Gaurko egunez 1930ean, Gandhi buru zuen Gatzaren Martxa amaitu zuten Indiako kostaldean. Hilabete lehenago hasita, 380 kilometroz ibili zen milaka lagunek osatutako taldea. Britainiar Inperioak gatzari jarritako zerga eta indiarrei hura biltzea galarazten zien monopolioa zituen jo-puntuan martxak, eta Gandhik arau horiek desobeditzera gonbidatu zituen herrikideak, itsasotik ur gazia baldeetan bilduz. Ekintza herrialdean zabaldu zen, eta soldadu inperialek milaka pertsona atxilotu zituzten, gatzaren monopolioa urratzea egotzita.

Gehiago:

1937: Francoren gobernuak Bilboren itsas blokeoa iragarri zuen
https://labur.eus/cdf9fst4

1969: EGIko kide Artajo eta Asurmendi hil ziren, lehergailu bat prestatzen ari zirela
https://labur.eus/4ltcgojv

1990: EAJ makina txanponjaleen ustelkeria kasuan inplikatzen zuen txosten baten berri eman zuen 'Egin'-ek
https://labur.eus/67dpyv2m

1996, duela 30 urte: Itoizko kable estrategikoenak rotaflexaz moztu eta lanak urtebetez gelditzea lortu zuten
https://labur.eus/elp6uwsn

Gaurko egunez duela 100 urte, Benito Mussolini tirokatu zuen Erroman Violet Gibson irlandarrak. Campidoglio plazan egiten ari ziren ekitaldi faxista batean, diktadoreak agur faxista egin zuen unea baliatu zuen Gibsonek, jendartetik irten eta pistolaz tiro egiteko. Balak, ordea, ez zuen Mussolini bete-betean jo, urratu egin zuen. Gibson atxilotu egin zuten, eta 1927an Erresuma Batura deportatu. Han, buruko osasun arazoak egotzita, erietxe psikiatriko batean sartu zuten.

Gehiago:

1803: Haitiko iraultzako lider Toussaint Louverture hil zen, Frantziako espetxe batean deportatuta
https://labur.eus/0ez2j5jp

1937: Donostian euskara eta katalan asko entzuten zela salatu zuen Falangeren Unidad egunkariak
https://labur.eus/v3dtksj0

1994: Ruandako genozidioa abiatu zuten hutuek, Frantziaren babesarekin
https://labur.eus/vrc4ply0

2017: ETA armagabetu zen, gizarte zibilaren laguntzari esker
https://labur.eus/8mypocsv

Eguerdi on lagunok, hona astearteak ekarri dizkigun zenbait albiste.

🇺🇸🇮🇷 Trumpek beste 24 orduz luzatu du Irani jaurtitako ultimatumaren epemuga

Asteazken goizeko 2:00ak arte luzatu du epea AEBetako presidenteak. “Iran oso-osorik suntsitu dezakegu gau bakarrean”, egin du mehatxu. Iranek dio ez duela inolako negoziaziorik egingo Trumpen mehatxupean, eta Ormuzko itsasartea ez dela berriro berdina izango AEB eta Israelentzat. Bitartean erasoek ez dute etenik.

Nazioarteko gaiekin jarraituz, badira bi kontu gehiago:

🇵🇸 Igandean itsasoratuko da Palestinaren aldeko inoizko flotillarik handiena, 16 euskal herritarrekin https://labur.eus/z4k363xd

🇹🇼 80 urte geroago, KMT Beijingen eta Japonia zerumugan (Mikel Aramendiren analisia) https://labur.eus/la5b2lmg

Horiez gain:

⚠️ Eraso matxista salatzeko manifestazioa deitu dute Berrizen https://labur.eus/eotbwdkk

🗓 Romastea sortu dute, ijito herria ikusgarri egiteko (Irutxuloko Hitza-tik ekarritako albistea) https://labur.eus/dxq4br6z

