Kristofer Nolan;

Oppengeymerimni ko’rganlaridan so’ng tomoshabinlar kinoteatrni butunlay bo’sh qoldirishadi. Ular biror so’z ayta olishmaydi…

Film yakunlangacha o’rnimdan turdim va;

Interstellar darajasidek emas, dedim.

Biroq e’tirof etish kerakki, juda katta ko’lamli ish, film ajoyib chiqqan. Nolanning eng yaxshi ishlaridan biri, ammo eng zo’ri emas (har holda men uchun).

Tog'a bo'ldim )

Oppengeymer va Barbi fonida qolib ketayotganlar haqida qisqacha

• “Fantastic Mr.Fox” animatsion filmi va “The Grand Budapest Hotel” filmlari bilan nom qozongan rejissyor Wes Andersonning “Asteroid city” nomli yangi filmi chiqdi. Huddi Oppengeymer singari bu filmda ham, muhtasham aktyorlar jamoasi yig’ilgan. Komedya, drama. (hali ko’rganim yo’q)

• Bir paytlar Sandra Bullok ijrosidagi “Bird Box” ni ko’rishni tavsiya bergandim. Shu yilning 14 iyul kuni Netflix platformasi Josh Mallerman kitobi asosida su’ratga olingan dastlabki qismning o’zgacha talqini “Bird Box. Barcelona”ni taqdim etdi. Menga yoqdi, ssenariy, syujet tamomila boshqacha, ammo negadir ko’pchilik tomonidan iliq kutib olinmadi. Ertaga film haqida emas-u, undagi bir epizod haqida post chiqadi. Post-apokaliptik, triller.

• Menga yoqadigan eng yaxshi mistik horrorlardan biri "Insdious" franshizasi yana davom etadi. 7 iyul kuni “Insdious: The red Door” tomoshabinlar ixtiyoriga taqdim etildi. Nisbatan muvaffaqiyatsiz to'rtinchi qismdan keyin, hozircha beshinchi qismni yaxshi qabul qilishmoqda. Qiziq tomoni filmga bu franshizaning bosh qahramonlaridan biri Pattrick Wilsonning o’zi rejissyorlik qilgan. Halicha ko’rganim yo’q, kinoteatrda ko’rmoqchiman.

• Sizlarni Karllarim deb atashimga va umuman Karl iborasini mediaga singishiga sababchi bo’lgan “The Walking dead” post-apokaliptik seriali qahramonlari Meggi va Neganning tirik o’liklar aro yangi sarguzashtlariga bag’ishlangan “The Walking dead. Dead city” seriali katta ekranlarga chiqdi.

• Ohirgi paytlarda, Tom Holland va maftunkor Amanda Sayfred ijrosidagi “The crowded room” ancha shovqin ko’tardi. Balki shu serial Tom Hollandning haqiqiy aktyorlik mahoratini ochib bergandir. Har holda Tom, 24 ta alohida shahsiyatga ega bo’lgan o’sha mashhur Billy Milligan obrazini ekranga olib chiqgan.

Qadrdon Indi va qarib quyilmagan Tom Kruzning sarguzashtlaridan shu siz ham xabardor bo’lsangiz kerak.

@vasilbro

Kattalar, bola hatto eng qiyin vaziyatda ham juda muhim maslahat berishi mumkinligini bilishmaydi.

​​#longread

Oʻzim loyihachi boʻlganim bois resurslarga oid statistikalarni kuzatib boraman. Eng ohirgi qilgan ishim ham, Jizzax shahrida ichimlik suvi boʻlmagan hududlarini suv bilan taʼminlashni tashkillash edi. Yaʼni loyiha chizish.

