#nimadir

Ba’zan shafqatsiz urushlar ham eng nozik narsalar ustida kechishi mumkin. 1940-yil Gitler armiyasi Parij ko‘chalarida yurarkan, ularning e’tibori janubdagi vino omborlariga tushadi. Burgundiya va Bordo mintaqalari yuz yillik tarixga ega qimmatbaho vinolari bilan mashhur hisoblanganligi bois, Gitler u yerdagi vinolarini o‘zining generallari va yuqori martabali hamtovoqlariga sovg‘a sifatida yuborishni rejalashtiradi. Bratim sharobga ruju qo’ymagan, hatto chekishdan ham yiroq kimsa bo’lsada, nima sovg’a qilishni bilardi.
Boshqacha aytadigan bo’lsak, Gitler uchun vino siyosiy qurol hisoblangan: o‘zi ichmagan, ammo boshqalarni “mast qilgan”.

Fashistlar tomonidan maxsus tayyorlangan “vino ovchilari” Fransiyaning qadimiy vino omborlariga kirib borib, minglab noyob shishalarni ro‘yxatga olib, Germaniyaga jo‘natishga kirishadi. Ammo fransuzlar ham pista chaqib turmaganlar. Burgundiyada joylashgan Maison Joseph Drouhin nomli qadimiy vino uyi egalari fashistlarga qarshi juda oddiy, ammo g‘oyat samarali strategiya o‘ylab topishadi:

Aksar oliy nav vinolarning ustiga arzon yorliqlar yopishtiriladi, natijada shishalarning asl qiymatini hech kim anglamaydi. Qolgan vinolarni esa Rim imperiyasi davridan qolgan maxfiy tunnellardagi yer to’lalarga yashiradilar. Bu yerda sifatsiz vino saqlanadi degan taassurot uyg‘otish uchun ba’zi joylarda ataylab achigan sharoblar tashlab qo‘yiladi. Shu tariqa, fransuzlar jo’ngina hiyla orqali o‘zlarining qadimiy vinolarining ko’p qismini fashistlar qo’lidan asrab qoladi. Keyinchalik bu voqealar asosida bir necha kitoblar yozilib, filmlar ishlandi. Mana senga tarix – Karl.

Bugun o‘sha joylar muzeyga aylangan. Sayyohlar maxfiy hujralardagi vinolarni ko‘rishlari mumkin, qizig’i, bu vinolar ochilmaydi, ichilmaydi, ular qimmatli eksponatga aylangan. Bu orqali tarix ham qadah ichida saqlanadi degan gap bor sizga aytsam !

@vasilbro

Detallar

Oramizda Kameronning Titanikini ko’rmaganlar deyarli yo’q bo’lsa kerak. O’z davrining kult filmi. Bir kichik, ammo muhim detalga ko’zim tushib qoldi. Yuqorida filmning eng ta’sirli epizodlaridan birini ko’rishingiz mumkin: kema cho’kayotgan paytda ilojsiz ona o’z farzandlarini bag’riga bosib, ertak yordamida xotirjamlikka chaqirmoqda. Ammo, qanday qilib, o’lim eshik qoqib turgan paytda, qandaydir jin urgur ertak bolalarni tinchlantirishi mumkin ?

Orginal tilida ushbu so’zlar yangraydi:

And so they lived, happily together for three-hundred years. In the land of Tír na nÓg, of eternal youth and beauty.

O’zbekcha dublyajda Tír na nÓg so’zi ishlatilinmagan, vaholanki bu muhim detal. Tír na nÓg - kelt mifologiyasidagi afsonaviy orol. U yerda na og‘riq, na ochlik, na o‘lim bor, faqat tinchlik, sokinlik va baxt hukmron. Orolga o'limdan so'ng suv orqali boriladi. Ayol va farzandlari irlandiyadan, bolalar shu yoshga yetguncha Tír na nÓg haqidagi ertak-u, afsonalarni eshtib katta bo’lishgan. Shu tarzda ona o‘z farzandlariga o‘limni tushuntiradi va ular ham buni tabiiy, biror qo’rquvsiz qabul qilishadi.

Bu sahna faqat fojia emas, mehr bilan qoplangan vido, ona qalbining eng kuchli ifodasi va ehtimol, o‘limdan oldin aytilgan eng go‘zal ertak bo'lsa kerak.

@vasilbro