EGONARRIA
Basoetako suteak: mitoak eta benetako arriskuak

Markel Arriolabengoa Tantai baso jabe kooperatibako kidea da.
🔥 Baso suteei buruzko mitoak deseraiki ditu elkarrizketa honetan, eta suteak zergatik gertatu ohi diren azaldu du, baita horiei aurre egiteko basoa nola kudeatu daitekeen ere.
🔥 Euskal Herriko hainbat zonalde suteekiko zaurgarri direla ohartarazi du.

🎥 Elkarrizketa osorik ikusi.
📗 Markel Arriolabengoa da Zuhaitzak eta arbolak Euskal Herrian liburu berriaren egileetako bat, Jakoba Errekondorekin eta Iñaki Etxebesterekin batera.

👋🏽 Eguerdion, lagunok:

🏭 Tubos Reunidoseko langileen laurdenak bozkatu du grebaren aurka, grebalarien protesta eta iruzur salaketa artean: https://labur.eus/42rltu3d

👄 Ostegun arrats honetan Ziburun (Lapurdi) izango den Robin Farrar, galesaren aldeko aktibistari elkarrizketa egin diogu: https://labur.eus/h7lrp9zi

Horrez gain, Palestinaren aldeko Global Sumud Flotillako euskal partaideen bi eduki mamitsu:

🇮🇱 Sonia Begoren lekukotasuna erasoaz eta bahiketaz: "“Kontainer batera sartzeko agindu zidaten; hori zen barkuko kartzelarako sarbidea”: https://labur.eus/qsegeu0l

🇵🇸 ⛵️Hegoa Bengoaren iritzi artikulua Greziatik, besteak beste jakinaraziz Flotillak aurrrera jarraituko duela: "Gazako etxe hori helburu, Flotillan aurrera jarraitzen dugu": https://labur.eus/d8el6mcf

Erreportaje honetan EAJk eta EH Bilduk EAEko administrazio publikoko euskara eskakizunei begira eginak dituzten lege proposamenak eta haien zuzenketak azaldu ditugu. Bi alderdien asmoa da segurtasun juridikoa lortzea.

Hauek dira EAJren eta EH Bilduren lege proposamenak
https://labur.eus/ttng8f0p

🎁 Adi! Bihar bukatzen da liburua opari jasotzeko aukera: horretarako, egin zaitez ARGIAko kide, maiatzaren 8a baino lehen. Liburua egileek sinatuta eta bidalketa gasturik gabe jasoko duzu.

🍀 Aurresalmenta: maiatzaren 29 baino lehen erosten baduzu, liburua egileek sinatuta eta bidalketa gasturik gabe jasoko duzu, inprentatik atera orduko.

Arratsalde on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait albiste:

⚠️ Egarri greba abiatu du Israelek bahitua duen flotillako kideetako batek https://labur.eus/3nq1qxqt

‼️ Iñaki Bilbao presoak gose eta egarri grebari ekin dio Zaballako espetxean https://labur.eus/vzbrxd5x

🇮🇱 Israelek Beirut bonbardatu du eta, bestalde, hil egin du Gazarako Hamasen negoziatzaile nagusiaren semea https://labur.eus/1ohclaef

👉 “Besta euskaldunek giro berezia daukate, eta nik nahiago nuke halako giroa ikusi Galesen”. Robin Farrar-ekin mintzatu da Jenofa Berhokoirigoin. Gaur izango da Ziburun https://labur.eus/qefcoub8

🌻 Udaberriko Festa egingo dute 16an Amillubin, lurra eta kultura ardatz https://labur.eus/geahoryx

🎸 Baserriko Uzta ekimenaren lehen hitzordua Lezaun upategian jarri dute, Ines Osinaga lagun https://labur.eus/npxmkd3l

Ongi segi lagunok.

🎧 Aupa lagunok! Adimen artifizialak uste du gidoi landua duela Beranduegik; eta umore demokratikoz eta maitasun oldarkorrez egindako saioa dela dio. Zuek ez dakigu, baina hau entzunda, gu agian hemendik aurrera ez gara fidatuko ematen dizkigun erantzunekin. ⤵️

Beranduegi 6x16: Alekakokelo eta Boromir

Gozatu!

