Murakkab qarorlar emas, oddiy va mantiqli qarorlar boy qiladi

— Charlie Munger
Kam savdo bilan yuqori umumiy daromad ko‘rsatgan

Tushuntirishim:
Ko‘p odam boylik murakkab formulalarda, “maxfiy signal”larda yoki hammaga tushunarsiz strategiyalarda deb o‘ylaydi. Men esa amalda boshqasini ko‘rganman: katta pul ko‘pincha juda oddiy fikrdan keladi - nimani olayapman, nega olayapman va undan qanday foyda kutyapman, shuni tiniq bilishdan. Investitsiyada eng xavfli narsa bilmaslik emas, ortiqcha “aqllilik” qilish. Odam o‘zini daho his qilgan paytda ko‘p xato qiladi. Kuchli investor esa murakkabni soddalashtiradi: yaxshi biznesni topadi, narxini tushunadi, sabr qiladi. Eng katta insight shu: bozorda hamma aqlli ko‘rinishga urinadi, lekin pul ko‘pincha mantiqli va intizomli odamga ishlaydi. Oddiylik - zaiflik emas, bu ustunlik.

Davlatni faqat soliq ushlab turadi deb o‘ylash - qulay yolg‘on. Aslida mamlakatni qo‘rqmay pul qo‘ygan odamlar ko‘taradi. Qolgani chetdan turib gap sotadi.

Sen bozorga chiqib 20 ming so‘mga arzonroq narsa qidirasan, keyin "iqtisodiyot yurmayapti" deysan. Bankka pul qo‘yishga qo‘rqasan. Aksiya deganda scam esingga tushadi. Obligatsiya deganda ko‘zing uyqu bosadi. Lekin telefonni bir kechada yangilashga sabab topiladi 😏

Eng alam qiladigani shu - odamlar investitsiyani boylarning o‘yini deb o‘zini aldaydi. Yo‘q. Investitsiya - bu "men ham shu o‘yinda borman" degan gap. Sen pulingni yostiq tagida chiritsang, u na seni, na mamlakatni ishlatadi. Sen uni aylantirsang - korxona nafas oladi, ish joyi ochiladi, bozor qimirlab qoladi.

Kulgili inqiroz shu: eng kambag‘al fikr - pulni ushlab o‘tirish. Go‘yoki asrayapti. Aslida bo‘g‘yapti. O‘zini ham, ertangi kunni ham.

Mamlakatni "kimdir tepada" qutqarmaydi. Pastda o‘tirib, qo‘lidagi ozini ham muzlatib qo‘yganlar cho‘ktiradi. 🇺🇿💸

Qurbon Hayiti muborak bo‘lsin! 🌙

Haqiqiy investitsiya - bu faqat pul emas. Ba’zida bugungi nafs, ortiqcha xarajat va impulsiv istaklardan voz kecha olish ham investitsiya hisoblanadi.

Bugun to‘g‘ri qaror qilgan odam ertaga erkinroq yashaydi. Moliyaviy kelajagingiz barakali va mustahkam bo‘lsin! 🤝

IPO boy bo‘lish emas. Kech qolmaslik.

Eng kulgilisi nima bilasizmi? Odam aksiya qimmatlashgandan keyin kiradi-da, o‘zini investor sanaydi. IPO esa bundan oldingi eshik. Kompaniya birinchi marta bozorga chiqadi, sen esa navbat boshida turish o‘rniga, chetda turib "xavfli" deysan. Keyin narx yugurib ketadi, sen Telegramda "endi olsa bo‘ladimi?" deb yurasan 😏

IPO - bu hamma bilib bo‘lgandan keyin emas, hali hamma ishonmayotganda kiriladigan joy. Shunaqasi g‘ashga tegadimi? Tegsin. Pul ko‘pincha shovqinda emas, ikkilanish hidida yotadi.

Tanishing: telefoniga 7 marta balansini qaraydi, lekin 700 ming so‘mni bir kechada yeb yuboradi. "Investitsiya qilaman" deydi, lekin pul kiritish tugmasiga kelganda barmog‘i muzlaydi. Ertasi kuni oshgan narxni ko‘rib, ichi achishib "nasib qilmadi" deb o‘zini ovutadi. Nasib emas. Jur’at yetmadi.