Gaurko egunez 2003an, Irakeko gerra jarraitzen ari ziren bi kazetari hil zituen Bagdaden armada estatubatuarrak. Tanke batetik tiro egin zuten Palestine hotelaren aurka. Kazetariak José Couso galiziarra eta Taras Protsyuk ukrainarra ziren, Telecinco katekoa eta Reuters agentziakoa, hurrenez hurren. Tareq Ayyoub kazetari palestinarra ere hil zuten Bagdadeko Al Jazeeraren egoitzaren aurkako erasoan. Egun hartan, AEBen kontrolpekoak ez ziren emisio guztiak eten ziren Bagdaden. Argazkian, Espainiako kongresuko fotokazetarien protesta Aznarren aurrean.

Gehiago:

1970: Urpekari nuklear batek istripua izan zuen Bizkaiko Golkoan
https://labur.eus/lg9aqqvj

1973: Miss Unibertso edertasun lehiaketaren aurkako manifestazioa egin zuen Peruko mugimendu feministak
https://labur.eus/it0ywzbv

2015: Frantziako Estatuko hegaldien %40 bertan behera utzi zituen aire-kontrolatzaileen grebak
https://labur.eus/x9bjqscp

👀 Ekialde Hurbilean ditugu begiak, baina Europa Ekialdean ere ipini dugu begirada. Izan ere, azkenaldian gogortu egin dira Ukrainak Errusiari egindako erasoak, Europaren laguntzaz.

Aste bakarrean, Errusiako sei eskualde droneekin eraso zituzten ukrainarrek; tartean, petrolio esportatzaileen hiru azpiegitura nagusi. Eraso horiek Errusiak petrolioa esportatzeko duen ahalmena %40 inguru murriztu dute, Reuters agentziak egindako kalkuluen arabera.

✍️ Rafael Poch analistaren artikulua euskaratu dugu.

Errusiaren pazientzia (edo ahultasuna), Europaren inplikazioa
https://labur.eus/1kfm9eyi

Eguerdi on, lagunok!

💥 Bart gaueko albistea da: AEBek eta Iranek bi asterako su etena adostu dute... baina Israelek Libanori eraso egiten jarraitzen du
https://labur.eus/t7ve4sxj

📺 EITBk atzera egin eta haurrentzako euskarazko edukia eskainiko du hamabi orduz ETB1 On katean https://labur.eus/kqf8wucj

🤔 EHUko hauteskundeak galdu zituztenek kargu altuak eskuratu dituzte orain, EAJren bueltan https://labur.eus/srdv1l0r

👥 Armadaren baimena beharko dute Alemaniako gizonek herrialdetik hiru hilabetez baino gehiago irteteko https://labur.eus/kgvkid5n

Egun ona izan! 🌞

Gaurko egunez 1834an, Zumalakarregi Hego Euskal Herria bilduko zuen Errepublika Federala eratu nahian zebilela jakin zuten Nafarroako Diputazioko goi funtzionarioek.

Tomas Zumalakarregi buruzagi karlista garaipenak bata bestearen atzetik pilatzen ari zen bitartean, ez zuen Carlos erregegaiaren berririk gerrak zirauen bost hilabeteetan. Jose Antonio Zurbano, Nafarroako Aldundiak Madrilen zuen negozio agenteak, Jose Basset Aldundiko idazkariari bidalitako gutunean Zumalakarregik bidalitako aldarrikapen batez ohartarazten du, zeinean Nafarroako Erreinua eta euskal probintziak Errepublika Federal deklaratzen dituen, erregegaiaren kausaren aldeko borrokan bere burua abandonatua ikusirik. Nazioarteko prentsak luze eta zabal jaso zuen Hego Euskal Herri independentearen aukera politikoa mahai gainean zegoela.