Gau on ARGIAzale

☢️ Argazkiko ezezagun honen gisara, 1986 eta 1992 urteen artean 500.000 eta 1.000.000 langile aritu ziren Txernobylgo zentral nuklearreko istripuaren perimetroan, konponketa eta kutsadura kentze lanetan. Ikusten dugunez, babes-neurri gutirekin... eta orduz geroztik gehienak hilda daude, gaitz batek eramanda.

40 urte pasa direla, 1986ko apirilaren 26ko istripua bizitu zutenen lekukotasunek garrantzia handia dute oraindik, eta horiei begira jarri da Jenofa Berhokoirigoin ⤵️

Txernobylgo istripua: 40 urtetara, oraindik ere egia bilatu eta azaleratu beharra https://labur.eus/muk3k5y8

👋🏽👋🏽👋🏽 bihar itzuliko gara!

Gaurko egunez 1945ean, naziek ezkutuan zuten artelan bildumarik handiena topatu zuten Austrian, gatz-meategi batean.

Europa osoan lapurtutako artelanak bonbardaketetatik babesteko Altausseko meatzea egokitu zuten 1943-1944 arteko neguan, eta hasieran Vienako museoek beren altxorrak gordetzeko erabili bazuten ere, Hitlerrek bere erabilera pertsonalerako konfiskatu zuen gero. Artelan horiek Linzen eraiki nahi zuten Führerraren museoan erakutsi nahi zituzten.

Artelanen berreskurapena, beste askoren moduan, nazien artelanen espoliazioaren aurka aliatuek eratutako Monumentu, Arte Eder eta Artxiboen atalean lan egin zuten hamahiru herrialdetako 300 lagun baino gehiagoren lanari zor zaio.

Gehiago:

1945: Nazien porrotarekin, Bigarren Mundu Gerra amaitu zen Europan https://labur.eus/9gvjiuic

1973: Amerikako Indiarren Mugimenduko ehunka kidek Wounded Knee-ko okupazioa amaitu zuten https://labur.eus/7qieuxlf

1980: Mari Jose Bravo bortxatu eta hil zuen Donostian Batallón Vasco Españolek https://labur.eus/vdamokx9

Ostiral on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait albiste:

🔸Ez ohiko erregulazio kanpainan migratzaileak laguntzera dei egin dute (Irutxuloko Hitza) https://labur.eus/xznnfdob

👉 Euskararen normalizazioa sustatzeko, 'Esnatu Oiartzun' herri batzarra deitu dute (Oarsoaldeko Hitza) https://labur.eus/dhb1tek3

🧑‍🎓 UEUren 54. Udako Ikastaroen matrikulazio-epea astelehenean irekiko da https://labur.eus/g6dedos

🖨 Goizean argi: Beste tranpa bat Palestinari

Egun ona izan!

Egun on!

EAJ, EH Bildu eta PSE alderdien egoitzak elkarlotuko dituzte igandean protesta batean.

Errolda eskubidea aldarrikatuko du Ongi Etorri Errefuxiatuak-ek domekan Bilbon https://labur.eus/2rj5pkzw

❗️ Urretxuko Udaleko langile Gaizka Arakama Blanco: “Baimena gauza larrietarako zegoela esaten zidaten lanean; ez dakit zer den minbizia baino larriagoa beraientzat” https://labur.eus/cl1qxpg0

🏃‍♀️ Larunbatean amaituko da Angelun La Passem, okzitanieraren aldeko herri lasterketa https://labur.eus/o0jtmpoo

5️⃣0️⃣ Espainiako Estatuaren terrorismoak Jurramendin egindako sarraskitik 50 urte larunbatean https://labur.eus/6p8akii4

🦠 Hantabirusa, Osasun Bakarraren beharra berriro agerian jarri duen birusa https://labur.eus/zqy1pihp (Elhuyar)

🏈 NFL-ko jokalarien hautaketa: haragi azokatik xake taulara https://labur.eus/u2ieyqht

Ondo izan!

