In God We Trust ...
📌Vergul qachon ishlatiladi:
Oʻzbek tilida vergul quyidagi holatlarda ishlatiladi:
1️⃣ Uyushiq boʻlaklar va gapda takrorlangan soʻzlar bilan.
Misollar:
Sen kuychi, paxtakor, olim...
U oʻqib, yozib, tahlil qilib chiqdi.
Qani, qani, mehmonlarning qoʻliga suv quyvoringlar.
Bezovta qilib qoʻydim, uzr, uzr.
2️⃣ Ajratilgan boʻlaklar bilan.
Misollar:
Azizga, sobiq talabaga, bu soʻz yoqmadi.
Islohotlarga biz, yaʼni yoshlar ham hissa qoʻshishimiz kerak.
3️⃣ Kiritmalar (kirish soʻzlar, kirish birikmalar va kirish gaplar) va modal soʻzlar bilan.
Misollar:
Astoydil ishlansa, shubhasiz, bu yerdan yaxshi hosil olish mumkin.
Balki, bu haqda bir oʻylab koʻrarsiz.
4️⃣ Undalmalar va undov soʻzlar bilan.
Misollar:
Ogʻayni, bu masalaga yengil qarash yaramaydi.
Hoy, bu nima qilganingiz axir?!
5️⃣ Boshqa boʻlaklarga bogʻlanmagan soʻzlar bilan.
Misollar:
Qani, bu holatni oddiyroq tushuntirib bering-chi.
Bu savolga, xoʻsh, huquqshunos javob bera qolsin.
6️⃣ Muallif gapini koʻchirma gapdan ajratishda.
Misollar:
– Men bugun borolmayman, – dedi u.
“Men bugun borolmayman”, dedi u.
7️⃣ Birdan ortiq ish-harakat ifodalangan sodda gaplar, birdan ortiq kesim qatnashgan qoʻshma gaplarda.
Misollar:
Dadam kelgach, osh suzildi.
Gullar ochilib, atrofga anvoyi boʻylar taraldi.
Kasbi – oʻqituvchi, mutaxassisligi – matematik, ijodkorligi ham bor.
Atrof qorongʻi, lekin daraxtlar yaqqol koʻzga tashlanadi.
Achchigʻim chiqdi-yu, ammo bildirmadim.
Yo siz keling, yo men boray.
❗️ Eslatmalar:
⭕Undov, undalma va kiritmalar gap boshida kelganda vergul ulardan keyin, gap oʻrtasida kelganda har ikki yondan, gap oxirida kelganda ulardan oldin qoʻyiladi.
⭕Qoʻshma gaplar yoki uyushiq boʻlaklar va, -u, -yu, hamda, yo (gapda bir marta qatnashsa) kabi teng bogʻlovchilar bilan bogʻlansa yoki sanalsa, ular orasiga vergul qoʻyilmaydi.
⭕Vergul qavs va qoʻshtirnoq bilan qoʻllanganda ulardan keyin, tire bilan qoʻllanganda undan oldin qoʻyiladi, koʻp nuqta bilan kelganda esa tushib qoladi
👉 @Uztilim
📌Vergul qachon ishlatiladi:
Oʻzbek tilida vergul quyidagi holatlarda ishlatiladi:
1️⃣ Uyushiq boʻlaklar va gapda takrorlangan soʻzlar bilan.
Misollar:
Sen kuychi, paxtakor, olim...
U oʻqib, yozib, tahlil qilib chiqdi.
Qani, qani, mehmonlarning qoʻliga suv quyvoringlar.
Bezovta qilib qoʻydim, uzr, uzr.
2️⃣ Ajratilgan boʻlaklar bilan.
Misollar:
Azizga, sobiq talabaga, bu soʻz yoqmadi.
Islohotlarga biz, yaʼni yoshlar ham hissa qoʻshishimiz kerak.
3️⃣ Kiritmalar (kirish soʻzlar, kirish birikmalar va kirish gaplar) va modal soʻzlar bilan.
Misollar:
Astoydil ishlansa, shubhasiz, bu yerdan yaxshi hosil olish mumkin.
Balki, bu haqda bir oʻylab koʻrarsiz.
4️⃣ Undalmalar va undov soʻzlar bilan.
Misollar:
Ogʻayni, bu masalaga yengil qarash yaramaydi.
Hoy, bu nima qilganingiz axir?!
5️⃣ Boshqa boʻlaklarga bogʻlanmagan soʻzlar bilan.
Misollar:
Qani, bu holatni oddiyroq tushuntirib bering-chi.
Bu savolga, xoʻsh, huquqshunos javob bera qolsin.
