ትምህርት ለዚች ሃገር የፈየደላት አንዳች ነገር የለም።
🦗🦗🦗🦗🦗🦗🦗
በሃገራዊ ማንነት ያልተቃኘው ሁሉን ሰልቃጭ (የባዕድ) የትምህርት ስርዓታችን የነቀዘ ቲወሪና ንድፈሃሳብ እያግበሰበሰ ከመሸጥ ያለፈ ረብ ያለው ምሁርን መፍጠር አልተቻለውም። ይልቁንም ኤሌክትሪካል ምህንድስና ተምሮ ገመድ መቀጠል የማይችል መሀንዲስ፣ እጽዋት ሳይንስ ተምሮ ስንዴ ለይቶ የማያውቅ ታክሶኖሚስት፣ ጅኦግራፊ ተምሮ ስንት አህጉር እንዳለ እንኳን በቅጡ የማያውቅ ጅኦግራፈር ብቻ ምን አለፋችሁ በየዘርፉ እልፍ አዕላፍ ሸክሞችን እየፈጠረ ነው።
እስካሁን ድረስ ሃገሪቱ የምትመራው በገበሬ እውቀት ብቻ ነው። ምሁር ነን ባዩ የገበሬ እውቀትን ከዚያም ከዚያም ቀራርሞና አዳቅሎ ገበሬው እንዳያውቅበት በእንግሊዝኛ አትቶ ለራሱ የተመራማሪነትን ካባ ይደርብበታል።
ገበሬው "ሐይቄን እምቦጭ ወረረብኝ ምን ላድርግ?" ሲለው የምሁሩ መልስ "እንቦጩን በእጅህ መንቀል የተሻለ አማራጭ ነው" ከማለት የዘለለ አይደለም።ከጤፍ ማሳ እስከ ስንዴ መሬት ከበቆሎ ማሳ እስከ ገብስ መሬት ድረስ እድሜ ልኩን አረም በመንቀል ለኖረ ለፍቶ አደር ገበሬ እንቦጭን በእጅህ ንቀል የሚል ምሁር አቤት እግዚኦ።
"ብሔራዊ ፓርኩ ተቃጠለ ምን እናድርግ?" ሲላቸው ጥርሱን ነቅሎ ያደገበትን "በቅጠልና በአፈር አጥፋው" በማለት ወገቡን ይቆርጡታል።
"ሰብሌን አንበጣ በላብኝ ምን ላድርግ?" ሲላቸው "ጅራፍ አጩህበት" በማለት ፍርደ ገምድልነታቸውን ያናፉበታል።
🦗
ሰሜን ብሔራዊ ፓርክ ከነ ብርቅየ ብዝኀ ሕይወታዊ ሃብቱ በእሳት ሲቃጠል፣ ጣና ሐይቅ ከነ ሙሉ ታሪኩና ከነገዳማቱ በእንቦጭ ሲወረር፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ዓይናችን እያየ ሲፈራርሱ፣ ሰሞኑንም ቃፍታ ሁመራ ብሔራዊ ፓርክ ከነ ዝሆን ሃብቱ በእሳት ሲጋይ እንዲሁም ቆላማው ሰሜን ምስራቃዊ ኢትዮጵያ በአንበጣ መንጋ ሲወረር ምሁሩ ምን ፈየደ?
ምንም።
🦗
ዛሬ ሁሉ ነገር ሲወድም ዝም ብለው የተመለከቱ ምሁራንና ተቋማት ነገ ላይ ግን ሊቅ አክለው ምሁር መስለው ማስታወሻቸውን በቆዳ ቦርሳ ወሽቀው ለኪሳራ ግመታ የተፈጠሩ ይመስል
"Assessment of 2019 Locust invasion crisis in case of North east Ethiopia" የሚል የምርምር እንቶ ፈንቶ ደርተው በታዋቂ ዓለማቀፍ ጆርናሎች ያሳትማሉ።
ለእኛ ሃገር ምሁርነት ከዚህ ያለፈ አይደለም።
በዚች ሃገር ላይ ሰርቶ የሚበላ አርሶ አደር ብቻ ነው ሌላው አውርቶ አደርና ቀምቶ አደር ብቻ ነው።በማስመሰል አድጎ በማስመሰል አርጅቶ በማስመሰል ያልፋል።
ከ80 ፐርሰንት በላይ ለሃገሪቱ የውጭ ምንዛሬ ምክንያት የሆነ ገበሬ ስኳር ምን እንደሚመስል አያውቅም በመብራት ብርሃን ታጅቦ መኖር ምን ምን እንደሚል ለማወቅ አልታደለም።
