Deriksonning Sinisterini ko’rganman, vaybi didimga o’tirgan film. Kecha rejissyorning so’nggi loyihasi The Gorgeni ko’rdim. Hayratdaman. Ssenaristlar qanchalik rasvo bo’lishi kerakki, tomoshabin filmning rivoji va finali qanday tugashini oldindan bilib turishi kerak ? Bundoq qarasam ijodkor - Zak Din chiqib kelyaptida, notanishroq nom bo’lishi mumkin, lekin Forsaj 10 uchun ssenariy yozgan desam, masala oydinlashadi )

Rejissyorlik ishi eng abgori, film o’zi yaratgan dunyo qonuniyatlarini tushuntirishda oqsaydi. Mantiqiy bo’shliqlar ko’p. Dastlabki yarim soatlik chakki emas, biroq, sir ochila boshlagach, kino o’z jozibasini yo’qotadi. Atmosferani ushlash o’rniga, birdan janrni o’zgartirish g’oyasi umuman o’zini oqlamagan. Karlchasiga aytganda psixologik trillerdan ekshn-fantastikaga o‘tilishi hikoya chizig’ini sindirib, parchalab tashlagan. Mualliflar tomoshabinni qandaydir global sir yoki ilohiy kuch bilan hayratda qoldirmoqchi bo‘lishgan, ammo yakunda oddiy komiks darajasidagi yechimga to‘xtalishgan.

Potensiali bor, ammo ijrosi ohiriga yetmagan loyiha. 4/10.

Matn katta bo’lsa, kam odam o’qiydi deb, umumiy xulosa yozishga o’rganib qolganman. Lekin The Gorgeni mantiqsizligini izohlagim keldi. Spoyler bor. Avval syujet haqida qisqacha:

Film ulkan va sirli jarlikning ikki chetidagi minoralarda qo'riqchilik qilayotgan ikki begona askarning (AQSH va Rossiya vakillari) muloqoti, kutilmagan muhabbati va jarlik tubidagi daxshatli maxluqlarga qarshi birgalikdagi kurashi haqida.

Kino davomida AQSH va Rossiya o‘rtasidagi qutblanishni yaqqol kuzatish mumkin.

Amerika tomonda intellektual, tartibli, kitobga oshno, baquvvat erkak ko’rinishidagi ideal askar obrazini kuzatamiz. Film davomida, askarning qisman bo’lsada ichki kechinmalari, qo‘rquvlari va shaxsiyati ochib berilgan. Ya’ni unga obraz sifatida baho berish mumkin. Aytgancha ismi Levi.

Rossiya tomonda shartaki, dominant, shahvoniy ayol obrazi gavdalanadi. Drasa personaj sifatida bo‘shliq, noma’lum shaxsiyat. Tomoshabin u bilan yaqinlik his qilmaydi, u shunchaki Levini yonida yuruvchi va urushuvchi funksiya, xolos. Uni shunday tasvirlashganki, ko’rgan erkak, birga bo’lishni xohlaydi.

Qutblanish detallarida ham kulgili kontrast bor. Amerika tomonning istehkomida lift bor, Levi muloqot uchun markerli, o’chirsa bo’ladigan doskadan foydalanadi. Drasa esa oddiy katta qog’oz ishlatadi, istehkomida lift ham yo’q. Xullas Amerika har tomonlama ilg’or.

Omon qolish ehtimoli absurd darajaga chiqqan. Film davomida bizga yillar davomida bu jarlikka yuborilgan eng saralangan, tish-tirnog‘igacha qurollangan guruhlarning birontasi tirik qaytmaganini aytiladi. Ammo super juftligimiz jarlikka tushib, hech qanday jiddiy jarohat olmasdan, maxluqlarning yarmini go’yo kompyuter o‘yinidagidek qirib tashlashadi. Qizig'i, Saylint Hillga taqlid qilishgan, jarlikdagi muhit kopy past bo’lgan.

Texnologiya rivojlangan, jarlik mavjudligiga yarim asrdan oshgan bo’lsada, uni yo’q qilishmaydi. Izoh sifatida u yerdagi namunalardan foydalanib super askar yaratmoqchimiz bo’ladi. Okay, qisman mantiqli, lekin super askarga andoza bo’layotganlar anavi ikkisiga to’da-to’da bo’lib qarshi chiqasada bas kelolmaydi. Bir tepki, yoki zarba bilan, u yon-u, bu yonga uchib ketaveradi. Hatya biror joyini tishlab, zararlaganda ham mayli edi.

