O’zimni chaqirishga qaror qildim😁

O'yin esa 2017 yilgi Norway Chess turniridagi Nakamura va Magnus partiyasining o’zginasi. O’tgan yili Louis Vuitton modalar uyi ham Messi va Ronalduni xuddi shu partiya ustida birlashtirolgan edi. O’ylaganimdek chiqmagan bo’lsa-da, yomon deb ham bo'lmaydi.

P.s: medium bodied red wine🍷

@vasilbro

#bolalik

Chumchuqlar

Bolalikdan eslayman, chumchuqlar juda ko’p bo’lar edi. Uyimiz yaqinida katta stadion bo’lib, bolaligim shu stadionda to’p tepish bilan o’tgan. Kechga borib, quyosh botar mahalda osmonda gala-gala chumchuqlarni parvozini kuzatardim. G’ayritabiiy va yoqimli manzara, ayniqsa yuzlab qushlar bir oqimda harakat qilib, turli shakllarni paydo qilishi, galaning parvozidan chiqayotgan zalvorli tovush, to’g’ri, ularning tumshug’idan chiqayotgan chirildoq ovozni yoqimli, edi deyolmayman, biroq bu qushlarni yoqtirardim. Bobom Toshkentda ishlaganliklari bois aylanganni ko’p borib turardik. Bir necha soatlik yo’l, ikki yong keng dala, singillarim bilan manzilgacha laylak uyalari, otlar, sigirlarni sanab ketardik. Dalalarda g’uj-g’uj bo’lib turgan chumchuqlar ko’p uchrardi, mashinaning siginalidan cho’chib, osmonga butun gala ko’tarilardi, biz uni ko’rib zavqlanar, bola edikda xullas.

Zerikib, wikenigmani titkilab o’tirar ekanman, chumchuqlar haqidagi maqola chiqib qoldi. Unda chumchuqlarning kamayib borayotganligi, ammo buning biror ilmiy asosi yo’qligi yozilgan. Birdan, boshimda chiroq yonganday bo’ldi: ohirgi marta bu galaning parvozini qachon kuzatdim o’zi ?

Bir, ikki yoki besh yil avval ? Miyam g’ovlab ketdi, eslolmadim ochig’i. Maqolani o’qir ekanman, bunga iqlimning o’zgarib borishi, daraxtlar o’rnini egallayotgan baland binolar, turli gazlardan tortib, chumchuqlar oziqlanadigan dala maydonlarini turli zararkunalardan tozalash uchun foydalanadigan kimyoviy dorilar sabab bo’layotgan bo’lishi mumkinligi aytilgan. Ammo, aniq bir ilmiy dalil yo’q, hatto chumchuqlar keskin kamayib ketayotganligi sababli Buyuk Britaniyaning The Independent gazetasi ushbu hodisani ilmiy asoslab berolgan insonga 5.000 dollarlik mukofot puli joriy qilgan ekan.

G’alati hissiyot. Yana nimalarni o’tkazib yubordim, bu haqida o’ylab ko’rishim kerak.

@vasilbro

Hayratlanarli uyg’unlik

@vasilbro

#mutolaada

Lermontov. Iblis poemasi

Kartinada ham aynan Tamara va Demon tasvirlangan.

Nima o'qiyapsiz/ko'ryapsiz ?

The midnight club

Serialga juda tez singib ketdim. O’limni bo’yniga olgan bir gurux o’smirlar, har kechda kutubxonaga yig’ilib, gulxan yorug’ida navbatma-navbat hikoyalar aytishar, vino ichishar, ko’ngil yozishardi. Kitoblar, jumboqlar, xullas yoqimli atmosfera. Hatto, Tristan vafot etganda, oq sh’erga o’xshash nimadir yozdim;

O'likka o'xshamasdi, qo'llarin tutdim-u tushundim nogoh.
U mensiz ketgandi, baridan yiroq.
Yuzida tabassum, ko'zida umid, qotib qolgandi najot.
U aytgandi, yerdamiz, unitma oshna, ohiri tugamas hech qachon baxtli,
o'lim muqarrar.
Yig'lashadi, gullar qo'yilar sening boshinga,
kelishadi-ketishadi, shu bilan o'tadi yillar.
Faqat qo'rqaman xotiralar, o'sha tuyg'ular, kechinmalar qolib ketsa,
shu sovuq tanada, chirisa suyaklar bilan yolg'iz qabrda.