ለመሬት ጠል ለሰማይ ደመና እግዜር አይነሳም ብሎ በእምነት ዘርቶ በተስፋ እየኖረ በነፃ የሚመግብ ይህ ደግ ገበሬ ሰብሉ በአንበጣ መንጋ ተበልቶበት ተስፋው ሲሟጠጥ ማየት እንደምን ይጨንቃል።
ተፈጥሮ በድሏት ጠጠር ላይ ከበቀለች እድሜዋ ከአንድ ጎረምሳ እድሜ የምትስተካከለው እስራኤል ጭንጫ መሬት ላይ በዘመናዊ ግብርና ከመራቀቅ ተሻግራ ሰው ሰራሽ ደመና ወደ መስራት ጥበብ እያኮበኮበች ነው። እኛ ግን የዛሬ 3000 ዓመት በታረሰበት ማረሻ አሁንም እያረስን ነው።
እናም የሞተው የትምህርት ስርዓታችን ከተቀበረበት ተነስቶ ወደ ቀደመ ማንነታችን ካልተመለስን ዓይናችን እያየ አንበጣ ይበላናል።
🦗🦗🦗
ፍትሕ ደንታቢስና ስሜት የለሽ ምሁራንን አዝሎ ጀርባው ለጎበጠው የሃገሬ ገበሬ።
🦅
አፄ እንደልቡ
🦗🦗🦗🦗🦗🦗🦗
በሃገራዊ ማንነት ያልተቃኘው ሁሉን ሰልቃጭ (የባዕድ) የትምህርት ስርዓታችን የነቀዘ ቲወሪና ንድፈሃሳብ እያግበሰበሰ ከመሸጥ ያለፈ ረብ ያለው ምሁርን መፍጠር አልተቻለውም። ይልቁንም ኤሌክትሪካል ምህንድስና ተምሮ ገመድ መቀጠል የማይችል መሀንዲስ፣ እጽዋት ሳይንስ ተምሮ ስንዴ ለይቶ የማያውቅ ታክሶኖሚስት፣ ጅኦግራፊ ተምሮ ስንት አህጉር እንዳለ እንኳን በቅጡ የማያውቅ ጅኦግራፈር ብቻ ምን አለፋችሁ በየዘርፉ እልፍ አዕላፍ ሸክሞችን እየፈጠረ ነው።
እስካሁን ድረስ ሃገሪቱ የምትመራው በገበሬ እውቀት ብቻ ነው። ምሁር ነን ባዩ የገበሬ እውቀትን ከዚያም ከዚያም ቀራርሞና አዳቅሎ ገበሬው እንዳያውቅበት በእንግሊዝኛ አትቶ ለራሱ የተመራማሪነትን ካባ ይደርብበታል።
ገበሬው "ሐይቄን እምቦጭ ወረረብኝ ምን ላድርግ?" ሲለው የምሁሩ መልስ "እንቦጩን በእጅህ መንቀል የተሻለ አማራጭ ነው" ከማለት የዘለለ አይደለም።ከጤፍ ማሳ እስከ ስንዴ መሬት ከበቆሎ ማሳ እስከ ገብስ መሬት ድረስ እድሜ ልኩን አረም በመንቀል ለኖረ ለፍቶ አደር ገበሬ እንቦጭን በእጅህ ንቀል የሚል ምሁር አቤት እግዚኦ።
"ብሔራዊ ፓርኩ ተቃጠለ ምን እናድርግ?" ሲላቸው ጥርሱን ነቅሎ ያደገበትን "በቅጠልና በአፈር አጥፋው" በማለት ወገቡን ይቆርጡታል።
"ሰብሌን አንበጣ በላብኝ ምን ላድርግ?" ሲላቸው "ጅራፍ አጩህበት" በማለት ፍርደ ገምድልነታቸውን ያናፉበታል።
🦗
ሰሜን ብሔራዊ ፓርክ ከነ ብርቅየ ብዝኀ ሕይወታዊ ሃብቱ በእሳት ሲቃጠል፣ ጣና ሐይቅ ከነ ሙሉ ታሪኩና ከነገዳማቱ በእንቦጭ ሲወረር፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ዓይናችን እያየ ሲፈራርሱ፣ ሰሞኑንም ቃፍታ ሁመራ ብሔራዊ ፓርክ ከነ ዝሆን ሃብቱ በእሳት ሲጋይ እንዲሁም ቆላማው ሰሜን ምስራቃዊ ኢትዮጵያ በአንበጣ መንጋ ሲወረር ምሁሩ ምን ፈየደ?