Gehiago:

1914: Kaxilda Hernaez anarkista jaio zen Zizurkilen
https://labur.eus/q2gxlf39

1937: Tropa frankistek Bilbo bonbardatu zuten
https://labur.eus/w1mlmfx7

1948: Deir Yassin herrixka palestinarrean sarraskia egin zuten sionistek, Israelen sorrera baino hilabete lehenago
https://labur.eus/wbqi9evy

1981, duela 45 urte: Bobby Sands gose grebalaria Westminstereko diputatu hautatu zuten
https://labur.eus/bpdxllpm

1986, duela 40 urte: Istilu handiak izan ziren Bilboko San Mames futbol zelaian
https://labur.eus/teqmu9ta

2012: Iñigo Cabacas gaztea hil zen, Ertzaintzak lau egun lehenago jaurtitako pilotaren ondorioz
https://labur.eus/xi0wxpko

2013: Espainiako epaitegiek bidali zizkieten atxilotze aginduak publikoki hautsi eta Askegunea abian jarri zuten Donostian
https://labur.eus/e93lax55

Kaixo lagunak! Hemen orain arte landu ditugun albisteetako batzuk:

🏭 Olaberrian eraiki daiteke estatuko biometanizazio-planta handiena.
https://labur.eus/jc2lpaoh

⚫️ Israelek gutxienez 254 pertsona hil eta beste 1.165 zauritu ditu Libanon, su-etenaren lehen egunean.
https://labur.eus/lf31z7dg

➡️ Batera-k estatus bereziko lurralde kolektibitatearen eztabaida “beregain hartzea” galdetu dio Hirigune Elkargoari.
https://labur.eus/ecnuryea

⚖️ UGTk Euskotreneko hizkuntza eskakizunen kontra jarritako helegitea atzera bota du Espainiako Auzitegi gorenak.
https://labur.eus/ni5ejwn0

Ondo jarraitu!

Gaurko egunez duela 50 urte, Guardia Zibilak bi langile tirokatu zituen Zarauztik Meagarako errepidean. Felipe Suarez Delgado eta Federico Astilleros Ocaña ziren. Lehena, tiroa buruan jasota, biharamunean hil zen. Guardia Zibilak berehala zabaldu zuen ohiko bertsioa: kontrol bat jarria zutela eta autoa ez zela gelditu. Besoan tiroa jasota zaurituta zegoen Astillerosek beti ukatu zuen, ordea, han inolako kontrolik zegoenik. Are, Guardia Zibilak kontrakoa deklaratzeko agindu izan zion, arrakastarik gabe. Bi lagunak Zarauztik etxera bueltan zihoazen, Zestoara. Zeruko Argia izan zen gertatuaren berri ikuspegi kritiko batetik informatu zuen hedabide bakarretakoa Bat erahila eta bestea zauritua izenburupean.

Gehiago:

1987: Madrilen kateatu ziren zenbait gernikar, Picassoren 'Guernica' Gernikara eramateko eskatuz
https://labur.eus/mc5omv5v

1998: Ostiral Santuko Hitzarmena sinatu zuten Irlanda iparraldeko alderdi ia guztiek, eta Londresko eta Dublingo gobernuek
https://labur.eus/cvg71dhg

Kaixo denoi. Hemen dituzue ostiralez jaso ditugun albisteak

💥 Iranek ez du AEBekin negoziatuko, Libanon su-etena bete ezean
https://labur.eus/rvfou3hp

🗳 Gutienez lau hautagaien artean izanen da Hirigune Elkargoko lehendakaritzarako lehia: Etchegaray, Iriart, Etxeleku eta Lesellier https://labur.eus/fxxsr9lj

👥 Currinek eta Kellyk ezin izan dute deklaratu Josu Urrutikoetxearen epaiketaren lehen saioan
https://labur.eus/uf25ztwu

😡 Yadan Legea: Israelekiko kritika oro zigortzeko bidea irekitzen duen lege-proposamena
https://labur.eus/aqgvr5an

✋ Desgaitasuna duten ikasleen eskubideak bermatzeko baliabide falta dagoela salatu du Cermin elkarteak
https://labur.eus/z43kej0h

🧐 Metanizatzaile baten proiektuak polemika sortu du Itsasun
(Euskal Irratien albistea)
https://labur.eus/05lefedg

Gaurko egunez 2002an, estatu kolpe saiakera Venezuelan, Hugo Chavez presidentearen aurka.

