A2B2O7 va A2BO4 bolgan moddalar tarkibida O2 ning massa ulushi 38,1% va 33 % ga teng tegishlicha A va B elementlarni toping.
@Kimyo_Biologiya_Supper
@Kimyo_Biologiya_Supper
112/2x+2y+112=0,381
x+y=91
64/2x+y+64=0,33
2x+y=130
{x+y=91
{2x+y=130
x=39 K
y=52 Cr
@Kimyo_Biologiya_Supper
x+y=91
64/2x+y+64=0,33
2x+y=130
{x+y=91
{2x+y=130
x=39 K
y=52 Cr
@Kimyo_Biologiya_Supper
Gaz qonunlari
Boyl-Mariot qonuni: gazlarda temperatura o‘zgarmaganda (T=const), hajm va bosimning o‘zgarishi o‘zaro teskari proparsionaldir.
Formulasi: T=const
P1 • V1 = P2 • V2
Bu yerda: P1- dastlabki bosim, V1- dastlabki hajm , P2 - keyingi bosim, V2- keyingi hajm.
P2 • V2 P2 • V2
P1=-------------- V1=--------------
V1 P1
P1 • V1 P1 • V1
P2=--------------- V2=--------------
V2 P2
Ushbu formulalardan foydalanib quyidagi masalalarni ishlaymiz....
1. Biror gaz 120 kPa bosimda 4,5 l hajmni egallaydi. Agar temperatura ozgartirilmagan sharoitda gaz hajmini 0,55 l ga qadar kamaytirilishi uchun qancha bosim kerak (kPa).
P1= 120 kPa
V1= 4,5 l
V2= 0,55 l
P2= ?
P1•V1 120•4,5 P2=--------=-----------=981,8
V2 0,55
Javob: 981,8 kPa
2. Hajmi 340 l bolgan gazning bosimi 120 kPa ga teng. Ozgarmas temperaturada gazning hajmini 400 l ga keltirish uchun qanday bosim kerak boladi?
3. Normal bosimda ozgarmas haroratda gazning hajmi nomalum. Lekin bosim 450 kPa bolganida gazning hajmi 45 l ga teng. Gazning normal bosimdagi hajmini toping?
4. Biror gaz 416 kPa bosimda 17 l hajmni egallaydi. Agar temperatura ozgartirilmagan sharoitda gaz hajmini 10 l ga qadar kamaytirilsa, buning uchun qanday bosim kerak boladi?
5. Hajmi 11 l bolgan gazning bosimi 15 kPa ga teng. Ozgarmas temperaturada gazning hajmini 2 l ga keltirish uchun qanday bosim kerak boladi?
6. Normal bosimda ozgarmas haroratda gazning hajmi 16,8 litrga teng. Lekin bosim 2∙104 Pa bolganida gazning hajmini toping?
@Kimyo_Biologiya_Supper
Boyl-Mariot qonuni: gazlarda temperatura o‘zgarmaganda (T=const), hajm va bosimning o‘zgarishi o‘zaro teskari proparsionaldir.
Formulasi: T=const
P1 • V1 = P2 • V2
Bu yerda: P1- dastlabki bosim, V1- dastlabki hajm , P2 - keyingi bosim, V2- keyingi hajm.
P2 • V2 P2 • V2
P1=-------------- V1=--------------
V1 P1
P1 • V1 P1 • V1
P2=--------------- V2=--------------
V2 P2
Ushbu formulalardan foydalanib quyidagi masalalarni ishlaymiz....
1. Biror gaz 120 kPa bosimda 4,5 l hajmni egallaydi. Agar temperatura ozgartirilmagan sharoitda gaz hajmini 0,55 l ga qadar kamaytirilishi uchun qancha bosim kerak (kPa).
P1= 120 kPa
V1= 4,5 l
V2= 0,55 l
P2= ?
P1•V1 120•4,5 P2=--------=-----------=981,8
V2 0,55
Javob: 981,8 kPa
2. Hajmi 340 l bolgan gazning bosimi 120 kPa ga teng. Ozgarmas temperaturada gazning hajmini 400 l ga keltirish uchun qanday bosim kerak boladi?
3. Normal bosimda ozgarmas haroratda gazning hajmi nomalum. Lekin bosim 450 kPa bolganida gazning hajmi 45 l ga teng. Gazning normal bosimdagi hajmini toping?