AZKEN EGUNA | Izugarrizko harrera izaten ari da Jakoba Errekondo, Markel Arriolabengoa eta Iñaki Etxebestek idatzi duten liburu ederra: Zuhaitzak eta arbolak Euskal Herrian. Ia 500 orriko liburua da, dimentsio handikoa

Gaur harpidetuz gero, liburua doan jasoko duzu etxean. Animatu!
https://www.argia.eus/eginargiakoa

Kaixo, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait albiste:

🇵🇸 Flotilla berriz itsasoratu da https://labur.eus/tsqsqdyx

⚠️ Hizkuntza eskubideen alde eta oldarraldiaren aurka, ELAk, LABek eta Steilasek Bilbora deitu dute larunbatean https://labur.eus/n4nig0rd

🚫 Milaka alegazio aurkeztu dizkiote Ikatz Gane makroproiektu eolikoari https://labur.eus/ayf2wqfa

Oso ongi segi, lagunok.

ITZALETIK ARGIRA | 27 urte ditu argazki honek, 1999ko Herri Urratsen ateratakoa da, baina igande honetakoa iduri dezake, ikurrinadun aurpegi eta telazko txanoekin. ⤵️

🗣 Garai hartan, Hizkuntza Gutxituen Europako Gutuna sinatu berritan, euskarazko hezkuntzaren aldeko "ekintza zehatzak" eskatzen zizkioten Frantziako Estatuari ikastolen arduradunek. Duela 27 urteko eskaera zen, baina gaurkoa iduri dezake.

Urratsez urrats (1999) https://labur.eus/ibtwx0cl

✍🏽 Urko Apaolaza Avila
📸 Pablo Sanchez Quiza / ARGIA CC-BY-SA

🎥🎥🎥🎥 Gabon lagunak!

Euskarazko beste dokumentalekin gatozkizue. Bertsolaritza nazioartean zabaltzera emateko 2019an egindako lan bat, hain zuzen.

👄 What is bertsolaritza?
https://labur.eus/z2wzlpdz

📝 Bertsolaritzaren testuingurua azaldu eta bere deskribapena egiteaz gainera, bertsoaren sormen prozesua bera ere azaltzen du. Gai unibertsalei buruzko bertso bilduma du osagarrI, Etxepare Euskal Institutuak eta Mintzola Ahozko Lantegiak ekoitzitako lanak.

👉 Eneritz Urkola eta Jon Agirresarobe

🕥 23 minutu.

🎞 510 dokumental, euskaraz eta doan: http://www.dokumentalak.com

Gaurko egunez duela 50 urte, 1976an, Jurramendiko erromerian eskuin muturreko mertzenarioek bi pertsona hil zituzten: Ricardo García eta Aniano Jiménez.

Mugimendu karlistan izandako aldaketak medio, ezkerreko karlismoa indarra hartzen ari zen. Frankismoarekin lotutako eskuin muturreko korronteak, gutxiengoa izanik ere, indarra mantentzen zuen botere esparruetan, ordea. Urteroko erromerian, ezkerreko karlisten aurka egiteko Errekonkista Operazioa prestatu zuten, eta nazioarteko mertzenarioak, eskuin muturreko karlista eta espainiar zerbitzu sekretuekin, tiroka hasi ziren gailurretik.

Fraga ministroak “anaien arteko borroka” izan zela esan zuen, baina estatuak lagundutako atentatua izan zen. Hiltzaileen artean Jean-Pierre Cherid zegoen, Argala hilko zuen mertzenarioa.