ምንም።
🦗
ዛሬ ሁሉ ነገር ሲወድም ዝም ብለው የተመለከቱ ምሁራንና ተቋማት ነገ ላይ ግን ሊቅ አክለው ምሁር መስለው ማስታወሻቸውን በቆዳ ቦርሳ ወሽቀው ለኪሳራ ግመታ የተፈጠሩ ይመስል
"Assessment of 2019 Locust invasion crisis in case of North east Ethiopia" የሚል የምርምር እንቶ ፈንቶ ደርተው በታዋቂ ዓለማቀፍ ጆርናሎች ያሳትማሉ።
ለእኛ ሃገር ምሁርነት ከዚህ ያለፈ አይደለም።
በዚች ሃገር ላይ ሰርቶ የሚበላ አርሶ አደር ብቻ ነው ሌላው አውርቶ አደርና ቀምቶ አደር ብቻ ነው።በማስመሰል አድጎ በማስመሰል አርጅቶ በማስመሰል ያልፋል።
ከ80 ፐርሰንት በላይ ለሃገሪቱ የውጭ ምንዛሬ ምክንያት የሆነ ገበሬ ስኳር ምን እንደሚመስል አያውቅም በመብራት ብርሃን ታጅቦ መኖር ምን ምን እንደሚል ለማወቅ አልታደለም።
ለመሬት ጠል ለሰማይ ደመና እግዜር አይነሳም ብሎ በእምነት ዘርቶ በተስፋ እየኖረ በነፃ የሚመግብ ይህ ደግ ገበሬ ሰብሉ በአንበጣ መንጋ ተበልቶበት ተስፋው ሲሟጠጥ ማየት እንደምን ይጨንቃል።
ተፈጥሮ በድሏት ጠጠር ላይ ከበቀለች እድሜዋ ከአንድ ጎረምሳ እድሜ የምትስተካከለው እስራኤል ጭንጫ መሬት ላይ በዘመናዊ ግብርና ከመራቀቅ ተሻግራ ሰው ሰራሽ ደመና ወደ መስራት ጥበብ እያኮበኮበች ነው። እኛ ግን የዛሬ 3000 ዓመት በታረሰበት ማረሻ አሁንም እያረስን ነው።
እናም የሞተው የትምህርት ስርዓታችን ከተቀበረበት ተነስቶ ወደ ቀደመ ማንነታችን ካልተመለስን ዓይናችን እያየ አንበጣ ይበላናል።
🦗🦗🦗
ፍትሕ ደንታቢስና ስሜት የለሽ ምሁራንን አዝሎ ጀርባው ለጎበጠው የሃገሬ ገበሬ።
🦅
አፄ እንደልቡ
This contemporary architecture is one of greatest building in addis abeba ...the designer is architect Bereket Tesfaye ...he designed it and constructed it for his own architectural consulting office ....location lafto go there and enjoy it ....yehabesha architecture
Art of Ethiopia 11th Exhibition
Venue: Sheraton Addis
Date: 6 - 9 December, 2019
Hours: 10am - 10pm
Free Entrance
Venue: Sheraton Addis
Date: 6 - 9 December, 2019
Hours: 10am - 10pm
Free Entrance
በአዲስ አበባ አዳዲስ መናፈሻዎች ሊገነቡ ነው
______________
በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በአራት ክፍለ ከተሞች በ132 ሄክታር መሬት ላይ የመናፈሻ ፓርኮች ሊገነቡ ነው መሆኑን ኢቢሲ ዘግቧል፡፡
የሚገነቡት የመናፈሻ ፓርኮች በመንግስት እና ከግል አልሚዎች ጋር በትብብር የሚለሙ ሲሆን፣ ለበርካታ ሴቶች እና ወጣች የስራ እድል እንደሚፈጥሩ ተነግሯል፡፡
ዕቅዱ የሚያስመሰግን ሆኖ ይህንን መሰል ከፍ ያለ ሀገራዊ ሥራ ዘመኑ በደረሰበት ሥልጡን ሙያዊ መርኅ መተግበር እንዲቻል ቢያንስ የሚከተሉት ባለሙያዎችን የያዘ ሀገራዊ አማካሪ ስብስብ (Scientific Committee) ቢመሠረት እላለሁ::
የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች (Economists) አርኪቴክቶች (Architects) የከተማ ፕላነሮች (Urban Planners) የገጸምድር አርኪቴክቶች (landscape Architects) የእጽዋት ባለሙያዎች (Plant Science Experts) እና ሌሎች የዘርፉ ባለሙያዎች ከዲዛይን እስከትግበራው እንዲሳተፉ እና ዕቅዶቹን እንዲተቹ እድል ቢሰጣቸው ዘመን ተሻጋሪ እጹብ ሥራ መስራት ይቻላል እላለሁ::
#የኢትዮጵያ_የአርክቴክቶች_ማኅበር
#የኢትዮጵያ_ከተማ_ፕላን_ባለሙያዎች_ማኅበር
__________________
- መልእክቱ ጠቃሚ ከመሰልዎ Share ያድርጉት!