4. Biror gaz 416 kPa bosimda 17 l hajmni egallaydi. Agar temperatura ozgartirilmagan sharoitda gaz hajmini 10 l ga qadar kamaytirilsa, buning uchun qanday bosim kerak boladi?
5. Hajmi 11 l bolgan gazning bosimi 15 kPa ga teng. Ozgarmas temperaturada gazning hajmini 2 l ga keltirish uchun qanday bosim kerak boladi?
6. Normal bosimda ozgarmas haroratda gazning hajmi 16,8 litrga teng. Lekin bosim 2∙104 Pa bolganida gazning hajmini toping?
@Kimyo_Biologiya_Supper
Sharl qonuni:
1. Suv bugining 30°C da bosimi 310 kPa ga teng bolsa, qanday haroratda suv bugining bosimi 590 kPa ga teng boladi.
Yechish: P1•T2=P2•T1
P1=310
P2=590
T1=30+273=303
T2=?
P2•T1 590•303
T2=-------------- = ------------= 576.7
P1 310
Javob:576.7-273= 303.7
2. Ozgarmas hajmda qandaydir temperaturada polat balon ichidagi gazning bosimi 122 kPa ga teng. Harorat 90°C ga kotarilganda esa polat balon ichidagi gazning bosimi 250 kPa ga teng bolgan.Dastlabki temperaturani aniqlang.
3. O’zgarmas hajmda 27°C da gazning bosimi 104,4 kPa ga teng bolsa, 87°C da gazning bosimi nechaga teng boladi?
4. Ozgarmas hajmda qandaydir gazning 40°C dagi bosimi 85,5 kPa ga teng bolsa, uning 70°C dagi bosimini aniqlang.
5. Kimyo laboratoriyasida ishlatiluvchi polat balon metan bilan toldirilgan. Uning bosimi 90 kPa ga teng. Dastlabki harorati 15°C bolsa, qanday temperaturada azotning bosimi 110 kPa ga teng bo`ladi?
@Kimyo_Biologiya_Supper
Gey - Lyussak:
1. Biror gazning 47°C dagi hajmi 0,5 m3 ga teng. Ozgarmas bosimda temperatura 100°C gacha kotarilsa, gazning hajmi necha m3 ga teng boladi?
Yechish: V1•T2=V2•T1
T1=47+273=320
T2=100+273=373
V1=0.5 m3
V2=?
V1•T2
V2= ------------ furmuladan topamiz
T1
0.5•373
V2= ---------------= 0.58
320
Javob: 0.58 m3
2. Ozgarmas bosimda biror gazning 50°C dagi hajmi 400 ml ga teng. Shu temperatura 237°C gacha kotarilsa, gazning hajmi necha ml ga teng boladi?
3. Balondagi gazning hajmi 25°C da 590 l ga teng bolsa, ozgarmas bosimda temperatura 97°C gacha kotarilsa, gazning hajmi necha m3 ga teng boladi?
4. Ozgarmas bosimda bir gazning 47°C dagi hajmi nomalum. Lekin temperatura 127°C gacha kotarilganda, gazning hajmi 900 ml ga teng. Dastlabki temperaturadagi gazning hajmini aniqlang.
5. Biror gaz 57°C da 500 l hajmni egallaydi. Ozgarmas bosimda temperatura necha °C ga ko`tarilsa shu gazning hajmi 820 litrni tashkil etadi.
@Kimyo_Biologiya_Supper
Sharl qonuni:
1. Suv bugining 30°C da bosimi 310 kPa ga teng bolsa, qanday haroratda suv bugining bosimi 590 kPa ga teng boladi.
Yechish: P1•T2=P2•T1
P1=310
P2=590
T1=30+273=303
T2=?
P2•T1 590•303
T2=-------------- = ------------= 576.7
P1 310
Javob:576.7-273= 303.7
2. Ozgarmas hajmda qandaydir temperaturada polat balon ichidagi gazning bosimi 122 kPa ga teng. Harorat 90°C ga kotarilganda esa polat balon ichidagi gazning bosimi 250 kPa ga teng bolgan.Dastlabki temperaturani aniqlang.
