እዚህ ጋር ያልመረጣችሁ ካላችሁ አሁንም መምረጥና የዳታው አካል መሆን ትችላላችሁ። ምርጫችሁ ጥቅም አለው።

ከአንድ ሚሊዮን በላይ ህዝብ የስፔንን የዓለም ዋንጫ ድል ለማክበር በማድሪድ ከተማ አደባባዮች በወጣበት ወቅት፣ ደጋፊዎች የእስራኤልን ባንዲራ መሬት ላይ ጥለው ሲረግጡትና የሚያልፉ መኪናዎችም እንዲረግጡት ሲያደርጉ የሚያሳይ ተንቀሳቃሽ ምስል ዓለምን አዳርሷል።

​ይህ ድርጊት የሚያሳየን ትልቅ የህሊና ሀቅ አለ፤ የሰው ልጅ የቱንም ያህል በደስታ ቢዋጥም፣ በዓለም ላይ የሚፈጸመው የንጹሃን ደም እና የጭቆና በደል ህሊናውን አይለቀውም። እውነተኛ የሰው ልጅነት ስሜት የሚንጸባረቀው የራሳችንን ደስታ ስናከብርም የሌሎችን ስቃይ አለመዘንጋት ላይ ነው። ማህበረሰቡ ለፍትህ ያለው ጥማትና ለጭቆና ያለው ጥላቻ በማንኛውም አጋጣሚ ብቅ ማለቱ አይቀርም።

​የትም እንሁን ምን፣ የቱንም ያህል የደስታ ማዕበል ውስጥ እንዋጥ፤ የተበደሉትን ማስታወስና ለጭቆና ስርዓት እምቢ ማለት የህያው ህሊና ምልክት ነው።

© ግፍን በቻልነው አቅም መታገል የሚያሰለች መሆን የለበትም!

ክርስቲያን ሚስዮናውያን እና አፖሎጂስቶች ኢየሱስ (ዐ.ሰ) በጲላጦስ ትዕዛዝ በመስቀል ላይ መሞቱ ሊካድ የማይችልና እና ሙሉ በሙሉ የተረጋገጠ የታሪክ እውነታ አድርገው በከፍተኛ የራስ መተማመን ያቀርቡታል። ነገር ግን ይህንን ትርክት ከታሪክ፣ ከህክምና ሳይንስ እና በራሳቸው ከመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉ መረጃዎች አንፃር በሰፊው ስንመዝነው፣ አጠያያቂ የሆኑ በርካታ ክፍተቶችን እናገኛለን።

፩/ ​ከህክምናው እንጀምር

​በሮማውያን ሥርዓት በመስቀል ላይ የሚፈፀም የሞት ቅጣት ዋነኛ አላማው ሰውን በፍጥነት መግደል ሳይሆን፣ በከፍተኛ ስቃይ ውስጥ ለቀናት እያሰቃዩ በማቆየት መግደል ነው። ታላቁ የብሪታንያ ብዙሀን መገናኛ (BBC) በመቶ ሺዎች የሚቆጠር ፓውንድ አውጥቶ ባዘጋጀው እና ታዋቂ የነገረ-መለኮት ምሁራንን ባካተተው ዘጋቢ ፊልም ላይ ይህንን የህክምና እውነታ በግልፅ አስቀምጦታል።

​በመስቀል ላይ የተሰቀለ ሰው የሚሞተው ደም በመፍሰስ ወይም የውስጥ አካላቱ ስለሚጎዱ አይደለም። ይልቁንም፣ የሰውነት ክብደት ወደ ታች በሚጎትትበት ጊዜ በደረት ላይ ከፍተኛ ጫና ስለሚፈጠር፣ ትንፋሽ ለማስገባት እና ለማስወጣት እጅግ አስቸጋሪ ይሆናል። ስለዚህ የተሰቀለው ሰው ለመተንፈስ ሲል እግሮቹን ተጠቅሞ ሰውነቱን ወደ ላይ መግፋት ግድ ይለዋል። ይህ ሂደት ሰውየው አቅም አጥቶ እስኪዝል ድረስ ለቀናት የሚቀጥል እጅግ አዝጋሚ ስቃይ ነው። ሞቱን ለማፋጠን ሲፈለግ ብቻ፣ የተሰቃዩን እግሮች በመስበር የሰውነቱን ክብደት መሸከም እንዳይችል እና በፍጥነት ትንፋሽ እንዲያጥረው ይደረጋል። ይሁን እንጂ መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚያስረዳው፣ የኢየሱስ እግሮች አልተሰበሩም።

፪/ ​የጲላጦስ ጥርጣሬን ጠቅሰን እንለፍ

​ታዲያ ኢየሱስ እግሮቹ ሳይሰበሩ፣ እንደ ታሪክ ምሁራኑ ቀናትን መውሰድ ሲገባው፣ እንዴት በሶስት ወይም በስድስት ሰዓታት ውስጥ ሊሞት ቻለ? ይህ እንቆቅልሽ በዘመኑ የነበረውን የሮማውያን ገዥ ጲላጦስን ሳይቀር ክፉኛ አጠራጥሮት ነበር። ማርቆስ 15፡44 ላይ እውነታው እንዲህ ሰፍሯል፦

​"ጲላጦስም አሁኑኑ እንዴት ሞተ ብሎ ተደነቀ፥ የመቶ አለቃውንም ጠርቶ ከሞተ ቆይቶአልን? ብሎ ጠየቀው፤"

​በመደበኛ ሁኔታ ከሶስት ቀናት በላይ የሚፈጅ የሞት ቅጣት፣ እግሮቹ ባልተሰበሩ ሰው ላይ እንዴት ከግማሽ ቀን ባነሰ ጊዜ ውስጥ ተጠናቀቀ? ይህ ጥያቄ የታሪክ ተመራማሪዎችን ዛሬም ድረስ የሚያስጨንቅ እንቆቅልሽ ነው።

፫/ ​የታሪክ ምሁራን ጥርጣሬ እና የጆሴፈስ መዝገብ

​በኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ የታሪክ ምሁር የሆኑት ጌዛ ቨርሜስ "ዘ ሪዘረክሽን: ሂስትሪ ኤንድ ሚዝ" በተሰኘው መጽሐፋቸው ገጽ 145 ላይ ይህንን ጉዳይ በሰፊው ዳስሰውታል። በመስቀል ላይ የተሰቀለ ሰው ከሞት ሊተርፍ እንደሚችል ለማሳየትም፣ የታሪክ ተመራማሪው ፍላቪየስ ጆሴፈስ በራሱ የህይወት ታሪክ ላይ የፃፈውን አስገራሚ ክስተት በማስረጃነት ያቀርባሉ። ጆሴፈስ በመንገድ ላይ ሲጓዝ ሶስት ጓደኞቹ በመስቀል ላይ ተሰቅለው ይመለከታል፤ ወዲያውኑ ለሮማውያን አዛዥ ተማፅኖ ከመስቀል ላይ እንዲወርዱ ያደርጋል፤ በህክምና እርዳታም ከሶስቱ አንዱ በህይወት ሊተርፍ ችሏል።

