Gaurko egunez 1978an, kaosa eragin zuten Iruñeko erdigunean eskuin-muturreko kideek.

Asko poliziak ziren. Bezperan ETAk hil zuen Manuel Lopez guardia zibilaren hiletaren ostean inkontrolatu taldea, pistolak, kateak eta barrak soinean, tiroka oldartu zen EAJren eta LKIren egoitzen aurka. Istilu handiak izan ziren haiei aurre egitera irten ziren manifestariekin; barrikadak altxa zituzten, eta haien aurka tiro egin zuten behin baino gehiagotan.

Razzia hartan parte hartzen ari zen Eseverri Guardia Zibileko tenienteordea egun batzuetara hil zen, egun hartan enfrentamendu batean jasotako labankaden ondorioz.

Gehiago:

1770: "Gaztelania ez beste hizkuntza guztiak desagerrarazteko" agindu zuen Espainiako Carlos III.a Borboikoak https://labur.eus/ge5ftgbp

1973: Fronte Polisarioa sortu zuten, Sahararen nazio askapenerako mugimendua https://labur.eus/alg5deoc

1981: Almeria Kasua: Guardia Zibilak hiru gazte espainiar torturatu eta hil zituen, ETAkoak zirelakoan https://labur.eus/4f8ji2g8

👉🏽 Euskaldunen eskubideak legez bermatzea eta PSEri “beto eskubidea” ez ematea exijitu dute Bilboko kaleetan

Milaka euskaltzale batu dira larunbatean Bilbon ELA, LAB eta Steilas sindikatuek deitutako manifestazioan, 5.000 Bilboko Udaltzaingoaren esanetan. Euskararen aurkako oldarraldia eta bere bultzatzaileak salatu dituzte, mobilizatzera deitu dute, eta EAJ eta EH Bildu alderdiei eskatu diete Eusko Legebiltzarrean irekita dagoen Funtzio Publikoko Legearen eztabaidan euskara eskakizunak gaztelania eskakizunekin parekatzea.

➡️ Irakurri albistea: https://labur.eus/4wsorkpm

Peru Abarka Album Lehiaketako irabazlea jakin berritan –Nerea Loiolaren Gramo bat lana saritu dute– elkartu da ARGIA Ainhoa Aldazabalekin; besteren artean, bera egon da erabakiaren atzean. "Sektoreko aditu" gisa hartu du parte epaimahaian, literatur taldeen dinamizatzailea eta literatura kritikaria baita. Skolastikako literatura eskolan ikasia, emakumeen literatura du gai eta harrezkero hamaika herritako literatur taldeak gidatzen dabil, ikuspegi feminista beti lagun.

"Irakurle taldeak gauzarik antisistema eta erradikalenetakoak dira"

✍️ Maria Ortega Zubiate
📸 Hibai Agorria/ARGIA CC-BY-SA

Markina-Xemeinen (Bizkaia) jaioa, Aitzol Hernandez Aldazabal beti izan da galdera marka bat herrian, friki bat. Ikasketek eraman zuten Arabako hiriburura, eta militantziak Errekaleor auzo askera. Handik, jaioterriari keinu eginez, landa eremura egin zuen alde, eta lehen sektorean dihardu gaur egun, Arabako Mendialdeko 100 biztanleko herri batean.

Haurtzaroko kontuez, herritik hirira alde egiteaz, Errekaleorrez eta sexilioaz aritu dira, besteak beste, aspaldiko bi lagun, su geldoan egindako lapikokoa lagun.

"Lehen sektoreko proiektu batek eskatzen ditu konstantzia eta permanentzia, baina ni ez naiz sentitzen lotua inora"

✍️ Maria Ortega Zubiate
📸 Dos por dos/ARGIA CC-BY-SA

Gaurko egunez duela 40 urte, 1986an, Herri Urratsera bidean zirenen aurka kargatu zuen Espainiako Poliziak Behobiako ordainlekuan, Irunen.

Kontrola jarrita, Hego Euskal Herritik zihoazenei Seaskak antolatutako ikastolen aldeko jaira iristea zailtzea zuten helburu. Bi kilometrotako auto-ilaran zain zeudenek, orduek aurrera egin ahala, bide bazterretan hamaiketako eta bestelako ekintzaz arindu nahi izan zuten itxaronaldia.

