#blackmirror

Kecha Qora ko’zguning 6-mavsumini ko’rib tugatdim. Serial haqida ilgari to’liq yozmagandim, umumiy fon bilan birgalikda oltinchi mavsum haqida ham ayrim fikrlarimni ulashmoqchiman.

Qora ko’zgu alohida-alohida mustaqil epizodlardan tashkil topgan yahlit loyiha bo’lib, unda ilgari surilgan har bir mavzu bir-birini takrorlamaydi, biroq shu asnoda umumiy g’oyaviy uyg’unlik kasb etadi. Bu, sizga serialni istagan mavsum va istagan qismdan boshlab ko’rish imkoniyatini beradi. Serial ijodkorlari ilmiy-fantastik texnalogiyalardan foydalangan holda yaqin kelajakdagi yuzaga kelishi mumkin bo’lgan distopik muhitni yaratishgan; zamonaviy madaniyat, zamonaviy odamlar, zamonaviy hislar. Qizig’i shundaki, qator epizodlar mutaxassis va tanqidchilar tomonidan “bashoratli” deb hisoblanadi, hozirgi taraqqiyot va jamiyatni hisobga olaigan bo’lsak, bunday bo’lib chiqmasligining iloji yo’qdek tuyuladi. Janrlar ham turlicha; psixalogik dahshat, komediya, siyosiy satira, triller, drama, romantika xullass juda “ma’danlarga” boy poydevor. Bu esa uning ommaviyligini oshirishga xizmat qilgan.

Loyiha 2010 yillarning eng yaxshilari qatorida e’tirof etilsada (ketma-ket uch marta eng yaxshi telefilm uchun Primetime Emmy mukofoti) sifat tomonlama pasayish kuzatilmoqda. Keyingi yillarda ijodkorlar o’zlari yaratgan kanondan yiroqlashib, turli-tuman eksperimentlarga qo’l urishmoda. Masalan shu yil ekranlarga chiqqan oltinchi mavsum ham bunga misol bo’la oladi. Serilani ilgaridan kuzatib kelmaydigan tomoshabin uchun, ko’rganlari shedevr bo’lib tuyulishi mumkindir, biroq yangi mavsum, uning tosh davridagi muhlislari uchun tushunarsiz bir muhit kasb etgan. Oltinchi mavsumni adabiyot tilida aytadaigan bo’lsak, drabllga qiyoslash mumkin; sokin va tahmin qilish oson bo’lgan syujet, yakunga borib, juda keskin rivojlanadi va sizni hayrat ko’chasiga eltadi. Bu yerda ommmaviy axborotning, texnalogiyalarning ta’siri, zamonaviy jamiyatning hayoti, axloqi emas, aksincha hislar, taqdirlar birinchi planga ko’tarilgan. Ilgari bu ikklasi hamohang, bir-birini to’ldirib kelardi.

Shu o’rinda e’tirof etish kerakki, oltinchi mavsumni kanondan yiroqligini hisobga olmasak, yaxshi epizodlar talaygina. Ijtimoiy tarmoqlarda shunga o’xshash so’rovnomalarga duch kelgan bo’lsangiz kerak; Agar hayotingizni film qilib olishganda, siz uni yaqinlaringiz bilan birga ko’rgan bo’larmidingiz ? Yangi mavsumning birinchi epizodi ham aynan shunga o’xshash jarayon haqida. Bu savol doim meni qiziqtirib kelardi, uni boshqa inson hayoti orqali ko’rish qiziq bo’ldi. Qolgan epizodlarda ham tesha tegmagan mavzular ko’tarilgan, tragediya, mistika bilan uyg’unlashtirilgan. Umuman olganda barcha mavsumlardagi har bir epizodni alohida tahlil qilib ko'rsa bo'ladi.

P.s: Mening talqinim, mutaxassis fikridan to’liq farq qilishi mumkin. Vaqt topib, albatta ko’ringlar, zeriktirmaydi )

@vasilbro

OceanGate suv osti kemasida (batiskaf) yo’qolgan tadqiqotchi-milliarderlarning voqeasi nima bilan tugadi:

Agarda instagramimizda kuzatgan bo’lsangiz, tadqiqotchi-milliarderlar Titanikni cho’kib ketgan joyiga ekspeditsiya qilamiz deb, OceanGate kompaniyasining suv osti kemasida ketishgan edi. Har bir odam o’z joyi uchun $250 000 dan to’lagan.

Kema suv ostiga suzib ketganidan so’ng 1 soat 45 daqiqa o’tib signal yo’qoldi. Ularni ikki kun qidirishdi. 96 soatlik kislorod bor edi kemada, shuning uchun qutqaruvchilar rosa shoshgan.