Serialni aynan ushbu ma’lumot uchun ko’rishni boshlagandim, ammo, afsuslar bo’lsinkim, navbat qo’rquv va adrenalinga kelganda, aytarli hech narsa his qilmadim. Hatto, serial personajlaridan biri Natsuki hikoyasini aytayotganda, Spenser uni to’xtatib, qichqiriq - bu xaltura, sen istalgan odamingni baqirib qo’rqitishing mumkin, ammo bu biz bilgan qo’rquv emas, deydi. Serial ijodkorlari o’zlari bilmagan holatda, o’zlarining ustidan kulib qo’yishgan. Ssenariy diniy kultlar va mistika kabi foydalansa bo’ladigan boy ma’dan ustiga qurilgan bo’lsada, muhit nom va kanonga nisbatan anchayin yorqin.

Loyiha ko’proq jumboqliligi, reallik va xayoliyot aralashib ketganligi, chigalligi bilan yoqdi. Ammo, 8 qismga kelganda ko’rishni to’xtatdim. Bildimki, serial yopilgan, ikkinchi mavsum rasman bo’lmaydi. Tan olish kerakki, umidlar kutilgandek oqlanmagan. Yakunlanmagan narsani ko’rishdan esa foyda yo’q. Xullas, Netflix qabristonida yana bir qabr paydo bo’ldi.

@vasilbro

Kamina nazdidagi eng yaxshi horrorlar

Get out (2017)
The Conjuring (2013)
The Conjuring 2 (2016)
The VVitch (2015)
The ring (2002)
The rings (2017)
It (2017)
Annabelle: Creation (2017)
Insidious (2010)
Insidious 2 (2013)
Insidious 3 (2015)
It follows (2014)
Us (2019)

@vasilbro

Oldin xabar qilganimdek, kecha “Usher uyining qulashi” mini serialining premyerasi bo’lib o’tdi. Bugungi kunga qadar natijalari yomon emas:

IMDB: 7.8/10
Rotten tomatoes: 90 %
Google foydalanuvchilari: 87 %

Bugungi tun Po tomonidan band qilindi.

@vasilbro

Turkiy tilda ming yillik tarixga ega boy klassik adabiyot mavjud. Ammo bugun biz klassikadan ham qadimgi adabiyot haqida gaplashmoqchimiz. Uzoq oʻtmishda, islom turkiylar orasida yoyilishidan oldin adabiyot boʻlganmi? U nega unutilib ketgan? Bu savollarga javob topish uchun biz yana bir bor turkolog, folklorshunos olim, falsafa doktori, dotsent Nodirbek Joʻraqoʻziyevni taklif qildik.

https://www.youtube.com/watch?v=_EaymRbBkGE

@insusambil

#film

Tolkien

Barchaga ma’lumki, “Taxtlar o’yini” seriali J.R.R. Martinning “Muz va olov qo’shig’i” asarlari turkumiga asoslanadi. Martin, Tolkienni hurmat qilsada, uni baz’i javhalarda tanqid ham qilgan. Bir gal Dublindagi nutqida;

Shubhasiz, Tolkien asarlari 20-asrning muhim va ajoyib asarlaridan biri, ammo bu men uni muakammal, deb hisoblayman degani emas. Men professor bilan uning asarlaridagi ayrim jihatlar xususida bahslashishni xohlardim. Masalan Aragorn taxtga o’tirgach, bir asr davomida, dono va adolatli hukmronlik qilganini olaylik. Bunday jumlani yozish oson, ammo bilishni istardimki, bu yillar davomida, Aragornning soliq siyosati qanday bo’lgan, mamlakatda ocharchilik boshlanganda u nima qilgan ? Ma’lumki, hali juda ko’p orklar tirik edi, urushda mag’lub bo’lishgach tog’larga chekinishdi. Shu yuz yillik farovon shohlik davrida, Aragorn muntazam ork genotsidi siyosatini qo’llab kelganmi ? Bilishni istardim.

Taxtlar o’yinining oltin qoidasi shuki, Martin yaratgan biror personajga muhabbat qo’yib bo’lmaydi. U istalgan daqiqada vafot etishi yoki siz o’ylagan inson bo’lib chiqmasligi mumkin. Voqealar shunchalar keskin burilishlarga boyki, oldindan biror fikr bildirish qiyin. Bu esa uning asarlarini reallik bilan tutashtiradi, muhit bizning hayotimiz, siyosiy o’yinlarga o’xshash manzara hosil qilgan. Martin aynan shu pozitsiyadan olib qaraganda Tolkien bilan hamfikr emas, ya’ni professor yaratgan personajlar, birodarlikning doimiy g’alabasi Martinga yoqmagan.

