WikiTarjima
1.05K subscribers
137 photos
2 videos
5 files
424 links
Maqsadimiz faqat ilm ulashish, bu kanalda nafaqat Zakovatga oid faktlar, balki har qanday inson o'rgansa arziydigan ma'lumotlar yuklab boriladi.
Download Telegram
​​▪️Pulitzer mukofoti

AQShdagi gazeta, jurnal, internet jurnalistikasi, adabiyot va musiqiy kompozitsiyadagi yutuqlari uchun beriladigan mukofotdir. U 1917-yilda gazeta noshiri sifatida boylik ortirgan Jozef Pulitzerning vasiyatnomasi asosida tashkil etilgan va Kolumbiya universiteti tomonidan boshqariladi.

Sovrinlar har yili yigirma bir nominatsiya boʻyicha beriladi. Yigirmata nominatsiyada har bir gʻolib sertifikat va 15 000 AQSh pul mukofotiga ega boʻladi. Davlat xizmatlari yoʻnalishi boʻyicha gʻolib oltin medal bilan taqdirlanadi.

Hakamlar hayati:
Har yili 102 nafar hakamlar hay’ati Pulitzer mukofoti kengashi tomonidan 21 ta mukofot nominatsiyasi boʻyicha 20 ta alohida hakamlar hay’atida ishlash uchun tanlanadi; bitta hakamlar hay’ati ikkala fotografiya mukofoti uchun tavsiyalar beradi. Har bir mukofot nominatsiyasi uchun hakamlar hay’ati uchta nominatsiyani belgilaydi. Kengash nomzodlar orasidan koʻpchilik ovoz bilan gʻolibni tanlaydi. Kengash, shuningdek, mukofot bermaslik uchun ovoz berishi mumkin.

Kengash va jurnalistika hakamlari oʻz ishi uchun haq olmaydilar.


To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6
​​Brendlardagi ® belgisi nimani anglatadi?

— Bilasimi, ® belgisi roʻyxatdan oʻtgan tovar belgisining tipografik belgisi boʻlib, u birinchi marta 1946-yilda AQShning savdo belgisi toʻgʻrisidagi qonunida paydo boʻlgan. Ingliz tilidan “registered” soʻzidan olingan boʻlib, “roʻyxatdan oʻtgan” degan maʼnoni anglatadi. Yaʼni ushbu belgini ishlatayotgan brendlar davlatning maʼlum muassasalaridan roʻyxatdan oʻtgan hisoblanadi.

— Ushbu belgini "R" harfi shaklida yoki "savdo belgisi" soʻzlari shaklida ham uchratish mumkin.

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8
​​🔹Kim Ki-duk

Kim Ki-duk 1960 yil 20 - dekabrda Shimoliy Kyonsan provinsiyasining Bonxva shahrida tugʻilgan, kinorejissor va ssenariy muallifi boʻlib, oʻziga xos art-haus kinematik asarlari bilan tanilgan. Uning filmlari bir qancha mukofotlarga sazovor bo'lgan. Ki-duk osiyoning eng taniqli rejissorlaridan biri hisoblanadi.

Uning asosiy festival mukofotlari orasida „Pieta“ uchun 69-Venetsiya xalqaro kinofestivalidagi „Oltin sher“, 61-Venetsiya xalqaro kinofestivalida „3-iron“ filmi uchun „eng yaxshi rejissor uchun kumush sher“, 54- Berlin xalqaro kinofestivalida „Samariyalik qiz“ uchun „eng yaxshi rejissyor uchun kumush ayiq“ va „Arirang“ uchun 2011-yil Kann kinofestivalida „Un Certain Regard“ mukofoti.

Uning eng mashhur asari — „Bahor, Yoz, Kuz, Qish… va yana Bahor“ (2003), kino tanqidchi Rojer Ebertning „Buyuk filmlari“ga kiritilgan.

2020-yil 11-dekabrda Kim Latviyada COVID-19 sabab boʻlgan asoratlardan 59 yoshida, 60 yoshga toʻlishidan toʻqqiz kun oldin vafot etdi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
▪️"Qora dushanba" atamasi

"Qora dushanba" - Dou Jons indeksining o‘z tarixidagi eng katta pasayishi.

1987 yil 19 oktyabr - Dou Jons sanoat indeksi o‘z tarixidagi eng katta pasayish sodir bo‘lgan kun - 22,6%. Bu voqea nafaqat Qo‘shma Shtatlarga ta’sir qildi, balki tezda butun dunyoga tarqaldi. Shunday qilib, Avstraliya fond birjalari oktyabr oyi oxiriga kelib 41,8%, Kanada - 22,5%, Gonkong - 45,8%, Buyuk Britaniya - 26,4% yo‘qotdi.


