WikiTarjima
1.05K subscribers
137 photos
2 videos
5 files
424 links
Maqsadimiz faqat ilm ulashish, bu kanalda nafaqat Zakovatga oid faktlar, balki har qanday inson o'rgansa arziydigan ma'lumotlar yuklab boriladi.
Download Telegram
​​🔹 Antonio Lucio Vivaldi

Vivaldi ( 4-mart 1678 – 28-iyul 1741) italyan bastakori, ruhoniyi va skripkachisi boʻlgan. Barokko musiqasi bastalovchilaridan biri sifatida hayotlik paytidayoq butun Yevropaga tanilishga ulgurgan. Vivaldi asosan cholgʻu konsertlari va 40 dan oshiq opera ijod qilgan, shuningdek xor uchun ham asarlar yozgan. Uning eng mashhur ishi skripka uchun bastalangan Toʻrt fasl konsertidir.

Kompozitsiyalarining aksariyatini 1703—1715 va 1723—1740-yillarda oʻzi ishlagan Ospedale della Pietà yetimxonasi ham musiqiy maktabi ayollar ansambli uchun tayyorlagan. Vivaldi, shuningdek, operalarini Venetsiya, Mantuya va Venada qoʻyib tanilgan. Imperator Karl VI'ni uchratib, Vivaldi Venaga koʻchib oʻtgan. Imperator Vivaldi kelishidan biroz oʻtib qazo qilgan, bastakor esa daromad manbaisiz qolib, qashshoqlikda vafot etgan.

Uning ishlari:

"Dariyning tojdor boʻlishi", "Armida Misr lagerida", "Aleksandr Hindistonda" kabi asarlar ham mavjud. 1735 yil Verona shahrida ilk bor sahnalashtirilgan Amir Temur haqidagi operasi Yevropada sohibqiron qiyofasini gavdalantiruvchi dastlabki asarlardandir.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍13
​​🔹Daqiqiy

Asl ismi Abu Mansur Muhammad ibn Ahmad - (956, Balx — 980, Buxoro) — Somoniylar davrining eng koʻzga koʻringan fors shoirlaridan biri edi. U birinchi boʻlib Eron milliy dostoni “Shohnoma”ni yaratishga kirishgan, biroq 977-yilda atigi 1000 misrani tamomlagandan soʻng oʻldirilgan. Uning ijodini zamondoshi Firdavsiy davom ettirdi.

Daqiqiy (arab va fors tillarida “aniq” degan maʼnoni anglatadi)

"Arjasp va Gushtasp" dostonini yozib tugatgan paytida oʻz gʻulomi tomonidan oʻldiriladi. Keyinchalik Firdavsiy bu dostonni oʻz "Shohnoma"siga kiritgan. Asarda Zardushtning paydo boʻlishi, Gushtasp va boshqa ayonlar uning dinini qabul qilishlari, Turon podshohi Arjaspning bu voqeadan noroziligi hamda Gushtasp bilan Arjasp oʻrtasidagi urush hikoya qilingan. Mazkur jangnoma Eron va Turon xalqlari tarixini, jumladan, zardushtiylik dinining paydo boʻlishini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍6
🔹Tofiq Bahramov

Tofiq Bahramov (1925-yil 29-yanvar – 1993-yil 26-mart) — sovet futbolchisi va ozarbayjonlik futbol hakami.

U Gʻarbiy Germaniyaga qarshi 1966-yilgi FIFA Jahon chempionati finalida Angliya terma jamoasiga shubhali gol kiritishga yordam bergan qanot hakami futbol muhlislari va mutahasislari eʼtiboriga tushdi. U oʻzining qarori va Sovet fuqaroligi sababli Angliyada uni „rus qanot hakami“ deb ataldi, garchi u aslida rus emas, balki ozarbayjon millati vakili edi. Turnir boshida bosh hakam sifatida u Shveytsariya va Ispaniya oʻrtasidagi birinchi bosqich oʻyinida shveytsariyaliklarning golni hisobga olmagani bilan eʼtiborga tushgan edi.

