Gaurko egunez duela 50 urte, 1976an...

Eduardo Moreno azken aldiz ikusi zuten, Pertur gisa ezaguna. ETA pm-ko buru politikoa zen, eta bi kiderekin autoan zihoan. Gertatu zitzaionaren inguruan eztabaida gogorrak izan dira, bere garaian ETA pm-ko zuzendaritzaren eta Komando Berezien artean zegoen desadostasun giroak bide eman zuen zabaltzeko haiek garbitutako arerio bat izan zela. Hala ere, hipotesirik indartsuena estatu terrorismoak bahitu eta desagerrarazi zuela da.

Ez da gorpua sekula agertu. 2017an ikerketa abiatu zuten EHUk eta Gogorak, baina ezin izan zuten ondoriorik atera.

Pertur-en bahiketa, dena den, ez zen ezerezetik etorri. Aurretik giroa berotuta zegoen bere aurka. Artikulu honetan informazio gehiago, sakondu nahi izanez gero.

Gehiago:

1846, duela 180 urte: Henry David Thoureauk uko egin zion kapitazio zerga ordaintzeari, 'Desobedientzia zibila' izeneko idatzian https://labur.eus/xsm2qbbw

Egun on lagunak,

̸/̸̅̅ ̆̅ ̅̅ ̅̅ Herritarren kezka piztu du lege batek, Frantziako Poliziari "hiltzeko baimena" bideratuko diolakoan.

732.000 sinadurari entzungor eginda, Frantziako Legebiltzarrak ez du ezbaian jarriko polizien armen erabilerari buruzko legea https://labur.eus/w5iujicu

❗️ Italiako Poliziak immobilizatutako gizon bat erail du Bolonian https://labur.eus/keevujsw (Gedar)

👄 Guaixeko kide Eneida Carreño: “Sakanan gertatzen dena euskaratik eta euskaraz kontatzen jarraitu nahi dugu” https://labur.eus/xnr7vyhx (Euskalerria Irratia)

🎸 Eta amaitzeko bideo bat: Niko Etxart eta EHZ, transmisioa urtez urte https://labur.eus/97xtus4c (Kanaldude)

Ondo izan!

Eguerdi on, lagunok. Goizean zehar argitaratu ditugun artikuluetako batzuk dituzue hemen:

💧Uraren kudeaketa izanen du ardatz aurtengo Lurramak https://labur.eus/ysmdtrkn

📌 5.000 euroko zigorra ezarri diote Lizarrako EH Bilduko zinegotziari 2023ko txupinazoan ikurrina ateratzeagatik https://labur.eus/frdh24jx

🗣 Confebask negoziazioak euskaraz egitearen alde agertu da, baina “inposiziorik gabe” https://labur.eus/lxulse16

⚠️ Baionako Fiskaltzak behin-behineko espetxealdia eskatu du 3 eta 4 urteko umeei sexu erasoak egitea egotzita atxilotutako begiraleentzat https://labur.eus/6fs6nksl

⚽️ Murala margotzea, “futbola”; hura ezabatzea, “politika” https://labur.eus/jy8f2myk

Gero arte!

Arratsalde on, ARGIAzale!

❗️Berangoko ongietorriagatik auzipetutako hamaseiak absolbitu dituzte https://labur.eus/js4qgglz

🏨 Bilboko etxebizitza turistikoetara doan bidaiariak 6,5 euroko zerga ordainduko du eguneko https://labur.eus/srwnrkye

‼️ CADE talde ekologistak salatu du Ipar Euskal Herriko oihanak deforestatu nahi dituen proiektua "interes nazional handiko" gisa ezarri nahi duela Frantziako Gobernuak https://labur.eus/fng5pt7d

Ondo segi!

Errusiak eta Kanadak, munduko bi estatu zabalenek, ezaugarri zonbait partekatzen dituzte: ozeano batetik bertzerainoko hedadura, oihan azalera erraldoia, gari esportazio garrantzitsuak, baita erregai fosilen ustiapena ere.

Klima aldaketak gogor kolpatzen ditu bi estatuen oihanak, soroak eta permafrosta, baina erregai fosilak ustiatzeari uztetik oso urrun dira oraindik, bakoitza bere nazio-ikuspegiak mugaturik.

✍️ Nicolas Goñiren erreportajea:

Errusia eta Kanada: lurpean karbono fosila, lur gainean klima desoreka

Gaurko egunez duela 25 urte, 2001ean...

Olaia Kastresana etakidea hil zen Alacanten, lehergailua esku artean zartatu zitzaionean. Kide batekin zegoen Torrevieja hiriko apartamentu batean leherketaren unean. 22 urte zituen eta donostiarra zen. Ezker Abertzaleak mobilizazioak deitu zituen bere omenez, Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailak debekatu egin zituen eta istiluak izan ziren leku ugaritan. Haren hiletan egindako adierazpenengatik Arnaldo Otegi Batasunako burua epaitu zuten.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz https://labur.eus/eey5dlnx

1512: Iruñeak armada gaztelarraren aurrean kapitulatu zuen https://labur.eus/tt47cmh7

1783: Simón Bolívar jaio zen Caracasen https://labur.eus/8xlstks0

1794: Napoleonen tropak Baztanen bataila irabazi eta Hego Euskal Herrira sartu ziren, Konbentzio Gerran https://labur.eus/nlkggrio

Egun on!

❌ Subflubiala ez! plataformako kideei 7.000 euroko isunak heldu zaizkie Bizkaiko Foru Aldundiko egoitzan egindako bi protestarengatik. Salaketekin, diputazioak plataforma isilarazteko helburua duela esan diote ARGIAri https://labur.eus/b7n1mxlx

❗️Amazoniako kultura eta ezagutza murriztuko du klima-aldaketak https://labur.eus/8c0nquor (Elhuyar zientzia)

🌰 BasaBIOtza proiektua, gaztainondoak eta hurritzak berreskuratzea ardatz https://labur.eus/nmlt5hzl (Euskalerria irratia)

Gero arte!