Dastur savdosi, likvidsizlik, bozorning haddan tashqari baholanishi va bozor psixologiyasi halokatning potensial sabablari deb hisoblanadi. Bu sabablar nima uchun halokat 19-oktyabrda sodir bo‘lganini, bozor nega tez va chuqur tushib ketganini va nima uchun inqiroz nafaqat AQSHga ko‘proq ta’sir qilganini tushuntirishga urinishlarda qo‘llaniladi.


wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6👎1
​​▪️"Qora seshanba" atamasi

Siyosiy lugʻatlarda «qora seshanba» atamasi jahon siyosatida seshanba kuni sodir boʻlgan mudhish voqealarga nisbatan qoʻllaniladi.

1929-yil 29-oktabr ''seshanba'' kuni Nyu-York birjasi kasodga uchradi va tarixda «Buyuk turgʻunlik» deb nom olgan inqiroz boshlandi.

1994-yil 11-oktabr ''seshanba'' kuni Moskva valyuta birjasida rublning quvvati keskin pasayib ketdi.

2001-yil 11-sentabr ''seshanba'' kuni AQShning Nyu-York va Vashington shaharlari terroristik hujumlarga uchradi va xalqaro terrorizmga qarshi global kurash boshlandi.

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍4👎1
“Qora chorshanba” atamasi

“Qora chorshanba” 1992-yil 16-sentabrda Britaniya hukumati funt sterlingni Yevropaning valyuta kursi mexanizmidan (ERM) olib tashlaganida yuz bergan muhim voqeani nazarda tutadi.

Bu harakat funt qiymatining keskin pasayishiga va uning barqarorligiga umid qilgan valyuta chayqovlari uchun katta yo'qotishlarga olib keladi.

Bu ko'pincha zamonaviy moliyaviy tarixda muhim voqea hisoblanadi va valyuta bozorlari va iqtisodiy siyosatga ta'sir qiladi.

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6👎1
​​''Qora payshanba'' atamasi

Bu atama payshanba kuni sodir bo'lgan odatda salbiy, diqqatga sazovor voqealarni nazarda tutish uchun ishlatiladigan termin.

Masalan:
1929 yil 24-oktyabr, payshanba kuni Dou Jons Industrial indeksi 381,17 darajasida yorilib, vahimali aksiya sotuvi boshlandi. O‘z aksiyalarini to‘liq qadrsizlanmasdanoq qutulishga uringan investorlar o‘sha kuni 12,9 million dona qimmatli qog‘ozlarni sotishdi. Dov Jons Industrial indeksi bir kun ichida 11 foizga tushib ketdi. Keyingi kunlarda yana 30 millionga yaqin aksiyalar sotildi va narxlar tushib ketdi, millionlab investorlarni halok qildi. Hammasi bo‘lib, birja haftasida bozor 40% ga tushib ketdi, taxminan 30 milliard dollar qiymatini yo‘qotdi - bu AQSH hukumati uchun butun Birinchi Jahon urushi davrida sarflaganidan ko‘proq zarar edi.

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7👎1
​​''Qora juma'' atamasi

Bu AQShda paydo bo'lgan mashhur savdo tadbiri. Qora juma Shukronalik kunidan bir kun o'tib, odatda noyabr oyida sodir bo'ladi va bayram savdo mavsumining boshlanishini bildiradi.

Chakana sotuvchilar katta chegirmalar va aktsiyalarni taklif qilishadi, ko'pincha katta olomon va g'azablangan xaridlarga olib keladi. "Qora juma" atamasi 1960-yillarda paydo bo'lgan bo'lib, sotuvchilarning sotish raqamlari ingliz tilida ''into the black''(qoraga o'tadigan) kunga ishora qiladi, ya'ni (qandaydir summa) yil davomida foydaga aylanadi.

Global fenomen: Qora juma AQShda boshlangan bo'lsa-da, u dunyoning boshqa ko'plab mamlakatlariga, shu jumladan Buyuk Britaniya, Kanada, Avstraliya va turli Evropa va Osiyo mamlakatlariga tarqaldi.

