⚡️ 2022tik energiaren auziak toki asko hartu du hedabideetan, baita bazter gero eta gehiagotan ere: landa eremuan azkarki plantatzen dira haizea eta argia elektrizitate bilakatzen dituzten azpiegiturak.

Azkarki zabaldu dira ere azpiegitura horien sortzeko materialen inguruko eztabaidak: mineral baliabide nahiko ote den, horien ustiapenak nolako albo-kalteak dituen, erregai fosilak benetan ordezkatuko ote diren... Finean, elektrifikazioa bera zalantzan ezartzen da: merezi al du?

✍️ Nicolas Goñi

Elektrifikazio globalerako mineralen erauzteak merezi al du? https://labur.eus/toej1gtd

Gaurko egunez duela 10 urte, 2016an, Donostian eraiki asmo zuten erraustegiaren aurkako kanpaldia abiatu zuten Gipuzkoa Zutik lelopean.

Antolamendu horizontala praktikan jarriz, arratsaldero hitzaldiak, asanblada eta ekimenak egin zituzten, erraustegia sinbolo gisa hartuta sistema kritikatuz. Ertzaintzak eta Udaltzaingoak gogor egin zuten kanpaldia amaitzen saiatzeko. 1.000 lagunetik gorako asanbladak egitera iritsi ziren, 23 gau eta egunez iraun zuen borrokaldian.

Irakurri hemen mugimendua kalean zela ARGIAn ateratako erreportajea: Arnasa hartu nahi dutenen plaza.

Gehiago:

1937: Euskaraz hitz egitea debekatua zegoela jakinarazi zuten Donostiako agintari frankistek https://labur.eus/xsdqvguv

1972. Dalit Panterak mugimendua sortu zuten Indian, AEBetako Pantera Beltzak inspirazio hartuta https://labur.eus/oe74lwij

1997: Donibane-Lohitzunen eraikitzen ari ziren McDonalds-en aurka lehergailua jarri zuen IK-k https://labur.eus/5g7zyqb2

Ostiral on, jarraian webgunean argitaratu ditugun zenbait albiste:

⚠️ Errusiak eraso handiak iragarri ditu ofizialki Kieven eta Europari mehatxu egin dio. Madrilgo drone enpresak ere oreshnik errusiar misil supersonikoen jo puntuan daude
https://shorturl.at/ClWOM

🚫 Xenpelar Bertso Eskolaren jarduera bertan behera utzi du Errenteriako udalak (Oarsoaldeko Hitza) https://labur.eus/mapc4ijp

👉 Meliton Manzanas torturatzailearen biktimei justizia eta egia zor zaielako, mozioa bozkatuko da gaur Irunen (Antxeta Irratia) https://labur.eus/2shv6kve

🎬 Loiuko Lego-bideoa 'The Brick Observer'-ek egin du Kimi AA erabiliz (Sustatu) https://labur.eus/p8lzjhou

🎭 Donazaharren 'Kontrapas' ikusgarria muntatzen ari da 150 herritarrekin (Irulegiko irratia) https://labur.eus/qx4xc3ui

🖨 Goizean argi: Jeltzaleak garondoan xuxurlaka

Egun on lagunak,

🇮🇱 Palestinako genozidioa ez da inolaz ere gelditu, Israel Katz Defentsa ministroak garbiketa etnikorako plana aldarrikatu du.

Gazako zerrendaren %70 hartzeko agindu dio Netanyahuk bere ejertzitoari https://labur.eus/qoejrux3

⛔Eskuin muturreko ‘desokupazio’ enpresa bati aurre egin diote Irunen https://labur.eus/lez4sfmc

✍🏻Amaia Alvarez-Uria eta Cira Crespo: “Garai bateko plazandreen arteko hariak eta errepikatzen diren patroiak identifikatzeko balioko dute jardunaldiek” https://labur.eus/fpsdwvr9

📢URSSA eta EGA fabriketako miaketa arrazista salatzeko elkarretaratzea egin dute Gasteizen https://labur.eus/rftqjfax (Hala Bedi)

𓄿 Amasamendiko zentral eolikoak hegazti babestuengan eragin “oso nabarmena” izango lukeenez, udalak enpresarekin harremanak eten ditu https://labur.eus/ankrbfxu

Ondo izan

Kaixo lagunak

Parisek baxoari euskararako atea ireki ostean, Seaskak ebatsi ikasleen ongizatea “babestua” izango dela.