______________
በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በአራት ክፍለ ከተሞች በ132 ሄክታር መሬት ላይ የመናፈሻ ፓርኮች ሊገነቡ ነው መሆኑን ኢቢሲ ዘግቧል፡፡
የሚገነቡት የመናፈሻ ፓርኮች በመንግስት እና ከግል አልሚዎች ጋር በትብብር የሚለሙ ሲሆን፣ ለበርካታ ሴቶች እና ወጣች የስራ እድል እንደሚፈጥሩ ተነግሯል፡፡
ዕቅዱ የሚያስመሰግን ሆኖ ይህንን መሰል ከፍ ያለ ሀገራዊ ሥራ ዘመኑ በደረሰበት ሥልጡን ሙያዊ መርኅ መተግበር እንዲቻል ቢያንስ የሚከተሉት ባለሙያዎችን የያዘ ሀገራዊ አማካሪ ስብስብ (Scientific Committee) ቢመሠረት እላለሁ::
የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች (Economists) አርኪቴክቶች (Architects) የከተማ ፕላነሮች (Urban Planners) የገጸምድር አርኪቴክቶች (landscape Architects) የእጽዋት ባለሙያዎች (Plant Science Experts) እና ሌሎች የዘርፉ ባለሙያዎች ከዲዛይን እስከትግበራው እንዲሳተፉ እና ዕቅዶቹን እንዲተቹ እድል ቢሰጣቸው ዘመን ተሻጋሪ እጹብ ሥራ መስራት ይቻላል እላለሁ::
#የኢትዮጵያ_የአርክቴክቶች_ማኅበር
#የኢትዮጵያ_ከተማ_ፕላን_ባለሙያዎች_ማኅበር
__________________
- መልእክቱ ጠቃሚ ከመሰልዎ Share ያድርጉት!
[አይቼው የማላቀው የድንጋይ መጽሐፍ]
✍በመጋቤ ሐዲስ ዶክተር ሮዳስ ታደሰ
♥ ባለፈው እንዳስነበብኳችሁ በሰሜን አሜሪካ ኮንግረስ ቤተ መጻሕፍት በቶማስ ጄፈርሰን ሕንጻ ውስጥ ወደ 250 የሚጠጉ የኢትዮጵያ ጥንታውያን የብራና መጻሕፍትን ተፈቅዶልኝ ካየሁ በኋላ የቀረጽኳቸውን መላልሼ በማየት በመደነቅ ጊዜዬን ማሳለፍ ጀመርኩ።
♥ ከልጅነት ጀምሮ በብራና መጻሕፍት ውስጥ ማደጌ ይመስለኛል ብራና መጻሕፍት ያሉበትን ክፍል በማሽተት ጭምር ሳለየው አልቀርም። እነዚህን የቀደምት ኢትዮጵያውያኑን መጻሕፍት ስለምወዳቸው ይመስለኛል መዋደድ የጋራ ነውና በምሄድበት ሀገራት ሁሉ በፍቅር ይጠብቁኛል።
♥ ኮንግረስ ላይብረሪ ባየሁት 250 መጻሕፍት ስደነቅ 800 የብራና መጻሕፍት ያሉበት ታላቅ ዪኒቨርሲቲ እንዳለ ይልቁኑ የድንጋይ የግእዝ መጽሐፍ እንዳለ መምህር ነጸረ አብ ቁጭ ብለን ስናወጋ በጆሮዬ ሹክ አለኝ። በመገረም በመደመም ውስጥ ሆኜ ለጥቂት ደቂቃዎች ጸጥ ካልኩ በኋላ ቦታውን ስጠይቀው በካቶሊክ ዪኒቨርሲቲ ኦፍ አሜሪካ እንደሆነ በቦታው 15 ዓመታት የሠራው መምህር ነጸረ ነገረኝ።
♥ ካቶሊክ ዪኒቨርሲቲ ኦፍ አሜሪካ የተመሠረተው በ1887 ዓ.ም ሲሆን ታላቅ ጥናትና የምርምር ሥራ የሚደረግበት ዪኒቨርሲቲ ነው። በስሩ ባሉት 12 ትምህርት ቤቶች ውስጥ በፒ ኤች ዲ ዶክትሬት (Doctor of Philosophy) 66 በማስተርስ ዲግሪ 103፤ በቅድመ ምረቃ 72 ፕሮግራሞችን በመስጠት ተመራማሪዎችን ለፕላኔቷ ያቀርባል።