Final operatsiyasi kulgili darajada mantiqsiz. Qahramonlarimiz jarlikni yo’q qilmoqchi bo’lishadi, cheksiz byudjetga ega tashkilot esa o‘zining eng xavfli sirini va xiyonatkor askarlarini yo‘q qilish uchun bor-yo‘g‘i 2 ta askar va 5 ta dron yuboradi. So’nggi texnologiyadagi dronlar pulemiyotdan manabu rais uchun, bunisi buvim uchun deb o’q uzsada birortasi nishonga tegmaydi. Prikin pulemiyotdan o’q uzulyapti, pistoletdan emas.

Xo’sh, qahramonlarimizning rejasi jarlikni bomba orqali portlatish edi. Portlashning ta’sir masofasi esa 4.2 km tashkil etadi. Orqasidan dron quvlab kelyapti, qo’lida 10 kgli qurol bor, bular 4.2 km masofani 10 daqiqada bosib o‘tib qo’yishadi va jarlikni portlatishadi. Orada dronlarni ham yo'q qilishga ulgurishadi. Yakunda albatta bittasi o’lgandek bo’lib, lekin ohirida qaytib keladi. Bo’salar va sevgilar, film shu taqlid yakun topadi.

Maza qilib kulgan joyim: qahramonlarimizni yo'q qilish uchun kelgan spes guruh, bombaning falokatidan qutilmoqchi bo'lib, vertolyotda tepaga ko'tarilish o'rniga, jarlik bo'ylab uchushadi va albatta portlab ketishadi. Ura, yaxshilik g'alaba qozondi.

Garri Potter serialining kasting direktori man bo’lganimda:

Qo'xmelar, man chernoviksiz yozaman )

#10

Karl qonuni

Haqiqiy Karl, chernoviksiz yozadi.

Murvatli apelsin

Time Magazinening iddao qilishicha, asar, 20 asrning eng ta’sirli antiutopik romanlari qatorida turadi, shuningdek The New York Timesdagilar fikricha zamonaviy jamiyatning axloqni majburlab shakillantirishga bo’lgan intilishiga ayovsiz satira hisoblanadi. Penguin Klassik esa oson javoblar bermaydigan, lekin murakkab savollar qo’yadigan roman deya e’tirof etgan. Xullas, kazo-kazolar iliq fikrlar berishgan. Karl esa o’rtacha va mo’rt kitobcha degan qarorga keldi. Qisqa yozaman.

Hikoya markazidagi Aleks obrazi erkin iroda ramzi bo‘lish uchun juda yengil, chunki uning vahshiyliklari ortida na ijtimoiy qiyinchilik, na chuqur psixologik jarohat bor. U shunchaki yomonlik qilishni xohlagani uchun yomonlik qiladigan, motivatsiyasiz, jonsiz obraz. Hattoki, kitobni antiutopiya deyish ham noto’g’ri, bu ta’rifga mos bo’lish uchun jamiyat va tuzum haqida yetarlicha tasvir berilmagan - umuman yo'q desa ham bo'ladi. Byorjess Aleksni aqlli qilib ko‘rsatish uchun uning nutqiga sun’iy so‘zlar, kitob tilida aytganda nadsat va musiqiy atamalarni tiqishtirgan. Agar bu bezaklarni olib tashlasak, Aleksda hech narsa qolmaydi. Tushunyapsanmi, Karl ? Butun boshli asar qahramoni shu ikki narsa ustiga qurilgan, unda kechinmalar yo’q, xotiralar yo’q, travmalar yo’q. U shunchaki yomon, onasini emsin.

Yakun qismini bu qadar rasvo yozish ham san’at. Barchasiga qo’l siltagan Aleks, ulg’ayganini his qilib, uylanish haqida o’ylay boshlaydi. Xayolidan quyidagi fikrlar o’tadi:

O'g'lim ham shu xunrezliklarni qiladi, uning o’g’li ham, men buni to'xtata olmayman.

