👋🏽Eguerdion. lagunok:

❗️⚖️ Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak Espainiako amnistia legea babestu du: https://labur.eus/ilm7ofwj

🔸Eutanasia legeztatu du Frantziako Legebiltzarrak: https://labur.eus/8qxfvuwn

Eta klima beroaldiari loturiko bi albiste ere:

💧 Babestutako eremua izanik ere, Urederran bainatzen jarraitzen du jendeak: https://labur.eus/m6vonjnt

🌎 Aire girotuak berotu du klima larrialdiaren eztabaida: https://labur.eus/nhkiq3u9

Arratsalde on, jarraian argitaratu berri ditugun zenbait albiste:

🟣 Greba feminista orokorragatik auzipetutakoei babesa helarazi eta borrokan jarraituko dutela aldarrikatu dute https://labur.eus/stqde8jj

🇮🇱✖️Elkarretaratzea deitu dute biharko Donostian, Israelek Global Dance Open finaletan parte hartzearen aurka https://labur.eus/ektbod4e

⚰️ Irache Tanatorioko langileen “hileta-martxa” lan baldintzak hobetzeko https://labur.eus/tqieebid

IRITZIA | Miguel Angel Blanco, Jon Sistiaga eta maskarak. Miren Arantzazu Aranzabalen eskutik https://labur.eus/8yvhrcxz

Ongi segi, lagunok.

🎧 Kaixo lagunok! Beranduegitarrok ere oporretara goaz eta hauxe duzue opor aurreko azken saioa: kotxeak, futbola, ertzainak... gustatzen zaizkigun gaiak beste behin.

Beranduegi 6x20: Zipaioak ere arbitroak zarete

Uda ona pasa!

1.000 egun bete ditu Gazaren aurkako sarraskiaren azken kapituluak. Duela ia urtebete su-etena sinatu zutenean erori zen hedabide handienen lerroburuetatik, nahiz eta genozidioak jarraitzen duen. Hala diote gaia gertutik ikertzen duten adituek. Forensic Architecture erakundea da horietako bat. Londresen bizi den israeldar bat buru duen taldea, Hegoafrikak Israelen aurka Nazioarteko Justizia Epaitegian jarritako salaketaren parte da. Beren armak: arkitektura, kartografia eta lekukotza dokumentatuak. Prisma horretatik begiratuta, argi ikusten da estatu sionistaren helburua beti garbiketa etnikoa izan dela. Eta berdin jarraitzeko asmoa dute. ⤵️

Genozidioaren aurka, arkitektura

✍️ Lander Arbelaitz

Gaurko egunez 1944an...

Galtzaileen desfilea egin zuten milaka gerra-preso nazik Moskun. Sobietar Indar Armatuek eta partisanoek Bielorrusian eginiko Bagration Operazioaren arrakasta ospatu zuten horrela. Ofentsiba harekin nazien Zentroko Armada suntsitzea eta lurraldearen zati handi bat berreskuratzea lortu zuten. Minsken preso hartutako soldaduen artean 57.000 hautatu zituzten Moskun desfilatzeko. Presoen atzetik kale-garbigailuak jarri zituzten, nazien zikinkeriaren garbiketa irudikatzeko.

Gehiago:

1795: Frantziako armadak Gasteiz hartu zuen Konbentzio Gerran https://labur.eus/cj5f1fom

1932: Altonako Igande Odoltsua Hanburgon, naziek beren alderdiaren legeztatzea ospatu zutenean https://labur.eus/ogwubot6

1967: Argiketari batek bizia salbatu zion elektrokutatu zen lankideari eta Biziaren Musua argazkiak jaso zuen unea https://labur.eus/zr1d6ms7

Ostiral on lagunok, jarraian argitaratu ditugun zenbait berri:

⚠️ Debekaturiko bi pestizida berriz legalizatzeko bidea adostu dute Frantziako parlamentariek https://labur.eus/mdfsqhrj

