Ba’zi odamlar investitsiyani tez va oson pul topish usuli deb o‘ylashadi.

Lekin aslida unday emas.

Investitsiya ham boshqa sohalar kabi bilim, mehnat va sabr talab qiladi.

Investitsiyada ham, boshqa har qanday sohada bo‘lgani kabi, 100% daromad kafolati yo‘q.

Bu sohada pul topish ham mumkin, yo‘qotish ham mumkin.

Investitsiya biznesga o‘xshaydi. Ishingiz yurishib ketishi ham mumkin, yurishmasligi ham mumkin. Bir oy yaxshi daromad qilishingiz mumkin, boshqa oy esa umuman daromad bo‘lmasligi mumkin.

Internetda turli blogerlar odamlarni go‘yoki qayerdadir oson pul topish yo‘li borligiga ishontirayotganidan jahlim chiqadi.

Sizga bir sirni aytaman: halol yo‘l bilan tez boyib ketishning iloji yo‘q. Natijaga faqat mehnat, sabr va harakat bilan erishiladi.

Boshqa yo‘li yo‘q.

Investitsiyadan pul ishlashning eng tez yo‘li - tez pul kutmaslik. 😏

Shu joyida asabiylashgan bo‘lsang, demak gap senga tegdi. Chunki sen pul topmoqchi emassan. Sen zerikkan oylikdan qochmoqchisan. Farqi katta.

Bir kun video ko‘rasan, ertasi kuni karta ochasan, keyin 100-200 dollar tashlab, har 3 soatda balansga qaraysan. Telefonni silab, pul ko‘payib qolarmikan deb kutasan. Bozor esa senga qarab ham qo‘ymaydi.

Investitsiya - sabri bor odamning o‘yini emas. Yo‘q. Bu ochko‘zligini jilovlay olgan odamning o‘yini. Mana shu gap yoqmaydi. Chunki ichingda bitta ovoz bor: "tezroq bo‘lsin". Ana shu ovoz seni har safar arzon xatoga sudraydi.

Pul investitsiyadan kirmaydi. Pul - vahima qilmaganingda, har yaltiragan narsaga sakramaganingda, o‘zingni aldamaganingda qoladi. Avval yo‘qotmay qo‘yasan. Keyin ko‘paytirish boshlanadi. 💸

Eng kulgilisi nima bilasanmi? Kambag‘alni bozor yemaydi. Uni o‘zining shoshqaloqligi kemiradi.

Agar sen hali ham "qaysi joyga qo‘ysam tez o‘sadi?" deb yuribdiysan, demak senga investitsiya kerak emas. Senga ertak kerak. Bozor ertak sotmaydi. Bozor sabrsiz odamning cho‘ntagini sekin, sovuq va indamay bo‘shatadi.

2007 yil. Dunyo iqtisodiyoti sovuq ter bilan uyg’ondi. Ipoteka bozori qulab, banklar birin-ketin yiqildi.

Aynan shu vahima ichida bir odam jim turib, "Men hozir boyib olaman" dedi. Va boyidi.

Jon Polson. Paulson & Co. asoschisi. Birgina 2007 yilda u 15 milliard dollar ishlab topdi. O’sha yili u banklar, xususiy uy-joy fondlari va pensiya jamg’armalarini bankrot qilgan qimmatli qog’ozlarga pul tikdi. Hammasi kulgan paytda u xarid qildi. Hammasi qochganda u kirdi.

Natija? Shaxsiy kapitali bir yilda 4.8 milliard dollarga yetdi. Bu tarixdagi eng yirik shaxsiy daromadlardan biri.

Ammo eng muhimi — bu fakt emas. Muhimi — uning fikrlash tarzi.

Polson hech qachon "omadga" ishonmagan. U 20 yil davomida bozorni, raqamlarni, inson psixologiyasini o’rgangan. U "hamma xato qiladi" degan oddiy qoidani tushungan. Va aynan hamma xato qilgan paytda — u harakat qilgan.

Bugun siz millionerga aylanishingiz shart emas. Lekin bitta narsani o’zgartiring: qo’rquvni emas, imkoniyatni ko’ring.

Bozor yiqilganda, odamlar yig’laydi. Aqllilar esa — sotib oladi.