IPOdan pul ishlash mumkinmi? Ha. Lekin eng avval bitta narsani yutish kerak - ichingdagi "yana biroz kutay" degan kambag‘al ovozni. Bozor seni aldamaydi. Sen o‘zingni aldaysan. Va eng qimmati ham shu - yo‘qotgan puling emas, har safar kechikib yashash odating. 🔥

Tushunmagan biznesga sarmoya qilish ko‘r holda yurish bilan barobar

— Peter Lynch
Kichik investorlar ham professional fondlardan ustun bo‘la olishini amalda ko‘rsatgan

Tushuntirishim:
Ko‘p odam “narx oshyapti” degan shovqinga uchib kiradi-da, keyin nega pulim kuyib qoldi, deb hayron bo‘ladi. Men bitta oddiy qoidaga yopishaman: agar biznes qanday pul topishini, mijoz nega aynan undan sotib olishini va foydasi qayerdan kelishini tushunmasam - unga yaqin ham bormayman. Investorning eng katta himoyasi “issiq signal” emas, tushuncha. Tushungan biznesda vahima kamayadi, sabr oshadi, qarorlar aniq bo‘ladi. Eng qiziq joyi shu: katta daromad ko‘pincha “hamma olayapti” degan joyda emas, siz boshqalardan oldin anglab yetgan joyda tug‘iladi. Avval biznesni o‘rganing, keyin aksiyani oling. Aksincha qilsangiz, bozor sizga juda qimmat dars beradi.

Ba’zi odamlar investitsiyani tez va oson pul topish usuli deb o‘ylashadi.

Lekin aslida unday emas.

Investitsiya ham boshqa sohalar kabi bilim, mehnat va sabr talab qiladi.

Investitsiyada ham, boshqa har qanday sohada bo‘lgani kabi, 100% daromad kafolati yo‘q.

Bu sohada pul topish ham mumkin, yo‘qotish ham mumkin.

Investitsiya biznesga o‘xshaydi. Ishingiz yurishib ketishi ham mumkin, yurishmasligi ham mumkin. Bir oy yaxshi daromad qilishingiz mumkin, boshqa oy esa umuman daromad bo‘lmasligi mumkin.

Internetda turli blogerlar odamlarni go‘yoki qayerdadir oson pul topish yo‘li borligiga ishontirayotganidan jahlim chiqadi.

Sizga bir sirni aytaman: halol yo‘l bilan tez boyib ketishning iloji yo‘q. Natijaga faqat mehnat, sabr va harakat bilan erishiladi.

Boshqa yo‘li yo‘q.

Investitsiyadan pul ishlashning eng tez yo‘li - tez pul kutmaslik. 😏

Shu joyida asabiylashgan bo‘lsang, demak gap senga tegdi. Chunki sen pul topmoqchi emassan. Sen zerikkan oylikdan qochmoqchisan. Farqi katta.

Bir kun video ko‘rasan, ertasi kuni karta ochasan, keyin 100-200 dollar tashlab, har 3 soatda balansga qaraysan. Telefonni silab, pul ko‘payib qolarmikan deb kutasan. Bozor esa senga qarab ham qo‘ymaydi.

Investitsiya - sabri bor odamning o‘yini emas. Yo‘q. Bu ochko‘zligini jilovlay olgan odamning o‘yini. Mana shu gap yoqmaydi. Chunki ichingda bitta ovoz bor: "tezroq bo‘lsin". Ana shu ovoz seni har safar arzon xatoga sudraydi.

Pul investitsiyadan kirmaydi. Pul - vahima qilmaganingda, har yaltiragan narsaga sakramaganingda, o‘zingni aldamaganingda qoladi. Avval yo‘qotmay qo‘yasan. Keyin ko‘paytirish boshlanadi. 💸

Eng kulgilisi nima bilasanmi? Kambag‘alni bozor yemaydi. Uni o‘zining shoshqaloqligi kemiradi.

Agar sen hali ham "qaysi joyga qo‘ysam tez o‘sadi?" deb yuribdiysan, demak senga investitsiya kerak emas. Senga ertak kerak. Bozor ertak sotmaydi. Bozor sabrsiz odamning cho‘ntagini sekin, sovuq va indamay bo‘shatadi.

2007 yil. Dunyo iqtisodiyoti sovuq ter bilan uyg’ondi. Ipoteka bozori qulab, banklar birin-ketin yiqildi.

Aynan shu vahima ichida bir odam jim turib, "Men hozir boyib olaman" dedi. Va boyidi.

Jon Polson. Paulson & Co. asoschisi. Birgina 2007 yilda u 15 milliard dollar ishlab topdi. O’sha yili u banklar, xususiy uy-joy fondlari va pensiya jamg’armalarini bankrot qilgan qimmatli qog’ozlarga pul tikdi. Hammasi kulgan paytda u xarid qildi. Hammasi qochganda u kirdi.

Natija? Shaxsiy kapitali bir yilda 4.8 milliard dollarga yetdi. Bu tarixdagi eng yirik shaxsiy daromadlardan biri.

Ammo eng muhimi — bu fakt emas. Muhimi — uning fikrlash tarzi.