​ቨርሜስ አክለውም፣ በዮሐንስ ወንጌል ላይ የተጠቀሰው "ጎኑን በጦር ወጋው" የሚለው ትርክት፣ ኢየሱስ በፍጥነት መሞቱን የተጠራጠሩ ሰዎችን ጥያቄ ለማዳፈን ሆን ተብሎ ቆየት ብሎ የተጨመረ የፈጠራ ታሪክ ሊሆን እንደሚችል በጠንካራ ሁኔታ ይሞግታሉ።

፬/ ​የመድሃኒት እፅዋቱ እንቆቅልሽ

​ወደ መጽሐፍ ቅዱስ ስንመለስ፣ ሞቷል ከሚለው ድምዳሜ ይልቅ ለጥርጣሬ የሚያጋልጡ ሌሎች ከባድ ክፍተቶችን እናገኛለን። ዮሐንስ 19፡39 ላይ እንዲህ የሚል ቃል ሰፍሯል፦

​"ደግሞም አስቀድሞ በሌሊት ወደ ኢየሱስ መጥቶ የነበረ ኒቆዲሞስ መቶ ንጥር የሚያህል የከርቤና የእሬት ቅልቅል ይዞ መጣ።"

​እነዚህ እፅዋት በዘመኑ ለህክምና እና ቁስልን ለማዳን የሚያገለግሉ ጠቃሚ መድኃኒቶች ነበሩ። "መቶ ንጥር" ደግሞ እጅግ በጣም ብዙ መጠን ያለው ነው። አእምሮን የሚሞግተው ትልቁ ጥያቄ፦ በእርግጥ ለሞተ ሰው ይህ ሁሉ የህክምና እፅዋት ለምን አስፈለገ? ነው ወይስ ኒቆዲሞስ ኢየሱስ በህይወት እንዳለ ስለሚያውቅ ነበር ቁስሉን ሊያክመው የመጣው?

፭/ ​ጥልቁ የቁርኣን መፍትሄ

​ይህ ሁሉ የታሪክ፣ የህክምና እና የሎጂክ እንቆቅልሽ፣ ፍፁም እና በማያሻማ ሁኔታ ምላሽ የሚያገኘው በታላቁ ቁርኣን ውስጥ ነው። አላህ አይሁዶች ኢየሱስን ሰቀልነው ብለው የሚያቀርቡትን የሐሰት ሙግት ሲያፈርስ፣ እውነታውን በተጨበጠ ቃሉ እንዲህ ያስቀምጠዋል፦

​"የአላህን መልክተኛ የመርየምን ልጅ አልመሲሕ ዒሳን እኛ ገደልን በማለታቸውም (ረገምናቸው)፡፡ አልገደሉትም አልሰቀሉትምም፡፡ ግን ለእነርሱ (የተገደለው ሰው በዒሳ) ተመሰለባቸው፡፡ እነዚያም በርሱ ነገር የተለያዩት ከርሱ በመጠራጠር ውስጥ ናቸው፡፡ ጥርጣሬን ከመከተል በስተቀር በርሱ ነገር ምንም እውቀት የላቸውም፡፡ በእርግጥም አልገደሉትም፡፡" (ሱረቱ አን-ኒሳእ 4፡157)

​ታላቁ የቁርኣን ሊቅ ኢማም ኢብኑ ከሲር ይህንን አንቀፅ ሲያብራሩ፣ አላህ ነቢዩን ዒሳን ከጠላቶቹ ሴራ በማዳን ወደ እርሱ እንዳነሳው እና ሌላ ሰው በመስቀል ላይ እንደዋለ በዝርዝር ያስረዳሉ።

​ማጠቃለያ፦

እስልምና ስለ ነቢዩ ዒሳ (ዐ.ሰ) የሚያስተምረው እውነት ከሎጂክ፣ ከታሪክ ግኝቶች እና ከጤናማ አእምሮ ጋር ሙሉ በሙሉ የሚስማማ ነው። ጲላጦስ የተጠራጠረው እና የታሪክ ምሁራን እንቆቅልሽ የሆነባቸው ፈጣን "ሞት"፣ የቁርኣንን መለኮታዊ እውነት በተጨባጭ የሚያረጋግጥ ማስረጃ ነው። በመስቀል ላይ የተፈፀመው ሌላ ክስተት እንጂ፣ የሁሉም ቻይ አምላኩ መልዕክተኛና ነቢይ እዚያ ላይ አልነበረም።

ውይይት ይህንን ይጫኑ።

ከሰሞኑ የቡርኪናፋሶው መሪ ኢብራሂም ትራውሬ የወሰናቸውን ውሳኔዎች አስመልክቶ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎች ያወጡትን ዘገባ ብዙዎቻችን ተመልክተናል። በርግጥም ፖለቲካ ምን ያህል አስመሳይና መልክ አልባ እንደሆነ ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ አሳዛኝ ክስተት ነው።

​ኢብራሂም ትራውሬ ወደ ስልጣን ሲመጣ፣ አፍሪካን ከምዕራባውያን የኒዮ-ኮሎኒያሊዝም ቀንበር ነፃ እንደሚያወጣ ቆራጥ መሪ ተደርጎ ነበር የተሳለው። በዚህም ጉዞው የሀገሪቱ ሙስሊም ማህበረሰብና ታዋቂ ዑለሞች ትልቅ የፖለቲካና የሞራል ስንቅ በመሆን ከጎኑ ቆመው ነበር። ዛሬ ግን ስልጣኑ ሲደላደል፣ ያንኑ መሰረቱን በጠላትነት ፈርጆ ማጥቃት ጀምሯል።

​"አክራሪነትን እዋጋለሁ" የሚለው ያረጀና ያፈጀ የአምባገነኖች ፖለቲካዊ ሰበብ፣ ዛሬ በቡርኪናፋሶ መሬት ላይ በግልጽ እየተተገበረ ነው። ንፁሀንና ሰላማዊ የሆኑ ታዋቂ ሊቃውንትን (እንደ ኢማም መሀመድ ኢስሀቅ ኪንዶ እና ኢማም ማህሙድ ባሮ) በእስር ማሰቃየት፣ በዋጋዱጉ የሚገኘውን ትልቁን መስጊድ መዝጋት፣ እንዲሁም ተቃውሞ ያሰሙትን ወጣቶች "ለስነ-ዜጋ ስልጠና" በሚል ሰበብ ወደ ወታደራዊ ካምፕ ማጋዝ፤ ይህ ሁሉ በስልጣኔ ስም የተሸፈነ የመንግስት ሽብር ነው። ከዚህም አልፎ፣ በአረብ ሀገራት ዲናቸውን የሚማሩ ከ800,000 በላይ ተማሪዎችን "ዜግነት እንነጥቃለን" ብሎ ማስፈራራት፣ መንግስት በእስልምና ላይ የከፈተውን ጦርነት ጥልቀት ያሳያል።