Offline jonli uchrashuv

Bozor xavfli emas, noto‘g‘ri qarorlar xavfli

— Howard Marks
Eng xavfli bozor davrlarida ham kapitalni yo‘qotmagan

Tushuntirishim:
Ko‘pchilik bozorni go‘yo yirtqichdek ko‘radi: bugun ko‘tariladi, ertaga qulaydi. Lekin men bir haqiqatni qayta-qayta ko‘rganman: odamni bozordan ko‘ra ko‘proq o‘zining shoshqaloqligi, ochko‘zligi va vahimasi yiqitadi. Narx tushsa - qo‘rqib sotadi. Narx oshsa - kechikdim deb yugurib oladi. Ana shu yerda zarar boshlanadi. Investorning eng katta vazifasi bozorni "yengish" emas, o‘zini boshqarish. Rejasiz kirgan pul hissiyotlarga xizmat qiladi, strategiya bilan kirgan pul esa natija olib keladi. Men uchun kuchli insight shuki: xavfni aktivda emas, qaror qabul qilish usulimda qidiraman. To‘g‘ri savol shu - men hozir fakt bilan harakat qilyapmanmi yoki hissiyot bilan?

BROKER HISOB HAQIDA MENING BEPUL DARSLARIM

Brokerlik hisobi - bu maxsus investitsiya hisobi bo‘lib, u orqali siz qimmatli qog‘ozlarni (aksiyalar, obligatsiyalar va boshqalar) sotib olasiz.

1) Dunyodagi eng mashhur broker

2) Investitsiya uchun brokerni qanday tanlash mumkin?

3) Just2Trade yoki Amana broker?

4) Ishonchli Brokerni qanday aniqlash, firibgarlarga aldanmaslik

5) O‘quvchilarimizning brokerlik hisoblari

6) Top 5 eng yaxshi brokerlar dunyoda

7) Qanday qilib to'g'ri brokerni tanlash va investitsiya hisobini ochish kerak?

8) Interactive Brokers: Qimmatli Qog'ozlar Bozorida Investitsiya Qilishni Yangi Usuli

9) Brokerlarni komissiyasi

10) O'zbekiston brokerlari

11) Brokerlik kompaniyalari bilan ishlashni qanday boshlash kerak?

12) Demo hisob (virtual bepul hisob)

13) Uznetix Hisob - bepul demo hisob

14) Freedom Finance brokerda intervyu oldim

——

Agar siz investitsiya qilishga qiziqsangiz, hozir mening kanalimga obuna bo'ling, chunki men har kuni foydali ma'lumotlarni nashr etaman 🤝

Investor treyderdan aqlliroq bo‘lgani uchun yutmaydi. Aksincha - dangasa bo‘lgani uchun yutadi.

Treyder har kuni grafik kavlaydi, shamlarni ta’qib qiladi, telefoniga mixlanadi. Bozor qimir etsa yuragi ham qimirlaydi. O‘zini ish qilyapman deb ovutadi. Aslida esa harakatga qaram bo‘lib qolgan. Pul topmaydi - adrenalinni chaynaydi 😏

Investor esa zerikarli. Shovqinga sakramaydi. Har 15 daqiqada narx tekshirib, o‘zini muhim his qilmaydi. U ekranga emas, vaqtga suyanadi. Shu uchun sekin yurib, ko‘proq olib ketadi.

Eng alam qiladigani qaysi joyi bilasanmi?

Treyder tez boyishni emas, tez-tez o‘zini tekshirishni yaxshi ko‘radi. Bugun necha foiz bo‘ldi, qayerdan kirdim, qayerdan chiqdim. Go‘yoki pul emas, o‘z asabini tirnayapti. Investor esa bir marta bosadi, keyin hayotini yashaydi.

Ko‘pchilikka shu gap yoqmaydi: bozorga kirib, har kuni nimadir qilayotgan odam kuchli ko‘rinadi. Yo‘q. Eng kuchlisi - biror narsa qilmay turishni eplaydigan odam. Qolganlar esa “men ishlayapman” degan niqobda depozitini asta kemirib yuradi. 📉

Treyder bozor bilan urishadi. Investor bozorga joy tashlab qo‘yadi.
Oxirida urishgan odam charchaydi. Joy tashlagan odam esa semiradi.

Биржани ютқазиш керак деб ўйлайсанми?

Йўқ. Унда пул ишлаш учун “кўр” бўлиш шарт эмас. Лекин кўра билиш керак.

Дэвид Эйнхорнни олайлик. Бу йигит 1996 йилда Greenlight Capital деган хедж-фонд очиб, унга 900 минг доллар киритган. Бугунги кунда у 20 йилдан бери ўртача йилига 20%дан кўп даромад келтиряпти. Унинг шахсий бойлиги – 1.4 миллиард доллар.

