Ba'zan o'ylab qolaman menam shu biradga o'xshab qolmadimmikan deb, yoki o'xshab boryapmanmikan?!

Yoshlikda kelajak uzoq masofada turgandek, yoshing ulg'aygani esa o'tmishingdagi har bir voqealik xuddi kecha bo'lib o'tgandek tuyulaveradi. Senga ular yaqindek tuyulasada haqiqiy qo'l cho'zganingda orada uzoq yillar to'sqinlik qilishni boshlaydi. Menimcha bizning jamiyatdagi turmush tarzining xilma-xil bo'lmasligi ham bunga tasir qilayotgandek bo'lishi mumkin. Xuddigi hammaning hayoti bir xil ssenary ustiga qurilgan o'zbek seriallaridek. Oldindan nima bo'lishini ham bilasan ba'zan.

Yoki Ernest Xeminguey o'zining Chol va dengizida achchiq bo'lsada haqiqatni yozib ketganu buni faqatgina vaqt o'tib anglay olamiz xolos. Chunki asar mantig'i bilan qarasak Santyago g'alaba qilmaydi ammo bir vaqtning o'zida u mag'lub ham hisoblanmaydi. Shunchaki dengiz (hayot va sinov manbasi) xotirasining bir qismiga aylanadi xolos.

Robotlarga qarab o'tirib kelgan fikrlar uchun uzr. Ularga havas qiladi kishi, ularning bizga o'xshagan muammolari yo'q, o'ylamaydi. Balkim "ular ham o'ylar" odamlarning ko'pi bilan o'xshashmiz deb)

Videoni to'liq varianti: https://youtu.be/aTGdTZQJTLM

Har doim chet el xo'roz qandlari haqida gaplashamiz, ammo o'zimiznikichi? O'zbekiston ham raqamli tarixda ega hudud hisoblanadi. Albatta bu tarix sovet davlati bilan bog'liq bo'lsada ammo tarix zarvaraqlarida mamlakat va aniq shaharlar nomi bilan qolgan. Men buyerda Xorazmiy haqida gapirmoqchi emasman, chunki uning tarixi ko'plab bahslar va balandparvoz gaplarga boy ekanini hammamiz yaxshi bilamiz. Yaxshisi hozirda ko'rib turganimiz haqida oz bo'lsada ma'lumot olgan maqul.

https://telegra.ph/Ozbekiston-raqamli-tarixi-haqida-bir-shilgil-10-19

P.S: Rasmda O'zbekistondagi birinchi ishga tushirilgan DNS serveri. Adashmasam hozirda Aloqa tarixi muzeyiga topshirilgan. Muzeyga kirish esa tekin, muzey xodimlariga kruassan ko'tarib borishniyam birov taqiqlamaydi)

@yetimdasturchi

Bugun hayotimda birinchi marta reversiv tushdan uyg'onib ketdim. Reversiv tush nima o'zi? Bu tush ichida tush ko'rish va bir necha tushlar orasida qolib ketish holati. Fan uchun hozircha aniq bir xulosalari noma'lum hodisa hisoblanadi va kamdan kam odamlarda uchrab turadi. Ya'ni uni aniq xavfli yoki xavfsizligini aniqlay olishmagan, faqatgina kuchli stress yoki charchoq natijasi deb qabul qilinadi.

Menimcha menda boshqa holatdan bo'lishi ham mumkin (kechagi kun holati uchun charchoq ham yo'q emasdi): odatda normal odamda yurak urushi kunlik normadan uyqu vaqtida 18-20 donaga farq qilishi kerak. Menda bo'lsa ota-onam meros qoldirib ketgan genetik kodlar sabab bu jarayon sal boshqacharoq, uyqu vaqtida 50% gacha farq qiladi. Ya'ni meni holatimda 100 dan 35 gacha tushgan. Miya tipik qutqaruv operatsiyasi o'tkazib ko'rgan bo'lishi mumkin (bu vaqtda juda katta miqdordagi neyronlar aktivlashadi, bu esa hamma xotiralarni katta tezlikda ko'rishga olib keladi). Buyam fan uchun aniq xulosalarsiz narsa aslida. Jismoniy formasi normal holatli odamlarda uyqu vaqtida puls soni past bo'lishi ham bir norm, har holda menda bundan muammo yo'q.

