👋🏽 Kaixo! Aste honetako lurreko berriak:

👔 Hitzak lapurtu nahi dizkigute. Gipuzkoako Foru Aldundiaren "zerbitzu ekosistemikoak" sustatzeko diru-laguntzetan, ekologikoan ari diren batzuk kanpo utzi dituzte eta ingurumenarentzat kaltegarriago direnak saritu. Josebe Blancoren artikulua https://labur.eus/j3brpo8q

🌸 Ba al zenekien, peonia 100 urtez loratu daitekeela? Jakoba Errekondok landatzea aholkatu digu https://labur.eus/bcwjmrnp

🐎 Pottoka arraza kontserbatzeko, errentagarritasuna aztertzen ari dira Sakanan (Nafarroa). Garazi Zabaletak azaldu digu https://labur.eus/0kcq5tru

🪰 Udan ezparen ziztada ezaguna zaigu. Iñaki Mezquitak zehaztu digu zergatik diren emeak ziztatzen dutenak, eta ez arrak https://labur.eus/4tjl0ndi

📸 Egilea: Gipuzkoako Foru Aldundia. Argazkian, Xabier Arruti Gipuzkoako Lurralde Oreka Berdeko diputatua, Eider Mendoza Gipuzkoako Aldun Nagusia eta Jon Mikel Zabala Deustuko unibertsitateko irakaslea, funtzio ekosistemikoa aitortzeko dirulaguntza "aitzindaria" aurkezten.

Arratsalde on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait albiste:

⚠️ Euskara azterketetako emaitzak berrikusi eta gero, “zerotik gertuko notetan” geratu dira ikasleak. EHUko errektoreak gogoratu du hautaproba berrietan ortografia akatsak kontuan hartu dituztela https://labur.eus/wkvta8ea

👉 Gaiarekin lotuta, Gorka Bereziartuaren asteroko kolaborazioa: Zero https://labur.eus/8vhdnrwh

🌹 Aitortza eske jarraitzen dute Espainiako Armadaren bonba batek hil zituen Etxarriko bost bizilagunen senideek. Ikusi ekitaldiaren bideo laburpena https://labur.eus/zu2eegng

🐄 Polemiken artean, sokamuturra egin dute Eibarko jaietan https://labur.eus/lo6igzju

Oso ongi segi, lagunok.

Gaur du hasiera ekitaldia Zinegoak-en aurtengo edizioak. 2026ko edizioaren atarian, Alaitz Arenzana zuzendariarekin izan da ARGIA, eta aitortu du zer nahiko lukeen jaialdia izatea: "utopia queer bat"

✍️📸Pello Maudo Herrero

"Nahiko nuke Zinegoak izatea mundua ikusteko eta munduan egoteko modua desikasteko lekua"

EGONARRIA: EUSKAL TEAREN ORDUA

🌱Te kimuak biltzen erakutsi digu Mikel Esklamadonek, Uztaritzeko (Lapurdi) bere Ilgora proiektuan. Ba al zenekien te idor kilo bat osatzeko 12.000 hosto bildu behar direla?

🌱 Modu erabat artisauan ari da lanean, eskuz biltzen ditu kimuak, Asiako landaketetan baino askoz kopuru txikiagoa bilduz, eta goi mailako kalitatea lortzeko helburuarekin.

🌱 Te landarea eta ekoizpenaren zikloa nolakoak diren kontatu digu, te koloreen berezitasunak, lehortzeko modua...

🍵 Hartu te on bat eta gozatu lasai Egonarriaren denboraldi honetako azken saioa. Izan ere, "tea lasaitasunaren eskola da", Esklamadonen hitzetan.

🎥 Osorik ikusi: https://labur.eus/ljt2oznc
✅ Egonarria saio guztiak: https://labur.eus/cxlb2ptv

Gaurko egunez, 1937an Bizkaia eta Gipuzkoa “probintzia traidore” izendatu zituen Francok.

Errepublikaren alde borroka egiteagatik jarritako zigor politikoa izan zen. Gerra betean, frankisten hiriburu zen Burgosen onartutako lege dekretu bidez, kontzertu ekonomikoa bertan behera utzi zuen bi herrialdeotan, “Espainiako beste lurraldeen aldean zuten pribilegioa” zela eta. Araban eta Nafarroan, ordea, “kausa nazionalari egindako ekarpenak” zirela eta, erregimen ekonomikoak errespetatu zituen.

Gehiago:

1751: Gregoria Apaza Nina jaio zen Bolivian, Aimara herri indigenako buruzagia https://labur.eus/sajhqttl

1940: Giza-zoo moduko bat ireki zuten Lisboan https://labur.eus/yu0zh0wa

2002: Israelek Zisjordania banatzeko harresia eraikitzea onartu zuen https://labur.eus/ni6yfwzy

Egun on.