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6👎2
​​▪️Kavkaz asirasi

Kavkaz asirasi, yoxud Shurikning yangi sarguzashtlari (ruscha: Кавказская пленница; toʻliq nomi Kavkazskaya plennitsa, ili Novie priklyucheniya Shurika) — 1967-yilda suratga olingan romantik komediya. Aleksandr Pushkinning "Kavkaz asiri" nomli poemasiga va Lev Tolstoyning xuddi shu nomli hikoyasiga asoslangan.

Filmning oʻzbekcha dublyajiga Omon Abdurazzoqov, Yoqub Ahmedov, Dias Rahmatov, Mukambar Rahimova, Amin Turdiyev, Rauf Boltayev, Toʻlqin Tojiyev, Oʻktam Luqmonova kabi aktyorlar ovoz berishgan.

Rollarda:

Aleksandr Demyanenko - jurnalist Shurik
Natalya Varley — yoshlar faoli Nina
Vladimir Etush — tuman rahbari Saaxov
Frunzik Mkrtchyan — Saxovning yordamchisi Jabrail
Ruslan Axmetov — Shurikning do'sti Edik

Yuriy Nikulin — kelin o'g'risi ahmoq
Georgiy Vitsin — kelin o'g'risi qo'rqoq
Yevgeniy Morgunov - kelin o'g'risi barzangi

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍11👎1
​​▪️Briliant qoʻl

Briliant qoʻl — 1969-yil 28-aprelda ekranlarga chiqqan detektiv kinokomediya. Sovet Ittifoqining eng mashhur kinokomediyalaridan biri. Rejissor Leonid Gayday, filmning davomiyligi 98 daqiqa.

Filmning oʻzbekcha dublyajiga Oybarchin Bakirova, Laziza Azizzoda, Mahmud Ismoilov va Sanjar Saʼdullayev ovoz berishgan.

Rollarda:
Yuriy Nikulin — Semyon Semyonovich Gorbunkov
Nina Grebeshkova — Gorbunkovning rafiqasi Nadejda Ivanovna
Anatoliy Papanov — Lyolik
Andrey Mironov — Gennadiy Petrovich Kozodoev (Gesha)
Stanislav Chekan — militsiya xodimi Mixail Ivanovich
Nonna Mordyukova — uy boshqaruvchisi Varvara Sergeevna Plyushch
Svetlana Svetlichnaya — mehmonxonadagi ayol Anna Sergeevna
Vladimir Gulyaev — militsiya xodimi Volodya

Film haqida faktlar
:

Film aslida „Kontrabandistlar“ deb atalishi moʻljallangandi.

Ssenariy mualliflari Kostyukovskiy va Slobodskiylar „Brilliant qoʻl“ asosiy qahramoni obrazini aynan Yuriy Nikulinga moslashtirib yozishgan.

Gayday oʻzining sevimli shoiriga boʻlgan cheksiz muhabbati tufayli teploxodning nomini „Mixail Svetlov“ nomi bilan atashga qaror qiladi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍5
​​🔹Faxriyor

Asli ismi Faxriddin Nizomov — Shoir va tarjimon. Internet-jurnalistika sohasida 1-darajali „Oltin qalam“ mukofoti sohibi. Shuningdek, „Dardning shakli“ (1997), „Ayolgʻu“ (2000), „Geometrik bahor“ (2004) va „Izlam“ (2017) kabi sheʼriy toʻplamlarining muallifi.

Faxriyor 1963-yil 5-oktyabr kuni Samarqand (hozirgi Navoiy) viloyatining Sangijumon qishlogʻida tugʻilgan.

Ijod yo'li:

Faxriyorning „Dardning shakli“ (1997), „Ayolgʻu“ (2000), „Geometrik bahor“ (2004), fransuz tilida „L’os des larmes“ („Koʻz yosh soyasi“, 2016, Parij), „Izlam“ (2017) sheʼriy toʻplamlari, „Yangilanish anʼanasi“ (1998) publitsistik maqolalar toʻplami va „Metahikoyalar oralab“ (2020) adabiy-tanqidiy maqolalar, intervyular toʻplamlari nashr etilgan.

Tarjimalari:
Hillary Clintonning „Bir bolaga yetti mahalla ota-ona“ (inglizcha: It Takes a Village),

Timothy Winterning
„XXI asrda islom: Postmodern dunyoda qiblani topish“ (inglizcha: Islam 2001: Finding the Qibla in a Postmodern World) va „Amerika hikoyalari“ (inglizcha: American Short Stories, hamkorlikda) kitoblarini.

Taniqli Amerika adibi va shoiri Edgar Allan Poning „Temirbek“ dostonini oʻzbekchalashtirdi.

