Gau on adiskide!

🫶 Bukatu da Ziburuko Liburu eta Disko Azoka eta poz-pozik goaz etxera! Labetik atera berri, topaketaren kontakizuna duzue hemen:

Beste behin, Ziburuko Azokaren xarmak harrapatuta... https://labur.eus/aa1ooaq6

🌳 Gainera, estreinakoz aurkeztu dugu Zuhaitzak eta arbolak Euskal Herrian liburua... hemen duzue honen kronika:

“Zuhaitzen hizkuntza kimikoa da, baina humanizatu egiten ditugu” https://labur.eus/uv9vggz7

Horrekin uzten zaituztegu gaurkoz. Bihar itzuliko gara! Anartean, gau ona pasa!

Gaurko egunez duela 40 urte, 1986an, istiluak izan ziren Madrilgo Malasaña auzoan, Kortatuk jo behar zuen kontzertua bertan behera utzi zutelako.

TdeK eta Commando 9 mm taldeekin batera ziren jotzekoak. Madrilgo Gobernuaren Ordezkariak ordu batzuk lehenago eman zuen kontzertua debekatzeko agindua eta bertan bildutako 400 bat lagunek aurre egin zioten haiek sakabanatzera bidalitako Poliziari. Istiluak berehala zabaldu ziren inguruko kaleetara. Segurtasun arrazoiengatik izan zela adierazi bazuten ere, ez zen talde irundarrari inguruan atzera bota zioten kontzertu bakarra izan. Negu Gorriak taldearekin Muguruza anaiei Madrilen jotzeko betoa ezarri zieten geroago.

Gehiago:

1892: Homer Plessy louisianarra atxilotu zuten AEBetan, zurien bagoian bidaiatzeagatik https://labur.eus/5yvmturs

1947: Libe Goñi Garate jaio zen Oteitzan, Seaskako lehenbiziko irakaslea izango zena https://labur.eus/f7fhl0a8

1993: Zuberoa zeharkatu asmo zuen gasbidearen lanak gelditzea lortu zuten Larrainen https://labur.eus/ivwmkipu

Matteo Cantù italiar-elgoibartarrak ARGIAko artikuluak hartu eta euskara errazera ekartzen ditu euskara ikasleek irakurri ahal ditzaten eta haien hizkuntza maila hobetzen jarrai dezaten. euskeraz.eus webgunea sortu du horretarako.

ARGIAko artikuluak irakurketa errazera ekarrita
https://labur.eus/lfo6wgqt

Eguerdi on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Kableak https://labur.eus/d2njjk1v

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Inauteriak https://labur.eus/qkvyagjp

✍️ Ula Iruretagoienaren ‘Lurraldea eta arkitektura’ zutabea: Lorategiak https://labur.eus/kkcxu0mr

✍️ Tere Maldonado, filosofia irakaslea (🎨 Maider Leturiaga): Ez gara hobeak https://labur.eus/diulk4ra

✍️ Asier Blas, EHUko irakaslea: Munduaren erdigunea eta tentsio iraunkorraren garaia https://labur.eus/dj39oijd

✍️ Hiruki Larroxa, kooperatiba: ‘Kruisina herri kuirola da’ https://labur.eus/lz1jbop2

✍️ Castillo Suárez, idazlea: 50 https://labur.eus/l8njvene

✍️ Beñat Irasuegi, kooperatibista: Erregularizazioa gure borroka da https://labur.eus/wskolbas

Irakurketa on! 😘

✨ Urtarrilean Xilabako Bertsolari Txapelketako txapela jantzi eta hilabete eta erdi geroago argitaratu du Zaldi bat (Txalaparta, 2026) eleberria Maddi Ane Txoperenak (Hendaia, Lapurdi, 1994).

Hirugarrena du dagoeneko, eta kontaera zatikatuan sakondu du oraingoan, zehaztasuna eta elipsia doi-doi orekatuta, laguntasuna, dolua, amatasuna, sexua, eta gure leku-denboretan garena izatera garamatzaten beste hamaika gai aztertzeko.

Atzo Ziburuko Azokan izan zen, liburua aurkezten.