​ከሁሉ በላይ ልብ የሚሰብረው ደግሞ፣ "የፀረ-ኢምፔሪያሊዝም" አርማ አንግቤያለሁ የሚለው ይህ መሪ፣ ፊቱን አዙሮ ከእስራኤል ጋር እጅና ጓንት መሆኑ ነው። የፍልስጤም ንፁሃን ደም እየፈሰሰ ባለበት በዚህ ከባድ ጊዜ፣ አዲሱን የእስራኤል አምባሳደር በክብር ተቀብሎ የፀጥታ ትብብር መጀመሩ፣ የትራውሬን እውነተኛ ማንነት እና በሙስሊሙ ማህበረሰብ ላይ የፈጸመውን ከባድ ክህደት ያረጋግጣል።

​ታላቁ ጌታችን አላህ በቅዱስ ቁርኣን ላይ፣ የአላህን ቤት ከሚዘጉና ዲንን ከሚያፍኑ አመራሮች በላይ በደለኛ እንደሌለ እንዲህ በማለት ያስጠነቅቃል፡-

​«የአላህንም ስም በውስጣቸው እንዳይወሳ ከአላህ መስጊዶች ከከለከለና እርስዋንም በማበላሸት (በማፍረስ) ከሚጥር ሰው ይበልጥ በደለኛ ማነው?» (አል-በቀራህ 2፥114)

​እውነትን የያዙ ዑለሞች በአምባገነን መሪዎች ፊት ፈተና ቢበዛባቸውም፣ እውነትን ከመናገር ወደ ኋላ አይሉም። ነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) ይህንን የታላላቅ ሰዎችን የጀግንነት ሚና እንዲህ በማለት አብራርተውታል፡-

​"ከጂሃድ ሁሉ በላጩ፣ በአምባገነን (ጨቋኝ) መሪ ፊት እውነተኛ ቃል መናገር ነው።" (ሱነን አቢ ዳውድ 4344)

​የቡርኪናፋሶ ሙስሊሞች ዛሬ እየገጠማቸው ያለው ፈተና የሁላችንም ህመም ነው። ከህመሙ በላይ ግን ትምህርትም ነው። ፖለቲከኞች ዛሬ ጣዖት ሆነው ይመለካሉ፤ ስልጣን ሲይዙ ግን የመጀመሪያ ሰለባ የሚያደርጉት ደጋፊዎቻቸውን ነው። እውነተኛ ተስፋችንና መመኪያችን በምድር ላይ ባሉ የፖለቲካ "አዳኞች" ላይ ሳይሆን፣ ፍትህን በማያንጓድደው አሸናፊው ጌታችን ላይ ብቻ መሆን አለበት። ትዕግስትና ዱዓ መሳሪያችን ናቸው!

© የሕያ ኢብኑ ኑህ

በሱረቱ አል-ከህፍ (18፥12) ላይ "ከዚያም ከሁለቱ ክፍሎች ለቆዩት ጊዜ ልክ ያረጋገጠው ማንኛው መሆኑን ልናውቅ አስነሳናቸው" በሚለው አንቀጽ ዙሪያ፣ በተለይም "ልናውቅ" በሚለው ቃል ላይ የሚነሳው ጥያቄ፣ በእስልምና አስተምህሮ፣ በአረብኛ የቋንቋ ህግ ሰፊ ማብራሪያ ያለው ጽንሰ-ሀሳብ ነው። አላህ የነገሮችን መጀመሪያና መጨረሻ ቀድሞ የሚያውቅ ሆኖ ሳለ፣ ለምን "ልናውቅ" የሚለውን ቃል ተጠቀመ? ይህ አገላለጽ የአላህን ቅድመ-ዕውቀት የሚጻረር ነውን? ይህንን ጭብጥ ከስረ-መሰረቱ እንደሚከተለው እናብራራዋለን።

​በእስልምና አስተምህሮ መሠረት የአላህ ዕውቀት ፍጹምና ማለቂያ የሌለው ነው። ሆኖም የቁርኣን የቋንቋ ሊቃውንት ይህንን አንቀጽ ሲያብራሩ፣ "ዕውቀት" በሁለት መሠረታዊ ዘርፎች እንደሚከፈል ያስረዳሉ፦

• ​ዒልም አል-አዘሊ (የቅድመ-ዕውቀት)፦ አላህ አንድ ነገር ከመፈጠሩ ወይም ከመከሰቱ በፊት በዘላለማዊ ዕውቀቱ የሚያውቀው እውቀት ነው። አላህ የዋሻው ሰዎች ምን ያህል ጊዜ እንደተኙ፣ መቼም እንደሚነሱ አስቀድሞ ያውቃል።

• ​ዒልም አል-ዉቁዕ (የማረጋገጥና የተጨባጭ ዕውቀት)፦ ይህ ደግሞ አንድ ነገር በተጨባጭ ዓለም ሲከሰት፣ ያንን የተከሰተ ነገር በድርጊት ዓለም ማወቅና ማሳየት ነው።

​በቁርኣን ውስጥ "ልናውቅ" የሚለው ቃል ሲመጣ የሚያመለክተው የመጀመሪያውን (አለመኖርን አጥፍቶ ማወቅን) ሳይሆን፣ ሁለተኛውን (በገሃድ የተከሰተውን ማረጋገጥን) ነው። ይኸውም በዘላለማዊ ዕውቀቱ የሚያውቀውን ነገር፣ ወደ ተጨባጭ ዓለም አምጥቶ በገሃድ መከሰቱን ልናሳይ ወይም ለሰዎች ልናሳውቅ ማለት ነው። አላህ የገለጸውም፣ በውስጥ የሚያውቀውን እውቀት ለሰዎች በገሃድ አውጥቶ ለማሳየት ነው።

​ታላላቅ የቁርኣን ሙፈሲሮች ይህንን ጥልቅ የቋንቋ አገላለጽ ጉዳይ በሚገባ ዳስሰውታል፦

• ​ኢማም አጥ-ጦበሪ፦ በታዋቂው የቁርኣን ማብራሪያ መጽሐፋቸው ላይ፣ ይህንን አንቀጽ ሲተነትኑ እንዲህ ይላሉ፦ "አላህ 'ልናውቅ' ማለቱ፣ ለሰዎች ልናሳውቅና በተጨባጭ ልናሳያቸው ማለት ነው። አላህማ እነርሱ ከመተኛታቸውም ሆነ ከመነሳታቸው በፊት የቆዩበትን ጊዜ አስቀድሞ ያውቃል። ነገር ግን የቃሉ ትርጉም 'በተግባር ዓለም ሲከሰት ልናየውና ለፍጡራን ልናረጋግጠው' ማለት ነው።" [1]

• ​ኢማም አል-ቁርጡቢ፦ በታላቁ የተፍሲር መጽሐፋቸው እንዲህ ብለዋል፦ "በዚህ አንቀጽ ላይ 'ልናውቅ' ማለት፣ በድብቅ የነበረውን እውቀት ወደ እይታ ዓለም ልናወጣው ማለት ነው። አላህ ቀድሞ የሚያውቀው ቢሆንም፣ በድርጊት መከሰቱን ማወቅና ሰዎችን ማስመስከር የቃሉ ዋነኛ መልእክት ነው።" [2]

​መጽሀፍ ቅዱስ በዚህ ዙሪያ ምን ይላል?