Hozir voqeaning achinarli natijasi aniq bo’ldi:
Kemani qurilishida qandaydir xatoga yo’l qo’yilgani uchun, suv ostidagi bosim deb imploziya ro’y berdi. Imploziya - bu “portlash”ning teskarisi, ya’ni ichkaridan tashqariga kuch tarqashi emas, aksincha tashqaridan ichkariga portlashdir. Sodda qilib aytganda, kema bosim deb pachoqlashib ketgan, huddi katta musht bilan siqib qo’yilganiday.

Batiskafni ichida 5 kishi o’tirgan edi (halok bo’lganlar):
Shahzada Davud - Pokistonning eng boy odami va uning o’g’li Sulaymon
Rash Stokton - ana shu OceanGate kompaniyasining asoschisi
Hemish Harding - biznesmen va tadqiqotchi
Pol Anri-Narjeole - 73 yoshlik dayver tadqiqotchi

Aytgancha, shu kompaniyaning asoschisi Rash Stoktonning xotini esa, Titanikda cho’kib ketgan eng boy odamlarning chevarasi ekan. Daxshat tasodif.

Juda achinarli final▪️

Kelajakda ushbu voqea barcha yangi rivojlanayotgan ekstremal turizm sohalariga dars bo’lib qoladi degan umiddaman. Masalan, shu yili Virgin Galactic kompaniyasi kosmik sayohatlarni yo’lga qo’yishyapti.

@texnoplov

​Уни биламан, буни биламан деб мақтаниб қўяман баъзида, лекин, тан олай, ҳали ўқимаган, билмаган нарсам жуда, жуда кўп. Баъзида ҳатто жуда оддий нарсаларни ё билмаган, ё эътиборсиз қолдирган бўлиб чиқиб, ўзимам жуда ҳайрон қоламан.

Масалан, Бахтиёр Алимжановнинг Chaq-chaq Podkast'даги иккинчи чиқишидан сўнг Темур ва Ибн Сино атрофида кўтарилган баҳсларни ўқиб, баъзи саволларга ойдинлик киритиш масаласида Ибн Синонинг таржимаи ҳолини ўқиб чиқдим. "Рисолаи саргузашт" номли бу матнни Ибн Синонинг ўзи бошлаган, шогирди Абу Убайд Жузжоний тугатган.

Рисоладан ўзим учун бир нарсани кашф қилдим: Ибн Сино сарой табиби бўлмаган экан! Балки буни билмаслик уятдир, лекин унинг табобатдаги имижи туфайли саройда табиб бўлган деган фикр миямга ўрнашиб қолган экан. Кейин олдин ўқиганларимни эсладим: Шамсуддавланинг саройида муҳим лавозимларда хизмат қилган, сиёсий ҳаётда фаол бўлган, айни пайтда илмий фаолият билан ҳам шуғулланган.

Илмий фаолиятига келсак, Ибн Сино табобатдан кўра кўпроқ фалсафа билан шуғулланган, айнан шу фан бўйича энг кўп матн қолдирган. Юнон фалсафасига жуда қизиққан, аристотелист бўлган, китобларида Арастунинг қарашларига кўп мурожаат қилган, уларни ривожлантирган.

Айни пайтда табобатни ҳам яхши ўрганиб, бу соҳа бўйича китоблар ёзгани туфайли шу соҳанинг етук вакили сифатида кўпроқ ном қозонган. Фалсафа оммага қизиқ ва унча тушунарли бўлмагани учун шекилли, меросининг бу қисми кенг ёритилмаган, бу борадаги тадқиқотлар академик доираларда қолиб кетган.

"Тиб қонунлари" шарофати билан эришилган бу имижни баъзида кўпиртириб юборишимизни тан олиш керак. У замонда табобат ҳозиргига нисбатан жуда ибтидоий даражада бўлган, шу боис Ибн Синонинг тиббиёт бўйича китобларида унинг кўп масалалардаги тасаввурлари унча тўғри эмаслигини кўриш мумкин. Таржимаи ҳолидан, шунингдек, ўзини узоқ ва самарасиз даволаганини билиб оламиз. Лекин бу энди алоҳида мавзу.

PS: "Рисолаи саргузашт"дан яна бир маълумот. Ибн Сино айш-ишратга берилган, хусусан, жинсий ҳаёти жуда фаол бўлган. Соғлиғи оғирлашганда ҳам сексдан воз кеча олмагани учун вафот этган, деган версияни беради Жузжоний.

@AsanovEldar

Issiqina🔥

Warner Bros Dune II uchun ishlangan rasmiy treylerni e’lon qildi. 2023 yilda Oppenheimerdan so’ng orziqib kutayotgan filmim. Birinchi qism menda muhtasham taassurot qoldirgan edi.