6️⃣ Muallif gapini koʻchirma gapdan ajratishda.
Misollar:
– Men bugun borolmayman, – dedi u.
“Men bugun borolmayman”, dedi u.
7️⃣ Birdan ortiq ish-harakat ifodalangan sodda gaplar, birdan ortiq kesim qatnashgan qoʻshma gaplarda.
Misollar:
Dadam kelgach, osh suzildi.
Gullar ochilib, atrofga anvoyi boʻylar taraldi.
Kasbi – oʻqituvchi, mutaxassisligi – matematik, ijodkorligi ham bor.
Atrof qorongʻi, lekin daraxtlar yaqqol koʻzga tashlanadi.
Achchigʻim chiqdi-yu, ammo bildirmadim.
Yo siz keling, yo men boray.
❗️ Eslatmalar:
⭕Undov, undalma va kiritmalar gap boshida kelganda vergul ulardan keyin, gap oʻrtasida kelganda har ikki yondan, gap oxirida kelganda ulardan oldin qoʻyiladi.
⭕Qoʻshma gaplar yoki uyushiq boʻlaklar va, -u, -yu, hamda, yo (gapda bir marta qatnashsa) kabi teng bogʻlovchilar bilan bogʻlansa yoki sanalsa, ular orasiga vergul qoʻyilmaydi.
⭕Vergul qavs va qoʻshtirnoq bilan qoʻllanganda ulardan keyin, tire bilan qoʻllanganda undan oldin qoʻyiladi, koʻp nuqta bilan kelganda esa tushib qoladi
👉 @Uztilim
👍6❤1🔥1
Insonlardagi chirkin xususiyatlarni o'zida mujassam etgan asar?
Anonymous Quiz
19%
Susambil
57%
Ezop masallari
16%
Oygul bilan Baxtiyor
8%
Uch-og'ayni botirlar
👍2❤1
Insonlarni nafs balosidan asrashga hamma narsaga bir vaqtning o'zidayoq erishaman deb ochko'zlik qilmaslikka undovchi masal?
Anonymous Quiz
35%
Kiyik bilan tikzor
30%
Burgut, zog'cha va cho'pon
25%
Ustiga tuz ortilgan eshak
9%
Bo'ri va laylak
🤔3👍2🔥2
Aka-uka Grimmlar yozgan "Bolalar va oilaviy ertaklar" kitobi necha jilddan iborat?
Anonymous Quiz
43%
4
20%
2
35%
3
2%
1
🤔2👍1
Ona tabiatning eng buyuk ixtirosigi Dunyoning ishlaridagi qaysi hikoyada shunday ta'riflangan?
Anonymous Quiz
27%
Iltijo
35%
Alla
24%
Oq marmar, qora marmar
14%
Haqqush
❤1👍1👏1🎉1
🔰Qaratqich kelishigi va tushum kelishigini qabul qilgan so‘z gapda faqat bitta vazifani bajaradi:
👉Qaratqich kelishigi - ning
Gapdagi vazifasi qaratqich aniqlovchi. O‘rnini hech qachon boshqasi bilan almashmaydi
👉Tushum kelishigi - ni
Gapdagi vazifasi vositasiz to‘ldiruvchi. Qaratqichning ukasi, o‘rnini aslo boshqasiga bermaydi.
🔰Bosh kelishikdagi so‘zlar va jo‘nalish, o‘rin- payt hamda , chiqish kelishigini olgan so‘zlar turli gap bo‘lagi vazifasini bajarishi mumkin:
Masalan: gapda ot kesim vazifasini bosh kelishikdagi so‘z, jo‘nalish, o‘rin- payt hamda , chiqish kelishigini olgan so‘zlar bajarishi mumkin.
👉Bosh kelishik: O‘zbekiston poytaxti- Toshkent.
👉Jo‘nalish kelishikdagi so‘z. Yosh kelsa ishga.
👉O‘rin-payt kelishikdagi so‘z: Aql yoshda emas, boshda
👉Chiqish kelishigidagi so‘z: Umidim sizdan
@uztilim
👉Qaratqich kelishigi - ning
Gapdagi vazifasi qaratqich aniqlovchi. O‘rnini hech qachon boshqasi bilan almashmaydi
👉Tushum kelishigi - ni
Gapdagi vazifasi vositasiz to‘ldiruvchi. Qaratqichning ukasi, o‘rnini aslo boshqasiga bermaydi.