​ይህንን የቁርኣን ቃል የነቀፉ ክርስቲያን ወገኖች ይህን ጥያቄ ከማንሳታቸው በፊት የራሳቸውን መጽሐፍ ቅዱስ በጥልቀት ቢመረምሩ ኖሮ፣ ጥያቄውን ለማንሳት ብዙ ርቀት መሄድ አይጠበቅባቸውም ነበር።

​ማስረጃ አንድ፦ የአብርሃም ፈተና

በኦሪት ዘፍጥረት ላይ እግዚአብሔር አብርሃምን ልጁን ይስሐቅን እንዲሠዋው አዘዘው። አብርሃም ልጁን ሊሠዋ ቢላዋውን ሲያነሳ፣ የእግዚአብሔር መልአክ ጠርቶት እንዲህ አለው፦ " በብላቴናው ላይ እጅህን አትዘርጋ፥ አንዳችም አታድርግበት፤ አንድ ልጅህን ለእኔ አልከለከልህምና እግዚአብሔርን የምትፈራ እንደ ሆንህ አሁን ዐውቄያለሁ አለ።" [3]

​እዚህ ላይ ጥያቄ ይነሳል፦ እግዚአብሔር ሁሉን አዋቂ ሆኖ ሳለ፣ አብርሃም እንደሚታዘዘው አስቀድሞ አያውቅም ነበርን? "አሁን አውቄአለሁ" (Now I know) ማለቱስ ከዚህ በፊት አላውቅም ነበር ማለቱ ነውን? በፍጹም! የክርስቲያን ሥነ-መለኮት ሊቃውንት ይህንን ሲያብራሩ "አሁን በተግባር አረጋገጥኩ፣ እምነትህ በገሃድ ተገለጠ" ማለት ነው ይላሉ። ታዲያ ለመጽሐፍ ቅዱስ የሰራው ይህ የቋንቋና የሥነ-መለኮት ሚዛን፣ ለቁርኣኑ "ልናውቅ" ወይም "ልናረጋግጥ" ለሚለው ቃል ሲደርስ ለምን ይሰናከላል? ይህ ግልፅ የሆነ ሚዛን መሳት ነው።

​ማስረጃ ሁለት፡ የእስራኤላውያን የምድረ በዳ ጉዞ

በኦሪት ዘዳግም ላይ እግዚአብሔር እስራኤላውያንን በምድረ በዳ ስላንከራተተበት ምክንያት ሲገልጽ እንዲህ ይላል፦ "አምላክህ እግዚአብሔር ይፈትንህ ዘንድ፥ በልብህም ያለውን ትእዛዙን ትጠብቅ ወይም አትጠብቅ እንደ ሆነ ያውቅ ዘንድ፥ ሊያስጨንቅህ በእነዚህ በአርባ ዓመታት በምድረ በዳ የመራህን መንገድ ሁሉ ዐስብ።
ኦሪት ዘዳግም 8፥2" [4]

​እግዚአብሔር በሰዎቹ ልብ ውስጥ ያለውን አስቀድሞ አያውቅም እንዴ? "ያውቅ ዘንድ" ሲል የተደበቀበትን እውቀት ለመፈለግ ነውን? የክርስቲያን ምሁራንም የሚሰጡት ምላሽ አንድ ነው፤ "ይህ አገላለጽ የሰዎቹ ተግባር ከውስጥ ወደ ውጭ ወጥቶ በገሃድ እንዲረጋገጥ ማድረጉን የሚያሳይ ነው።"

​የሙግቱ ማጠቃለያ፡- በቁርኣንም "ልናውቅ" የተባለው ልክ በመጽሐፍ ቅዱስ "ያውቅ ዘንድ" እና "አሁን አውቄአለሁ" እንደተባለው ዓይነት የተለመደ እና መለኮታዊ የቋንቋ ዘይቤ እንጂ፣ የአላህን ሁሉን አዋቂነት የሚሸራርፍ አንዳችም ጉድለት የለበትም።

​ማጠቃለያ

​በቁርኣን ሱረቱ አል-ከህፍ ላይ የገባው "ልናውቅ አስነሳናቸው" የሚለው ቃል፣ አላህ የዋሻው ሰዎች የተኙበትን ዘመን አላውቅም ብሎ ሳይሆን፣ ቀድሞ በዘላለማዊ ዕውቀቱ የሚያውቀውን ታላቅ እውነት አሁን ደግሞ ፍጡራን በሚረዱት የድርጊት ዓለም ለማረጋገጥ እና ምስክር ለማቆም የተጠቀመበት የቋንቋ ዘይቤ ነው። ይህም እውቀትን ከተሰወረበት አውጥቶ በገሃድ የማሳየት ጥበብ ነው።

​የግርጌ ማስታወሻዎች፦

[1] ኢማም ሙሐመድ ኢብኑ ጀሪር አጥ-ጦበሪ፣ ጃሚዕ አል-በያን አን ተእዊል አያል ቁርኣን፣ ሱረቱ አል-ከህፍ፣ አንቀጽ 12 ማብራሪያ፣ ቅጽ 15፣ ገጽ 158።

[2] ኢማም ሙሐመድ ኢብኑ አህመድ አል-ቁርጡቢ፣ አል-ጃሚዕ ሊአሕካም አል-ቁርኣን፣ ሱረቱ አል-ከህፍ፣ ቅጽ 10፣ ገጽ 366-367።

[3] መጽሐፍ ቅዱስ፣ ኦሪት ዘፍጥረት፣ ምዕራፍ 22 ቁጥር 12።

[4] መጽሐፍ ቅዱስ፣ ኦሪት ዘዳግም፣ ምዕራፍ 8 ቁጥር 2።

ምልክት በማስቀመጥ በፌስቡክ ኮሜንት የሚደረገውን ውይይት ለመከታተል የሚከተለውን ሊንክ መጠቀም ይችላሉ።

በጠንካራ የሙስሊም ማህበረሰብ ውስጥ አደባባይ ላይ ቤተክርስቲያን መትከል፣ መስቀል ማቆምና በድምጽ ማጉያ መስበክ አፋጣኝ ማህበራዊ ተቃውሞ እንደሚያመጣ ሚሽነሪዎች በረጅም ጊዜ ልምዳቸው ተረድተዋል። ለዚህ በጥናት ያመጡት መፍትሄ "ህንጻ-አልባው እንቅስቃሴ" ወይም የቤት ውስጥ አብያተ ክርስቲያናት የተሰኘውን ስውር አደረጃጀት ነው።

ይህ ስልት ሃይማኖትን ከ'ተቋምነት' ወደ 'ጓዳዊ የአኗኗር ዘይቤ' የሚቀይር ነው። ሰዎች ከውጭ ሲታዩ የነበሩበትን ኢስላማዊ ባህል፣ የአለባበስ ዘይቤና ማህበራዊ መስተጋብር ሳይለቁ፣ በቤታቸው ግድግዳ ውስጥ ግን አዲስ ሃይማኖታዊ ማንነት እንዲገነቡ ይደረጋል።