Presidentearen Miraflores egoitzara deitutako martxan, milaka opositorek Zirkulu Bolibartarrekin egin zuen topo. Tentsioa handia zen une hartan, nor ziren inoiz argitu ez den frankotiratzaile batzuek pertsona bat hil zuten bat-batean, eta kaosa lehertu zen. Chavez sarraskia saihesteko errenditu zen, eta Pedro Carmona patronalaren buruak biharamunean parlamentua disolbatzeko agindu zuen.

Handik bi egunera, ordea, Chavezen aldekoek kaleak eta plazak hartu zituzten herrialde osoan, eta bere Ohorezko Guardiak presidente berriari desobeditu, hauek atxilotu eta Chavez askatzea lortu zuen.

Gehiago:

1947: Espainiako Errepublikako bandera erraldoia jarri zuten Arrasaten, gauez, 25 metroko telegrafoaren zutoinean
https://labur.eus/y223qvni

1987: Ertzaintzak bi lagun atxilotu zituen Lekeition, haiekin euskaraz hitz egin nahi izateagatik
https://labur.eus/rfeqkqmx

Gaurko egunez 1609an, Herbehereek Espainiatik independentzia lortu zuten. XVI. mendearen erdialdetik Espainiako Koroaren menpe zeuden, Karlos V. enperadorearen eta gero Filipe II.aren eskutik. Espainiarrek inkisizioa ezarri zuten herrialdean, autoritarismoz agindu zuten, oposizioa zapaldu zuten eta hainbat hiritan sarraskiak egin zituzten, hala nola, Haarlem eta Anberesen.1568an piztu zen 80 Urteko Gerra izenaz ezagutzen den gatazka, Herbehereetako protestanteek Espainiako katolikoen aurka altxatu ziren. 1609an, Espainiak eta Herbehereek “Hamabi Urteko Su-etena” izeneko ituna sinatu zuten, eta horrek praktikan Herbehereen independentzia aitortu zuen, nahiz eta Espainiak ez zuen onartu 1648ra arte.

Gehiago:

1961, duela 65 urte: Juri Gagarin sobietarra espaziora iritsi zen, hori lortzen zuen lehen gizakia
https://labur.eus/vbkzp8gp

1997: Espainiako banderaren zina boikotatu zuten bederatzi antimilitaristak Mungiako kuartelean
https://labur.eus/ejcs9kjv

Kaixo lagunak!

Maider Leunda pediatra da. Hogei urtez aritu zen Osakidetzan, baina gero bere kontsulta jarri zuen. Umearen osasuna indartzen ez dela behar beste ahalegin egiten irizten dio, eta uste du umearen lehen urteei eta haren emozioei garrantzi handiagoa eman beharko litzaiekeela.

https://labur.eus/eepyaloi

✍🏻 Onintza Enbeita

Ondo jarraitu!

Gaurko egunez 2014an, Euskal Herriaren independentziaz lehen herri galdeketa egin zuten Etxarri Aranatzen. Herri ekimen bidez antolatu zuten galdeketa, eta erroldaren %48ko parte hartzearekin independentziaren aldeko hautuak irabazi zuen, zenbatutako 851 botoetatik 804 eskuratuta. Galdeketa sustatu zuen A13 ekimeneko bi kidek Altsasuko Guardia Zibilaren kuartelean deklaratu behar izan zuten gerora, Nafarroako fiskaltzak ikerketa zabaldu eta gero.