Jendeari pazientzia agortzen joan ahala, protestak hasi ziren eta furgonetan iritsitako poliziek liskarren aurkako materialaz bortizki jo zuten errepide hartan haien erruz ez atzera ez aurrera zeudenen aurka.

📷 Gallego / Egin

Gehiago:

1902: Joxepa Antoni Aranberri ‘Xenpelar’ bertsolariak neskazaharren defentsan bertso sorta argitaratu zuen https://labur.eus/swlemehb

1979: Bizkaiko portuko langileek uko egin zioten Lemoizko zentralerako ziren materialak deskargatzeari https://labur.eus/pnqnukfj

2021: Israelek Gaza bonbardatzeari ekin zion https://labur.eus/bshd5r6q

🎧Jolas-garaia: motzegia… ala luzeegia?

Jolas-garaiari eskainitako denbora luzatzea erabaki dute Bartzelonako ikastetxe batean. Baina ikasle guztiek behar bezala aprobetxatzen al dute tarte hori? Eta zer da jolas-garaia aprobetxatzea? Aspertzen al dira batzuk patioan? Galdera ugari dakartza Mikel Garcia Idiakezek Mireia Centeno psikopedagogoari egiteko Etxerako Lanak podcastaren atal berrian. Osorik entzuteko: https://labur.eus/pllamdi3

Etzun Etxerako Lanak podcastaren atal guztiak ARGIAren hezkuntza kanalean: https://www.argia.eus/hezkuntza

👋🏽Astelehen on, ARGIAzale:

👮🏻‍♂️⚖️🏠 Ertzaintzak Getxoko ‘Irurak Bat’ jauregitxoaren eraispenari buruzko informazioa lortzeko “oztopoak” salatu ditu epaitegian (Hiruka): https://labur.eus/ydnuff7q

💥📖📀 Asteazkenean aurkeztuko du ARGIAk ‘Ategorrietan Fisterra’ komikia Donostian, sarraskiaren 95. urtemugaren atarian: https://labur.eus/qpiv6tuj

🗣Udalerri Euskaldunen Eguna, maiatzaren 16an Otxandion (Sustatu): https://labur.eus/rdar5l32

🔸 ERREPORTAJEA | Tipularren Etxea: 12 lagun kale gorrian geratzeko arriskuan Laudion (Aiaraldea): https://labur.eus/dk7qe9xv

🖨 Goizean argi: Administrazio euskalduna

👋🏽 Eguerdion, lagunok:

🔸Mobilizazio nazionalera deitu dute 2027ko apirilaren 17rako, zaintza sistema publiko eta komunitarioaren alde: https://labur.eus/ocdh1enp

✊🏽 Azterketak Euskaraz-ek manifestazioa deitu du Bordelen, Etxepareko ikasleen desobedientzia ekintzatik astebetera: https://labur.eus/remtyycp

🇮🇱⛵️Israelek bahituta zituen azken bi ekintzaileak deportatu ditu, eta Flotillak aurrera jarraitzen du: https://labur.eus/wifbznhj

Kaixo! Aste honetako lurreko berriak:

🎉Larunbata honetan egingo du Amillubi proiektu kolektiboak III. Udaberriko Festa. Bazkariko txartelak aurrez hartu behar dira. https://labur.eus/2ufecjxg

🌸Udaberriko loreak bildu eta dastatu nahi? Jakoba Errekondok bereizi beharreko bi aurkeztu dizkigu: bata jangarri ederra, bestea pozoitsua https://labur.eus/7alyo9wq

🐑Artilea lantzen du Ataungo (Gipuzkoa) Maduixa Gorria proiektuak. Hondakin gisa hartzen da baina lehengai baliotsua dela argi zuen Sandra Clivillek. Garazi Zabaletaren artikulua https://labur.eus/o2ycyinr

🐛Maiatzean hasi eta iraila-urria bitartean belar eta landareetan apar zuriska bat ikusi ohi da. Iñaki Mezquitak aurkeztu digu arrastoa uzten duena. Adi, olibondoei erasotzen dion bakterio batekin lotuta dago eta https://labur.eus/bd3toprw