​ይህ ስልት መሬት ላይ እንዴት እንደሚተገበር የመጀመሪያውን ተጨባጭ ምሳሌ እንመልከት፦ በመካከለኛው እስያ እና በአፍሪካ ቀንድ (በተለይም በኢትዮጵያና ጎረቤት ሀገራት) በስፋት የተሞከረው "የቡና እና የሻይ ጓዳ" ስልት ነው። አንድ ለዚህ የሰለጠነ ግለሰብ (እነሱ ቸርች ፕላንተር ይሉታል) በሰፈሩ ውስጥ ከ5 እስከ 6 የሚሆኑ ጎረቤቶችን ለቡና ወይም ለሻይ ይጋብዛል።

ውይይቱ የሚጀምረው ስለ ኑሮ ውድነት፣ ስለ ልጆች አስተዳደግ ወይም ስለ ሰላም ነው። ቀስ ብሎ አስተናጋጁ "እስኪ ዛሬ ስለ ነብዩ አዩብ (ኢዮብ) ትዕግስት ከቁርዓን እና ከመጽሐፍ ቅዱስ እያመሳከርን እንወያይ" ይላል። ይህ ስብስብ 'ቤተክርስቲያን' አይባልም፤ 'የቡና ስብስብ' ወይም 'የወዳጆች ምሽት' የሚል ስም ይሰጠዋል። ተሳታፊዎቹ ወደ መስጅድ መሄዳቸውን ሳያቋርጡ፣ በየሳምንቱ በጓዳ በሚደረገው በዚህ ስውር የሃሳብ ማጋራት ውስጥ ማንነታቸው ቀስ በቀስ ይቀየራል።

​ሁለተኛው አስገራሚ ምሳሌ ደግሞ "የክህሎት ማሰልጠኛ ሴሎች" የሚባሉት ወይንም በእንግሊዝኛው Vocational Cell Groups ናቸው። ለምሳሌ በወጣቶች ዘንድ ያለውን የእንግሊዝኛ ቋንቋ የመናገር ጉጉት ወይም በሴቶች ዘንድ ያለውን የሙያ ስልጠና ፍላጎት እንደ መግቢያ በር ይጠቀሙበታል። በአንድ መኖሪያ ቤት ሳሎን ውስጥ "ነጻ የእንግሊዝኛ የንግግር ክበብ" (English Speaking Club) ይከፈታል።

መጀመሪያ ላይ መደበኛ የእንግሊዝኛ ቃላት ይነበባሉ፤ ከጥቂት ሳምንታት በኋላ ግን የንባብ ልምምድ ማድረጊያ መጽሐፉ 'የዮሐንስ ወንጌል' ወይም በሚሽነሪዎች የተዘጋጁ ስነ-ጽሁፎች ይሆናሉ። ተማሪው ቋንቋ እየተማረ መሆኑን እያሰበ፣ ሳያውቀው አእምሮውን ለባዕድ ዶክትሪን አሳልፎ ይሰጣል። የሰፈሩ ማህበረሰብ ወጣቶቹ እውቀት እየፈለጉ መሆኑን ሲያስብ፣ በጓዳ ውስጥ ግን ጸጥተኛ የሃይማኖት ሽግግር ይከናወናል።

​የዚህ 'የቤት ውስጥ አደረጃጀት' ታላቁ አደጋ ከመሬት በታች እንደሚራባ ፈንገስ መሆኑ ነው። መደበኛ ቤተክርስቲያን ቢሆን ኖሮ ህዝቡ አውቆ ሊያወግዘው፣ የሚመለከተው የመንግስት አካልም ህንጻውን ከአላማው ውጭ በማስተማሩ በህገ ወጥነት ፈርጆ ሊያሽገው ይችል ነበር። የጓዳ ውስጥ ስብስብ ግን በህግም ሆነ በማህበራዊ ቁጥጥር ስር አይወድቅም። አንዱ ሳሎን ውስጥ የሰለጠነው ሰው፣ የራሱን ሳሎን ከፍቶ ሌላ 5 ሰዎችን ይመለምላል።

ዴቪድ ጋሪሰን የተባለው የሚሽነሪ ስትራቴጂስት "Church Planting Movements" በተሰኘው መጽሐፉ ላይ እንዳሰፈረው፣ “የሙስሊሙ ማህበረሰብ የሃይማኖት መሪዎች አደጋውን ተረድተው መንቃት ሲጀምሩ፣ እንቅስቃሴው ቀድሞውኑ ከቁጥጥራቸው ውጭ በሆኑ መቶዎች በሚቆጠሩ ሳሎኖች ውስጥ ተሰራጭቶ ያበቃል” ይላል። ይህ ያለምንም ጩኸት ማህበረሰብን ከስሩ የመመዝበር የተራቀቀ መሬት ላይ የሚዘረጋ ስልት ነው።

​በቀጣዩ ክፍል የምንዳስሰው አጀንዳ፡

ራሱን "ሙስሊም" ብሎ የሚጠራው፣ ነገር ግን በውስጡ ክርስቲያን የሆነው አዲሱ በሚሽነሪ የተጠመቀ ትውልድ ስውር ማንነት (The Insider Movement) የተሰኘውን እጅግ አወዛጋቢ ስልት በቀጣይ ክፍል - 16 በአላህ ፍቃድ እንመለከተዋለን።

​የመረጃ ምንጮች፦

• ​David Garrison, "Church Planting Movements: How God Is Redeeming a Lost World".

• ​Evangelizing Muslims - Helps for beginning house churches (Guidelines for Clandestine Work), pp. 50-52.

ያለፈውን ክፍል ለማንበብ

"ኢትዮጵያ የክርስቲያን ደሴት ናት!' በደሴትነቷ ግን ሌላ ዘር አታበቅልም አንልም።"
.
.
.
​ይህ አባባል ከመነሻውም የታሪክ እና የማንነት ግድፈት አለበት። በመጀመሪያ ደረጃ፣ ኢትዮጵያ ነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) ገና በመጀመሪያ ሪሳላቸውን ሲጀምሩ (ከመዲናም በፊት) ዲኑን የተቀበለች፣ የነጃሺ ምድር እና የእስልምና የመጀመሪያዋ የሰላም ማዕከል ናት። ሙስሊሙ ማኅበረሰብ በዚህች ምድር ላይ እንደ "ሌላ ዘር" ከውጭ መጥቶ የበቀለ ሳይሆን፣ የዚሁ ምድር ነባር አካል እና ዋነኛ ባለታሪክ ነው።

​"ደሴት" የሚለው ዘይቤ ራሱ ሌላውን ሁሉ እንደ ባዕድ የሚቆጥር አደገኛ አገላለጽ ነው። ጸሐፊው "ሌላ ዘር አታበቅልም አንልም" ሲል፣ ሙስሊሙን እንደ አንድ አጋጣሚ በክርስቲያን ምድር ላይ እንደበቀለ ተጨማሪ ነገር አድርጎ ስሎታል። ይህ ታሪካዊ እውነታን የሚክድ እና የሙስሊሙን ሀገራዊ ሥረ-መሠረት የሚያኮስስ ዲስኩር ነው። ኢትዮጵያ የብዝሃነት አህጉር እንጂ፣ የአንድ ሃይማኖት ብቸኛ ደሴት ሆና አታውቅም።
.
.
.
​"ኦርቶዶክስ የሀገር ባለቤት ናት!' ባለቤትነቷ ግን የጋራ ባለቤትነትን አይነፍግም።"
.
.
.
​እዚህ ላይ ጸሐፊው የፈጠረው ከባድ አመክንዮአዊ ግጭት አለ። "ባለቤት" እና "ተካፋይ" የሚሉ እርከኖችን በአንድ ዜግነት ውስጥ ፈጥሯል። ይህ አስተሳሰብ አንደኛ ደረጃ ዜጋ (ዋና ባለቤት) እና ሁለተኛ ደረጃ ዜጋ (በፈቃድ የተጠለለ/ተከራይ) የሚል መርዛማ ክፍፍልን ይወልዳል።