🗣 “Errealitatearen eta fikzioaren artean jolasean aritu naiz”
https://labur.eus/uvpoxsqf

✍️ Leire Vargas
📸 Irantzu Pastor

Kaixo lagunak!

Hemen duzue Amets Arangurenek Asier Urkiza Sanchezi egindako elkarrizketa. Literatura, euskara, militantzia, langile klasea... jorratu dituzte, besteak beste. Eta ondoren, Bilboko Zorrotzako portuan Urkizak utzitako bi aipu esanguratsu:

“Seguru nago zenbait girotan burges txikitzat hartu nautela, arropa edo kultur zaletasuna dela eta”

"Oso eztabaida kritiko gutxi dago  euskal literaturan, eta daudenak oso murritzak eta akademikoak dira"

https://labur.eus/cdepy5xe

✍️ Amets Aranguren Arrieta

Ondo jarraitu!

Gaurko egunez 1944an, Maria Josefa Sansberro atxilotu zuten naziek, erresistentziako kide oiartzuarra.

Maddi gisa zen ezaguna. 1895ean Oiartzunen jaioa, 2 urterekin joan zen Senperera, eta 1938an bigarrenez ezkondu ostean, hotel bat gobernatu zuen Larrungo magalean bere senarrarekin. Neguan bezero faltak eta estutasun ekonomikoek bultzatuta kontrabandoan hasi zen Bidasoaren alde batetik bestera, eta esperientzia hori baliatu zuen 1936ko Gerratik ihesean zirenei muga gurutzatzen lagundu eta babes emateko. II. Mundu Gerra hasi zenean, gauza bera egin zuen naziengandik ihesean zirenekin eta nazien eremuan eroritako abiadore aliatuekin. Inguruan muga igarotzeko ziren sare guztiekin kolaboratu zuen, atxilo hartu zuten arte. Alemaniako Sachenhausengo kontzentrazio esparrura eraman zuten, eta bertan hil zen azaroan.

Gehiago:

1957: Pertsonen izenak gaztelaniaz erregistratzera behartu zituzten herritarrak Hego Euskal Herrian https://labur.eus/636ygfx5

🎧Nola eman klaseak kanpoan?

Uda gainean dugu eta ziur bat baino gehiago animatuko dela ikasgelatik atera eta klasea kanpoan egitera. Eta animatzen ez bada, horretarako arrazoiak eta estrategiak eman dizkio Dani Zuazagoitia irakasleak Mikel Garcia Idiakezi Etxerako Lanak podcastaren atal berri honetan: https://labur.eus/plocroft

📍Entzun Etxerako Lanak podcastaren atal guztiak ARGIAren hezkuntza kanalean: https://www.argia.eus/hezkuntza

👋🏽 Egun on, ARGIAzale!

❗️ Gasteizko Udalak euskaldunak oposizioak gaztelaniaz egitera “gonbidatu” dituela salatu dute, ikasmateriala gazteleraz dagoelako. Intza Artetxe kazetariak hori salatu duen herritarrarekin, udalarekin eta Behatokiarekin hitz egin du.

➡️ Irakurri hemen: https://labur.eus/tnhiue95

🖨 Gorka Peñagarikano kazetariak ere gai hori jorratu du Goizean Argi buletinean, Juan Mari Aburtoren agurrarekin, Señora sariketarekin eta beste zenbait konturekin batera.

Horrez gain:

🔸Sarek iradoki du epe laburrean desegingo dela eta presoen eremuko mobilizazio eredua aldatuko dela: https://labur.eus/kbhvfcem

🎼 Fermin Muguruzaren protesta: “175.000 euro 47 taldeentzat versus 300.000 euro talde bakar batentzat”: (Sustatu): https://labur.eus/iolr4knl

👋🏽Eguerdi on, lagunok:

🇮🇱 💣Israelek Iran bonbardatu du, Trumpek eskatutakoari entzungor: https://labur.eus/4retgqsx

🌿Azoka Ekologikoen Ibilbideak dozena bat udalerri zeharkatuko ditu abuztutik aurrera: https://labur.eus/gnsyfljb

Eta bi idatzi interesgarri prezio berean😉

🔸"Presoontzat haizagailurik ez; kartzelarientzat haize egokitua bai", Zaballako zenbait euskal preso politikoren eskutik: https://labur.eus/ybmlccwo

🔸 "Europari, migratzaileak bost", Maria Ortega kazetariaren analisia: https://labur.eus/ewdgdqsp

👋🏽 Kaixo! Aste honetako lurreko berriak...