Eguerdi on, ARGIAzaleok!

🔴 Miarritzen dago albistea: baldintzapean aske utzi dituzte 3 eta 4 urteko haurrei ustez sexu erasoak egiteagatik atxilotutako begiraleak https://labur.eus/ebkpxdct

❗️ Hego Uribeko Itaiak salatu du Telegrameko talde batetik Arrigorriagako eta inguruko nesken irudi sexualizatuak zabaldu dituztela https://labur.eus/jqa93hhl

⚖️ Alonsotegin udalak arnasa hartu du: Diputazioak eskatzen dizkion milioiak kautelaz eten ditu epaileak https://labur.eus/focoyge9

Eta buletina amaitzeko, gomendio batzuk:

✍️ Donostiako Musika Hamabostaldia da aurki, eta egitarauaren errepasoa egin du Montserrat Auzmendi ARGIAko musika klasikoko kritikariak https://labur.eus/hlu7mvez

Gero arte!

Arratsalde on!

🚨 Musikenek arpa irakaslea irakaskuntzatik kendu du, hainbat gehiegikeria salaketa jaso eta gero https://labur.eus/0ukcj1s3

❗️Espainiako futbol selekzioak Munduko Kopa irabazi ostean %120,8 igo ziren 016ra egindako deiak https://labur.eus/rnzfsxnb

🏥 Osakidetzak egitasmo berria aurkeztu du bentzodiazepinen kontsumoa gutxitzeko https://labur.eus/wkt9hn9j

Gero arte!

Gaurko egunez 1992an...

Bartzelonako Joko Olinpikoak inauguratu zituzten. Kirol ikuskizunetatik at, hiria guztiz eraldatu zuen ekitaldia izan zen, industriagune izatetik zerbitzu-hiria izatera pasatzeko hirigintza proiektuak abiatu baitziren. Hurrengo hamarkadetako hiri turistifikatuaren ereduaren oinarriak orduan jarri zituzten. Ikusgarritasun gutxirekin bazen ere, No '92 kanpaina abiatu zuten Bartzelona Olinpikoaren Aurkako Batzordean bildutako bizilagun- eta gizarte-mugimenduek, eta higiezinen espekulazioa eta hiriaren hipotekatzea salatu zuten. Era berean, mugimendu independentistak ere gertaera baliatu zuen bere aldarrikapenak plazaratzeko. Testuinguru hartan, Baltasar Garzón epaileak 45 ekintzaile independentista atxilotzeko agindu zuen, Terra Lliure taldeko kide izatea egotzita eta gutxienez hamazazpik tortura basatiak salatu zituzten.

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

🖌 Goian Adur Larrearen zinta ⤴️

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Garagardo hotza

✍️ Imanol Epelderen ‘Berriketa gutxi’ zutabea: Sinonimo

✍️ Naroa Elortzaren ekonomiaren zutabea: Konplexua, halabeharrez

✍️ Malores Etxeberria (🎨 Maider Leturiaga): Titulu asko eta hiztun gutxi

✍️ Jesús Rodríguez, Directako kazetaria: Biziraupen klimatikoa: mundu guztia Euskal Herrirantz

✍️ Zigor Etxeburua, euskaltzalea: Ez hutsik egin

✍️ Leire Narbaiza, irakaslea: Kortesia eta kolpeak

✍️ Kimetz Arana, baratzezaina: Ura zaindu dezagun

Asteburu eta irakurketa on! 😘

Gaurko egunez duela 40 urte, 1986an...

Espainiako Poliziak gogor kargatu zuen errefuxiatu politikoen aldeko ibilaldi nazionalaren amaieran, Donostian. Araba, Bizkaia, Lapurdi eta Nafarroatik abiatutako lau zutabeak Gipuzkoako hiriburura iritsita manifestazio nazionala zegoen deituta. Poliziak, ordea, hiria hartu zuen eta zauritu ugari eragin zituen manifestarien aurka kolpeka eta gas negar-eragileak jaurtitzen aritu ostean.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian https://labur.eus/lesfpd3g

1956, duela 70 urte: Egiptoko presidente Nasserrek Suezko Kanala nazionalizatu zuen, frantziar eta britainiarren kontrolpean egon zena https://labur.eus/ph3ubk52

1522: Johan Arberoakoa exekutatu zuten Iruñean espainiarrek, Donibane Garaziko gazteluaren alkaide edo burua https://labur.eus/dacost2s

1583: Isabel Lobiano jaio zen Ermuan, inposatutako ezkontza bati aurre egiteagatik ezaguna https://labur.eus/ocbkgn63

Itsaso Zubiriak Goiatz Izarekin eta Haize Oihartzabalekin hitz egin du. Udaldian praktikak egiten ari dira ARGIAn eta gustura dabiltzala adierazi dute.

Kazetari ona edo euskalduna
https://labur.eus/lcnzaon3

2054an gaude. Kapitalismoari lotutako zapalkuntza gehienak gainditu dira: jendeak lan gutxiago egiten du, klima aldaketa geldotu da... Baina gazteak ez daude konforme, eta Sorbatza osatu dute, artearen bidez mundu libreagoa eta justuagoa eraiki guran.

Markel Sanchezen (Durango, Bizkaia, 1991) lehenengo nobelaren abiapuntuak dira horiek: Sorbatza (Elkar, 2026).

“Ematen du etorkizuna irudikatzeko dugun modu bakarra katastrofikoa dela”

✍️ Leire Vargas
📸 Laida Zapre