የእኛው ቋንቋ ግእዝም እስከ ፒ ኤች ዲ የዶክትሬት ዲግሪ ከሚሰጥባቸው ታላላቅ ዓለም ዐቀፍ ዪኒቨርሲቲ ውስጥ አንደኛው ይህ ነው።
♥ በቅድመ ምረቃ 3332 በድኅረ ምረቃ 2624 በአጠቃላይ ወደ 5956 የዛሬ ተማሪዎች የነገ ተመራማሪዎች አሉት። ከUS Capitol በ3 ማይል ርቀት ላይ የሚገኘው ይህ የምርምር ዪኒቨርሲቲ ሰፊና በ176 ሔክታር ላይ ያረፈ ለዐይን ማራኪ ነው። በዪኒቨርሲቲው ያለው የጆን ኬ ሙሌን መታሰቢያ ቤተ መጻሕፍት ከ1.3 ሚሊየን በላይ መጻሕፍት፤ በ10ሺዎች የሚጠጉ ኤሌክትሮኒክ ጆርናሎች ይገኙበታል።
♥ ይህን ታላቅ የምርምር ተቋምን ማየት እንድችል ይልቁኑ የምወዳቸው የኢትዮጵያን ጥንታውያት መጻሕፍት እንድመለከት ስለተፈቀደልኝ ኅዳር 28 እሑድ ወደ ዪኒቨርሲቲው ከመምህር ነጸረ ከካሜራ ማኖቼ ከኤርሚና ከደመኢየሱስ ጋር ሄድን።
♥ ወደ ውስጥ ዘልቀን ከገባን በኋላ የኢትዮጵያ ጥንታውያት የብራና ስብስብ ወዳለበት የምድር ቤቱ ክፍል ወረድን። ወደ ክፍሉ ስንቃረብ ዕውቀትን ያመቁ የብራና መጻሕፍት ሽታ ተሰማኝ፤ ገብቼ እስከምመለከታቸው ድረስ አላስቻለኝም፤ የክፍሉን መጥሪያ ስንነካው ከውስጥ የሲሪያክ፣ የአርመን፣ የጆርጂያ ቋንቋዎች ፕሮፌሰር የሆነችው የክፍሉ ሐላፊ ዶክተር ሞኒካ ብላንቻርድ በሩን ከፍታ በፈገግታ ተቀበለችን።
♥ ረጅሙን የሕይወት ዘመኗን በጥናት በምርምር እንዳሳለፈች ያስታውቃል፤ ወዲያውኑ ጊዜ አልወሰደችም በብራና መጻሕፍት ወደተሞላው በጥንቃቄ በንጽሕና በተቀመጡበት ክፍል ውስጥ አስገብታን ዕርፍ።
♥ የፈለጋችሁትን አውጥታችሁ እዩ ወደ 400 የሚጠጉ ታላላቅ የብራና መጻሕፍትና 400 ጥቅሎች አሉላችሁ አለችን እኔም እየመረጥኩ መመልከት ጀመርኩ። ብራናዎችን ሳነባቸው የኖሩኳቸው ወዳጆቼ በመሆናቸው ከእነርሱ ጋር ለተወሰነ ሰዓት የተመስጦ ቆይታ አድርጌ ወደ 400 ጥቅሎች አመራሁ ግን ስንቱ ተነቦ ያልቃል? ብቻ የምፈልጋቸውን ከተመለከትኩ በኋላ በድንጋይ ላይ የተቀረጹ የጥንታውያን ቋንቋዎች ጽሑፎችን አየሁ።
♥ የድንጋይ ላይ ጽሑፎችን ማን ይተረጉማቸዋል? እያልኩ ስቆዝም ዶክተር ሞኒካ ሳይገባት አልቀረም ፊደላት የተቀረጸበት በእጇ ቡናማ ወረቀት ይዛ ጠጋ ብላ አዲሱን ግኝት አስተዋወቀችኝ፤ ይኸውም በቀላሉ የድንጋይ ላይ ጽሑፍን ወደ ወረቀት ላይ ለውጦ በጉልሕ ያስነብባል፤ ለትርጓሜው ችግር የለም ቀንና ሌሊት ያለዕረፍት የሚመራመሩ የቋንቋዎች ሊቃውንት ይተረጉሙታል።
♥ ይህን በተመስጦ ስመለከት በኅሊናዬ የኢትዮጵያ ጥንታዊ ሳይንሳዊ ዕውቀቶችን ጠራርጎ አሽቀንጥሮ ጥሎ ዓለም አሁን የደረሰበት ዕውቀት ሳይደርስበት የመደባደቢያ አውድማ የሆኑትን የሀገራችን የትምህርት ተቋማት ሳስብ ሐዘን ተሰማኝ።