Jahon resurslari instituti yaqinda bergan bayonotida 2040 yilga borib butun dunyoda yuz berishi mumkin boʻlgan suv inqirozidan ogohlantirgan. Bayonotda Oʻzbekiston bundan eng koʻp aziyat chekadigan davlatlar qatoriga kiritilgan, yaʼni qurgʻoqchilik oʻta yuqori boʻlishi tahmin qilingan. Bu fikr avvaldan boshqa tashkilotlar va olimlar tomonidan ham ilgari surilib kelinadi, demoqchi boʻlganim kecha paydo boʻlib qolmagan. Tasavvur qilishingiz uchun;

Oʻrtacha odam suvsizlikdan 3-4 kunda rihlatga joʻnaydi. Hali xalqimiz qurgʻoqchilikdan aziyat chekmagan. Bu degani oʻsha hozir koʻrib turgan qor, yomgʻiring boʻlmaydi, nevaralaringga bizni davrda kranlardan toʻlib suvlar oqardi, deb ertaklar aytib berishing mumkin degani, Karl. Koʻp suv talab qiladigan poliz ekanlari yoʻq boʻladi; qovun, tarvuz, kartoshka va hokazo. Mevalarni aytmasa ham boʻladi. Bu esa iqtisodiyotga jiddiy zarar yetkazadi, import hajmi oshib ketadi. Chunki aholini qornini toʻydirish kerak, oʻzing yetishtirolmaganingdan keyin, sotib olasan. Suv qimmatlashishi ham turgan gap. Potensial yuqori havf.

Interestellerni koʻrmaganlar boʻlmasa kerak. Filmda qurgʻoqchilik, chang toʻzon, ocharchilikdan aziyat chekayotgan odamlar tasvirlanadi. Ularga eʼtibor bersangiz, hammasi makkajuxori kavshab oʻtiradi, yaʼni suvsizlikka chidamli oʻsimlik. Olimlar kamayib, dehqonlarga talab oshadi. Har yili yogʻingarchilik boʻlishini kutishadi, lekin foydasiz, ohirida boshqa sayyoradan najot topish uchun yechim izlay boshlashadi. Oʻzbekistonni bu pozitsiyada koʻrmayman, toʻgʻri dunyoning qaysidir chekkasidagi olimlar guruxi bu muammoni yechish uchun shoʻr suvni qayta ishlash texnalogiyasi yoki boshqa biror narsa haqida bosh qotirashayotgandir. Lekin biz emas. Ammo aynan biz eng koʻp aziyat chekadigan davlatlar qatoridamiz. Bizda esa suvdan foydalanish madaniyati tugul, oddiy madaniyatni topish qiyin.

Bu narsani yozayotganim, ikki kun avval mahallasiga suv tortib borilgan odamlar janjal qilib telefon qilishdi. Obʼektga yetib bordim, ahvol quyidagicha; aholiga suv kerak emas ekan, ular koʻchalarini buzilishi istashmas emush. Koʻcha asfalt, beton boʻlsa ham mayli, oddiy shagʻal yotqizilgan. Bundan tashqari pudratchi ishlarni yakunlagandan keyin, hammasini ilgarigidek joyiga saramjon qilib qoʻyaman deb vaʼda berib turibdi, shunda ham yoʻq deydida bular. Bilganlaringni qilinglar deb keldim. Odamlarning oʻzi suv kerak emas, deb turgan paytda, qurgʻoqchilik haqida kim ham oʻylardi.

Doim esimdan chiqadi, bizda biror kulfat boshga tushgandan keyin oʻylanadi, yechim izlanadi. Ungacha senga tegmayaptimi, yuraver, nasiniemsin.

@vasilbro

Nuralini challengeni qabul qilamiz🥂

​Эгаси йўқ муаммо: имлодаги чалкашликларга ечим керак

Ўзбек тилининг асосий имло қоидалари тасдиқлангач, 1995 йили мактаблар учун қўлланма сифатида имло луғати нашр этилди. Кейинчалик 2013 йили 85 000 дан ортиқ сўзни ўз ичига олган ва ҳозирча ўзбек лотин алифбосидаги энг қамровли имло луғати босмадан чиқди. Икки луғатдаги бир неча ўнлаб сўзлар имлосида фарқ бор. Шу сабабли фойдаланувчилар орасида турли тушунмовчилик ва чалкашликлар пайдо бўлган. 2013 йилги луғат чоп этилганига ҳам саккиз йил бўляпти. Лекин қайси луғатга асосланиш кераклиги ҳақида ҳалигача аниқ кўрсатма йўқ. Хўш, бу масалани ким ҳал қилиб беради? Давлат тилини ривожлантириш департаментими, ЎзРФА Ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институтими ёки Алишер Навоий номидаги ўзбек тили ва адабиёти университетими?