🇬🇧 Arrastaka dabil Erresuma Batua, zor publikoari buelta ezin emanda. Zazpigarren lehen ministroa izango du azken hamarkadan, Brexitaren ondorenean.

Gaiari errepasoa egin dio Gorka Peñagarikanok 'Goizean argi' buletinean:
https://shorturl.at/gT3wv

👉 Uztailaren 4an mobilizatzera deitu du Iruñerriko Itaiak, sanferminetako talde-bortxaketaren 10. urteurrenean (Gedar) https://labur.eus/ydve1dor

🛩 Aberatsek sortzen duten ingurumen-kaltearen kostu ekonomikoa kalkulatu dute: 1,7 - 5,7 bilioi dolar urtero (Elhuyar) https://shorturl.at/0RTrE

⚠️ “Adimen artifizialaz” hitz egiteko estilo gida (Teknopataren Txokoa) https://labur.eus/odll975k

Egun ona izan!

Eguerdi on, lagunok! 👋

🥵 Bero handiagatik alarma gorria dugu Euskal Herri osoan:

👉 San Joan suen azken berriez, Baionan ezarritako babesleku klimatikoez eta "El Niño" fenomenoaren ondorioez idatzi du Urko Apaolazak.

Horrez gain:

❗️Musikeneko harpa irakasle baten aurkako hamaika salaketa jaso dituzte, tratu txarrak egitea leporatuta

🔸 Espainiako justiziak 24 urteko kartzela zigorra ezarri dio Ábalos ministro ohiari

📱'Digitalizazio arduratsua' unitate didaktikoen egileari elkarrizketa: "Ikasleak ez dira kontziente eremu digitalean dena dagoela ideologiaz josita eta ezer ez dela neutrala"

👋🏽Honatx eguneko azken albiste buletina:

🐺 Hego Euskal Herrian otsoaren ehiza ahalbidetuko lukeen txostena aitzin doa.

❗️2025ean airearen kalitateak okerrera egin du Hego Euskal Herrian, Ekologistak Martxan taldearen ikerketaren arabera.

🔸Frantxoa Cousteau zendu zen ostiralean, “euskal kulturaren aldeko sustatzaile sutsua” (Euskal Irratiak)

Amaitzeko, Mikel Aramendiaren nazioarteko analisia, G7ko goi bilerari begira:

🔸Hasi besterik ez da egin lur arraroen gatazka

🎧 Kaixo lagunok! Guri ere iritsi zaigu atseden hartzeko garaia, eta hauxe duzue opor aurreko azken saioa. Motxila hartu eta bagoaz. Baina oporretarako konpainia aukeratzen hasita, faxistak albora utzi eta Lenin izango dugu bidelagun. Suitzara goaz. ⤵️

Oroimen Histerikoa 4x32: Oporretara goaz Leninen baimenarekin

Uda ederra pasa!

Gaurko egunez 1945ean Garaipenaren Desfile izugarria egin zuten Moskun, II. Mundu Gerran naziak garaitu ostean.

Maiatzaren 9an Alemania naziak kapitulazioa sinatu zuenean, garaipen handia ospatzeko desfile militarra antolatu zuten. Plaza Gorriak sekula ikusitako desfilerik handienean 40.000 soldadu eta 1.850 ibilgailu militar igaro ziren jendetzaren aurretik. Zeremoniaren unerik berezienetako batean, soldadu sobietarrek naziei kendutako ikur eta estandarteak zeramatzaten, lurrera begira, eta Leninen mausoleoaren parera iristean, lurrera bota zituzten.

Gehiago:

1607: Aurpegia estalitako hamabi zaldunek Donibane Lohitzuneko herritarrak jipoitu zituzten https://labur.eus/kynxkdvx

1894: Labankadaz Frantziako presidente Sadi Carnot hil zuen Caserio anarkistak https://labur.eus/ehoind6w

1937: Euzkadiko futbol selekzioak Moskuko Lokomotiv taldearen aurka jokatu zuen https://labur.eus/kytipirn

👋🏽 Asteazken on, ARGIAzale!

Legealdi erdiko balantzea egin zuen atzo Imanol Pradales Jaurlaritzako lehendakariak. Epe motzean onartzeko sei lege eta hori erronka aurkeztu zituen, baina euskararen auziari aipamenik apenas. Horixe du hizpide Goizean argi buletinak:
Bide orrian, non da euskara?

Euskarari loturiko beste bat:

🏛 Eusko Legebiltzarrean bihar bozkatuko da administrazioko hizkuntza eskakizunen erreforma. ELAk eta LABek eskatu dute euskara gaztelaniaren pare jartzeko.

Eta horrez gain:

🗣SOS Aiaraldea: “Aiaraldearen etorkizuna ez da eraikiko argazki instituzionaletan, ez titular handietan eta ez langileen ahotsa baztertuz”.

