#hadya

Parilarni bir vaqtlar vampirlarga o'xshaydi, deb hisoblashgan. Bir qarashda hozirgi begunoh ertak g'oyasi, o'liklar olamidan juda uzoq bo'lib tuyulsa-da, ammo ular orasida juda ko'p o'xshashliklar mavjud. Folklorshunos Robert Kirk "Elflar, faunlar va parilarning maxfiy hamdo'stligi" (1682) asarida parilarni "o'lik" yoki "inson va farishtalar o'rtasidagi o'rta tabiat" ekanligini ta'kidlagan. 1887-yilda irlandiyalik shoira Ledi Jeyn Uayld (Oskar Uayldning onasi) bu e'tiqodni yanada ommalashtirdi:

“Parilar o’zining gunohkor mag'rurligi uchun Xudo tomonidan samodan haydalgan farishtalardir... Iblis ularga bilim va kuch berib, yerga yuboradi. U yerda ular juda ko'p yomonlik qiladilar”

Xo'sh, nega unda odamlar parilardan qo'rqishini to’xtatdi va ular qanaqasiga bolalik xotiralari bilan bog'lanadigan bo'ldi ?

J.M.Barrining Piter Peni 1900-yillarning boshlaridagi debyutigacha, jamiyatda parilar soyali ruhlar dunyosida yashaydi, degan fikr keng tarqalgandi. Farishtalar, arvohlar va vampirlardan hayratga tushgan Viktoriyaliklar (Viktoriya davri. Britaniya 1837 - 1901 yillar) parilarni o'liklarning ruhi ekanligiga ishonishgan. Biroq, Piter Penning katta muvaffaqiyati va Din-Dinning xarakteri tufayli parilarga nisbatan qarash ijobiy tomonga o’zgara boshladi, oxir-oqibat ular odamlar ongida o'zlarining yovuz qiyofalarini yo'qotdilar. Ayniqsa, Barrining parilarni kelib chiqishini bolalar bilan uyg’unlashtirgani, burilish nuqtasi bo’lib, xizmat qildi.

“Birinchi go‘dak kulganda... uning kulgisi ming bo‘lakka bo‘linib ketdi... parilarning boshlanishi shu edi”

Shu tariqa Piter Penda kelgan syujet parilarning qorong'u tarixini zaiflashtirdi.

Niyat bro tarjimasi yakunlangan bir necha kitoblarni sovg’a qilib yuboribdi. Tashakkurlar. O'qing, jajjilarga ulashing.

@vasilbro

Choranning shunday gaplari bor - rost aytgan. Boshlasang, qayta olmaysan, ichkariga kirasan-u, qanday qilib tashqariga chiqishni bilmaysan.

Louri yaratgan olam mushohadaga undaydi, axir biz ham shunaqa dunyoni xohlaganmiz-ku ! Ming yillardan beri urushsiz, jinoyatsiz, adolatsizliksiz, hamda barcha teng bo’lgan hayotni orzu qilamiz. Asarda tilga olingan jamiyat xuddi shunaqa. Lekin bu dunyo biz o‘ylagandek ideal emas, har holda menga shunday tuyuldi. Chunki unda “odam” yo‘q. Odam bo‘lish - azob bilan yashash, nimadandir xafa bo‘lish, nimanidir sog‘inish, nimadir haqida qayg‘urish, xato qilish, afsuslanish, orzu qilish degani...

Fikrlash – yolg’zlikning boshlanishi. Tafakkur esa – inson o’zi uchun o’ylab topgan oliy jazo. Ayni shu nuqtai nazardan qarasangiz, kitobning yuki yanada ortajak. Xullas, bir qultumlik yaxshi asar.

Bu ham Niyat brodan sovg’a. Lekin texnik tomondan yana ishlash kerak, zotan, yaxshi asarlar, bundan ortig'iga loyiq.

@vasilbro

#kuzatuv

Baxt haqida har doimgidan ko‘proq o’ylay boshlaganmiz, sizlarga aytsam: maqolalar o‘qiymizmiyey, videolar ko‘ramiz, baxtli bo‘lishning 5 usuli degan allambalo kitoblar ko’tarib yuramiz. Baxt degani go‘yo nimagadir erishishga aylangan: yaxshi ish, romantik munosabatlar, mukammal tana…

#kuzatuv

Bugungi kunda charchash uchun ishlash shart emas, mavjud bo’lishning o’zi yetarli.

#nimadir

Ba’zan shafqatsiz urushlar ham eng nozik narsalar ustida kechishi mumkin. 1940-yil Gitler armiyasi Parij ko‘chalarida yurarkan, ularning e’tibori janubdagi vino omborlariga tushadi. Burgundiya va Bordo mintaqalari yuz yillik tarixga ega qimmatbaho vinolari bilan mashhur hisoblanganligi bois, Gitler u yerdagi vinolarini o‘zining generallari va yuqori martabali hamtovoqlariga sovg‘a sifatida yuborishni rejalashtiradi. Bratim sharobga ruju qo’ymagan, hatto chekishdan ham yiroq kimsa bo’lsada, nima sovg’a qilishni bilardi.
Boshqacha aytadigan bo’lsak, Gitler uchun vino siyosiy qurol hisoblangan: o‘zi ichmagan, ammo boshqalarni “mast qilgan”.

Fashistlar tomonidan maxsus tayyorlangan “vino ovchilari” Fransiyaning qadimiy vino omborlariga kirib borib, minglab noyob shishalarni ro‘yxatga olib, Germaniyaga jo‘natishga kirishadi. Ammo fransuzlar ham pista chaqib turmaganlar. Burgundiyada joylashgan Maison Joseph Drouhin nomli qadimiy vino uyi egalari fashistlarga qarshi juda oddiy, ammo g‘oyat samarali strategiya o‘ylab topishadi:

Aksar oliy nav vinolarning ustiga arzon yorliqlar yopishtiriladi, natijada shishalarning asl qiymatini hech kim anglamaydi. Qolgan vinolarni esa Rim imperiyasi davridan qolgan maxfiy tunnellardagi yer to’lalarga yashiradilar. Bu yerda sifatsiz vino saqlanadi degan taassurot uyg‘otish uchun ba’zi joylarda ataylab achigan sharoblar tashlab qo‘yiladi. Shu tariqa, fransuzlar jo’ngina hiyla orqali o‘zlarining qadimiy vinolarining ko’p qismini fashistlar qo’lidan asrab qoladi. Keyinchalik bu voqealar asosida bir necha kitoblar yozilib, filmlar ishlandi. Mana senga tarix – Karl.

Bugun o‘sha joylar muzeyga aylangan. Sayyohlar maxfiy hujralardagi vinolarni ko‘rishlari mumkin, qizig’i, bu vinolar ochilmaydi, ichilmaydi, ular qimmatli eksponatga aylangan. Bu orqali tarix ham qadah ichida saqlanadi degan gap bor sizga aytsam !

@vasilbro