Nu reversiv tushni his qilish rasvo narsa deb o'ylamagan edim. Chunki uyg'onganimda chiroq va telefon zaryadi o'chgan edi (aslida bu tush), o'sha o'sha joy lekin sen ongli boshqa nunqtadasan, shunchaki odam qayerda va qaysi nuqtada ekanini ajratib qo'yolmas ekan, hissiy jihatdan ota real va qo'rqinchli. I tushdagi pullaringni obnalichka qilolmaganing ham odamga yaxshigina demotiv berarkan))

Menda pod kapot tushlar fazasi har doim continuous lucid awareness (tushli ongli ravishda kuzatish va boshqara olish) bilan bo'ladi. Bu fan tomonidan qaraganda ijobiy holat hisoblanadi. Ya'ni miyaning prefrontal cortex qismi doimiy faol ishlagani sabab odam tush ko'rayotgan momentni o'zidayoq tush ko'rayotganini anglaydi, uyqu vaqtida kabuslardan (qo'rquvlar, uyqu paralachi yoki jin bosishi ham deyiladi xalq tilida) bemalol chiqib keta oladi (mendaku xayriyat bunaqasi yo'q), shuningdek tush jarayonini ham boshqara oladi. Balkim shu sababli yuqoridagi jarayon yoqimsiz bo'ldi menda.

Shu o'rinda qiziq bir ma'lumot aytaman: juda ko'pchilik lucid tushlarni ko'rishga intiladi. Odatda bu uchun meditatsiya yoki turli xil mashqlar qilib borishadi. Chunki hamma ham uyquda tush ko'rayotganini ajrata olmaydi yoki yomon tushlar ko'p ko'rishadi. Shuningdek bu miyaning old qismini (prefrontal cortex) juda yaxshi chiniqtiradi, bu qism miyyaning boshqa qismlarini boshqarishga yordam beradi. Tasavvur, ijod, empatiya, maqsadlar va tezkor yechimlarni izlash shu qismda amalga oshiriladi. Ammo normadan oshsa miyyaning o'chmasligi (overthinking) sabab normal dam ololmaslik, ruhiy charchoqlikka olib keladi (ishoning bu haqiqiy azob).

Prefrontal cortex amaliy tajribada 60-70% qismi tug'ma va qolgan holatlarda muhitga qarab rivojlanadi. Genetik jihatdan bu otadan o'tadi asosan. Ya'ni dofamin faoliyatini boshqara olish, stress bardoshliligi, tahliliy fikrlash genlarini bolaga ota beradi. Agarda bunga tezkor o'rganish, empatiya va so‘z orqali fikrlash qobiliyatlari qo'shilsa bu onaning karomati bo'ladi. Ya'ni siz qanchalik yaxshi tahliliy va ijodiy fikrlasangiz bu otangizga tegishli, agarda bu jarayonni dialoglar orqali (ichi meningiz bilan subatda) amalga oshirsangiz bu onangizdan qo'shilgan funksional hisoblanadi. Bolaning qanchalik mantiqiy fikrlashi bu onaga bog'liq, otadan odatda buni boshqarish xususiyati o'tadi xolos.

@yetimdasturchi

QR kod avvaliga Densoda (Toyota) ishlab chiqarilayotgan avtomobil ehtiyot qismlarni kuzatish uchun ishlab chiqilganini bilasizmi? Liniyada markirovka uchun foydalanilinadigan bar kodlar judayam sekin o'qilishi va ma'lumot kam sig'ishi hisobiga 1992-yildan boshlab Masaxiro Xara bar koddan ko'proq imkoniyatga ega, har qanday buychakdan aniqlash mumkin bo'lgan va eng asosiysi ko'proq ma'lumot sig'adigan format ustida ish boshlaydi.

Densoda odatda ma'lumot almashinish uchun har bir qismda alohida bar codelar ishlatilingan, bunda model, seriya, partiya, sana va shunga o'xshash ma'lumotlar alohida bar kodlarda saqlangan. Operatorlar bo'lsa ularni har birini skanerlash uchun uzoq vaqt va ortiqcha resurs sarflashgan.