📲 Sare sozialak adin txikikoei debekatzea egingarria al da praktikan?

📬 ARGIA 2.969 | “Europak ez du merezi inork bizitza arriskatzerik”

Ali El Amry gazteak Marokotik Euskal Herrira egindako bidea eta amets europarra, Maria Ortegaren eskutik. Horrez gain: Zinegoakeko zuzendari Alaitz Arenzanari elkarrizketa, Ciga fundazioa, Europan gerra aurten hedatu daitekeela... ⤵️

Azaleko argazkia: Pello Maudo Herrero

WEB | https://labur.eus/vb0dva9a

PDF | Hemen aldizkaria osorik eta libre

Kaixo, lagunok!

Adur Larrearen zinta eta Urko Apaolazaren analisia, beroa hizketagai:
🔥 Beroaldia ez du zeruak ekarri, biolentzia politikoa da https://labur.eus/fasp6cdj

🇵🇸 Israelek haurrak hiltzea du helburu: Palestinaren aurkako genozidioaren NBEren azken froga https://labur.eus/fy8ivhr0

✅ Korsikaren autonomia estatutua onartu du Frantziako Asanblea Nazionalak https://labur.eus/nntn9gqh

Gero arte!

Arratsalde on!

🎬 ‘Patria’-ren zuzendariak Poliziaren torturari buruzko pelikula bat egingo du https://labur.eus/qybwu5o2

❗️ Ia hiru milioi adin txikiko arriskuan daude ebola epidemiagatik Kongoko Errepublika Demokratikoan https://labur.eus/r6grvn4g

👉 Hiru eta sei urte bitarteko kartzela-zigorra eskatu dute Iruñean gazte bati jipoia eman zioten hiru militarrentzat https://labur.eus/9vz9voiu

Informatzen jarraituko dugu 👋

👤 Urtarrilean ezagutu zuen ARGIAko irakurleak Ali El Amry, etorkizunik ez zuen Marokoko gazte bat zenean. Itsasoaren atzeko herrialde kristaua zuen amets artean, Hori bai bizi zoriontsua zioen bere rapak.

Urte erdi geroago, Laudioko tren estazioan dio: “Europak ez du merezi inork bizitza arriskatzerik”. Bien artean, bidaia bat, pausoz pauso zehaztutako plan bat eta urratsez urrats deseraiki, hautsi den amets bat. Amets europarra, burokraziaren eta aukera urrien zamak estalia, desagerrarazia.

➡️ Europan lurra garratz

✍️ Maria Ortega Zubiate
📸Pello Maudo Herrero

Gaurko egunez 1876ean, Lakota, Cheyenne eta Arapahoe herriek AEBetako armada garaitu zuten Montanan.

Custer jenerala buru zuten 650 soldaduk ezusteko erasoa egin nahi izan zioten milaka indigena biltzen zituen kanpalekuari. Indigenek aurre egin zieten Little Big Hornen, ordea, maldan gora ihes egitera behartu zituzten eta garaipen handia erdietsi zuten. Zazpigarren zalditeriako 268 gizon eta 48 gudari indigena hil ziren borrokaldian. Borrokan parte hartu zutenen artean ziren Zezen Eseri, Zaldi Zoro eta Bi Ilargi buruzagi indigena ospetsuak.

Gehiago:

1635: Lurra eguzkiaren inguruan mugitzen zela zioen teoriari uko egitera behartu zuen Galileo Galilei Eliza katolikoak https://labur.eus/asvfni8e

1937: Lauaxeta fusilatu zuten frankistek https://labur.eus/5rqs4uew

1978: Ortzadarraren bandera lehen aldiz erabili zuten LGTB kolektiboaren sinbolo gisa https://labur.eus/kchb2d03

👋 Egun on, lagunok!

Bero zapa honek gaur izango omen du beheraldia... Ea hala den. Baina hau ez da klima aldaketa soilik; helburu klimatikoak alboratu dituzten buruzagien biolentzia politikoa da, Reporterre-k idatzi duen moduan. Gaia dakar gaur Goizean argi buletinak.

Albiste gehiago:

🏳️‍⚧️ Iruñerrian gertatzen ari diren eraso transfoboak salatzeko agerraldia egin dute. Terf sektorearen gorroto-diskurtsoak salatzeko agerraldia egin dute Iruñerriko 20 bat kolektibok

📉 Apartamendu turistikoei neurria hartzen hasita, bisitarien kopurua %16 bat apaldu da Hendaian (Antxeta Irratia)

🫏 715 sinadura berri aurkeztu dituzte Leioan Asto Probak jaietatik kentzeko eskatzeko (Hiruka)

Eta amaitzeko, desazkunde turistikoaren aldeko Donostiako Bizilagunekin elkartearen iritzi-artikulua:

✍️ Ez 2030eko Mundiala Donostian jokatzeari. Bai desazkunde turistikoari

Gero arte!