Yutuqlari:
2007-yili Internet-jurnalistika sohasida 1-darajali „Oltin qalam“ mukofotiga sazovor boʻldi.
2015-yil 1-4 oktyabr kunlari Qozon shahrida boʻlib oʻtgan XI Turkiy xalqlar sheʼriyat festivalining Rami Garipov nomidagi bosh mukofotiga sazovor boʻldi.
2000-yildan beri Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6
▪️Ayolg'u(saylanma)

Ayolgʻu – shoir hamda tarjimon Faxriyor tomonidan yozilgan saylanma. Saylanma dastlab 2000-yilda Sharq nashriyoti-matbaa konserni tomonidan nashrga tayyorlangan boʻlib, asar ichida sheʼrlar, doston va tarjimalar oʻrin egallagan. Shoir bu asarni otasi Nasriddin Nizom oʻgʻli va onasi Xosiyat Qoplon qiziga bagʻishlaganini kitobning ilk sahifasida eslatib oʻtgan.

Boʻlimlari
Saylanma uch boʻlimdan iborat boʻlib, birinchi boʻlim „Dardning shakli“ ikkinchi boʻlim „Ayolgʻu“, uchinchi boʻlim esa „Ruhunat“ deb nomlangan.

Shuningdek, toʻrtinchi boʻlimga Pablo Neruda va Maris Chaklaysdan qilingan tarjimalar kiritilgan.

Saylanma uchun soʻzboshi yozuvchi Ahmad Aʼzam tomonidan yozilgan.Yozuvchi kirish qismida asar borasida quyidagi taʼrifni berib oʻtgan:

Albatta, toʻplamga soʻzboshi yozganda „eng…“ degan maqtov aytgingiz keladi. Lekin „Ayolgʻu“ga shu maqtov shart emas, meningcha, chunki undagi sheʼrlarni oʻqib-maqtash oʻqiganlarning oʻz ishi boʻlib qoladi. Siz ham bir oʻqib koʻring. Men oʻqiganda shu xayollarga bordim, siz oʻqiganda oʻzingizdagi boshqa teranroq xayollarga borsangiz kerak.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing)

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8
​​▪️Qora kvadrat

Qora kvadrat (Malevichning qora kvadrati sifatida ham tanilgan) — Kazimir Malevichning 1915-yilda namoyish etilgan ramziy rasmidir. Uning birinchi versiyasi 1915-yilda yaratilgan.

Malevich Qora kvadratning toʻrtta variantini yaratgan, ularning soʻnggisi 1920-yillarning oxiri yoki 1930-yillarning boshlarida boʻyalgan deb taxmin qilinadi. Rasm birinchi marta 1915-yilda "0,10" soʻnggi futuristik koʻrgazmasida namoyish etilgan. Asar koʻpincha tanqidchilar, tarixchilar, kuratorlar va rassomlar tomonidan tarixiy ahamiyatiga ishora qilinib, shuningdek, Malevichning soʻzlarini ifodalagan holda „rassomchilikning nolinchi nuqtasi“ deb ataladi

2015-yilda Tretyakov galereyasidagi sanʼatshunoslar Qora kvadratni mikroskop bilan koʻrish chogʻida rasmning pastki chap burchagidagi oq qalam bilan xira qilib yozilgan yozuvni topishadi. Bu iboraning birinchi qismida „Negrlar jangi“ degan yozuv koʻrinadi; ikkinchi qismini oʻqish qiyin boʻlgan boʻlsada, unda „tun davomida“ yozuvi yozilgan deyishadi. Bu yozuv fransuz yozuvchisi Alphonse Allaisning 1893-yilda yozilgan komiksiga ishora qilgandek koʻrinadi: „Combat de Nègres dans une cave pendant la nuit“ (Qorongʻu tunda gʻordagi negrlarning jangi) 2015-yilgi tadqiqotda ishtirok etgan bosh tadqiqotchi Irina Vakarning taʼkidlashicha, „bu iborani Malevichning oʻzi yozgan boʻlishi ehtimoldan yiroq emas.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍5
​​🔹El - Registon

Asl ismi Gabriyel Arkadyevich (15-dekabr 1899-yil,Samarqand – 30-iyun 1945-yil Moskva) — sovet arman shoiri, Sovet Ittifoqi madhiyasining muallifi.