Bar kode texnik jihatdan juda ham cheklangan metod hisoblanadi. Unga odatda kam ma'lumot sig'adi va lazer nuri bilan o'qish lozim. Bunda qora chiziqlar o'ziga nurni yutib, oq qismni o'zi EAN-13 yoki UPC-A metodlari bilan binarydan odatiy ma'lumotga o'giriladi. Shuningdek bundagi eng asosiy kamchiliklardan biri kodni faqat gorizontal va o'ngdan chapga o'qish mumkinligida.

QR kodda bu prinsiplar boshqacharoq ishlash imkoniga ega. Bu metodni ishlab chiqishda boshidanoq kubik-rubik misol bo'lganiga har qanday burchakdan o'qish imkoni hisobga olingan. Shu sababli qr kodlarning uchta burchagida pozitsiyani aniqlovchi kvadratlarni (finder pattern) ko'rishingiz mumkin. Bu skanerga qr kodni har qanday holatda ham qanday pozitsiyada turganini aniqlashga yordam beradi. Bundan tashqari ma'lumotlar saqlanadigan blokni o'qishda Reed-Solomon metodi ishlatilgani sabab QR kodda 30% qismgacha zarar ko'rishiga qaramasdan uni qayta tiklash mumkin.

QR kodning 1-40 gacha bo'lgan versiyalari mavjud, bunda har bir versiya modul o'lchamini (kataklar sonini) anglatadi (v1: 21×21, v40: 177×177). Bunda ma'lumot sig'ish darajasi ham aynan modullar soniga bog'lanadi va uning fizik hajmi ham shundan kelib chiqadi. Shuningdek QR kod bir necha turdagi ma'lumotlar saqlash imkoniga ega (raqam, harflar va bayt mod) va har bir ma'lumot turiga qarab Reed-Solomon algoritmida shikastlangan ma'lumotni qayta tiklash darajasi aniqlanadi. Ma'lumot qancha kam bo'lsa uni o'qish va tiklash darajasi ham shunchalik oshib boradi. Masalan 4296 belgidan iborat ma'lumotda 7% bo'lsa, 2048 uchun 30%ga teng.

Shu o'rinda aytib o'tish kerakki Reed-Solomon metodi raqamli signallarda yo'qotilgan ma'lumotlarni tiklash uchun 1960-yilda Irving Reed va Gustave Solomon tomonidan ishlab chiqilgan. Bu algoritm nafaqat QR kod balkim CD/DVD, Bluetooth, Wi-Fi, raqamli TV va kosmik aloqalarda ham ishlatilinadi. Gilam tagidagi chizilib ketgan DVD disklaringiz va Xabl teleskopidagi juda ko'plab ma'lumolarni saqlab qolish uchun ham o'z hissasini qo'shgan))

@yetimdasturchi

Murdalarni talashish ortidan ixtiro qilingan Avtomatik telefon stansiyasi (ATS) 🌚

Telefon aloqa tarixidagi eng g‘alati ixtirolardan biri bu avtomatik telefon stansiyasi hisoblanadi. Uning yaratilishiga na ilmiy izlanish, na katta kompaniya, balki oddiy insoniy g'azab sabab bo'lgan. Kansaslik dafn byurosi egasi Almon Brown Strowger raqobatchisining ayoli telefon operatori bo'lib, mijozlarni o'z eriga yo'naltirayotganini bilib qoladi. Natijada aloqa tarixida butun tizimni o'zgartirgan g'oyani o'ylab topadi.

Avvaliga ixtiro nomi "Ayol va la'natlarsiz telefon tizimi" 😃 deb atalgan, keyinchalik esa muallif ismi bilan tanilishni boshlagan.

Batafsil o'qish uchun: https://telegra.ph/Murdalarni-talashish-ortidan-ixtiro-qilingan-Avtomatik-telefon-stansiyasi-ATS-10-25

P.S: Odam o'lsayam g'oya yashaydi deb go'rkov tanishlarga yuborib qo'yamiz)

@yetimdasturchi

Sun'iy intellekt yordamida kontent qilishni xohlaganlar uchun g'oya. Tarixni bu tartibda hamma o'rganishi aniq)

— от забора до обеда 😂

Texturalarni qo'shib chizishni optimizatsiya qilib ko'raman desangu linux kernel ekran bilan sinxronizatsiyani yo'qotib qo'ysa)

Titkilab ko'rish uchun qiziq jarayon. CRT bilan avvallari bunday muammo uchrab turardi (bu ham aslida yozish uchun zo'r mavzu).