Gehiago:

1919: Soldadu britainiarrek jendetzari tiro egin eta 1.000 pertsonatik gora hil zituzten Indiako Amritsar hirian
https://labur.eus/g6pacw8u

1985: Danuta Danielssonek bere poltsarekin buruan kolpatu zuen neonazi bat Suedian
https://labur.eus/golowijl

1985: Belgikako bakezale talde batek Florennesko base militarrean sartzea lortu zuen
https://labur.eus/nrxgadtp

2015: Eduardo Galeano hil zen Montevideon, kazetari eta idazle uruguaiarra
https://labur.eus/goaotowe

👋🏽 Astelehen on ARGIAzale!

🇵🇸 ⛵️ Global Sumud Flotilla Palestinaren alde irten da Bartzelonako portutik.

Euskal delagazioko kide Nerea Etxeberria Aizpuru: “Indartsu gaude, helburua argi dugu eta lortzeko asmoz goaz”: https://labur.eus/m99hahfk

👧🏽🏭💣 "Seme-alabak soldadutzara, gurasoak arma lantegira", Zigor Olabarria kazetariaren analisia: https://labur.eus/dpbu5ukm

Horrez gain:

📖 Ostegunean aurkeztuko du ARGIAk ‘Turismoa. Desazkundera bidaia’ liburua, Donostian: https://labur.eus/depnvois

✍️ Honatx liburuaren hitzaurrea, Gorka Peñagarikano kazetariak idatzia: "Desazkunde baikorraren alde": https://labur.eus/v7yiourn

🖨 Goizean argi: Haizea dator Iparraldetik

👋🏽 Honatx eguerdiko albiste buletina:

❗️ Emakume bat hil da Iruñean etxebizitza batetik erorita, eta Foruzaingoak gizon bat atxilotu du: https://labur.eus/f0plsxl6

📩 Peter Magyar kontserbadorea izango da Hungariako presidente berria Viktor Orban aise garaituta: https://labur.eus/fewhz3b3

⚖️Ostiralean Zaballako espetxean hilik agertutako gaztea laudioarra zen eta familiak salatu du ez duela informaziorik jaso (Aiaraldea): https://labur.eus/6ihvgknp

✍️ Alain Iriart Euskal Hirigune Elkargoko lehendakari hautatu dute, analisia idatzi du Gorka Peñagarikanok: https://labur.eus/a9bjtjtx

Kaixo! Hauek aste honetako lurreko berriak:

🌮 Bertako artoarekin egindako taloen food truck edo janari postu mugikor bat bada: Jan Talo. Garazi Zabaletak eman digu bere berri: https://labur.eus/t7atdr0l

🪻 Ongarriei esker loretzarrak eman dituen hortentsiak kaltzioa eta potasioa behar izaten ditu. Bi elementu horiek nola eman? Jakoba Errekondok eman digu erremedioa, egunero horixe gosaltzen duela konturatu baita... https://labur.eus/lipwk0uv

💣 Inperialismoa, gerrak eta elikadura Goiuri Alberdi eta Aintzira Oñederraren analisia https://labur.eus/kzy2h5bw

🐟 Papardoa beltza da, itsas hondoan oharkabean pasatzen dena. Arrandegian ikusiz gero, aukera ez galtzeko aholkatu digu Eneko Bachillerrek https://labur.eus/2bpdge7l

➡️ Bizi Baratzea kanalera harpidetuta, egunean behin jasoko duzu Jakoba Errekondok proposatutako lan berezi bat: https://t.me/bizibaratzea

Arratsalde on, lagunok!

✊ Baionako lau auzipetuek epaia puskatu eta euskaraz deklaratzen uztea exijitu diote epaileari
https://labur.eus/notjpknf

👥 Sopelako lauek auziari amaiera eman diote, joko aretoko jabeak akordioa lortuta https://labur.eus/o1qzr4lh

👤 Jabier Lacunza gaiteroen maisua zendu da (Euskal Irratien notizia)
https://labur.eus/rm2a9iqx

Eta amaitzeko, irakurgai interesgarri bat:

✍️ Estraktibismoa Ilargian, Gorka Bereziartuaren Ezetz Astea Ondo Bukatu
https://labur.eus/kjzy9lax