Masalan, Toshkent shahar Mirzo Ulug‘bek tumani hokimligida ishlatilgan use caselardan biri:

Buyerda real time bir nechta qurilma sinxron ishlashi kerak. Kiosk -> TV -> Operator(lar), shuningdek ipp va yana boshqa qatlamlar ham bor. Workerman esa bu ishni yaxshi uddalab berdi.

tishimni tishimga qo‘ydim: 😬
upside down face nima: 🙃
owpaz: 🧑‍🍳

struct LangPackEmoji {
  EmojiPtr emoji = nullptr;
  QString text;
};

struct LangPackData {
  int version = 0;
  int maxKeyLength = 0;
  std::map<QString, std::vector<LangPackEmoji>> emoji;
};

Telegramning data fayllarini qiziqish uchun titkilab chiqayotgan edim. O'zbek tilidagi emojilarni ko'pi g'alati indeksaysiya bo'lgan ekan. Menimcha eng ko'p so'rovlar asosida qilishgan. Yoki data collect.

Navbatdagi qurbon chopar pizza ekan🍕

Zoodmall 🥤

Ipotekabankni ham buzib kirishgani haqida xabarlar tarqalmoqda. Doimgidek AD tizimiga RCE orqali. Takidlanishicha 120GB hajmga yaxqin ma'lumotlar ular orasida karta raqamlar va ularga tegishli CVV kodlar ham bor.

KIUT da 1 yil oldin ancha muncha joylari ochiq holda ko'rgandim. Endi shuni mevasini bugun ko'rib turibmiz

7-may kuni jahon fan va texnikasi tarixiga Radio tug‘ilgan kuni sifatida kirgan. Aynan shu kuni, 1895-yilda Rossiya fizika-kimyo jamiyati yig‘ilishida rossiyalik fizik Aleksandr Stepanovich Popov ma’ruza qilgan va o‘zi yaratgan dunyodagi ilk uchqunli simsiz qabul qiluvchi hamda uzatuvchi radiosistemani namoyish etgan. Ushbu qurilma axborot signallarini ishonchli almashish imkonini bergan. Rossiyada bu voqea radioaloqa tarixining boshlanishi sifatida qabul qilingan. Shu bois bugungi kunda ushbu sana barcha aloqa sohasi xodimlarining kasbiy bayrami hisoblanadi.

1945-yil 7-may kuni SSSRda radio ixtiro qilinganining 50 yilligi keng nishonlangan. Shu munosabat bilan mamlakat hukumati ushbu sanani har yili Radio kuni sifatida nishonlashga qaror qilgan. Keyinchalik bu qaror SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1980-yil 1-oktyabrdagi № 3018-X Bayram va xotira kunlari to‘g‘risidagi Farmoni bilan ham tasdiqlangan.

Bugungi kungacha ushbu bayram postsovet hududidagi qator mamlakatlarda Radio kuni yoki boshqa nomlar bilan nishonlab kelinadi.

Birinchi radio juda ham oddiy tuzilgan. Hech qanday ovoz yuborish yoki qabul qilish imkoniyati bo‘lmagan. Shunchaki bolg‘acha va qo‘ng‘iroqcha kabi mexanik aralash detallardan tashkil topgan. Shu sababli ham ba’zi manbalarda uchqunli telegraf-radio sifatida nom qoldirgan. Bunda antenna, kogerer, rele, elektromagnitli qo‘ng‘iroq va elektr manbasidan foydalanilgan xolos.

Bu qanday ishlagan? Agar Faradey qonuniyatidan xabardor bo‘lsangiz hammasi oddiy ekanini tushunish yanada osonlashadi.

Kirish konturi sifatida antenna, kogerer va yerga ulanishdan foydalanilgan bo‘lib, bunda yerning sig‘imi xuddi kondensator kabi kogererni aktivlash uchun samaraliroq ishlab bergan. Kalit ulanganda esa rele ulanib mexanik bolgacha va qo‘ng‘iroq aktivlangan. Mantiqan hozirgi kirish konturlaridan farq qilamaydi bu. Kondensator o‘rniga yer va kogerer foydalanilgan xolos.

Kogerer nima o‘zi?

Bu elektromagnit to‘lqinlarni aniqlash uchun ishlatilinadigan trubka bo‘lib, elektrodlar va ichki qismida metal qirindirlaridan tashkil topgan. Bunda metal qirindirlar odatiy yoyiq holatda turadi, agarda chaqnash sezilsa bir biriga yopishib o‘tkazuvchanlik hosil qiladi. Qirindi uchun nikel va kumush aralashmasi ishlatilingan bo‘lib ular oksidlanishi ortiqdan (Fe₃O₄ va NiO) o‘zida katta qarshilik hosil qiladi. Yopishganda esa bu qarshilik tushib o‘tkazuvchan kalitga aylanadi.