🔰Bosh kelishikdagi so‘zlar va jo‘nalish, o‘rin- payt hamda , chiqish kelishigini olgan so‘zlar turli gap bo‘lagi vazifasini bajarishi mumkin:
Masalan: gapda ot kesim vazifasini bosh kelishikdagi so‘z, jo‘nalish, o‘rin- payt hamda , chiqish kelishigini olgan so‘zlar bajarishi mumkin.
👉Bosh kelishik: O‘zbekiston poytaxti- Toshkent.
👉Jo‘nalish kelishikdagi so‘z. Yosh kelsa ishga.
👉O‘rin-payt kelishikdagi so‘z: Aql yoshda emas, boshda
👉Chiqish kelishigidagi so‘z: Umidim sizdan
@uztilim
❤3👍2
@Uztilim
AKA-UKA GRIMMLAR
📘Ismlari: Yakob(1785-1863), Vilgelm(1786-1859)
📘Makdeburg(Germaniya) universitetida o'qigan
📘Gettingen, Berlin universitetlarining profeesorlari bo'lgan
📘 Kitobi: "Bolalar va oilaviy ertaklar" uch jildlik
📘Ertaklari: hayvonlar haqida, maishiy, afsonaviy
📘Dunyoga mashhur ertaklari: "Zolushka", "Qor qiz"
📘O'zbek bolalariga sevimli bo'lgan ertaklari: "Botir tikuvchi", "Yosh pahlavon", "Bremen musiqachilari"
📘Ertaklarining boshqa ertaklardan farqi: ertak oxirida qahramonlar katta boyliklarga ega bo'lmaydi, aksincha o'sha kambag'al holida ham baxtli yashashadi; ertaklarining bosh qahramonlari shahzodalar emas, oddiy odamlar
BIZ BILAN ASLO YENGILMAYSIZ
@Uztilim
AKA-UKA GRIMMLAR
📘Ismlari: Yakob(1785-1863), Vilgelm(1786-1859)
📘Makdeburg(Germaniya) universitetida o'qigan
📘Gettingen, Berlin universitetlarining profeesorlari bo'lgan
📘 Kitobi: "Bolalar va oilaviy ertaklar" uch jildlik
📘Ertaklari: hayvonlar haqida, maishiy, afsonaviy
📘Dunyoga mashhur ertaklari: "Zolushka", "Qor qiz"
📘O'zbek bolalariga sevimli bo'lgan ertaklari: "Botir tikuvchi", "Yosh pahlavon", "Bremen musiqachilari"
📘Ertaklarining boshqa ertaklardan farqi: ertak oxirida qahramonlar katta boyliklarga ega bo'lmaydi, aksincha o'sha kambag'al holida ham baxtli yashashadi; ertaklarining bosh qahramonlari shahzodalar emas, oddiy odamlar
BIZ BILAN ASLO YENGILMAYSIZ
@Uztilim
👍4🔥4
❗️Bilib oling!❗️
Matal – hikmatli so‘z
Ma’tal – intizor
Qala – o‘t yoqmoq
Qal’a – shahar
Qari – keksa
Qa’ri – ichi
Sanat – hisoblatmoq
San’at – madaniyat, ijod turi.
A'zo bo'lish 👇👇👇
@uztilim
Matal – hikmatli so‘z
Ma’tal – intizor
Qala – o‘t yoqmoq
Qal’a – shahar
Qari – keksa
Qa’ri – ichi
Sanat – hisoblatmoq
San’at – madaniyat, ijod turi.
A'zo bo'lish 👇👇👇
@uztilim
🔥12👍7❤5👏2
Aravada ketayotgan qizlar qaysi qo'shiqni aytayotganida Zebi ularga qo'shiladi?
Anonymous Quiz
28%
A. Qora sochin
19%
B. Yig'larmon
43%
C. Yor -yor.
10%
D. Yalla
🎉6❤4👍2
Kecha va kunduz asarida itdek poyloqchi deb ta'riflangan obraz?
Anonymous Quiz
17%
Salti
42%
Savribibi
25%
O'lmasjon
16%
Enaxon
👍4❤3🫡3🎉1
Asarda "Yetti osilganlar qissasi" mualiffi kim?
Anonymous Quiz
36%
Leonid Andreyev
24%
O'lmasjon
30%
So'fi Olloyor
11%
Muqumiy
🎉8👍2
Asarda qaysi obraz birov gap so'rasa, gapira olmay ix-ix qiladi deb ta'riflanadi?
Anonymous Quiz
21%
Fazilat
42%
Bahri
19%
Zebi
18%
Salti
🎉3👍1😁1🫡1
Kecha va kunduz asarida Miryoqubni kim amerikalikka o'xshatadi?