Gabriel Ureklyan 1899-yil 15-dekabrda Samarqandda (ba'zi manbalarda Tbilisida) arman oilasida tug'ilgan. U o'z taxallusini ismi Gabrielning qisqartmasi va Samarqanddagi mashxur me'moriy ansambl nomini birlashtirish orqali olgan.
Yozuvchi va jurnalist sifatida faoliyat yuritayotib, Registondan ilhomlanib „Al-Registan“ taxallusidan foydalangan.

Sovet maʼmuriyati uni isteʼdodli deb topdi va Moskvaga „Izvestiya“ gazetasiga ishlashga taklif etdi. Bu davrda El-Registan kino senariylari va radio pyesalar ham yozgan. 1935-yilda El-Registan „Джульбарс“ filmi uchun ssenariy yozdi.

Natsistlar „Barbarossa“ operatsiyasi doirasida Sovet Ittifoqiga hujum qilganda, Al-Registan urushni yorituvchi maxsus muxbir boʻlib, tez-tez frontga boradi. U yozgan sheʼrlari Iosif Stalin maʼmuriyatining eʼtiborini tortgan va uning yangi yozilgan soʻzlari Sovet Ittifoqi madhiyasida Sergey Mixalkov soʻzlari bilan birga ishlatilgan. 1944-yilda Sovet Ittifoqining madhiyasi rasman qabul qilindi.

Gabriyel Arkadyevich 1945-yil 30-iyunda Moskvada vafot etadi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
​​▪️Butsefal

Butsefal (lotincha busephalus — „buqaboshli“; tax. mil. av. 355 – mil. av. 326)
Buyuk sarkarda va hukmdor Aleksandr Makedonskiyning sevimli tulpori. Peshonasida buqaning boshiga oʻxshash oq qashqasi borligi uchun shunday nom olgan.

12 yoshligida otasi Filipp II tomonidan sovgʻa qilingan. Butsefalni faqat Aleksandr jilovlay olgan. Uni faqat sarkardaning oʻzi mingan boshqa hech kim undan foydalanmagan.Kallisfen maʼlumotiga ko'ra Butsefal Aleksandr Makedonskiyga 15 yil xizmat qilgan . Aleksandr Butsefalni oʻzi bilan olib yurgan. Lekin janglarda asosan boshqa tulporlardan foydalangan. Mil.avv 326-yilda Hind hukmdori Por bilan boʻlgan jangda Butsefal halok boʻladi.

Aleksandr Makedonskiy sevimli otining xotirasi uchun hatto shahar qurdiradi. Bu shaharning xarobalari bugungi kunga qadar saqlangan va Pokistonning Jalolpur shahrida joylashgan.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
​​🔹Filipp Halsman

Filipp Halsman 1906 - yil 2-may, Riga, 1979 - yil 25-iyun, Nyu-York)

20-asr oʻrtalaridagi fotograf, fotografiyada syurrealizm asoschisi. Filipp Halsmanning „Oʻtish“ fotosuratlari seriyasi fotografiya klassikasiga aylanadi. Bu turkumga sakrashni amalga oshirayotgan mashhur kishilarning 200 dan ortiq portretlari kiradi.

Hayoti:
Filipp Halsman 1906 - yil Rigada yahudiy oilasida tugʻilgan.Uning otasi Mordux Halsman tish shifokori, onasi Ita Grintux esa oʻqituvchi boʻlgan. 15 yoshida Filipp oʻzining birinchi fotosuratlarini oladi. 1928-yil sentyabr Filipp va otasi Avstriya Alp togʻlarida sayr qilayotganda uning otasi balandlikdan yiqilib vafot etadi. Voqea joyida guvohlari yoʻq edi va Filipp parritsid uchun 10 yilga hukm qilinadi. Bu ish butun dunyo boʻylab tarqaladi va koʻplab taniqli shaxslar Filippni himoya qilishadi, jumladan Albert Eynshteyn va Tomas Mann.

Natijada, ikki yillik qamoqdan soʻng, Filipp Avstriyani abadiy tark etish sharti bilan ozod qilindi. Shunday qilib, u Parijga keladi va u yerda tez orada fotograf sifatida shuhrat qozonadi va oʻz ishlarini Vogue, Vu va Voilà jurnallarida nashr etadi.

1959-yilda Halsman muvaffaqiyatli suratlar seriyasini nashr etdi "Oʻtish rasmlari ". Ushbu seriyada muallifning martabasi oldida sakrab turgan turli taniqli shaxslar tasvirlangan.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍5
​​▪️Vogue

Vogue — Amerikaning oylik moda va turmush tarzi jurnali boʻlib, u koʻplab mavzularni, jumladan, yuqori moda, goʻzallik, madaniyat, yashash va uchish-qoʻnish yoʻlagini qamrab oladi.