Siz qaysi film chiqishini kutmoqdasiz ?

@vasilbro

Yolg'izlikka chidab, undan zavqlana olish - bu buyuk ne'mat.

Hamma shunchaki “Seni sevaman” deydi, ammo Kafka shunday degandi;

Agar seni millionlar sevsa, men ulardan biriman. Agar seni bir odam sevadigan bo’lsa, u ham men bo’laman. Agar seni hech kim sevmasa, bilginki men o’lgan bo’laman.

Neniki sanashga yetmasa barmoq,
Demak, u g’ayri ilm, yolg’on va chatoq.

Xullasi kalom do’stlarim,
Men Faustni tugatdim )

Aytishlaricha;

Gyote safarga otlansa agar o’zi bilan olarmish urug’.
Uni sochar emish, har yon, har taraf, ketayotib yo’lida yurib.
Shundan beri Olmonyada oboddir turfa xil bog’lar,
Lolazorlar, gul-u rahyonlar.

@vasilbro

#mem

Gendalf Oq bo’lmasdan oldin😁

Ma’lumingizkim, Tolkien beshta sehrgar haqida yozgan: Gendalf kulrang, Saruman oq, Radagast jigarrang va ikkita Moviy sehrgar Alatar va Pallando. Keyinchalik Gendalf ham oq tusga kiradi.

@vasilbro

Lpub'pi ljigd ophncpb'd wdgvi jtjb'dhid xcj'ldmyd. Kjtvwuvgdh wdgvi kvtkjb'dhid odgfv-kjmv ldgdw ovncgvbvi, ziydgdfyv tvgvib jtjb'dhid xcj'ldgvmyd. Ophncpb'd wdgvi oj'sojqndu uvmwvgvm wzmvm, fztdi wjncdh pumv wdm izxcv hvmov xcvms pmdw vtgvivm cvhyv tviv ldghdncdid yvqjh zoodmvmyd. Wdm evijw tjidhyvi j'ovmfvi, vcqjgdhbv wdmmjq ivuvm njgdw, idhv pxcpi odncdhid-odncdhbv lj'tdw nvwm ldgvtjobvidhid nj'mvyd.
- Jeduhvi, - yzydh hzi. - Lpub'pi pxcdw fzgdw jtjb'dhid xcj'ldgvt wjncgvyd, hzi vgwvoov, pid cvtyvncbv pmdiydh, cvooj wj'b'dw j'gydmhjlxcd wj'gydh, wdmjl wp ljisj'mbv fpxcdh tzohvyd. Lpub'di tpudhbv xcvib njghjlxcd wj'gyd, wpiyvi fj'mv jtjb'dhid lpmwji ldgdncid vauvg wdgydh. Hviv, vanpnfd jtjb'dh yztvmgd ljibv wjoyd.
- Izbv wp vujwbv nvwm ldgdncdibdu fzmvf ? - vevwgviyd evijw. - Wdoov j'l wdgvi wp lpub'piid odixcdonv wj'gvydfp !
- Ivsjofd ?! - nvqjgbv nvqjg wdgvi evqjw wzmydh. - Wvgfd pid ndu jodw ovncgvmndu ?
- Wvejidydg, - yzyd evijw. - Avlvo ptbv wjmdw, hdgodb'dhid jgdw fzgdncdh fzmvf. Tviv tvmdh njvo nvwm ldgv jgvnduhd ?
- Wdghvydh, - yzydh hzi qv lvoodl jb'mdlyvi odgyvi ljgbvi fvwd wdm izxcv njidtv ojncyvt ljodw ljgydh. - Dgodhjn wjmdw fzgdib. Cvm cjgyv, xcdlhvbvi ejiyvi phdy...
- Tvsncd, - mjud wj'gyd evijw, ozu wjmdw fzgvhvi...
Lpub'pi bjc hzibv, bjc evijwbv odfdgvm zfvi npswvoid cjodmevh odibgvyd. P cvhhvndid opncpibvidid vibgvydh; p cvqjbv fj'ovmdgyd, wdmjl tviv cvh ozumjl pxcdnc pxcpi fznfdi jmobv wpmdgyd qv ivtuv pgjlodmpqxcd fvwd ophncpb'did ncdyyvo wdgvi jb'udhbv nvixcyd. Tpuopwvi tdldgvm zfvihvi, j'udhid lpncyvt tzibdg cdn ldgydh cvhyv wvmxcv ozmvigdfgvm qv wpopi njcdgid oj'gydmbvi lvtijl ljidh bdmyjwdyv xcj'fdw lpub'pi wvovhjh hvcq wj'gyd.