1966-yilgi Jahon chempionati finalida 2–2 hisobi va 15 daqiqalik qoʻshimcha boʻlimning birinchi qismida 11-daqiqasidan soʻng angliyalik Geoff Hurst darvoza tomon zarba yoʻlladi. Zarba yakunida toʻp toʻsindan keskin maydonga tegib, darvozadan boshqa tomonga yoʻnaldi. Bosh hakam Gotfrid Dienst maydonning oʻsha qismida qanot hakami boʻlib turgan Bahramov unga ishora qilayotganini payqadi va gol deb hosblab maydon markazini koʻrsatdi. Oxir-oqibat, Dienst oʻyinda 4–2 hisobida gʻalaba qozongan Angliyaga uchinchi golini kiritishda yordam bergan hakam sifatida qoldi

1993-yilda vafotidan soʻng Ozarbayjonning oʻsha paytdagi milliy stadioni uning sharafiga Tofiq Bahramov nomidagi Respublika stadioni deb nomlandi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍10
​​🔹James Joyce

James Augustine Aloysius Joyce (1882-yil 2-fevral — 1941-yil 13-yanvar) — irlandiyalik yozuvchi va shoir. „Dubliners“ (1914) hikoyalar toʻplami, „Musavvirning yoshlikdagi shamoyili“ (1916), „Ulysses“ (1922) va „Finnegancha maʼraka“ (1939) romanlarining muallifidir.

Joyce soʻnggi ikki roman bilan roman janrini isloh qildi va 20-asrning atoqli yozuvchisi, modernizmning asoschilaridan biri boʻlib qoldi. Uning bu asarlari oʻz tuzilishi bilan anʼanaviy romanlardan farqlanadi, ular nutq shakllari va hikoya qilish usuli muntazam oʻzgarib turishi, afsonalar va tarixiy voqealarga murojaat qilinishi bilan ichki tarhi murakkab kayerni eslatadi. Joyce Dublinda tugʻilgan boʻlsa-da, hayotining katta qismini Irlandiyadan tashqarida yashagan. Uning „Ulysses (roman)“ romanini Ibrohim Gʻafurov, „Musavvirning yoshlikdagi shamoyili“ romanini esa Ahmad Otaboy oʻzbek tiliga oʻgirgan.

„Ulysses“(Uliss) birinchi marta 1922-yilda Parijda nashr etilgan, ammo odobsiz deb hisoblangani uchun uni Angliya va AQShda nashr etish taʼqiqlangan "Uliss“ koʻpincha buyuk adabiyotlar roʻyxatida yuqori oʻrinlarni egallaydi va uning ishini tahlil qiladigan akademik adabiyotchilar koʻp va ular bu ishda davom etishmoqda.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍9
▪️Alma mater

Alma mater (lotincha almae matres soʻzidan kelib chiqqan) – u kishi oʻqigan, yoki bitirgan oʻquv dargohini bildiradigan allegorik ibora hisoblanadi.

Misol: Sobiq FarDU talabalariga FarDU - Alma mater hisoblanadi. o'zlari buni yoqtirmasada)

Shuningdek, Alma mater soʻzi turli ona maʼbudalar, ayniqsa Ceres yoki Cybele uchun berilgan faxriy unvondir. Keyinchalik, bu ibora Isoning onasi Maryamning unvoniga aylangan.

Ushbu atama 1088-yilda kirib kelgan. Uzluksiz faoliyat yuritadigan dunyodagi eng qadimgi universitetlardan biri boʻlgan Italiyaning Boloniya universiteti Alma Mater Studiorum („oʻqishning tarbiyalovchi onasi“) shiorini qabul qilgan paytda akademik foydalanish uchun kiritilgan.

Bu atama bitiruvchi bilan uzluksiz bogʻliq boʻlib, soʻzma-soʻz tarjima qilganda „bogʻlovchi“ yoki „oziqlangan“ degan maʼnoni anglatadi va koʻpincha bitiruvchilar uchun ishlatiladi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8
​​📌 Akeley

Akeley, Akleybeher(nemischa: Akeleibecher, Ageleibecher) — katta „qoʻngʻiroq shaklidagi“ baland qopqoqli, kumushdan ishlangan kubok boʻlib, zargarlik sanʼatiga oid ishlardan sanaladi.

Akeley-shisha idishning nomi boʻlib, bu nom nemis tilida Akelei — Akvilegiya " suvni toʻplovchi " (lotincha: Aquilegia) guliga qiyoslab berilgan. Uning shakli oʻsha davrda manzarali va dorivor oʻsimlik sifatida juda qadrlangan kolumbin „qoʻngʻiroq“ guliga oʻxshaydi, deb hisoblangan. Bundan tashqari, bu gul oʻrta asrlar sanʼatida Muqaddas Ruhning timsollaridan biri boʻlib, odamni jodugarlik va iblisning hiyla-nayranglaridan himoya qilishiga ishonishgan.

Bunday qadahni ishlab chiqarish yuqori mahorat talab qilar edi. Shuning uchun ham 15-asrdan 18-asrgacha zargar ustaxonaga ishga qabul qilinayotganida ishlari orasida akeley bokalini taqdim qilishi shart edi. Bu uning mahorati darajasini belgilab bergan.(nemischa: Meisterwerk)

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8
U 1678-yil 4-martda tugʻilgan va 1741-yil 28-iyulda vafot etgan. 1703-yil 1-sentyabrda u Pieta konservatoriyasida xizmat oʻtadi va 1738-yil 27-yanvarda uning so'nggi asarlaridan biri sahnalashtirildi. U kim.

