.

Murakkab qarorlar emas, oddiy va mantiqli qarorlar boy qiladi

— Charlie Munger
Kam savdo bilan yuqori umumiy daromad ko‘rsatgan

Tushuntirishim:
Ko‘p odam boylik murakkab formulalarda, “maxfiy signal”larda yoki hammaga tushunarsiz strategiyalarda deb o‘ylaydi. Men esa amalda boshqasini ko‘rganman: katta pul ko‘pincha juda oddiy fikrdan keladi - nimani olayapman, nega olayapman va undan qanday foyda kutyapman, shuni tiniq bilishdan. Investitsiyada eng xavfli narsa bilmaslik emas, ortiqcha “aqllilik” qilish. Odam o‘zini daho his qilgan paytda ko‘p xato qiladi. Kuchli investor esa murakkabni soddalashtiradi: yaxshi biznesni topadi, narxini tushunadi, sabr qiladi. Eng katta insight shu: bozorda hamma aqlli ko‘rinishga urinadi, lekin pul ko‘pincha mantiqli va intizomli odamga ishlaydi. Oddiylik - zaiflik emas, bu ustunlik.

Davlatni faqat soliq ushlab turadi deb o‘ylash - qulay yolg‘on. Aslida mamlakatni qo‘rqmay pul qo‘ygan odamlar ko‘taradi. Qolgani chetdan turib gap sotadi.

Sen bozorga chiqib 20 ming so‘mga arzonroq narsa qidirasan, keyin "iqtisodiyot yurmayapti" deysan. Bankka pul qo‘yishga qo‘rqasan. Aksiya deganda scam esingga tushadi. Obligatsiya deganda ko‘zing uyqu bosadi. Lekin telefonni bir kechada yangilashga sabab topiladi 😏

Eng alam qiladigani shu - odamlar investitsiyani boylarning o‘yini deb o‘zini aldaydi. Yo‘q. Investitsiya - bu "men ham shu o‘yinda borman" degan gap. Sen pulingni yostiq tagida chiritsang, u na seni, na mamlakatni ishlatadi. Sen uni aylantirsang - korxona nafas oladi, ish joyi ochiladi, bozor qimirlab qoladi.

Kulgili inqiroz shu: eng kambag‘al fikr - pulni ushlab o‘tirish. Go‘yoki asrayapti. Aslida bo‘g‘yapti. O‘zini ham, ertangi kunni ham.

Mamlakatni "kimdir tepada" qutqarmaydi. Pastda o‘tirib, qo‘lidagi ozini ham muzlatib qo‘yganlar cho‘ktiradi. 🇺🇿💸