➡️ Bizi Baratzea kanalera harpidetuta, egunean behin jasoko duzu Jakoba Errekondok proposatutako lan berezi bat: https://t.me/bizibaratzea

‼️ Ertzaintzak pistola atera dio herritar bati eta lekukoak mehatxatu

LEKUKOTASUNA | “Poliziak auzoan darabilen biolentziarekin nazkatuta nago” https://labur.eus/qt53jlsg

Zigor Olabarriaren eskutik. Bideoa: Hala Bedi

ESKAINTZA | Jaso ‘Ategorrietan Fisterra’ komikia abantailekin maiatzak 20 baino lehen

Ez bazara ARGIAkoa, baina proiektu hau estimatzen baduzu, opari honekin animatu nahi zaitugu pausoa ematera. Keinu txiki honekin gure independentzia ekonomikoa babesten ariko zara, eta horixe da gure independentzia periodistikoaren bermea, zalantzarik gabe.

EGIN ARGIAKOA

PD: Hemen komikiari buruzko erreportajea, hemen online erosteko lotura eta hemen aurkezpenei buruzko informazioa

Arratsalde on:

ASTEKO ARGAZKIA | Itsuen munduan. Banksyren azken lanaren harira, Axier Lopez https://shorturl.at/50Fqb

👉 “Euskal Herri askerako” bidea egiten jarraituko du Ernaik, IV. Kongresuan berretsi duenez https://shorturl.at/uHnYE

🤼‍♀️ Tradizioarekin borrokatzea baino. Gorka Bereziartuaren ‘Ezetz astea ondo bukatu’ https://shorturl.at/Wem54

Ongi segi

🎥 Diziplina eta ikasgai ezberdinak uztartuz ikastea eta irakastea da eremuka aritzea. Horretan sinesten dute Irungo institutuan, eta lau urte daramatzate proiektua fintzen. Goiz bat eurekin pasa eta esperientzia hau bertatik bertara ezagutu du Mikel Garcia kazetariak.

Ikusi erreportajea osorik ⤵️
Matematika eta fisika ikasteko, jaurti pilota!

‼️Horrelako eduki gehiago topatu nahi badituzue, sartu ARGIAren hezkuntza kanal berrituan: https://www.argia.eus/hezkuntza

Gaurko egunez duela 75 urte, 1951n, Concepción Campa Huergo jaio zen Kuban, B eta C meningitisaren aurkako txertoen ikerketaren zuzendaria.

Farmazeutika zientziak ikasita, 1989tik aitzina Finaly Institutuko zuzendari izan zen. 1980ko hamarkadan aipatu meningitisen aurkako txertoaren ikerketa zuzendu zuen eta beren lanari esker eraginkortasun frogatua duen txerto bakarra mundu osora zabaldu zen. Kubako Zientzia, Teknologia eta Ingurugiro Ministerioko ikerlari titular ere izan zen, eta sari mordoa pilatu ditu.

Gehiago:

1916: James Connolly exekutatu zuten britainiarrek, Irlandako lider errepublikazalea https://labur.eus/qbo5ibzf

1937: Bilboko portua bonbardatu zuen abiazio italiarrak https://labur.eus/durnqaol

1974: Tximist espedizioa Everesten 8.530 metrora heldu zen, gailurretik 320 metrora https://labur.eus/fsolonlq

1989: Guardia Zibila EHko heroinarekin lotuta zegoela zioen 'Navajas txostena' bidali zioten Espainiako fiskal orokorrari https://labur.eus/st3ix7al

Egun on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait artikulu:

⚠️ Hitlerri gorazarre eta gaztetxeko kideak mehatxatzen dituzten pintaketak egin dituzte berriz Irungo Lakaxitan (Antxeta Irratia) https://labur.eus/pgbjirnv

🏆"Aitortza polita da Hizkuntz Eskubideen Behatokiaren lanarena". Agurne Gaubeka elkarrizketatu dute Euskalerria irratian https://labur.eus/24wxr59p

🖨 Goizean argi: "Plan bat daukat"

Ongi segi.