Javoblar izohga

wikiTarjima
👍6
Ushbu graf Nyu Yorkdagi qamoqxonadan qochishda choyshabdan tayyorlangan arqondan foydalanadi. Sezdirib qoʻymaslik uchun oʻzini oyna tozalovchi sifatida koʻrsatadi.
D.s: 1890-yil Bogemiyada tugʻilib, umrining maʼlum qismini Parijda oʻtqazgan ushbu graf kim?



WikiTarjima
👍3
1925-yilda tug'ilgan bu odamning ismi u xafa qilganlarning tilida "iblis" so'ziga o'xshab qolishi tasodifdir. Bu odamning familiyasini yozib bering.


WikiTarjima
👍4
​​▪️Metateatr - va u bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan metadrama atamasi sahna asari drama yoki teatr sifatida tabiatiga yoki uni ijro etish sharoitlariga eʼtibor qaratadigan jihatlarini tavsiflaydi. "Toʻrtinchi devorni buzish" metateatr qurilmasiga misoldir.

Metateatr mexanizmiga quyidagilar misol boʻla oladi: tinglovchilarga toʻgʻridan-toʻgʻri murojaat qilish (ayniqsa, soliloqlarda, chetda, prologlarda va epiloglarda); tinglovchilar mavjudligi toʻgʻrisida xabardorlikni ifodalash; ijro etayotgan odamlar aktyorlar (aslida ular oʻynayotgan qahramonlar emas) ekanligini tan olish.

"Metateatr" va "metadrama" atamalari teatr yoki dramani yunoncha "meta-" prefiksi (old qoʻshimchasi) bilan birlashtiradi va bu oʻziga mos keladigan mavzudan "yuqori daraja" degan maʼnoni anglatadi.

"Metateatr" atamasi 1963-yilda Lionel Abel tomonidan kiritilgan va shundan beri umumiy tanqidiy foydalanishga kirdi. Abel metateatrni bir vaqtning oʻzida komediya va tragediyani aks ettiruvchi, tomoshabinlar bir vaqtning oʻzida hamdardlik hissi bilan bosh qahramon ustidan kulishlari mumkinligini taʼrifladi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
🔹Zebunniso begim

Zebunniso begim (1638-yil 15-fevral — 1702-yil 26-may; Shohjahonobod, hozirgi Dehli) — shoira, maʼrifatparvar. Boburiylar sulolasidan Avrangzebning qizi. Onasi Dilrasbonuning shajarasi Safaviylarga va Boburning qizi — Gulbadan begimga borib taqaladi. „Maxfiy“ taxallusi bilan ijod qilgani taxmin qilinadi.

Isimining ma'nosi - „Zēb“; arabcha „goʻzallik“ yoki „zeb-ziynat“ va arabcha „نساء“ — „Nissa“ yaʼni ayollar degan maʼnoni anglatadi, arabchada „Zebunnisa“ — „barcha ayollarning eng goʻzali“ degan maʼnoni beradi.

Manbalarda Zebunniso begimning tashqi koʻrinishi „uzun boʻyli, qomati kelishgan, tanasi oq rangda, yumaloq yuzli, chap yanogʻida ikkita xoli boʻlgan, koʻz qorachiqlari va sochi quyuq qora, lablari ingichka, tishlari kichkina“deb taʼriflanadi.

Baʼzi manbalarda Zebunniso begim „Maxfiy“ taxallusi bilan ijod qilgani taʼkidlansa,ayrim manbalar buni keskin rad etadi. Shunga koʻra, Zebunniso ijodiga oid deb qaraladigan „Devoni Maxfiy“ ham Zebunniso begimning emas, balki uning saroyida yashab ijod etgan bir nechta shoir va shoiralarning ijod mahsuli ekani aytiladi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍8
​​▪️Amfibiya odam

„Amfibiya odam“ (ruscha: Человек-амфибия) – rus yozuvchisi Aleksandr Belyayev qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Muallif romanni 1927-yil yozgan. Asar ilk bor 1928-yil „Вокруг света“ jurnalida chop etilgan. Kitob sifatida ham oʻsha yili nashr qilingan.

„Amfibiya odam“ni oʻzbek tiliga Nizom Komilov tarjima qilgan. Roman oʻzbek tilida ilk bor 1970-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida Belyayevning „KETS yulduzi“ romani bilan birga toʻplam oʻlaroq chop etilgan. 1989-yil „Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi“ toʻplamida qayta nashr qilingan.

Asar bosh qahramoni Ixtiandr ham suvda, ham qururlikda yashay oladigan odam-amfibiyadir.