Polson hech qachon "omadga" ishonmagan. U 20 yil davomida bozorni, raqamlarni, inson psixologiyasini o’rgangan. U "hamma xato qiladi" degan oddiy qoidani tushungan. Va aynan hamma xato qilgan paytda — u harakat qilgan.

Bugun siz millionerga aylanishingiz shart emas. Lekin bitta narsani o’zgartiring: qo’rquvni emas, imkoniyatni ko’ring.

Bozor yiqilganda, odamlar yig’laydi. Aqllilar esa — sotib oladi.

Offline jonli uchrashuv

Bozor xavfli emas, noto‘g‘ri qarorlar xavfli

— Howard Marks
Eng xavfli bozor davrlarida ham kapitalni yo‘qotmagan

Tushuntirishim:
Ko‘pchilik bozorni go‘yo yirtqichdek ko‘radi: bugun ko‘tariladi, ertaga qulaydi. Lekin men bir haqiqatni qayta-qayta ko‘rganman: odamni bozordan ko‘ra ko‘proq o‘zining shoshqaloqligi, ochko‘zligi va vahimasi yiqitadi. Narx tushsa - qo‘rqib sotadi. Narx oshsa - kechikdim deb yugurib oladi. Ana shu yerda zarar boshlanadi. Investorning eng katta vazifasi bozorni "yengish" emas, o‘zini boshqarish. Rejasiz kirgan pul hissiyotlarga xizmat qiladi, strategiya bilan kirgan pul esa natija olib keladi. Men uchun kuchli insight shuki: xavfni aktivda emas, qaror qabul qilish usulimda qidiraman. To‘g‘ri savol shu - men hozir fakt bilan harakat qilyapmanmi yoki hissiyot bilan?

BROKER HISOB HAQIDA MENING BEPUL DARSLARIM

Brokerlik hisobi - bu maxsus investitsiya hisobi bo‘lib, u orqali siz qimmatli qog‘ozlarni (aksiyalar, obligatsiyalar va boshqalar) sotib olasiz.

1) Dunyodagi eng mashhur broker

2) Investitsiya uchun brokerni qanday tanlash mumkin?

3) Just2Trade yoki Amana broker?

4) Ishonchli Brokerni qanday aniqlash, firibgarlarga aldanmaslik

5) O‘quvchilarimizning brokerlik hisoblari

6) Top 5 eng yaxshi brokerlar dunyoda

7) Qanday qilib to'g'ri brokerni tanlash va investitsiya hisobini ochish kerak?

8) Interactive Brokers: Qimmatli Qog'ozlar Bozorida Investitsiya Qilishni Yangi Usuli

9) Brokerlarni komissiyasi

10) O'zbekiston brokerlari

11) Brokerlik kompaniyalari bilan ishlashni qanday boshlash kerak?

12) Demo hisob (virtual bepul hisob)

13) Uznetix Hisob - bepul demo hisob

14) Freedom Finance brokerda intervyu oldim

——

Agar siz investitsiya qilishga qiziqsangiz, hozir mening kanalimga obuna bo'ling, chunki men har kuni foydali ma'lumotlarni nashr etaman 🤝

Investor treyderdan aqlliroq bo‘lgani uchun yutmaydi. Aksincha - dangasa bo‘lgani uchun yutadi.

Treyder har kuni grafik kavlaydi, shamlarni ta’qib qiladi, telefoniga mixlanadi. Bozor qimir etsa yuragi ham qimirlaydi. O‘zini ish qilyapman deb ovutadi. Aslida esa harakatga qaram bo‘lib qolgan. Pul topmaydi - adrenalinni chaynaydi 😏

Investor esa zerikarli. Shovqinga sakramaydi. Har 15 daqiqada narx tekshirib, o‘zini muhim his qilmaydi. U ekranga emas, vaqtga suyanadi. Shu uchun sekin yurib, ko‘proq olib ketadi.

Eng alam qiladigani qaysi joyi bilasanmi?

Treyder tez boyishni emas, tez-tez o‘zini tekshirishni yaxshi ko‘radi. Bugun necha foiz bo‘ldi, qayerdan kirdim, qayerdan chiqdim. Go‘yoki pul emas, o‘z asabini tirnayapti. Investor esa bir marta bosadi, keyin hayotini yashaydi.

Ko‘pchilikka shu gap yoqmaydi: bozorga kirib, har kuni nimadir qilayotgan odam kuchli ko‘rinadi. Yo‘q. Eng kuchlisi - biror narsa qilmay turishni eplaydigan odam. Qolganlar esa “men ishlayapman” degan niqobda depozitini asta kemirib yuradi. 📉

Treyder bozor bilan urishadi. Investor bozorga joy tashlab qo‘yadi.
Oxirida urishgan odam charchaydi. Joy tashlagan odam esa semiradi.