🧬Jaten ditugun barazkiak genetikoki eraldatuak diren ez dugu jakingo, Europako Parlamentuaren marko berria indarrean jartzen bada. Goiuri Alberdi eta Aintzira Oñederrak ohartarazi gaituzte: https://labur.eus/soei7c7n

🍚 Ekainaren 27an eta 28an, Gatzaren Festa egingo dute Jaitzen (Nafarroa). Garazi Zabaletak azaldu du zergatik den berezia bertako gatzaga https://labur.eus/onalitbn

⚓️ Arrantza Paleolitotik Neolitorako jauzia bizitzen ari da une honetan. Jakoba Errekondoren artikulua https://labur.eus/tzi4yqkc

👁 Itsas txondorra ezagutzen? Bai, ezagutzen dituzu baina ez dakizu zer diren... Nagore Zalduak azaldu digu: https://labur.eus/biobgru7

📸 Jaitzeko Gatzaren Festa egun bat.

➡️ Bizi Baratzea kanalera harpidetuta, egunean behin jasoko duzu Jakoba Errekondok proposatutako lan berezi bat: https://t.me/bizibaratzea

Arratsalde on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait albiste:

🔌 “Ilusio hutsa” da Adimen Artifizialaren energia eskaera handia berriztagarriek ase dezaketela https://labur.eus/2lqgqsg6

⚡️ Makroproiektu eolikoaz Villabonako Udalak egindako adierazpenekiko kritiko agertu da Amasamendi Bizirik taldea https://labur.eus/tzdnkruh

🟣 Urruñako apaiza kargugabetu dute, adin txikiko bati sexu erasoa egitea leporatuta. Asteburuan bi sexu eraso salatu dituzte, bata Igorren eta bestea Etxebarriko jaietan, eta Iruñeko osteguneko bortxaketaren ustezko egilea kartzelan sartu dute https://labur.eus/dh5kboa5

🐟 Gerra eta ibaia. Gorka Bereziartuaren 'Ezetz astea ondo bukatu' artikulua https://labur.eus/ow4avikj

Ongi segi, lagunok.

🎥 “Talde elkarreragileak” proiektua ezagutzera etorri gara Lekunberriko Ibarberri eskolara. Ikasleak taldetan banatu eta erronkak jartzen dizkiete, eta hauei laguntzen ikas-komunitateko kideak aritzen dira: izan guraso, aiton-amona edo herriko bizilaguna: edonor izan daiteke boluntarioa.

Ikusi erreportajea osorik ⤵️
Haur eta helduak elkarrekin ikasten

‼️Horrelako eduki gehiago topatu nahi badituzue, sartu ARGIAren hezkuntza kanal berrituan: https://www.argia.eus/hezkuntza

Gaurko egunez, 2017an, independentzia erreferendumaren data iragarri zuen Kataluniako Generalitateak: urriak 1.

2015eko hauteskundeen ostean indar subiranistek gehiengoa eskuratuta, erreferenduma antolatzea helburu izango zuen gobernua osatu zuten. Madrilekin tentsioa igotzen joan zen, harik eta irailean goia jo zuen arte, Generalitateko zenbait kargudunen atxiloketarekin. Urriaren lehenean erreferenduma burutu zuten, %43ko parte-hartzea izan zen eta baiezkoak irabazi zuen alde handiz. Hala ere, munduari bira eman zioten Espainiako Poliziaren eta Guardia Zibilaren bortizkeriaren aurrean hauteslekuak babesten zituzten herritarren irudiek. Espainiako Poliziak, hurrengo asteetan goi kargu ugari espetxeratu zituen eta beste askok erbestera joan behar izan zuten.

Gehiago:

2022: Masaiek borrokaldia abiatu zuten Tanzanian, beren lurretatik bota nahi zituztela eta https://labur.eus/9ptpzz0k