Ya’ni o’smirlar shu yo’lni bosib o’tadi, keyin ulg’ayib, aqlini yig’ib oladi degan g'oya. Byorjess hamma narsani ulg‘ayish va vaqt o‘tishi bilan yaxshi bo‘lib qolishi haqidagi puch g’oya bilan yopishga harakat qilgan va shu tariqa kitobning butun boshli fojiaviyligini ham o’ldirgan. Agar hamma narsa yoshlik gormonlariga bog‘liq bo‘lsa, kitob avvalidagi barcha qiynoqlar, falsafiy bahslar va insoniy fojialar zarracha qiymatga ega emas.

Asarni iroda erkinligi haqidagi ikki qator gap uchun shedever hisoblab, sayoz yozilganiga ko’z yumish absurd.

@vasilbro

Maqtanish 6.0

Lentaga bir chimdim gyuzallik.

Hovlimizdagi buldenejka gullabdi. Fransuzchadan tarjima qilinganda Boule de Neige - qor koptogi degan ma’noni anglatadi.

Hamma Jorj Martindan Muz va Olov qo'shig'i epopeyasini yakunlashni kutyapti.

Bu vaqtda Martin:

Project Hail Mary - So’nggi umid loyihasi

Ko’rdim, kuldim, ta’sirlandim. Xullas, yaqinlar bilan umuman oila davrasida ko’rsa bo’ladigan dobriy film ekan. Tavsiya )

7.5/10

Kodeks 632

Kitobini klassik ma'noda badiiy asar deb atash qiyin, ko'proq detektiv qobig'iga o'ralgan, tarixiy ma'ruzaga o’xshaydi. Qiziq, lekin, biroz jo'n yozilgan. Misol syujetni olaylik, muallif voqealarni o'tkirlashtirish uchun banal va eskirgan usullardan foydalangan. Lena va Tomas o'rtasidagi munosabatlar hamda oilaviy dramalar shunchaki tarixiy ma'ruza zerikarli bo'lib qolmasligi uchun xizmat qiluvchi yordamchi liniya vazifasini o'tagan, bu tomondan Dos Santos hissiyotlarni chiqarib berishda juda oqsagan. Ya'ni personajlar shunchaki ma'lumot tashuvchi bo’lib qolgan. Ular tirik emas. Biroq, kitobini badiiy roman o'lchovlari bilan tahlil qilish unga nisbatan biroz adolatsizlik bo'ladi.

Badiiy sustlikni chetga sursak, ma'lumotlar bayoni ajoyib chiqqan. Santos jurnalist sifatida faktlarni shunday tizganki, o'quvchi o'zini xuddi arxivda haqiqiy tadqiqot olib borayotgan mutaxassisdek his qiladi. Kolumbning asl ildizlari va portugal izlari haqidagi surishtiruvlar haqiqatan ham zo'r terilgan. Bu tarafdan muallif og‘ir tarixiy ma'lumotlarni oson hazm bo'ladigan, dinamik formatga sola olgan.

Kitobni o‘qib bo‘lgach, aniq javoblardan ko‘ra ko‘proq savollar bilan qolasan va aynan shu asarning eng kuchli tomoni, ya'ni kitob tarixni yopiq hikoya sifatida emas, balki hali ham to'liq yakunlanmagan, ochiq qolayotgan munozara sifatida ko‘rsatadi. Intellektual asar qidirganlar, tarixni boshqa tomondan ko‘rishni istaganlar uchun tavsiya qilaman. Silliq va tez o‘qiladi.

P.s: Nashriyotning birinchi ishi. Tarjimada va tahrirda kamchiliklar bo’lishi tabiiy. Bu borada ishlash kerak – muhimi dadil yurish bo’libdi.

@vasilbro

Mem

So’nggi umid loyihasidagi Rokki, 2026-yilgi Oskar mukofotida “Eng yaxshi ikkinchi darajali erkak roli” nominantlari qatoriga qo’shilibdi.

Oqlayman va duo qilaman. Amaze, amaze, amaze.

Fiftilyonchi maqtanish:

Harry Potter and the Order of the Phoenix (Illustrated version)

Sarah J. Maas - House of Earth and Blood & House of Sky and Breath

The Witcher series