♥ ነገር ግን ነገ ኢትዮጵያን የሚረከቧት ዛሬ ትውልዱ የዘነጋቸው ሕፃናት ትውልዱ በዝንጋኤ የጣለውን የኢትዮጵያን አልማዛዊ ዕውቀት በክብር አንሥተው ዓለም ከደረሰበት የሳይንስ ምርምር ጋር አስተባብረው ኢትዮጵያን በከፍታ ሰገነቷ ላይ እንደሚያስቀምጧት ስለማምን ሐዘኑ ከልቤ ብን ብሎ ወጣ።
♥ በመጨረሻም ዶክተር ሞኒካ ላየው የምፈልገውን የድንጋይ ላይ ተከፋች የግእዝ ጽሑፍን ያለበትን ይዛ መጣች፤ በሕይወቴ እንደዚህ ዓይነት አይቼ ስለማላውቅ በአድናቆት ተመላሁ።በድንጋይ ላይ ጽሑፍንና ሥዕልን መቅረጽ የሚችሉ ጥበቦች ኢትዮጵያውያን እንደነበሩ አይቼ የበለጠ አከበርኳቸው። ጣቶቼም እነዚያን ጽሑፎች ዳሰሱ።
♥ ምስለ ፍቁር ወልዳና ሥዕለ ሥሉስ ቅዱስ ከታተመበት ከዚ የድንጋይ ጽሑፍን ስገልጥ ረዘም ያለ የዘንባባ ሥዕል ዳርና ዳር ያለው የአንዲት የንግሥት ሴት ከፊል ገጽ ና የአንድ ወንድ ተቀርጾ ይታያል።
♥ የሴቲቱ አቀራረጽና ሹሩባን ስመለከተው በጥንት የኢትዮጵያ ኑብያና ግብጽ ሥልጣኔ የምናያቸው ንግሥታትን ይመስላልና፤ የኢትዮጵያ ልዕልት አንድሮሜዳ ትሆን? ብዬ አሰብ አረኩና ረጃጅሞች የዛፍ ቅርጾች ግን ምን ሊሆኑ እንደሚችሉ በመመርመር የጥንታውያን የኢትዮጵያን ከፍተኛ ሥልጣኔ ታሪክ የሚያውቁት ሐኪም አበበች ሽፈራውን እጠይቃቸዋለሁ በማለት ገጥሜ በነበረበት የክብር ስፍራ አስቀመጥኩት።
♥ ለ15 ዓመታት በዚህ ቤተ መጻሕፍት የሠሩት መምህር ነጸረ አብ በመጨረሻ ሲነግሩኝ ያሳዘነኝ ነገር እነዚህን መጻሕፍት ለመመርመር እጅግ ብዙዎች ዓለም ዐቀፍ ተመራማሪዎች ወደ ቤተ መጻሕፍቱ ዘወትር ሲመጡ በ16 ዓመት ውስጥ መጥቶ ያየው አንድ ኢትዮጵያዊ ብቻ ነው ሲለኝ መስማቴ ነው፤ አባቶች ሁሉን ሠርተው ፍሪጅ ውስጥ አስቀምጠው ቢሄዱም ከስንፍና ብዛት አውጥቶ አሙቆ መብላት ያቃተን ያህል እየተሰማኝ በቀዝቃዛው የማታው አየር ሰፊውን የዩኒቨርስቲውን ቅጽር ለቅቄ ስወጣ ልቤ ግን በውስጥ ካሉት ከ800 መጻሕፍት ጋር ነበር።
[ኅዳር 28/ 2012 ዓ.ም በሰሜን አሜሪካ ዋሽንግተን ዲሲ የካቶሊክ ዪኒቨርሲቲ ኦፍ አሜሪካ ቆይታዬ]
✍ መጋቤ ሐዲስ ዶክተር ሮዳስ ታደሰ
✍በመጋቤ ሐዲስ ዶክተር ሮዳስ ታደሰ
♥ ባለፈው እንዳስነበብኳችሁ በሰሜን አሜሪካ ኮንግረስ ቤተ መጻሕፍት በቶማስ ጄፈርሰን ሕንጻ ውስጥ ወደ 250 የሚጠጉ የኢትዮጵያ ጥንታውያን የብራና መጻሕፍትን ተፈቅዶልኝ ካየሁ በኋላ የቀረጽኳቸውን መላልሼ በማየት በመደነቅ ጊዜዬን ማሳለፍ ጀመርኩ።
♥ ከልጅነት ጀምሮ በብራና መጻሕፍት ውስጥ ማደጌ ይመስለኛል ብራና መጻሕፍት ያሉበትን ክፍል በማሽተት ጭምር ሳለየው አልቀርም። እነዚህን የቀደምት ኢትዮጵያውያኑን መጻሕፍት ስለምወዳቸው ይመስለኛል መዋደድ የጋራ ነውና በምሄድበት ሀገራት ሁሉ በፍቅር ይጠብቁኛል።