3. O’zgarmas hajmda 27°C da gazning bosimi 104,4 kPa ga teng bolsa, 87°C da gazning bosimi nechaga teng boladi?
4. Ozgarmas hajmda qandaydir gazning 40°C dagi bosimi 85,5 kPa ga teng bolsa, uning 70°C dagi bosimini aniqlang.
5. Kimyo laboratoriyasida ishlatiluvchi polat balon metan bilan toldirilgan. Uning bosimi 90 kPa ga teng. Dastlabki harorati 15°C bolsa, qanday temperaturada azotning bosimi 110 kPa ga teng bo`ladi?
@Kimyo_Biologiya_Supper
Azamjon Azimov va Omadbek Qahramonov tayyorlov kursi
3-guruh
,,Tuzlarni formulasini yozish" Dars jarayonidan parcha
@Kimyo_Biologiya_Supper
3-guruh
,,Tuzlarni formulasini yozish" Dars jarayonidan parcha
@Kimyo_Biologiya_Supper
1) Molga nisbatan konstantasi topsak Km=2,5
2) Molga niabatan yana konstanta topsak Km=10.
3) 10/2,5=4 Km shuncha marta ortgan boʻlsa hajm ham shuncha kamaygan.
4litr/4= 1 litr
@Kimyo_Biologiya_Supper
2) Molga niabatan yana konstanta topsak Km=10.
3) 10/2,5=4 Km shuncha marta ortgan boʻlsa hajm ham shuncha kamaygan.
4litr/4= 1 litr
@Kimyo_Biologiya_Supper
Azamjon Azimov va Omadbek Qahramonov tayyorlov kursi
2-guruh ,,Kristal panjalar'' mavzusi
@Kimyo_Biologiya_Supper
2-guruh ,,Kristal panjalar'' mavzusi
@Kimyo_Biologiya_Supper
Kristal panjara mavzusidan parcha
@Kimyo_Biologiya_Supper
@Kimyo_Biologiya_Supper
Elementning birikmadagi oksidlanish darajasini aniqlashda asosan
quyidagilarga e'tibor berish lozim:
1 Oddiy moddalarning oksidlanish darajasi 0 ga teng
2 Metallar doimo musbat oksidlanish darajasiga ega
3 Ishqoriy metallar va kumush doimo +1 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
4 Ishqoriy-yer metallari doimo +2 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
Alyuminiy doimo +3 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
6 Ftor faqat -1 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
Qolgan metalmaslar Ham manfiy, Ham musbat oksidlanish darajasini
namoyon qiladi.
Vodorod metallar bilan hosil qilgan birikmalari metal gidrid (MeHx) larda -1,
qolgan barchа birikmalarida +1 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
Kislorod peroksidlarda - 1, ftor bilan hosil qilgan birikmasida +2, qolgan
birikmalarda esa -2 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
10 Elementning eng yuqori oksidlanish darajasi davriy sistemadagi joylashgan
guruh raqamiga teng.
(Cu va Au metallari bundan mustasno: Cu +2, Au +3)
11 Elementning eng quyi oksidlanish darajasi 8 dan davriy sistemadagi
joylashgan guruh raqami ayirmasiga teng.
12 Har qanday birikma tarkibidagi elementlarning oksidlanish darajalari yig'indisi
0 ga teng bo'ladi.
@Kimyo_Biologiya_Supper
quyidagilarga e'tibor berish lozim:
1 Oddiy moddalarning oksidlanish darajasi 0 ga teng
2 Metallar doimo musbat oksidlanish darajasiga ega
3 Ishqoriy metallar va kumush doimo +1 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
4 Ishqoriy-yer metallari doimo +2 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
Alyuminiy doimo +3 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
6 Ftor faqat -1 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
Qolgan metalmaslar Ham manfiy, Ham musbat oksidlanish darajasini
namoyon qiladi.
Vodorod metallar bilan hosil qilgan birikmalari metal gidrid (MeHx) larda -1,
qolgan barchа birikmalarida +1 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
Kislorod peroksidlarda - 1, ftor bilan hosil qilgan birikmasida +2, qolgan
birikmalarda esa -2 oksidlanish darajasini namoyon qiladi.
10 Elementning eng yuqori oksidlanish darajasi davriy sistemadagi joylashgan
guruh raqamiga teng.
(Cu va Au metallari bundan mustasno: Cu +2, Au +3)
11 Elementning eng quyi oksidlanish darajasi 8 dan davriy sistemadagi
joylashgan guruh raqami ayirmasiga teng.
12 Har qanday birikma tarkibidagi elementlarning oksidlanish darajalari yig'indisi
0 ga teng bo'ladi.
@Kimyo_Biologiya_Supper