🔫 Poliziaren jazarpena Barakaldoko txosnagunean, 'Polizia hiltzailea' dioten pegatina batzuengatik (Gedar) https://labur.eus/888emnsl

↗️↙️ Sarek eta Etxerat-ek hondartzetako mobilizazioa egingo dute, "bakearen eta elkarbizitzaren alde" (Irutxuloko Hitza) https://labur.eus/ktio1ezc

Eta borobiltzeko, oporren aurreko azken Goizean argi-k dakarren analisia, Espainiako Amnistia Legeaz, "estatu kolpe" kontzeptuaz eta hizkuntzaren borrokaz.

🖨 Estatu kolpe
https://labur.eus/ruvm29k6

Egun ona izan, lagunok.

Eguerdi on, ARGIAzaleok!

❗️Gasteizko Udalak 1.500 euroko isuna jarri die 1.500 euroko gutxieneko soldatagatiko greba antolatu zuten sindikatuei https://labur.eus/fnvldrrg

🔴 Baionako jaietako lehen gauean gutxienez zazpi sexu eraso izan dira, Itaiak jakinarazi duenez https://labur.eus/zudoc7

💊 Botika etxean eskura egitasmoa jarri dute martxan Arabako landa eremuan, biztanleen arreta hobetzeko asmoz https://labur.eus/yg0zb5dz

Eta nazioartetik bi albiste:

🇨🇺 Flotilla solidarioa Kubara heldu da, zazpi tona laguntza humanitariorekin https://labur.eus/not1opg7

🇮🇹 Florentzian Salviamo Firenze plataforma sortu dute bizilagunek, turismo masiboak eragiten dizkien kalteei aurre egiteko https://labur.eus/x1vij8et

Gaurko egunez duela 25 urte, 2001ean...

Zuzen Ekintza Taldea aurkeztu zuten, desobedientzia zibila praktikatuko zuen ekintzaile taldea. Udako Euskal Unibertsitatean izan zen lehen agerraldi publikoa. Presoekin Elkartasun Taldea zen aurrekaria, eta sei hilabete lehenago, 2000ko Gabonetan Presoekin Elkartasun taldeak Villepinten egindako presoen aldeko ekintzaren ostean abiatutako hausnarketa prozesuaren emaitza zen. Ekintza zuzena eta desobedientzia zibilaren bidetik, euskal presoen, autodeterminazio eskubidearen zein euskararen aldeko ekimenak egitea zuten helburu, eta buzo zuriaren ordez buzo berdea eta txapela beltza erabili zituzten jantzi gisa.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan https://labur.eus/toaaghxp

1946, duela 80 urte: Joseba Elosegik, lagun batzuekin batera, ikurriña jarri zuen Donostiako Artzai Onaren katedralaren puntan https://labur.eus/dsathzu7

1961, duela 65 urte: Maria Mercedes Antxeta venezuelarra atxilotu zuten frankistek Donostian, Meliton Manzanasek torturatuko zuen https://labur.eus/koiszwpu

1961, duela 65 urte: ETA bere lehen ekintza handia egiten saiatu zen: soldadu frankista ohiak garraiatzen zituen tren bat bidetik ateratzea https://labur.eus/zvtgfgsd

1981, duela 45 urte: Istilu handiak izan ziren Dublinen, Britainiako enbaxadaren aurrean, gose grebalarien aldeko manifestazio batean https://labur.eus/82etu3yb

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Non hitz egin dezakegu?