♥ ኮንግረስ ላይብረሪ ባየሁት 250 መጻሕፍት ስደነቅ 800 የብራና መጻሕፍት ያሉበት ታላቅ ዪኒቨርሲቲ እንዳለ ይልቁኑ የድንጋይ የግእዝ መጽሐፍ እንዳለ መምህር ነጸረ አብ ቁጭ ብለን ስናወጋ በጆሮዬ ሹክ አለኝ። በመገረም በመደመም ውስጥ ሆኜ ለጥቂት ደቂቃዎች ጸጥ ካልኩ በኋላ ቦታውን ስጠይቀው በካቶሊክ ዪኒቨርሲቲ ኦፍ አሜሪካ እንደሆነ በቦታው 15 ዓመታት የሠራው መምህር ነጸረ ነገረኝ።
♥ ካቶሊክ ዪኒቨርሲቲ ኦፍ አሜሪካ የተመሠረተው በ1887 ዓ.ም ሲሆን ታላቅ ጥናትና የምርምር ሥራ የሚደረግበት ዪኒቨርሲቲ ነው። በስሩ ባሉት 12 ትምህርት ቤቶች ውስጥ በፒ ኤች ዲ ዶክትሬት (Doctor of Philosophy) 66 በማስተርስ ዲግሪ 103፤ በቅድመ ምረቃ 72 ፕሮግራሞችን በመስጠት ተመራማሪዎችን ለፕላኔቷ ያቀርባል።
የእኛው ቋንቋ ግእዝም እስከ ፒ ኤች ዲ የዶክትሬት ዲግሪ ከሚሰጥባቸው ታላላቅ ዓለም ዐቀፍ ዪኒቨርሲቲ ውስጥ አንደኛው ይህ ነው።
♥ በቅድመ ምረቃ 3332 በድኅረ ምረቃ 2624 በአጠቃላይ ወደ 5956 የዛሬ ተማሪዎች የነገ ተመራማሪዎች አሉት። ከUS Capitol በ3 ማይል ርቀት ላይ የሚገኘው ይህ የምርምር ዪኒቨርሲቲ ሰፊና በ176 ሔክታር ላይ ያረፈ ለዐይን ማራኪ ነው። በዪኒቨርሲቲው ያለው የጆን ኬ ሙሌን መታሰቢያ ቤተ መጻሕፍት ከ1.3 ሚሊየን በላይ መጻሕፍት፤ በ10ሺዎች የሚጠጉ ኤሌክትሮኒክ ጆርናሎች ይገኙበታል።
♥ ይህን ታላቅ የምርምር ተቋምን ማየት እንድችል ይልቁኑ የምወዳቸው የኢትዮጵያን ጥንታውያት መጻሕፍት እንድመለከት ስለተፈቀደልኝ ኅዳር 28 እሑድ ወደ ዪኒቨርሲቲው ከመምህር ነጸረ ከካሜራ ማኖቼ ከኤርሚና ከደመኢየሱስ ጋር ሄድን።
♥ ወደ ውስጥ ዘልቀን ከገባን በኋላ የኢትዮጵያ ጥንታውያት የብራና ስብስብ ወዳለበት የምድር ቤቱ ክፍል ወረድን። ወደ ክፍሉ ስንቃረብ ዕውቀትን ያመቁ የብራና መጻሕፍት ሽታ ተሰማኝ፤ ገብቼ እስከምመለከታቸው ድረስ አላስቻለኝም፤ የክፍሉን መጥሪያ ስንነካው ከውስጥ የሲሪያክ፣ የአርመን፣ የጆርጂያ ቋንቋዎች ፕሮፌሰር የሆነችው የክፍሉ ሐላፊ ዶክተር ሞኒካ ብላንቻርድ በሩን ከፍታ በፈገግታ ተቀበለችን።
♥ ረጅሙን የሕይወት ዘመኗን በጥናት በምርምር እንዳሳለፈች ያስታውቃል፤ ወዲያውኑ ጊዜ አልወሰደችም በብራና መጻሕፍት ወደተሞላው በጥንቃቄ በንጽሕና በተቀመጡበት ክፍል ውስጥ አስገብታን ዕርፍ።
♥ የፈለጋችሁትን አውጥታችሁ እዩ ወደ 400 የሚጠጉ ታላላቅ የብራና መጻሕፍትና 400 ጥቅሎች አሉላችሁ አለችን እኔም እየመረጥኩ መመልከት ጀመርኩ። ብራናዎችን ሳነባቸው የኖሩኳቸው ወዳጆቼ በመሆናቸው ከእነርሱ ጋር ለተወሰነ ሰዓት የተመስጦ ቆይታ አድርጌ ወደ 400 ጥቅሎች አመራሁ ግን ስንቱ ተነቦ ያልቃል? ብቻ የምፈልጋቸውን ከተመለከትኩ በኋላ በድንጋይ ላይ የተቀረጹ የጥንታውያን ቋንቋዎች ጽሑፎችን አየሁ።