​በዘመናዊ የሀገር ግንባታ ጽንሰ-ሐሳብ፣ ዜግነት እና የሀገር ባለቤትነት በሊዝ፣ በችሮታ ወይም በሌላው ወገን "እንዳይነፈግ" በመፈቀድ የሚገኝ ሳይሆን የተፈጥሮ መብት ነው። ሀገር የሁሉም ዜጎቿ እኩል ርስት ናት እንጂ፣ አንዱ "ዋና ባለቤት" ሆኖ ሌላውን ተካፋይ እንዲሆን የሚጋብዝበት የግል ጓሮ አይደለችም። ጸሐፊው ይህንን በማለቱ ሳያውቀው (ወይም አውቆ) ሙስሊሙን የዚህች ሀገር እኩል ባለቤት ሳይሆን፣ በዋናው ባለቤት ቸርነት አብሮ የሚኖር "ተከራይ" (Tenant) አድርጎ አቅርቦታል።
.
.
.
.
​የጽሑፉ የመክፈቻ ቃላት "አይዟችሁ፤ አትደንግጡ" የሚሉ ናቸው። ይህ አባባል ራሱ የሚመነጨው "እኛ ሥልጣንና ባለቤትነቱን ብንይዝም፣ እናንተን አንጨፈልቃችሁም" ከሚል የትዕቢት ወይም የአሳዳጊነት ሥነ-ልቦና ነው።

​የሙስሊሙ ማኅበረሰብ ጥያቄ ግን ማንም መጥቶ አቅፎ እንዲያኖረው፣ እንዳይነፍገው ወይም እንዲታገሰው አይደለም። ጥያቄው እኩልነት ነው። "እኛ ባለቤት ነን፣ እናንተንም አንከለክልም" የሚለው የችሮታ ቋንቋ፣ በሕገ-መንግሥታዊ እና ተፈጥሯዊ የዜግነት መብቶች ፊት ቦታ የለውም።

​ሲጠቃለል፦

እውነተኛ ሀገራዊ አንድነት ሊገነባ የሚችለው "የእኛ ደሴት ናት፣ ግን እንድትበቅሉ እንፈቅዳለን" በሚል የባለቤትነት ዲስኩር ሳይሆን፣ "ይህች ሀገር በእኩልነት የሁላችንም መሬት ናት" በሚል የዜግነት ክብር ነው። ይህ የጸሐፊው ጽሑፍ ቆንጆ የሚመስሉ ቃላትን ቢጠቀምም፣ በውስጡ ግን የዜጎችን እኩልነት የሚንድ እና የድሮውን የማግለል ፖለቲካ በአዲስ መልክ የሚያቀናቅን እብሪተኛ ገለጻ ነው።

© የሕያ ኢብኑ ኑህ

ሕዝብ የቤት ካርታ ለማውጣት ወራትና ዓመታት ማዘጋጃ ቤት ደጅ ሲጠና፣ ሰነድ ሲጎድልበት፣ "ሌላ ቀን ተመለስ" ሲባል፣ በየቢሮው ቢሮክራሲና እንግልት ሲገጥመው... ነገሩ ለካ እንዲህ ቀላል ነበረ?

​አንድ "ነቢይ" በሳምንታዊ ፕሮግራሙ "የቤት ካርታ እሰጣለሁ" ብሎ ማስታወቂያ ሲለጥፍ፣ መንግሥት የመሬት ካርታ የመስጠት ሥልጣኑን በይፋ ለቸርች አስረክቧል ማለት ነው? ወይስ አዲሱ የአዲስ አበባ መሬት አስተዳደር መመሪያ የሚዲያ አገልግሎቱን በፓስተሮችና በነቢያት በኩል ለማስተላለፍ ወሰነ?በቸርች ማስታወቂያዎች ውስጥ ህግና ስርኣት ምን ይላል የሚለው ተጠንቶ መተግበር መቼም እየቀረ ያለ ይመስላል።

ከዚህ በፊት በፔጁ በኩል የማደርሳቸውን ተከታታይ ጽሑፎች (እንደ "የሚሽነሪዎች የ100 ዓመት ጉባኤዎች"፣ "ቁርኣን አይጋጭም"፣ "የቁርኣን አንጸባራቂ ቃላት ወዘተ) በዋናነት በይፋዊ የፌስቡክ ፔጄ ላይ በቋሚነት እያቀረብኩ እገኛለሁ።

​ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ፌስቡክን የምጠቀመው በፔጅ ማናጀር በኩል ብቻ በመሆኑ፣ ጽሑፎቹን ወደዚህኛው አካውንት ሼር ለማድረግ ዕድሉ እየጠበበኝ መጥቷል።

​ስለዚህ እነዚህ ተከታታይ ጹሁፍችና ሌሎች አዳዲስ የሚጨመሩትን ጨምሮ እንዳያመልጧችህ የምትፈልጉና ጽሑፎቹን በቀላሉ እና በቋሚነት ለማንበብ የምትፈልጉ ዋናውን የፌስቡክ ፔጄን ፎሎው ማድረግ የምትችሉ ሲሆን ቴሌግራምና ዋትስአፕ ለሚቀላችሁ ደግሞ ቻናሎችን ከታች አስቀምጥላችኃለው።

እውነትን ለሌሎች ማድረስ የሁላችንም ኃላፊነት ነው። ጽሑፉን በተለያዩ ግሩፖች እና ገጾች ሼር በማድረግ እርስዎም እኩል አጅር ያግኙ! ​"ወደ መልካም ነገር ያመላከተ፣ እንደሠራው ሰው ምንዳ (አጅር) አለው።"

ቴሌግራም

ዋትስአፕ

ጹሁፎቹ የሚቀርቡበት የፌስቡክ ፔጅ ፎሎው ለማድረግ ሊንኩን ይጫኑ

ከ 'ABC News' ጋር ባደረገው ቃለ-ምልልስ፣ የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ የሚቀርብበትን የዘር ማጥፋት ክስ "ፈጽሞ የማይረባ ነው" በማለት ሊያጣጥለው ሞክሯል። መከራከሪያው ደግሞ ምን ቢሆን ጥሩ ነው? "እስራኤል በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የጽሑፍ መልእክቶችን እና የስልክ ጥሪዎችን ለንጹሃን ዜጎች አካባቢያቸውን ለቀው እንዲወጡ አስጠንቅቃለች፤ ስለዚህ የዘር ማጥፋት እቅድ የላትም" የሚል አባባል ነው።

​ምናልባት የኔታንያሁ አማካሪዎች አንድ የረሱት ነገር ይኖር ይሆን? እስራኤል የጋዛን የቴሌኮም መሰረተ-ልማቶች ደጋግማ በቦምብ በማጋየት የኢንተርኔትና የስልክ አገልግሎቶችን ሙሉ በሙሉ እንዳቋረጠች ማን በነገራቸው! ኔትዎርክ በሌለበት የቁም እስር ቤት ውስጥ፣ ንጹሃኑ ፈልገው እንኳ ቢሆን እነዚህን "የማስጠንቀቂያ" መልእክቶች ሊቀበሉ እንደማይችሉ ጠፍቶት ነው?