Бугун асосан иккита луғатга: 1995 йили “Oʻqituvchi” ва 2013 йили “Akademnashr” нашриётида чоп этилган луғатларга кўп мурожаат қилинади. Бироқ бу икки луғатда бир-бирини рад қиладиган ўринлар бор.

Жумладан, 1995 йилги луғатга sentabr, oktabr шаклида киритилган сўзлар 2013 йилги луғатдан sentyabr, oktyabr кўринишида ўрин олган.

Хўш, бу икки луғатдан қайси биридан фойдаланиш керак? Қуйида икки луғатда турлича ёзилган сўзлардан баъзилари билан танишиш мумкин:

1995 йилги луғатга кўра ёзилиши

Aluminiy
Brilyant
Budjet
Dirijor
Dujina
Duym
Glukoza
Kastrul
Kastum
Lustra
Miniatura
Parashut
Regulator
Rejissor
Verstka

2013 йилги луғатга кўра ёзилиши

Alyuminiy
Brilliant
Byudjet
Dirijyor
Dyujina
Dyuym
Glyukoza
Kastryul
Kostyum
Lyusta
Miniatyura
Parashyut
Regulyator
Rejissyor
Vyorstka

Айни дамда Миллий ўқув дастури бўйича дарсликлар янгитдан ишланяпти. Бу жараёнда қайси бир луғатдан фойдаланиш масаласи кўндаланг турибди. Шу пайтгача чиққан аксарият дарсликлар 1995 йилги луғатга асосланган. Ўқитувчилар ўн йиллар давомида ўқувчиларга сўзларни sentabr, oktabr, budjet, miniatura, drijor шаклида ёзишни ўргатиб келган. Аммо 1995 йилги луғатдан давомли фойдаланиш ўзини оқламайди. Чунки унда сўз кам. Оддий natyurmort, kompyuter каби сўзлар киритилмаган. Ҳолбуки, ҳозир бу тушунчалар билан ўқувчилар биринчи синфдаёқ танишяпти.

Нашрга тайёрланилаётган дарсликларда кўп сўзли ва нисбатан кейинги нашр бўлгани учун 2013 йилги луғатга асосланиляпти. Бироқ ҳали китоблар чоп этилмасиданоқ муаллифлар, тақризчилар, экспертлар ва амалиётчи ўқитувчилар ўртасида имло масаласида тушунмовчиликлар келиб чиқяпти. Уларга-ку бир амаллаб тушунтирса бўлади. Лекин эртага ўн мингдан ортиқ мактабда дарс бераётган бир неча ўн минглаб ўқитувчиларга, олдин сўзни бошқа шаклда ёзиб ўрганган ўқувчиларга қандай изоҳ бериш мумкин?

2013 йилги луғат чиққанига саккиз йил бўляпти. Ҳозирча энг катта, қамровли луғат – шу. Қайси луғатга асосланиш масаласи нега ҳалигача узил-кесил ҳал этилмаган, деган ҳақли савол туғилади. Саволнинг жавоби ҳозирча йўқ...

Ечимини кутаётган савол шу: дарслик ва қўлланмаларда қайси луғатдан фойдаланиш керак? Имло принципидаги чалкашликларда (xilmaxillik, ketma-ketlik каби) қандай йўл тутиш зарур?

Тил масаласига масъул ташкилотлардан бу борада расмий жавоб кутамиз.

👉 Тўлиқ ўқиш

@oriftolib

Avgust uchun

Men kutmayman

Kim qaysi asarni o'qimoqda ?

Bugun shuni tugatib qo’ymoqchiman, lekin qaysi biriligi noma’lum

Йфвшьпш нгтщтдфк щкфышвф ашлкдфыр йщишднфеш нглыфл штэщь ршыщидфтпфтю Луншт г ифчепф фндфтвшю Ыщэтпкф лфыфддшлю Игпгт иг оштщнфе ршыщидфтфвшю

©️Куьфкл

#tarjima

…kimni yeyishni tanlash uchun qur’a tashladilar. Taqdir yig’layotgan eng yosh o’spirinni tanladi.

©Lui-Fransua Nikolai

@vasilbro

- Ikki og’iz so’z -

Oppengeymer kabilarga istaganingizcha sayqal berishingiz mumkin, ammo ilmiy fantastika va hislarni bunchalik uyg’unlashtira olish, mushkul masala.

@vasilbro