У “Уолл Стритнинг кўзи” деб аталади. Чунки у корхоналарнинг ҳисоботларини шунчаки ўқимайди – у ерда ёлғонни топади.

2008 йилда у битта гигант банкнинг (Lehman Brothers) қандай қулаганини олдиндан айтиб берди. Шунинг учун кўплар “бу ҳамма нарсани олдиндан кўрадиган одам” деб ҳисоблашади.

Лекин энг қизиғи бошқада.

Эйнхорннинг принципи: “Агар бирор нарсани тушунмасанг, унга пул солма”.

У тинчгина бир компанияни олиб, унинг ҳар бир сантини текширади. Кўпчилик гуглдаги битта мақолани ўқиб сотиб оладиган пайтда, Эйнхорн балансни 50 саҳифа ўқийди.

Бу ерда сир йўқ. Бу – меҳнат ва таҳлил.

Молия бозорида “бахт” ёки “оммавийлик” ишламайди. Ишлайдиган нарса – нарсаларнинг ичига кириб қарай олиш. Одамлар кўрмаган нарсани кўриш.

Энди сен нима қиласан?

- Компанияни ўрганасанми?
- Бирор активни бир кунда сотиб оласанми?

Агар “ўрганаман” десанг – сен Эйнхорннинг йўлини танлайсан.

Агар “сотиб оламан” десанг – сен фонд бозорида лотерея ўйнаяпсан 🎲

Танлов сеники.

Agar siz kompaniyaning boshqaruvi va strategiyasiga ishonsangiz, bozor tebranishlari qo‘rqitmaydi

— Philip Fisher
Boshqaruvi yomon kompaniyalardan qochib, katta zararlarning oldini olgan

Tushuntirishim:
Bozordagi qizil shamlarni ko‘rib vahimaga tushadiganlar ko‘p. Men esa bitta narsani o‘rgandim: narxning qichqirig‘idan ko‘ra, biznesning sifati balandroq gapiradi. Agar kompaniya boshqaruvi kuchli bo‘lsa, strategiyasi aniq bo‘lsa, vaqtinchalik pasayish menga signal emas, imkoniyat bo‘lib ko‘rinadi. Eng katta xato - aksiya narxini kompaniyaning o‘zi bilan adashtirish. Bozor bugun qo‘rqadi, ertaga oshiq bo‘ladi. Ammo yaxshi rahbariyat va to‘g‘ri yo‘l xaritasi bo‘lsa, haqiqiy qiymat oxiri baribir yuzaga chiqadi. Men uchun katta insight shu: investorning asabini bozor emas, ishonchsizlik buzadi. Tahlil chuqur bo‘lsa, qo‘rquv kamayadi. Ana shunda siz narx ortidan yugurmaysiz, qiymatni sotib olasiz.

Boylar ro‘yxatiga qarang. U yerda investorlar juda ko‘p. Bu tasodif emas. Eng qizig‘i - pulni sevganlar emas, pulni ushlab o‘tirmaganlar boy bo‘lgan 💸

Bizda esa boshqa spektakl. Telefonni 3 oy tanlaydi, 300 mingni qayerga qo‘yishni "yana bir o‘ylab ko‘raman" deb sudraydi. Narx oshsa yuguradi, tushsa g‘oyib bo‘ladi. Foyda emas, shovqin sotib oladi. Keyin "investitsiya xavfli" deydi. Yo‘q. Xavfli narsa - cho‘ntagingdagi pulni jim o‘ldiradigan odating.

Eng kambag‘al fikr nima bilasizmi? "Avval ko‘proq topay, keyin invest qilaman". Yo‘q. Aynan invest qilmagani uchun ko‘proq topolmaydi. Shu gap achchiq, lekin shu yerda ko‘p odam sinadi.

Bir tanish manzara bor: karta tushdi, ozroq pul keldi, bir zumda uchib ketdi. Bittasi kiyimga, bittasi "kayfiyatga", qolgani bekorga sizib chiqdi. Pul kiradi, lekin uy topolmaydi. Chunki egasi uni ushlab ko‘paytirishni emas, tezroq yo‘qotishni biladi 😏

Dunyoning eng boylari ro‘yxatida investorlar ko‘pligi bekorga emas. Pul pulni taniydi. Qo‘rqoq qo‘lni esa tanimaydi. Ertaga ham chetda turib qarab tursang, bozor seni aldamaydi. Sen o‘zingni aldayverasan.