Filmni ko’rib tushundimki, Tolkienda buning uchun yetarli asoslar bo’lgan. Yozuvchi do’stlari, Rob Gilson, Bach Smit, Kristofer Visemanlar bilan birgalikda T.C.B.S nomli maxfiy birodarlik jamiyati tuzishadi. Albatta, maxfiy jamiyat dunyoni bosib olish yoki katta qudratga ega qurol ustida ishlash uchun emas edi, o’smirlar real hayotdan chekinib, doimiy yig’ilib turadigan bu makon, turli adabiy kechalar, she’rxonliklarga guvoh bo’lgan, hatto Tolkien aynan shu yerda, do’stlariga o’zi yaratgan hikoyalarini so’zlab bergan.

I-jahon urushi oqibatida, jamiyat xuvillab qoladi, ko’p a’zolar bilan bir qatorda, Tolkien do’stlari Rob Gilson va Bach Smitdan ayriladi, faqatgina Kristofer urushdan tirik qaytadi. Bu esa yozuvchiga qattiq ta’sir qiladi. Angladimki, professor jajji va kuchsiz hobbitlarini aynan shu sabab ham tirik qoldirgan, aynan ular orklar hujumidan, Sauron sehridan omon qolib, hech kim uddalay olmagan topshiriqni uddasidan chiqishgan. Tolkien buni do’stlari xotirasiga bag’ishlagan bo’lishi mumkin - birodarlik g’alabasi.

Bundan tashqari flmdan yana ko’plab qiziqarli narsalarni topdim, Tolkien olami shakillanishida onasi har kechda o’qib beradigan asarlar, uzuklar g’oyasi tug’ilishiga olmonlarning qadim afsonasi sabab bo’lgani, professor yaratgan elf tili va fin tili o’xshashligi, sehrli o’rmonlaridagi muhitni barpo bo’lishida, Bermingam daraxtzorlari, Mordor shakllanishida, yozuvchining urushdan ko’rgan daxshatari turtki bo’lganini payqadim.

Tolkienshunoslarga tavsiya qilaman.

@vasilbro

#haqida

Terminal (spoiler bor)

Kecha bir insonga Terminalni ko’rishni tavsiya qildim, bahonada o’zim ham ko’rdim. Hisobda adashmayotgan bo’lsam, bu 7 marotaba ko’rishim. Esingizda bo’lsa, bir gal shunday savolni o’rtaga tashlagandim, Terminal aynan shu ro’yhatdan joy olgan.

Ko’pchilikka filmning yakuni yoqmagani tabiiy, aniqroq aytadigan bo’lsam, Navorskiy va Ameliya munosabatlarining bu shaklda tugashi. Menimcha esa juda oqilona yechim yoki nimani kutgan edingiz, styuardessa Krakojiyaga Navorskiy bilan birga ketishinimi ? Ameliya bunday kuchli va irodali shaxsiyat emas. Navorskiyning xarakteridan kelib chiqsak, u vatanini hech qachon tark etmagan, Amerikada qolmagan bo’lardi. Biz real dunyoda yashaymiz, Terminal aynan shu dunyo haqidagi film, yakun esa doim ham Disneydagidek bo’lmaydi.

Kanaldagi oldlar bilishadiki, sotuvchi qiz haqida bir necha postlar yozganman. Kulishi, ko’zlari, o’sha vaziyat… u haqida ko’p o’ylab turaman. Navorskiy va Ameliya o’rtasida ham shunday ehtiros paydo bo’lgandi xolos. Meni ko’proq uning keyingi taqdiri qiziqtiradi, men shunday tasavvur qilaman;

80 yoshga kirgan qariya, nabiralariga go’zal styuardessani yoqtirib qolgani, puli va uyi yo’q bo’lsada, munosabatlari javobsiz qolmagani haqida so’zlab beradi. Nabiralari esa uning so’zlarini hazilga yo’yadi, qariya ularni ishontirishga harakat qiladi, ammo foydasiz. Hatto ayol bilan birga tushgan surati, boringki, biror esdalik ham yo’q. Ba’zan gazeta o’qiyotganda, yoki Napoleon haqida biror narsa qulog’iga chalingudek bo’lsa, Ameliya bilan bog’liq xotiralar yodiga tushadi, shu payt ajin bosgan yuzida nim tabassum zohir bo’ladi…

@vasilbro