♥ የድንጋይ ላይ ጽሑፎችን ማን ይተረጉማቸዋል? እያልኩ ስቆዝም ዶክተር ሞኒካ ሳይገባት አልቀረም ፊደላት የተቀረጸበት በእጇ ቡናማ ወረቀት ይዛ ጠጋ ብላ አዲሱን ግኝት አስተዋወቀችኝ፤ ይኸውም በቀላሉ የድንጋይ ላይ ጽሑፍን ወደ ወረቀት ላይ ለውጦ በጉልሕ ያስነብባል፤ ለትርጓሜው ችግር የለም ቀንና ሌሊት ያለዕረፍት የሚመራመሩ የቋንቋዎች ሊቃውንት ይተረጉሙታል።
♥ ይህን በተመስጦ ስመለከት በኅሊናዬ የኢትዮጵያ ጥንታዊ ሳይንሳዊ ዕውቀቶችን ጠራርጎ አሽቀንጥሮ ጥሎ ዓለም አሁን የደረሰበት ዕውቀት ሳይደርስበት የመደባደቢያ አውድማ የሆኑትን የሀገራችን የትምህርት ተቋማት ሳስብ ሐዘን ተሰማኝ።
♥ ነገር ግን ነገ ኢትዮጵያን የሚረከቧት ዛሬ ትውልዱ የዘነጋቸው ሕፃናት ትውልዱ በዝንጋኤ የጣለውን የኢትዮጵያን አልማዛዊ ዕውቀት በክብር አንሥተው ዓለም ከደረሰበት የሳይንስ ምርምር ጋር አስተባብረው ኢትዮጵያን በከፍታ ሰገነቷ ላይ እንደሚያስቀምጧት ስለማምን ሐዘኑ ከልቤ ብን ብሎ ወጣ።
♥ በመጨረሻም ዶክተር ሞኒካ ላየው የምፈልገውን የድንጋይ ላይ ተከፋች የግእዝ ጽሑፍን ያለበትን ይዛ መጣች፤ በሕይወቴ እንደዚህ ዓይነት አይቼ ስለማላውቅ በአድናቆት ተመላሁ።በድንጋይ ላይ ጽሑፍንና ሥዕልን መቅረጽ የሚችሉ ጥበቦች ኢትዮጵያውያን እንደነበሩ አይቼ የበለጠ አከበርኳቸው። ጣቶቼም እነዚያን ጽሑፎች ዳሰሱ።
♥ ምስለ ፍቁር ወልዳና ሥዕለ ሥሉስ ቅዱስ ከታተመበት ከዚ የድንጋይ ጽሑፍን ስገልጥ ረዘም ያለ የዘንባባ ሥዕል ዳርና ዳር ያለው የአንዲት የንግሥት ሴት ከፊል ገጽ ና የአንድ ወንድ ተቀርጾ ይታያል።
♥ የሴቲቱ አቀራረጽና ሹሩባን ስመለከተው በጥንት የኢትዮጵያ ኑብያና ግብጽ ሥልጣኔ የምናያቸው ንግሥታትን ይመስላልና፤ የኢትዮጵያ ልዕልት አንድሮሜዳ ትሆን? ብዬ አሰብ አረኩና ረጃጅሞች የዛፍ ቅርጾች ግን ምን ሊሆኑ እንደሚችሉ በመመርመር የጥንታውያን የኢትዮጵያን ከፍተኛ ሥልጣኔ ታሪክ የሚያውቁት ሐኪም አበበች ሽፈራውን እጠይቃቸዋለሁ በማለት ገጥሜ በነበረበት የክብር ስፍራ አስቀመጥኩት።
♥ ለ15 ዓመታት በዚህ ቤተ መጻሕፍት የሠሩት መምህር ነጸረ አብ በመጨረሻ ሲነግሩኝ ያሳዘነኝ ነገር እነዚህን መጻሕፍት ለመመርመር እጅግ ብዙዎች ዓለም ዐቀፍ ተመራማሪዎች ወደ ቤተ መጻሕፍቱ ዘወትር ሲመጡ በ16 ዓመት ውስጥ መጥቶ ያየው አንድ ኢትዮጵያዊ ብቻ ነው ሲለኝ መስማቴ ነው፤ አባቶች ሁሉን ሠርተው ፍሪጅ ውስጥ አስቀምጠው ቢሄዱም ከስንፍና ብዛት አውጥቶ አሙቆ መብላት ያቃተን ያህል እየተሰማኝ በቀዝቃዛው የማታው አየር ሰፊውን የዩኒቨርስቲውን ቅጽር ለቅቄ ስወጣ ልቤ ግን በውስጥ ካሉት ከ800 መጻሕፍት ጋር ነበር።
[ኅዳር 28/ 2012 ዓ.ም በሰሜን አሜሪካ ዋሽንግተን ዲሲ የካቶሊክ ዪኒቨርሲቲ ኦፍ አሜሪካ ቆይታዬ]
✍ መጋቤ ሐዲስ ዶክተር ሮዳስ ታደሰ