Seaskak bertan behera utzi ditu mobilizazioak, Baxoan euskaraz erantzuteagatik ikasleak “kaltetuko” ez dituztelakoan https://labur.eus/jaz8ohif

🔴 Nafarroako Gobernuak ohartarazi du Aranoko eolikoen proiektuak Pirinioetako mendebaldeko migrazio-bidea arriskuan jarriko lukeela https://labur.eus/95ouxqws

👉 PSNk oztopatuta, Nafarroako Legebiltzarrak ez dio eskatuko Espainiako Gobernuari 78ko sanferminetako hilketen ardura bereganatzea https://labur.eus/ud7iynji

🟣 Maria Garro plaza izendatuko dute Inkisizioak sorgin-epaiketarako Hondarribian erabili zuen eremua https://labur.eus/hfrdxfx9 (Antxeta irratia)

Ondo izan!

Gaurko egunez 1969an, Herbehereen kolonia Curaçaon langile altxamendu handia piztu zen eta gobernua erori zen.

Shell enpresako langileen artean hasi zen dena, soldata baxuak eta beltzen aurkako diskriminazioa salatzeko grebarekin. Gobernuaren egoitza izandako Fort Amsterdamera manifestazioa istilu bihurtu zen berehala. Hainbat eraikin ofiziali eta dendari su eman zieten eta Poliziak tiroka gutxienez bi lagun hil zituen.

Holandako marineek kaleak okupatu zituzten eta astebetez luzatu ziren protesten ondoren baretu zen giroa, gobernuak dimisioa eman zuenean. Soldatak igotzea lortu zuten, beltzen ordezkaritza politikoa hazi zen legebiltzarrean eta bertako papiamentu hizkuntzari maila ofiziala eman zioten. Trinta di Mei mugimenduak Curaçaoren historia sozial eta politikoa markatu zuen.

Gehiago:

1977. Francisco Javier Nuñez matematika irakaslea hil zen Espainiako Poliziaren torturen ondorioz https://labur.eus/onhbc5xe

1985: Donostiako Aitor Ikastola metrailatu zuen eskuin muturrak https://labur.eus/lufvunru

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Ostegunak https://labur.eus/7da1sg3z

✍️ Naroa Elortzaren ekonomiaren zutabea: Batzarren zentzua https://labur.eus/iq8qjmm7

✍️ Ane Ablanedo, irakaslea (🎨 Dom Campistron, goiko ilustrazioa): Ez gara estaturik gabeko nazioa https://labur.eus/dz3wrvfh

✍️ Iker Iraola, soziologoa eta EHUko irakaslea: Bi komunitate? https://labur.eus/xdtvnc9s

✍️ Jose Ignazio Ansorena, txistularia: Korrika eta juramentua https://labur.eus/seujsopt

✍️ Uxue Apaolaza, euskara irakaslea: Zaborra https://labur.eus/ydz5td3j

✍️ Itziar Moreno: Tortura: atzo, gaur eta... zer egin bihar gerta ez dadin? https://labur.eus/eej4k3qo

Asteburu eta irakurketa on! 😘

Gaurko egunez duela 40 urte, 1986an, ETB2 katea emititzen hasi zen.

Euskal Telebistaren gaztelaniazko katea abiatu zuten horrela; ez baina polemikatik salbu, ETBren sorreraren helburu eta printzipioetako bat zen euskararen sustapena urratzen baitzuen, besteak beste. Era berean, egoera alegal batean aireratu zen, Euskal Irrati Telebista Herri-Erakundea sortzeko legeak ez baitzuen kate berri baten sorrera aurreikusten. Administrazio Kontseiluak adierazi zuenez, harekin hitz egin gabe hartutako erabakia izan zen, gainera. Arlo politikoan eztabaida sutsuak eragin zituen.

Gehiago:

1937: Ertzaintzak eta Eusko Itsas Gudarosteak Espainiako bi ontzi konfiskatu zituzten https://labur.eus/v6p4gjfv

1985: Kortatu eta Barricada taldeek kontzertua eman zuten Donostiako Martuteneko espetxean https://labur.eus/svl8ajyy

2000: 'Gran Hermano' telebista saioan sartu zen euskal presoen aldeko ekintzaile bat https://labur.eus/nw0npy8v

📨 🇨🇴ERREPORTAJEA | Hauteskunde ostean odol jarioa areagotuko ote den beldurrez Kolonbian

Gaur, maiatzak 31, hauteskunde presidentzialak egingo dira Kolonbian. Kelly eta Andrés kolonbiarrak Eusko Legebiltzarrean izan berri dira, legebiltzarkideak bortizkeria-egoeraren larritasunaz ohartarazteko. Plataforma Popular Tejiendo Luchas eta Congreso de los Pueblos erakundeetako aktibistak dira. Hauteskundeak ultraeskuinak irabaziz gero, paramilitarren oldarraldi handia etorriko dela uste dute, ARGIAri azaldu diotenez.