Lekin bunday detektorni boshqa bir texnik muammosi ham bor. Tok juda kichik kontakt yuzasidan o‘tganda shu joy qizib, metall zarrachalar bir-biriga yopishib qoladi. Shu sababli kogerer bir marta ishlagach qayta bolg‘acha bilan urib uni reset qilishga to‘g‘ri kelgan.

Uzatkich qanday bo‘lgan?

Popov tizimida uzatkich sifatida odatda uchqunli generator ishlatilingan. Ya’ni kuchaytiruvchi induksion g‘altakka tok berilganda yuqori kuchlanish sabab uchqun oralig‘ida chaqnash yuzaga kelgan. Ya’ni kuchlanish yetarlicha katta bo‘lganda havo izolyator bo‘lib tura olmaydi. Havo teshiladi va ikki elektrod orasidan uchqun sakraydi. Bu oddiy chaqmoqqa o‘xshaydi, faqat juda kichik ko‘rinishda.

Morse yoki hozirgi binary tizimi bilan qaralsa bu hodisa ma’lumot uzatish uchun yetarlicha bo‘lgan. Shu sababli ham radio avvalo telegraf aloqada ishlay boshlagan. Birinchi uzatishlardan kemalarda SOS signallarini yuborishda qo‘llashgan.

Popov, Markoni yoki Tesla?

Radio tarixiga nazar solsak ixtirochilar sonini ko‘pligini ko‘rish mumkin. Hozirgacha kimdir Rus fizigi Popov desa, boshqasi Italyan muhandisi Markoni deb bahslashadi. Tesla fanatlari ham yo‘q emas.

Ammo prinsip jihatdan qarasak Popov va Markoni qurilmalari deyarli bir xilda tuzilgan. Popov qo‘ng‘iroqcha bilan tushuntirgan bo‘lsa, Markonida uskuna telegrafga ulangan. Ya’ni biri impulslarni aniqlash, boshqasida telegraf aloqa tizimi uchun ishlatish xohishi bo‘lgan.

Shuningdek Markoni patentlash va buni biznesga aylantirish borasida yaxshi harakatlar qila olgani uchun bu tomonda Popov va Tesladan ustunlik qila olgan.

Teslachi?

Tesla radio ixtirochilaridan biri deb qaralsada ammo uning uzatuvchi va qabul qiluvchi qurilmasi o'sha davr uchun absolut boshqa maqsadlar uchun boshqa prinsiplarda ishlagan. Tesla ishlari ko‘proq rezonansli yuqori chastota tizimlari, sozlangan konturlar va simsiz energiya signallar uzatish g‘oyalariga yaqin edi (mantiqan bu ham kanallar tizimiga yaqin aslida). Shu sababli aloqa tizimi rivojlangani sayin radio tizimlarda muhim bo‘lgan sozlash tuning masalasida Tesla patentlari katta ahamiyatga ega bo‘lgan. 1943-yilda AQSH Oliy sudi Marconining ayrim patent da’volarini Tesla, Lodge va Stone’ning oldingi patentlari sababli haqiqiy emas deb topgan.

@yetimdasturchi

DevOpsDays Tashkent qaytmoqda — bu yil AI infratuzilmasiga alohida e'tibor bilan 🚀

Toshkentda yana DevOpsDays Tashkent — zamonaviy tizimlarni qurish va qo'llab-quvvatlash bilan shug'ullanuvchi muhandislar uchun xalqaro konferensiya — bo'lib o'tadi.

2025 yilda tadbir birinchi marta o'tkazildi va 350+ ishtirokchi, 5 mamlakatdan so'zlovchilarni birlashtirdi 🌍 Bu yil jamoa keyingi qadamni qo'ymoqda — ko'proq amaliyot, ko'proq muhandislik keyslari va AI infratuzilma, hamda DevOps jarayonlarini qanday o'zgartirayotganiga alohida e'tibor 🤖

Konferensiya nimalar haqida bo'ladi:
— Cloud, Kubernetes, SRE va DevSecOps bo'yicha real keyslar
— AIOps va MLOps: AI ni prodakshnda qanday joriy etish
— LLM va AI platformalarini ishga tushirish va qo'llab-quvvatlash
— Tizimlarning xatoliklarga chidamliligi, kuzatuvchanligi va ekspluatatsiyasi
— Bularni allaqachon amalga oshirayotgan muhandislarning tajribasi

🤝 Parallel ravishda — ekspertlardan workshoplar, muhokamalar, networking va infratuzilmani quruvchi jamoalar bilan muloqot imkoniyati.

📍 Toshkent, INHA, Ziyolilar ko'chasi, 9
📅 2026-yil 15-may
🎟 Chiptalarni shu yerdan sotib olishingiz mumkin!