Asar syujeti: Argentinalik doktor va jarroh Salvator oʻgʻli Ixtiandr umrini saqlab qolish uchun unga akula jabrasini beradi. Tajriba muvaffaqiyatli yakunlanadi, ammo Ixtiandr okeandan tashqarida uzoq payt yura olmaydi, aksar vaqtini suvda oʻtkazishga majbur boʻladi. Marvarid ovchisi Pedro Zurita Ixtiandr haqida bilib qoladi va uning gʻayriinsoniy qobiliyatlaridan foydalanmoqchi boʻladi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍7
​​▪️Sevgi qulfi — zabor, darvoza yoki boshqa shunga oʻxshash jamoat obyektiga abadiy sevgi timsoli sifatida juftliklar iladigan qulf.Mangu sevgi ramzi sifatida qulf ilish dunyoning koʻp shaharlarida udumga aylangan.

Sevgi qulflarining kelib chiqishi haqida turli xil fikrlar mavjud. Yevropada sevgi qulflari 2000-yillarda paydo boʻla boshladi.Har bir joyda sevgi qulflari ilish udumi paydo boʻlishiga turli xil sabab bor va koʻp joylarda bu udumning paydo boʻlish sababi yoritilmagan. Shunday boʻlsa ham, Rimda joylashgan Ponte Milvio koʻprigiga sevgi qulflari ilish udumi paydo boʻlishiga italyan yozuvchisi Federico Moccianing „I Want You“ („Seni istayman“) kitobi sabab boʻlgan.

Vengriya poytaxti Budapeshtda joylashgan Erzsébet maydonida ham sevgi qulflari ilish uchun maxsus moslama oʻrnatilgan. Budapeshtda qulfni ilgan juftlarning aksari kalitni Dunay daryosiga irgʻitishadi.

Afsona: Urugvay poytaxti Montevideoda joylashgan fontan oldiga inglizcha va ispancha „Bu yosh fontan afsonasiga koʻra ikki sevishganning ismlari yozilgan qulf ilinsa ular birga shu fontanga qaytishadi va ularning sevgisi abadiy qulflanadi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍10
Iyd ul Fitr muborak 🎉
👍17
​​▪️Pentester

Oq xakerlar — pentester kim? U nega har qanday tashkilot uchun suv va havodek muhim?

Pentest — tarmoq yoki dasturga xakerlik hujumiga o’xshash jarayonlarni amalga oshiruvchi test tizimi hisoblanadi. Pentestning maqsadi tizim yoki dasturni qanday himoyalanganini o’rganish.

Pentest nomi "penetratsion testing" degan so'zdan olingan bo'lib, u ingliz tilidan "kirish testi" deb tarjima qilinadi.

Pentest amalga oshirilayotgan jarayonda mutaxassislar tizimni buzish yoki tajovuzkorlarga maxfiy ma'lumotlarga kirish imkonini beradigan muammolarni qidiradi va tahlil qiladi. Ular shuningdek, haqiqiy tajovuzkor pozitsiyasidan turib, tizimni turli yo'llar bilan buzishga harakat qilib ko'rishadi. Shu orqali siz o'z biznes yoki kompaniyangizni kutilmagan tashqi hujumlardan asrash choralari ko'radi.

Pentest bo'yicha mutaxassislar pentester deb atalib, ularning "oq shlyapa" xakerlari yoki "oq" xakerlar degan ikkinchi nomlari ham mavjud.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍10
​​🔹 Lyudvik Vitold Raychman

Lyudvik Vitold Raychman (1881-yil 1-noyabr — 1965-yil 13-iyul) polshalik shifokor va bakteriolog edi. U UNICEFning asoschisi hisoblanadi va 1946-yildan 1950-yilgacha uning birinchi raisi sifatida ishlagan.

U Varshava filarmoniyasi asoschisi va birinchi direktori Aleksandr Raychman va sotsialistik va ayollar huquqlari faoli Melaniya Xirsfeld oilasida tugʻilgan. U nasroniylashgan polyak yahudiylari oilasidan edi.

UNRRA BMTning Jenevada boʻlib oʻtgan yigʻilishida yordam koʻrsatish harakatlariga chek qoʻyishini eʼlon qilganida, Raychman assambleya oldida turib, butun dunyo boʻylab bolalarga yordam berishga bagʻishlangan Fond yaratishga chaqirdi. Uning taklifi qabul qilindi va 1947-yil boshida UNICEF bolalarga, xususan, ovqatlanish va emlashda yordam bera boshladi. Raychman 1950-yilgacha UNICEF boshqaruvi raisi boʻlib qoldi.

To'liq maqolani o'qish uchun bosing

wikiTarjima - Original tarjimalar
👍5