Quyi Manhattanning moliyaviy tumanidagi Jahon savdo markazida joylashgan Vogue 1892-yilda haftalik gazeta sifatida chiqa boshlangan va yillar oʻtib oylik jurnalga aylangan. 1892-yilda oʻz faoliyatini boshlagan Vogue koʻplab aktyorlar, musiqachilar, modellar, sportchilar va boshqa taniqli shaxslarni oʻz ichiga oladi. Vogue jurnali tomonidan nashr etiladigan eng katta soni 2012-yil sentyabr oyida 900 sahifadan iborat boʻlgan.

1916-yilda nashr etilgan Britaniyaning Vogue jurnali birinchi xalqaro nashr edi, italyancha versiyasi esa Vogue Italia dunyodagi eng yaxshi moda jurnali deb ataladi. Bugungi kunda 26 ta xalqaro nashr mavjud.

1892–1905: Dastlabki davr
Amerikalik tadbirkor Arthur Baldwin Turnure 1892-yil 17-dekabrda birinchi soni bilan Kristoffer Wright homiyligida Nyu-York shahrida joylashgan Vogue haftalik gazetasiga asos solgan.Birinchi nashr muqova narxi 10 sent (2021-yilda 3,02 dollarga teng) bilan chop etiladi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
▪️Naftalan

Naftalan — Ozarbayjonnıng gʻarbiy qismida Goranboy tumani yaqinida joylashgan turistik ahamiyatiga ega shahar. Bu shahar dunyoning koʻplab sayyohlarini jalb etadi.

Naftalan haqida XI asrda yashab ijod etgan mashhur Ozarbayjon shoiri Nizomiy Ganjaviy „Xamsa“ asarida yozib oʻtgan. U hozirgi Naftalan yaqinida joylashgan Safi-Kurd deb nomlangan yeridan neft chiqishini va u karvonlar orqali boshqa oʻlkalarga joʻnatilishini qayd etib oʻtadi.

XIII asrda yashab oʻtgan Yevropalik sayyoh Marko Polo ham Ozarbayjonning Naftalan degan hududidan shifobaxsh neft chiqishini va bu neft boshqa oʻlkalarga tashilganligini yozib qoldirgan.

1890-yilda olmon muhandisi E.İ.Yeger Naftalanda sanoat yoʻli bilan chuqurlikdan neft qazib chiqara boshladi,lekin bu yerdan chaqadigan neft hayratlanarli edi chunki bu neft tarkibida benzin yoʻqligi va yonmasligi Yegerni hayratiga sabab boʻladi. Bankrot arafasiga kelib qolgan olmon muhandisi bu yerdagi odamlardan dori vositalarini tayyorlashni oʻrganib oladi. Buning natijasida Naftalanda dori vositalari ishlab chiqaradigan farmasevtika fabrikasini quradi. Yeger ishlab chiqargan dorilari tayyorlanishini sir tutadi va uni monopoliyaga aylantiradi.

Naftalan nomining etimologiyası „achchiq“ yoki „oqib kelgan“ maʼnosini beruvchi „nafta (kerosin)“ soʻzidan vujudga kelgan. Midiyalıklar buni neft deb ataganlar.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6
​​🔹Roald Amundsen

Roald Amundsen (16-iyul, 1872 — 18-iyun, 1928) — norvegiyalik qutb sayohatchisi va tadqiqotchi. 1911-yil 14-dekabrda birinchi boʻlib Janubiy Qutbga yetgan.

Birinchi marta 1903 - 06 yillarda „Yoa“ kemasida Shimoli-gʻarbiy dengiz orqali Grenlandiyadan Alyaskaga oʻtadi. Kanada Arktikasidagi King-Vilyamda ikki yil davomida muhim geomagnit kuzatishlar oʻtkazadi. 1904-yil Butiya-Feliks yarim orolida Shimoliy magnit qutbini tekshiradi va shu atrofdagi 100 ga yaqin orollarni birinchi boʻlib xaritaga tushiradi.1911-yil „Fram“ kemasida Antarktikaga eks-peditsiya uyushtirdi. Oʻsha yili 14 dekabrda tarixda birinchi boʻlib (R. Skottdan bir oy oldin) Janubiy qutbga yetib boradi va u yerdan qaytishda Qirolicha Mod togʻ tiz-masini (bal. 4500 m) kashf etadi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8