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Sinonimo

✍️ Ula Iruretagoienaren ‘Lurraldea eta arkitektura’ zutabea: Etxearen planoa

✍️ Katixa Dolhare, literatur zalea (🎨 Dom Campistron): Gorakada ihardukigarria

✍️ Asier Blas, EHUko irakaslea: Washingtonen uzta: Iranen galdu, Latinoamerikan irabazi

✍️ Karmele Gisasola, herri kirolaria: Zein erraza batzuentzat, zein zaila besteentzat

✍️ Castillo Suárez, idazlea: Singlea

✍️ Laura Penagos, antzezlea eta sortzailea: Ez gara VIP

Asteburu eta irakurketa on! 😘

🗣 ELKARRIZKETA | Ilya Topper

22 urterekin hasi zen kazetari Ilya Topper; ordutik, Ekialde Hurbila bihurtu da haren lanaren ardatz. Istanbulen (Turkia) bizi da 2011z geroztik, EFE Agentziaren berriemaile.

“Askotan, Ekialde Hurbilean tsunamia dirudiena apar hutsean geratzen da”

Gaurko egunez duela 90 urte, 1936an...

Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek. Bezperako estatu kolpe frankista Bartzelonan geldiaraztea lortu ostean, hiriko langile mugimenduak Reina Amalia kaleko emakumeen kartzelako presoak askatu zituen, espetxeko baldintza kaskarrak salatzearekin batera. “Tortura etxe hau herriak itxi zuen 1936an” zioen pankarta bat paratu zuten leihoetako batean, bandera anarkistarekin. Hilabetera hasi zituen udalak eraikinaren eraispen lanak, Mujeres Libres talde anarkistak bultzatuta.

Gehiago:

1921, duela 105 urte: Arditi di Popolo milizia antifaxista italiarrak bere lehen ekintza ofiziala burutu zuen Piombinon https://labur.eus/2tndxvqj

1522: Amaiurko gazteluaren setioa amaitu zen nafarren porrotarekin https://labur.eus/py7lmrfz

1923: Pancho Villa hil zuten segada batean Mexikon https://labur.eus/wj9bzdev

Shibaria: samuraien immobilizazio teknikan inspiratutako arte erotikoa.

Mendebaldeko arte bisualetako eszena garaikidean errotu da, baita konexioa eta konfiantza lantzeko talde-dinamiketan ere. Tartean, Euskal Herrian. Hiru maisu-maistrak errotu dute shibaria, betiere ikuspegi inklusibo, feminista eta kuirretik. Sara Sugea Rubber, Laura Tiraka eta Arkaitz Pingu Ropes.

Shibari: sokatik tiraka, genero-rolak hankaz gora

✍️ June Fernandez

Unai Pascual. Zientzialariaren konpromisoa

Berotzar bolada baino lehen hitz eginak ginen honetaz eta hartaz jarduteko eta, besteak beste, klima aldaketaz, energia berriztagarriez, enpresa handien makroproiektuez, gizartearen jarreraz… Elkarrizketa egiteko garaia heldu zeneko, berriz, bero lamatan ginen.

“Bero, esan duzu? Ikusiko duzu zer izango den hemendik hamar urtera!”

✍️ Miel. A. Ellustondo
📸 Zaldi Ero

Gaurko egunez duela 90 urte, 1936an...

Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan. Altsasu, eta Burunda eskualdea oro har, ezkerrekoa eta errepublikazalea zen gerra aurretik; horren erakusgarri UGT eta CNT sindikatuek bertan zuten presentzia, eta 1934ko Asturiaseko Iraultzaren preso eta errepresaliatuen alde ekintza ugari egin zituzten. Frankistek herria hartu ostean errepresio gogorra ezarri zuten bertako bizilagun ezkertiarren aurka.

Gehiago:

2001, duela 25 urte: Carlo Giuliani ekintzailea hil zuen Poliziak Genovan, G8aren aurkako manifestazio batean https://labur.eus/kq9r4fvc

1925: Frantz Fanon jaio zen Martinica kolonian, munduko zapalduen aldeko intelektuala https://labur.eus/93xsdsu2

1944: Hitler hiltzen saiatu zen ofizial alemaniar bat https://labur.eus/cm0kodzd

1969: Ilargira iritsi zen AEBen Apollo 11 espazio-ontzia https://labur.eus/ipxzaosk