​ይባስ ብሎ፣ ይህ በቅዠት ዓለም ውስጥ የሚኖረው የዘመናችን አውሬ የሆነው ግለሰብ፣ የንጹሃን እልቂት "በሂደት እየቀነሰ መምጣቱን" እንደ እስራኤል በጎ ፈቃድና ርህራሄ ማረጋገጫ አድርጎ ሊያቀርበው ሞክሯል።

​ሌላው አስገራሚው ንግግሩ ደግሞ፣ "ማንኛውም ሰው 'Google Maps'ን ተጠቅሞ መሬት ላይ ምን እየተፈጠረ እንዳለ ማረጋገጥ ይችላል" ማለቱ ነው። ምናልባት በዚህ ንግግሩ፣ ጋዛ ላይ የደረሰው ዘግናኝ ውድመት ኢንተርኔት ላለው ማንኛውም የዓለም ዜጋ ከጠፈር ጭምር በግልጽ ይታያል ማለቱ ይሆን? መቼም ከእግር ጥፍሩ እስከራስ ጸጉሩ በንጹሀን ደም የጨቀየ ግለሰብ ኃፍረተ ቢስነቱ አያስደንቀንም!

| ፌስቡክ | ዋትስአፕ |

ኡስታዝ ጀማል በሽር እና የታቦተ ጽዮን ትርክት!

​ከአመት በፊት ገደማ ኡስታዝ ጀማል በሽር አንድ አረብኛ ተናጋሪ ግለሰብ "የሙሴ የቃል ኪዳን ታቦት (ታቦተ ጽዮን) ኢትዮጵያ ውስጥ ይገኛል" በሚል ስሜት የተናገረውን ቪዲዮ ወደ አማርኛ ተርጉሞና የራሱን አገላለጾች በመጨመር ሲያጋራ ተመልክተናል። ይህ ድርጊት በአንዳንድ ወገኖች ዘንድ እንደ በጎ አቀራረብ ቢታይም፣ ከታሪክ፣ ከሥነ-መለኮት እና ከእውነተኛ ማስረጃዎች አንጻር ሲመዘን ግን ትልቅ ስህተትና ሚዛኑን የሳተ አካሄድ ነው።

​እንደ ኡስታዝ ጀማል ያለ በእስልምናውም ሆነ በሌሎች እውቀቶች ግንዛቤ አለው ተብሎ የሚታሰብ ሰው፣ የክርስትናውን አማኝ ስሜት ለማስደሰት (crowd-pleasing) ብቻ ሲል፣ በራሱ በክርስትናው መሠረታዊ መጽሐፍት ጭምር ውድቅ የተደረገን "ትውፊታዊ ተረት" አጉልቶ ማቅረቡ በእጅጉ ያሳዝናል። እውነታው ከዚህ በታች በዝርዝር ቀርቧል፦

​መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ታቦተ ጽዮን ምን ይላል?

​የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ታቦቱ ወደ ኢትዮጵያ የገባው በንጉሥ ሰሎሞን ጊዜ (በቀዳማዊ ምኒልክ አማካኝነት) ነው ብላ ታስተምራለች። ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ ይህንን ትርክት ሙሉ በሙሉ ውድቅ ያደርገዋል። እንዴት ካሉ ከዚህ በታች በዝርዝር እንመልከተው፦

• ​ከሰሎሞን በኋላ ከ300 ዓመታት በላይ ታቦቱ እስራኤል ነበር። ከሰሎሞን በኋላ 16ኛ ንጉሥ በሆነው በኢዮስያስ ዘመነ-መንግሥት ታቦቱ እዛው እስራኤል ውስጥ መኖሩን መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይዘግባል፦

"እስራኤልንም ሁሉ ያስተምሩ ለነበሩት... እንዲህ አለ፦ ቅዱሱን ታቦት የእስራኤል ንጉሥ የዳዊት ልጅ ሰሎሞን በሠራው ቤት ውስጥ አኑሩት፤ ከዚህም በኋላ በትከሻችሁ ላይ ሸክም አይሆንባችሁም" (ዜና መዋዕል ካልዕ 35፥3)።

• ​ለምን በትከሻቸው ይሸከሙት ነበር? ከኢዮስያስ በፊት ምናሴ በነገሰበት ዘመን ቤተ መቅደሱ ውስጥ ጣዖት አስገብቶ ስለነበር (ዜና መዋዕል ካልዕ 33፥7-8) ካህናቱ ታቦቱን ላለማስነካት ተሸክመውት ይዞሩ ነበር። ኢዮስያስ ይህን አስቁሞ ታቦቱን ወደ መቅደሱ መለሰው። እንግዲህ ታቦቱ በኢዮስያስ ዘመን (ከሰሎሞን ሞት 300 ዓመት በኋላ) በእስራኤል ከነበረ፣ "በሰሎሞን ጊዜ ኢትዮጵያ ገባ" የሚለው ትርክት መሠረተ ቢስ መሆኑን መጽሐፉ ራሱ ያረጋግጣል።

​የታቦቱ የመጨረሻ እጣ ፈንታ (በባቢሎን ምርኮ)

​በመጨረሻም እስራኤላውያን በባቢሎን ንጉሥ በናቡከደነጾር ሲወረሩ ቤተ መቅደሱ ፈረሰ፤ ንዋየ ቅዱሳቱም ተዘረፉ።

• ​"የእግዚአብሔርንም ቤት ዕቃ ሁሉ ታላቁንና ታናሹን፥ የእግዚአብሔርንም ቤት መዝገብ... እነዚህን ሁሉ ወደ ባቢሎን ወሰደ... የእግዚአብሔርንም ቤት አቃጠሉ" (ዜና መዋዕል ካልዕ 36፥17-20)።

​በተለይም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ አማኞች ዘንድ ብቻ ተቀባይነት ያለው የብሉይ ኪዳን መጽሐፍ በሆነው "መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል" ላይ ታቦቱ በባቢሎን ምርኮ ጊዜ እንደተማረከና እንደጠፋ በግልጽ ሰፍሯል፦

• ​"...የእግዚአብሔርንም ማደሪያ ታቦትንም ከቤተ መንግስት ቤትም ያለውን ሳጥኑን ማርከው ወደ ባቢሎን ወሰዱ" (ዕዝራ ሱቱኤል ካልዕ 1፥54)።

• ​"...የህጋችን ማደሪያ ታቦተ ጽዮን እንደተማረከች፣ ንዋየ ቅዱሳት እንዳደፉ... ከዚህ ሁሉ የሚበልጥ ታቦተ ጽዮን እንደጠፋች ቀረች፤ ከሷም ንዋየ ቅዱሳቱ ተማርኮ ሄደ በጠላቶቻችን በባቢሎን እጅ ወደቅን" (ዕዝራ ሱቱኤል 9፥21-23)።