Ili muammo nvideada driverida. 4050 uchun linuxda desktop driver bolidda taxsichilik qilishdek.

Boqsa odam qilish mumkin)

O'zi Simple DirectMedia Layer dasturlar uchun UI qilishga moslashmagan. Bu asosan teksturalar asosidagi o'yinlar uchun qulay hisoblanadi. Lekin uning asosiy bir qulay jihati bor: grafika, audio, klaviatura va shunga o'xshash qurilmalarga to'g'ridan to'g'ri murojaat qila oladi.

Eng asosiysi orada X server va shunga o'xshash narsalar ham shart emas. Juda kam resursda ishni bajarish mumkin. Ammo hamma-hammasini qo'lda qilib chiqishga to'g'ri keladi. Ba'zan bu yaxshi ham. Keraklisini yasaysiz, keraksizi oyoq ostida o'ralashmaydi.

World of Goo va Wesnoth kabi mashhur o'yinlar ham shuni bazasida qurilgan. Portativ platformalardan esa masalan Civilizationni port qilish uchunam foydalanilgan. Odatda microcontroller based uilarni port qilish uchun ham sdl ishlatilinadi. Masalan lvgl ustida X server uchun nimadir qurmoqchi bo'lsangiz uning tagida sdl turadi.

Faqat bularni barini qilishga rasmdagi mazdan kerak bo'lishiniyam unutmaslik kerak)

Jamoa bilan shunchaki experiment qilib ko'rmoqchimiz, game engine uchun moslashga renderer odatiy dasturlar uisi uchun qanchalik mos bo'lib bera oladi.

(ChaGPT) Sun’iy inttellekt va dasturlashni o'rganib top natijaga chiqish asosiy qadamlarni bepulga o'rganib olishingiz mumkin hoziroq

Men Berdiyev Javohir TrastPay group tarkibidagi kompaniyada senior dasturchiman.

1-2-noyabr kunlari soat 20:30'da Sun'iy intellekt va Dasturlashda 0 dan top natijagacha nomli mutloq BEPUL onlayn dars tashkil qilyapman.

$200 qiymatdagi Suniy intellect va dasturlash va darslar to‘plami BEPUL! darsliklarini mutlaqo tekin oling! 🎁

👉 Yopiq kanalga BEPUL ulanish
👉 Yopiq kanalga BEPUL ulanish
👉 Yopiq kanalga BEPUL ulanish

Benchmark Sampler

C tilida yozilgan yengil benchmarking vositasi. Ushbu vosita dastur kodlari ishlayotganda davriy ravishda CPU yuklanishi, xotira (RSS/VSZ) hajmi va soniyadagi kadrlar sonini (FPS) ko'rsatib boradi. Bu esa o'z navbatida yuklama kelayotgan nuqtalarni aniqlashga va yaxshilashga yordam beradi.

https://github.com/yetimdasturchi/benchmark-sampler

P.S: Duodan bosib qo'yaverasizlar 🤲

@yetimdasturchi

Bu narsani ham anchagina odam qilib qo'ydim. Ozgina optimize bo'lsa SDL uchun plugin sifatida chiqarib qo'ymoqchiman. Hamma texturalarni vanilla chizib chiqilaladi. Shadow, border color, border radius va gradientlargacha support bor.

Rasmda real keys uchun tayyorlangan UI

AI bo'yicha debat qilishyapti. Menimcha ishni shu otanxonlarni qo'liga zagruzichniy windows fleshka berib davay o'rnatib beringlar deyishdan boshlash kerak.

ajratilgan kompyuter resurslaridan xasislik qilishni boshlasang jamoadoshlaring 👆

😂🔫

Anvar aka ancha avval yozilgan bu cli tool uchun chiroyli web interfeys yasab qo'yibtilar. Balkim click egalari ozgina fokus berishsa o'zlarida pesochnitsa sifatida ishga tushirib qo'yishsa ham bo'ladi.

https://github.com/anvarulugov/click-tester-webui/

Ma'lumot o'rnida: Anvar Ulugov qadim-qadim zamonlarda tasix tarmog'ida mashhur bo'lgan ulugov.uz saytlar katalogining muallifi hisoblanadilar. O'z vaqtida tasix doirasida qidiruv va kerakli saytlarni topish uchun eng mashhur loyihalardan biri bo'lgan. Old schoollar yaxshi eslashadi bu loyihani.