Eguerdi on, lagunok!

Gaurko goizak emandako zenbait titular hemen:

🛠 "Europa hegoaldeko zerrategi handiena" eraikiko dute Mondragon taldeko bi kooperatibak Aiaraldean https://labur.eus/8r6jsqrp

🎧 Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako ekitaldien sektoreak greba egingo du ostiralean https://labur.eus/jmyi2ybu

🔸 Hernaniko ikastetxe guztiek bi urtez landutako jangela eredu berria aurkeztu dute Legebiltzarrean https://labur.eus/qvsijuxy

📕💿 Aurkeztu dugu Ziburuko Azoka: 40 argitaletxe eta diskoetxetik gora izango dira ekainaren 6an ARGIAk eta Baltsan elkarteak elkarlanean antolatutako ekimenean https://labur.eus/zsvyyuhr

👋🏽 Arratsalde on, ARGIAzale:

🌎 Kapitalismo “berde oliba eta digitalari” aurre egiteko agenda ekosozialista aldarrikatu dute Bilbon: https://labur.eus/anurq7kk

🔸Landa-eremuan bizi diren Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako gazteen erdiak bere udalerrian emantzipatu nahiko luke: https://labur.eus/40spvpmu

🌈 Ikusgunek 30 intzidentzia LGTBI+fobiko erregistratu ditu 2025eko urteko txostenean: https://labur.eus/prhj8q5j

🔸 Gaurtik aurrera zabalik dago BIHAR kongresurako izena-emateko aukera: https://labur.eus/pnhnhmoc

🎧 Kaixo lagunok! Radarra zer den denok jakingo duzue, baina LIDAR-a ezagutzen al duzue? Laser izpien bidez objektu edo gainazal batekiko distantzia neurtzen duen gailua da, eta gure aste honetako protagonista. ⤵️

Oroimen Histerikoa 4x26: Follow the LIDAR

Gozatu!

Gaurko egunez 1984an, Herri Urratsen lehen edizioa ospatu zuten Senperen.

Ipar Euskal Herriko ikastolen Seaska elkarteko gurasoek antolatuta, aurreikuspen guztiak gainditu eta milaka lagun elkartu ziren Senpereko lakuaren inguruan. Egun hartan bildutako dirua Kanboko Xalbador kolegioari laguntzeko erabili zuten. Aurretik sortutako Kilometroak (1977), Ibilaldia (1978), Nafarroa Oinez eta Araba Euskaraz (1981) eredu hartuta antolatu zuten, baina horien aldean, urtero leku berean ospatzen da Herri Urrats.

📷 Jean-Daniel Chopin

Gehiago:

1890: Bizkaiko meatzariek greba historikoa hasi zuten https://labur.eus/1smdogts

1968: Frantziaren historiako greba orokorrik handienetakoa abiatu zuten 10 milioi langileek, 68ko Maiatzean https://labur.eus/zuyjhxso

1977: Lau hildakorekin egun beltza Euskal Herrian, Amnistiaren Aldeko Astean https://labur.eus/5ffjawpg

1985: Ekintzaile beltzei helikoptero batetik bonba jaurti eta hamaika lagun hil zituen AEBetan Poliziak https://labur.eus/yxatmdl1

👋🏽 Asteazken on, ARGIAzale:

❗️Jaurlaritzak ez du mekanismorik Hezkuntza Legeak ikastetxeei ezarritako baldintzak betetzen ote dituzten neurtzeko: https://labur.eus/lim23ae9

💨Aranoarren %96 Ikatz Gane makroproiektu eolikoaren aurka agertu da: https://labur.eus/m7bk2ap1

🌎 Lakabe, Ametxe, Aginaga Biziberritzen, Aleka, Errigora eta Etartie proiektuak ezagutu nahi?: https://labur.eus/rblbbawc

🔸Tubos Reunidoseko administrari konkurtsala PKF Attest izango dela argitaratu du Vocento taldeak, baina sindikatuei ez diete ezer komunikatu (Aiaraldea): https://labur.eus/upnspbgo

🖨 Goizean argi: Let's go home