​የአክሱሙ ታቦትና የፓትርያርኩ ምላሽ

​ከጥቂት ዓመታት በፊት የአሁኑ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ፓትርያርክ አቡነ ማቲያስ ከቢቢሲ ጋር በነበራቸው ቆይታ፣ ጋዜጠኛዋ ታቦቱ በአክሱም ስለመገኘቱ አንስታ "እንደ ፓትርያርክ እርስዎ አይተውታል ወይ?" ብላ ለጠየቀቻቸው ጥያቄ ሲመልሱ፣ "አባቶቻችን አይተውታል፣ በእርግጥ እኔ እስካሁን አላየሁትም" ማለታቸው የቅርብ ጊዜ ትዝታችን ነው።

መስቀልም ሲመጣ "እስካሁን ኢትዮጵያ ውስጥ ነው ያለው" የሚባለውን ትውፊት ስንሰማ ይህ የፓትርያርኩ ንግግር እውነታውን ቁልጭ አድርጎ ያሳየናል። ታሪካዊና ምሁራዊ ጥናቶችም "ክብረ ነገሥት" በተሰኘው የ14ኛው ክፍለ ዘመን ፖለቲካዊና ሃይማኖታዊ ድርሳን ላይ ከተጻፈው ትውፊት ባለፈ፣ በአክሱም የሙሴ ጽላት መኖሩን የሚያረጋግጥ አንዳችም ታሪካዊም ሆነ አርኪኦሎጂያዊ ማስረጃ አላገኙም።

​ለኡስታዝ ጀማል በሽር እና ለመሰል ወንድሞች የሚሰጥ ምክር

​ኡስታዝ ጀማል በሽር እንደ አንድ ሙስሊም ምሁር፣ እስልምና ስለ ታሪካዊ እውነታዎች የሚያስተምረውንና በተጨባጭ የታሪክ መዛግብት የተረጋገጠውን እውነት መከተል እንጂ፣ የሰዎችን ስሜት ለማስደሰት ሲባል የስህተት ትርክቶችን ማራገብ አልነበረበትም።

​በእስልምናም ቢሆን ቁርኣን ስለ "ታቡት" (የቃል ኪዳኑ ታቦት) ሲያወራ፣ ታቦቱ በእስራኤላውያን (በጧሉት/ሳኦል ዘመን) እጅ እንደነበር እና መላእክት ተሸክመውት እንደመጡ (ሱረቱል በቀራህ 2፡248) ይገልጻል እንጂ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ስለመኖሩ የሚጠቁም ምንም አይነት ኢስላማዊ መሠረት የለም።

​የሌላውን እምነት ተከታይ ማክበርና አብሮ መኖር ማለት፣ የማናምንባቸውን መሠረተ-ቢስ የሆኑ ትውፊቶቻቸውን እንደ እውነት እያጋነኑ ማቅረብ ማለት አይደለም። ሃይማኖታዊ መቻቻል የሚገነባው እርስ በርስ መብትን በማክበር እንጂ፣ በነገረ-መለኮት እና በታሪክ ተቀባይነት የሌላቸውን ትርክቶችን በማዳነቅ አይደለም። ኡስታዝ ጀማልም ሆነ ሌሎች የሶሻል ሚዲያ ተጽዕኖ ፈጣሪዎች ከተለያዩ የውጭ ሚዲያዎች ቪዲዮዎችን ሲተረጉሙ ታሪካዊ እውነታን፣ የነገረ-መለኮት ሚዛንን እና የምክንያታዊነትን መነጽር ሊጠቀሙ ይገባል። ከምንም በላይ ሙስሊምነት ደግሞ ለነዚህ ስራዎች ሁሉ ሚዛን መሆኑን አለመዘንጋት ተገቢ ነው።

| ፌስቡክ | ዋትስአፕ |

ውድ ወንድምና እህቶቼ፤ በጽሑፌ ላይ ጀማል በሽርን "ኡስታዝ" ብዬ በመጥራቴ ከብዙዎቻችሁ የተለያዩ ወቀሳዎችና ጥያቄዎች በኮመንት ደርሰውኛል። በዚህ ዙሪያ ያለኝን አቋም አጠር ባለች እና ግልጽ በሆነች መልኩ እንደሚከተለው ላስቀምጥ፦

የጽሑፉ ዋና ዓላማ የተላለፈውን የተሳሳተ ሐሳብና ትርክት በመረጃ ማረም እንጂ፣ ግለሰቡን ማዋረድ፣ ማበሻቀጥ ወይም ስብዕናውን ማጥቃት (Ad hominem Fallacy) አይደለም። የፈለገውን ያህል በሐሳቡ ባንስማማም፣ ስህተት ነው ብለን ያሰብነውን ትምህርት የወሰዱ ሰዎችን በጨዋ ደንብና በምክንያት ማቃናት እንጂ የስድብና የብሽሽቅ መንገድ የኛ መስመር ሊሆን አይገባም።

"ኡስታዝ" የሚለው ቃል በቋንቋው "መምህር" ወይም "አስተማሪ" ማለት ሲሆን፣ በዓረቡ ዓለም የክርስትና ምሁራን ሳይቀር የሚጠሩበት የተለመደ የክብር መጠሪያ ነው። ጀማል በሽር እኔ እስከማውቀው ድረስ በመዲና የተማረና የሸሪዓ መሠረታዊ ዕውቀት ያለው ይህንንም ሲያስተምር የነበረ ሰው ነው። ከዚህ በፊትም ሲያስተምር ይጠራበት የነበረ ስም እንደመሆኑ፣ አሁን ላይ ባሉ አቋሞቹ በሐሳብ ስለተለያየን ብቻ ማዕረጉን ነጥዬ መግፈፍ አስፈላጊ ሆኖ አላገኘሁትም።

እርግጥ ነው፣ "ይህ መጠሪያ አይገባውም" ብሎ የሚያስብ ሰው በፈለገውና በሚመቸው መንገድ ሊጠራው መብቱ የተጠበቀ ነው። ለእኔ ግን የሰዎችን ስምና ማዕረግ በመንጠቅ የምናገኘው የሞራል ልዕልና የለም ብየ በማመኔ ሰዎች በሚያውቁት መጠሪያ መጥራትን መርጫለሁ።

​ዋናው ቁም ነገር፦

ግለሰቡ ያለው የትምህርት ዳራና ስም ቢኖርም፣ አሁን አሁን እየሄደባቸው ያሉ አንዳንድ መንገዶችና አቅጣጫዎች ከእውነት ጋር የማይግባቡ መሆናቸውን ግን አበክረን እንጠቁማለን። ስህተቶቹን ከነማስረጃው እያወጣን እንሞግታለን። ልዩነቶቻችንን በሰለጠነ፣ በጨዋ ደንብና በአደብ የማስተናገድ ባህልን በማዳበር፣ ትኩረታችንን ከግለሰቦች ይልቅ ሐሳቦች ላይ እናድርግ!

​ጀዛኩሙላሁ ኸይራ