Anonymous Quiz
28%
Mariya
25%
Zunnun
32%
Noib to'ra
15%
Sharafuddin
🎉7👍2❤1
Kecha va kunduz asarida Miryoqubni osiyolikkao'xshatgan kim edi?
Anonymous Quiz
18%
Zunnun
40%
Mariya
27%
Noib to'ra
15%
Hakimjon
🎉4❤2👍1
"Y" bilan boshlanuvchi, tarkibida "x" va "h" boʻlgan soʻzlar roʻyxati
yavmulhisob
yazdonpanoh
yakkamoxov
yakkaxon
yakkaxudolik
yakkahokim
yakkahol
yalhaq
yaponbehi
yasovulxona
yax
yaxday
yaxdon
yaxlamoq
yaxlash
yaxlit
yaxlitboshlilar #zoologiya
yaxlitgul #hunarmandchilik
yaxlitlash
yaxlit-yaxlit
yaxmalak
yax-muz
yaxna
yaxob
yaxta
yaxt-klub
yaxtsmen
yaxxona
yaxshi
yaxshiki
yaxshinihota #fizika
yahudiy (~ tili)
yahudiylar
yevnoxodiizm
yevstaxiit #tibbiyot
yem-xashak
yemxoʻr
yeparxiya
yexidnalar #zoologiya
yovgʻonxoʻrlar #zoologiya
yonshox
yor-ahbob
yoxud
yogʻochxoʻr (~ qurt)
yohu
yuz-xotir
yukxat (nakladnoy)
yukxona
yutqin-hiqildoq #anatomiya
yuho
yavmulhisob
yazdonpanoh
yakkamoxov
yakkaxon
yakkaxudolik
yakkahokim
yakkahol
yalhaq
yaponbehi
yasovulxona
yax
yaxday
yaxdon
yaxlamoq
yaxlash
yaxlit
yaxlitboshlilar #zoologiya
yaxlitgul #hunarmandchilik
yaxlitlash
yaxlit-yaxlit
yaxmalak
yax-muz
yaxna
yaxob
yaxta
yaxt-klub
yaxtsmen
yaxxona
yaxshi
yaxshiki
yaxshinihota #fizika
yahudiy (~ tili)
yahudiylar
yevnoxodiizm
yevstaxiit #tibbiyot
yem-xashak
yemxoʻr
yeparxiya
yexidnalar #zoologiya
yovgʻonxoʻrlar #zoologiya
yonshox
yor-ahbob
yoxud
yogʻochxoʻr (~ qurt)
yohu
yuz-xotir
yukxat (nakladnoy)
yukxona
yutqin-hiqildoq #anatomiya
yuho
👍11❤2
🗒️MA'NO KO'CHISH TURLARI
📂 METAFORA📂
🔺 Metafora - biror predmet belgisining, harakatning o'xshash tomonini boshqasiga ko'chirish.
💥Narsa va hodisalar o'rtasidagi o'xshashlik turli asosda bo'lishi mumkin:
1.Ikki predmet o'rtasidagi shakliy o'xshashlik.
2.Ikki predmetning qayerda joylashishi bo'yich o'xshashlik.
📚 Metaforada ma'no ko'chishi quyidagicha amalga oshadi:
✨ Inson a'zolarining nomi boshqa narsalarga ko'chadi.
Masalan: ko'chaning boshi, kitobning beti;
✨ Inson kiyimlari qismlarining nomi boshqa boshqalarga ko'chadi;
Masalan:tog'ning etagi, daryoning yoqasi;
✨ Qush, parranda, hayvon a'zolarining nomi boshqa narsalarga ko'chadi.
Masalan: Futbolchilarimiz chap qanotdan hujum uyushtirdilar
📂 METAFORA📂
🔺 Metafora - biror predmet belgisining, harakatning o'xshash tomonini boshqasiga ko'chirish.
💥Narsa va hodisalar o'rtasidagi o'xshashlik turli asosda bo'lishi mumkin:
1.Ikki predmet o'rtasidagi shakliy o'xshashlik.
2.Ikki predmetning qayerda joylashishi bo'yich o'xshashlik.
📚 Metaforada ma'no ko'chishi quyidagicha amalga oshadi:
✨ Inson a'zolarining nomi boshqa narsalarga ko'chadi.
Masalan: ko'chaning boshi, kitobning beti;
✨ Inson kiyimlari qismlarining nomi boshqa boshqalarga ko'chadi;
Masalan:tog'ning etagi, daryoning yoqasi;
✨ Qush, parranda, hayvon a'zolarining nomi boshqa narsalarga ko'chadi.
Masalan: Futbolchilarimiz chap qanotdan hujum uyushtirdilar
👍6❤2