#10

Karl qonuni

Haqiqiy Karl, chernoviksiz yozadi.

Murvatli apelsin

Time Magazinening iddao qilishicha, asar, 20 asrning eng ta’sirli antiutopik romanlari qatorida turadi, shuningdek The New York Timesdagilar fikricha zamonaviy jamiyatning axloqni majburlab shakillantirishga bo’lgan intilishiga ayovsiz satira hisoblanadi. Penguin Klassik esa oson javoblar bermaydigan, lekin murakkab savollar qo’yadigan roman deya e’tirof etgan. Xullas, kazo-kazolar iliq fikrlar berishgan. Karl esa o’rtacha va mo’rt kitobcha degan qarorga keldi. Qisqa yozaman.

Hikoya markazidagi Aleks obrazi erkin iroda ramzi bo‘lish uchun juda yengil, chunki uning vahshiyliklari ortida na ijtimoiy qiyinchilik, na chuqur psixologik jarohat bor. U shunchaki yomonlik qilishni xohlagani uchun yomonlik qiladigan, motivatsiyasiz, jonsiz obraz. Hattoki, kitobni antiutopiya deyish ham noto’g’ri, bu ta’rifga mos bo’lish uchun jamiyat va tuzum haqida yetarlicha tasvir berilmagan - umuman yo'q desa ham bo'ladi. Byorjess Aleksni aqlli qilib ko‘rsatish uchun uning nutqiga sun’iy so‘zlar, kitob tilida aytganda nadsat va musiqiy atamalarni tiqishtirgan. Agar bu bezaklarni olib tashlasak, Aleksda hech narsa qolmaydi. Tushunyapsanmi, Karl ? Butun boshli asar qahramoni shu ikki narsa ustiga qurilgan, unda kechinmalar yo’q, xotiralar yo’q, travmalar yo’q. U shunchaki yomon, onasini emsin.

Yakun qismini bu qadar rasvo yozish ham san’at. Barchasiga qo’l siltagan Aleks, ulg’ayganini his qilib, uylanish haqida o’ylay boshlaydi. Xayolidan quyidagi fikrlar o’tadi:

O'g'lim ham shu xunrezliklarni qiladi, uning o’g’li ham, men buni to'xtata olmayman.

Ya’ni o’smirlar shu yo’lni bosib o’tadi, keyin ulg’ayib, aqlini yig’ib oladi degan g'oya. Byorjess hamma narsani ulg‘ayish va vaqt o‘tishi bilan yaxshi bo‘lib qolishi haqidagi puch g’oya bilan yopishga harakat qilgan va shu tariqa kitobning butun boshli fojiaviyligini ham o’ldirgan. Agar hamma narsa yoshlik gormonlariga bog‘liq bo‘lsa, kitob avvalidagi barcha qiynoqlar, falsafiy bahslar va insoniy fojialar zarracha qiymatga ega emas.

Asarni iroda erkinligi haqidagi ikki qator gap uchun shedever hisoblab, sayoz yozilganiga ko’z yumish absurd.

@vasilbro

Maqtanish 6.0

Lentaga bir chimdim gyuzallik.

Hovlimizdagi buldenejka gullabdi. Fransuzchadan tarjima qilinganda Boule de Neige - qor koptogi degan ma’noni anglatadi.

Hamma Jorj Martindan Muz va Olov qo'shig'i epopeyasini yakunlashni kutyapti.

Bu vaqtda Martin:

Project Hail Mary - So’nggi umid loyihasi

Ko’rdim, kuldim, ta’sirlandim. Xullas, yaqinlar bilan umuman oila davrasida ko’rsa bo’ladigan dobriy film ekan. Tavsiya )

7.5/10

Kodeks 632

Kitobini klassik ma'noda badiiy asar deb atash qiyin, ko'proq detektiv qobig'iga o'ralgan, tarixiy ma'ruzaga o’xshaydi. Qiziq, lekin, biroz jo'n yozilgan. Misol syujetni olaylik, muallif voqealarni o'tkirlashtirish uchun banal va eskirgan usullardan foydalangan. Lena va Tomas o'rtasidagi munosabatlar hamda oilaviy dramalar shunchaki tarixiy ma'ruza zerikarli bo'lib qolmasligi uchun xizmat qiluvchi yordamchi liniya vazifasini o'tagan, bu tomondan Dos Santos hissiyotlarni chiqarib berishda juda oqsagan. Ya'ni personajlar shunchaki ma'lumot tashuvchi bo’lib qolgan. Ular tirik emas. Biroq, kitobini badiiy roman o'lchovlari bilan tahlil qilish unga nisbatan biroz adolatsizlik bo'ladi.

Badiiy sustlikni chetga sursak, ma'lumotlar bayoni ajoyib chiqqan. Santos jurnalist sifatida faktlarni shunday tizganki, o'quvchi o'zini xuddi arxivda haqiqiy tadqiqot olib borayotgan mutaxassisdek his qiladi. Kolumbning asl ildizlari va portugal izlari haqidagi surishtiruvlar haqiqatan ham zo'r terilgan. Bu tarafdan muallif og‘ir tarixiy ma'lumotlarni oson hazm bo'ladigan, dinamik formatga sola olgan.

Kitobni o‘qib bo‘lgach, aniq javoblardan ko‘ra ko‘proq savollar bilan qolasan va aynan shu asarning eng kuchli tomoni, ya'ni kitob tarixni yopiq hikoya sifatida emas, balki hali ham to'liq yakunlanmagan, ochiq qolayotgan munozara sifatida ko‘rsatadi. Intellektual asar qidirganlar, tarixni boshqa tomondan ko‘rishni istaganlar uchun tavsiya qilaman. Silliq va tez o‘qiladi.

P.s: Nashriyotning birinchi ishi. Tarjimada va tahrirda kamchiliklar bo’lishi tabiiy. Bu borada ishlash kerak – muhimi dadil yurish bo’libdi.

@vasilbro

Mem

So’nggi umid loyihasidagi Rokki, 2026-yilgi Oskar mukofotida “Eng yaxshi ikkinchi darajali erkak roli” nominantlari qatoriga qo’shilibdi.

Oqlayman va duo qilaman. Amaze, amaze, amaze.

Fiftilyonchi maqtanish:

Harry Potter and the Order of the Phoenix (Illustrated version)

Sarah J. Maas - House of Earth and Blood & House of Sky and Breath

The Witcher series