©Fvafv

🗝=(eng (-5))

EL

Gʻalati elat bu, g‘alati el bu,
Niyati bo‘lakcha, amali mavhum.
Bu eldan Buxoriy chiqishi mumkin,
Lekin g‘ariblikda yashashga mahkum.

Gʻalati elat bu, g‘alati el bu,
Tushunib bo‘lmaydi asrorlarini.
Mashrabni osadi va orqasidan
Yig‘lab o‘qib yurar ash’orlarini.

Gʻalati elat bu, g‘alati el bu,
Botini chirkinlik, zohiri sodda –
O‘tkan kunlarini yozgan o‘g‘lini
Bilmay otib qo‘yar Yunusobodda.

Gʻalati elat bu, g‘alati el bu,
Timsoh ko‘z yoshidan bitmish lug‘ati.
Ibn Sinoni-yu Ulug‘begini
O‘zi tug‘adi va o‘zi bo‘g‘adi.

Gʻalati elat bu, g‘alati el bu,
Tushunib bo‘lmaydi sira ham, aytsam.
Bir jarlik ko‘raman yo‘l oxirida,
Oldinga yur, deydi orqaga qaytsam.

Gʻalati elat bu, g‘alati el bu,
Buyuklik sharafdir, biroq o‘y surmang.
Tag‘in, dardlarini eshitayin deb
Boburni sira ham uyg‘ota ko‘rmang!!!

©️Hayrulla Hamidov

​​#mif #illyuziya

Men bilmasdim, sizchi ?

Bolalikni Merlin serialisiz tasavvur qilish qiyin, yosh afsungarning zarguzashtlarini kuzatish, senga noma’lum o’lka tarixi va afsonalari bilan tanishish maroqli edi, zab zamonlar edi-da o’ziyam. Kecha Artur va Merlin afsonasining boshqacha talqini “Kamelot”ning bir necha qismini ko’rdim, yomon emas. Biroq, yaxshi aktyorlar jamoasi yig’ilganiga qaramay, serial muvaffaqiyat qozona olmagan, bunga sabab serial “Taxtlar o’yini” bilan bir vaqtda ekranga chiqqanligida. “Taxtlar o’yini” sabab “Kamelot”ning reytingi tushib ketgan va natijada ikkinchi mavsum sur’atga olish ishlari to’xtatilgan. Hozir bu haqida emas, serial haqida ma’lumot izlayotgan paytim, bir qiziq narsaga duch keldim – Fata Morgana effekti.

Fata Morgana effekti - optik illyuziya bo’lib, buning natijasida kema yoki biror ob’ekt havoda suzayotganga o'xshaydi. Atama "Fairy Morgan" (Qirol artur afsonasidagi Morgan le Fay) so'zining italyancha tarjimasidir. Morgana nomi italyan folklyorida ham uchraydi, uni “Tuzli dengiz parilarining bekasi” deb atashgan. Morgana sirenalar bilan birgalikda, dengizchilarni aqldan ozdirib yo’ldan adashtirgan.

Ilmiy tomonlama, bu hodisa harorat inversiyasi deb ataladigan ob-havo sharoiti tufayli yuzaga keladi. Dengiz ustidagi issiq hamda sovuq havo to’qnashishi va sovuq havoning zichligi issiq havodan kattaroq bo'lgani sababli qirg'oqda turgan odamning ko'ziga yorug'lik sinib, uzoqdagi narsaning ko'rinishi o'zgaradi.

Ushbu saroblarlarni qutb tomonlarda, ko’pincha dengizda yoki Italiyaning Messina bo'g'ozida kuzatish mumkin. Qadimda bu jarayonga guvoh bo’lgan odamlar, ularni havodagi peri qal'alari yoki ularning sehri natijasida afsunlangan yerlar sifatida qabul qilishgan. Hatto bu jarayon bir necha afsonalarning yaratilishiga ham hissa qo’shgan. Tarixchilar Uchar golland va arvoh kemalar haqidagi afsonalarni kelib chiqishini aynan ushbu hodisa bilan bog’liq bo’lishi mumkin, deb hisoblashadi.

Afsonaga ko'ra, "Uchar golland" dengizlarda abadiy suzib yurishga mahkum bo'lgan arvoh kemadir. Bu nom sizga yana bir shedevr “Karib dengizi qaroqchilari” filmidan ham tanish bo’lsa kerak. Tarixchilar bu ertak 17-asrda paydo bo'lgan deb hisoblashadi. Dengizchilar nazdida, Uchar gollandni ko'rish yaqinlashib kelayotgan o'limning aniq belgisi hisoblangan.

Bundan oldingi sonda: Sudlangan hayvonlar

@vasilbro