➡️ Irakurri hemen: https://www.argia.eus/albistea/kolonbian-odola-areago-isuriko-den-beldur

🎵 Aurten kaleratu du Mateo Zikuta gasteiztarrak lehen lan luzea, Ketura Operazioa. Zazpi urte igaro dira azken maketa atera zuenetik, eta abesti eta zuzeneko ugari ere egin ditu ordutik.

Zigoitian (Araba) dagoen paraje batek ematen dio diskoari izena, Gerra Zibilean han izandako fronteagatik, eta ondo adierazten ditu diskoaren izaera eta asmoa: proposamen bat bataila kulturalean. El Garto (Gasteiz, 1999) izan du lagun baseak egiten.

🗣 “Jendeak ez du benetan defendatzen bere proposamen artistikoa”
https://labur.eus/gf5rtrfb

✍️ Larraitz Fagundez
📸 Dos Por Dos

PDF | Hemen aldizkaria osorik maketatuta

LARRUN 318 | Euskal Herriko parke natural zabalena zulatzen duen azpiegitura militarrari buruzko erreportajea, Urko Apaolazaren eskutik.

Bardeako tiro eremua: lurraren garrasia gerraren aurka

Azaleko ilustrazioa: Iñaki Landa

Kaixo lagunak!

Maria Jesus Berrotaran. Artzu baserritik mundura.

“Alardea publikoa izan zen Borja Jauregi alkateak saldu zuen arte”

Hondarribiko lehen emakume udaltzaina izan zen. Emakumeak alardean ateratzearen aldekoa hasieratik, gorriak pasatu zituen horregatik.

Udaltzain hasi berritan alkateak eskuarekin agur militarra egiteko eskatu eta behin bakarrik egin zion: "Errespetuz hitz egingo dizut, baina ez dizut gehiago horrelako agurrik egingo".

https://www.argia.eus/argia-astekaria/2965/maria-jesus-berrotaran-artzu-baserritik-mundura

✍️ Onintza Enbeita

Ondo jarraitu!

Gaurko egunez, 2002an Spiderman desobediente bat Bilboko gobernu militarraren garitara igo zen.

Kontzientzia Eragozpenaren aldeko Mugimenduak antolatutako ekintza irudimentsua izan zen. Bi kide ate nagusian kateatu ziren bitartean, hesia irekitzea lortu eta barruko garita batera igo ziren beste bost kide. Zortzigarrena, iskanbilarekin militarrak despistatuta zeudela baliatuz, Spidermanez jantzia kanpoko garitara igo zen, kalean zebilen jendearen pozgarri eta soldaduen umiliaziorako. Armadaren behin betiko abolizioa eskatu zuten eta soldaduskarekin batera desagertu ez ziren gastu militarra eta militarizazio soziala salatu zituzten horrela.

Gehiago:

1513: Zangozan herri matxinada piztu zen Gaztelako inbasoreen aurka, soldadu batzuek herritar bat jipoitu ostean https://labur.eus/dkhjqmcz

1926, duela 100 urte: Forrest River-eko sarraskian, Australian, 300 aborigen baino gehiago hil zituen poliziak https://labur.eus/ldumuapa

1930: Lehen Olerti Eguna antolatu zuten Errenterian https://labur.eus/99uiqkqm

🎧Nola goxatu instituturako saltoa?

Lehen Hezkuntzatik Bigarrenera igarotzeak ikasleengan sortzen dituen mamu eta kezkez aritu da Mikel Garcia Idiakez, eta trantsizio hori leuntzeko Irunen martxan duten Zubiak eraikiz plana ezagutu dugu, irakasleen euren ahotik.

Osorik entzuteko: https://labur.eus/wony4tqd

Entzun Etxerako Lanak podcastaren atal guztiak ARGIAren hezkuntza kanalean: https://www.argia.eus/hezkuntza