Gehiago:

1992: Jarrairen V. Kongresua bortizki eragotzi zuen Espainiako Poliziak, agindu judizialik gabe https://labur.eus/4q2kobd0

2020: Donostiako erraustegi ondoko Arkaitzerrekako ehunka arrain hilda agertu ziren https://labur.eus/rxox1f9h

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Azpiegituren intersekzionalitatea https://labur.eus/gxtfcyyk

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Hozkailuko promesak https://labur.eus/tlkottfy

✍️ Ula Iruretagoienaren ‘Lurraldea eta arkitektura’ zutabea: AA https://labur.eus/ddmwoysi

✍️ Ane Ablanedo, irakaslea (🎨 Maider Leturiaga): Eskola libreak, arauak eta ongizatea https://labur.eus/7zwn3prc

✍️ Baleren Bakaikoa, ekonomialaria: Gerrako galtzaileak eta irabazleak https://labur.eus/rx7jkzxd

✍️ Idoia Rodriguez, idazlea eta pedagogoa: Ahizpatasuna https://labur.eus/siemozqi

✍️ Itxaro Borda, idazlea: Kafe ttilika bat https://labur.eus/1dfmk4td

✍️ Zigor Etxeburua, euskaltzalea: Erdaldunak, diskurtsoa eta antena-jartzailea https://labur.eus/vxhw48jl

Asteburu eta irakurketa on! 😘

Garikoitz Goikoetxeak eta Iñaki Iurrebasok iaz argitaratu zuten Esnatu ala hil liburua.

Harrera beroa izan du: aurkezpenetan 2.000tik gora entzule izan dituzte eta liburuaren hirugarren edizioa atera behar izan dute. Euskaltzaleei termometroa jartzeko aukera eduki dute. Goikoetxeak bi kontu behintzat azpimarratu ditu: gazteak badabiltza eta entzule gehienak emakumeak dira.

“Ea gai garen Aiaraldeko euskaltzaleen txinparta zabaltzeko”
https://labur.eus/0gutkrsv

‼️Global Summud Flotillak Samaniegoko Macán upategiak sionismoarekin duen lotura salatu du

Protestan salatu dute upategiaren eta Samaniegoko gazteluaren jabeak, Rotschild familiak, “paper historikoa” izan duela Israelgo Estatuaren laguntzan, eta erantzukizun politiko eta morala exijitu diote.

❗️Ertzaintzak hamar kide identifikatu ditu.

❗️Israelek flotillako bi bahituak askatuko ditu larunbatean.

https://labur.eus/vn60gkiu

Kaixo!! Atzera begiratuta tamalez sarritan gertatu izan den historia horietako bat dakar oraingoan Denboraren Makina-k.

🧪 Polkendorf (Prusia), 1870eko ekainaren 21a. Clara Immerwahr kimikaria jaio zen. Kimika fisikoan doktore magna cum laude kalifikazioarekin, 1901ean, Fritz Haber kimikariarekin ezkondu zen. Baina ezkontzak ez zuen Clararen karrera zientifikoa guztiz eten, senarraren itzalean ezkutatu baizik: Haberren lanak ingelesera itzuli zituen, haren artikuluak errebisatzen zituen, eta ikerlanetan laguntza handia eman zion, berriki arte aitortu ez zaizkion ekarpenak eginez. ⤵️

Clara Immerwahr, zientzia ala hil https://labur.eus/o5zqdwwl

✍🏽 Nagore Irazustabarrena Uranga

Kaixo! 1931ko Ategorrietako langileen aurkako sarraskiaren kari ARGIAk komiki liburua kaleratu du. Astekarian erreportaje batean jorratu ditugu xehetasun guztiak.

📕 Sarraskiaren atzeko errealitate soziala erakutsi asmo du Ategorrietan Fisterra komikiak, Pasaiako Udalaren babesaz argitaratua. Malen Gainzarainek egin ditu ilustrazioak eta Beñat Apalategi, Lander Arbelaitz eta Markel Ormazabalena da gidoia. Haiekin izan gara prozesua nola izan den kontatzeko: "“Iraganaren eta orainaren arteko zubi bat eraiki nahi izan dugu”. ⤵️

XX. mendean Euskal Herrian langileen aurka egindako sarraskirik handienaren memoria marraztua https://labur.eus/tpebn4rp

✍🏽 Urko Apaolaza Avila

Posdata: Maiatzaren 13an Donostiako San Jeronimo kaleko Kriptan izango da lehen aurkezpena (18:30), eta ARGIAren Azokan jadanik eskuragai duzue komikia eta soinu banda jartzen dion biniloa 😉
https://labur.eus/nhveck9p