Eguerdi on, lagunok!

🍽 Duela bi ordu biltzekoak ziren Kaleko Afari Solidarioen taldea eta Donostiako Udala. Atzoko mobilizazio jendetsuaren indarrarekin bertaratu dira bilerara
https://labur.eus/dqlaatfx

Bien bitartean:

✋ Udazkenerako grebak eta mobilizazioak iragarri dituzte Osakidetzako langile guztien baldintzak hobetzea exijitzeko
https://labur.eus/b31umhyl

💧Ur kontsumoa murriztu dute Ipar Euskal Herri osoan eta Bizkaiko bi eskualdetan
https://labur.eus/6s7vkonl

👥 Munduko Futbol Txapelketaren finaleko liskarren harira Ertzaintza 50 pertsona baino gehiago ikertzen ari da
https://labur.eus/vjueoisc

Eta ikusi duzu abuztuko eklipseaz Jaurlaritzak AA-rekin egin duen webgunea? Mapa desastrea, Sustatuk ekarria.
https://labur.eus/erf7esih

🔴 Donostiako Udalak ez dio debekua kenduko Kaleko Afari Solidarioak ekimenari, eta “abuzturako” iragarri du “alternatiba”
https://labur.eus/j9zutvb7

🦠 Alarma gorria piztua du Munduko Osasun Erakundeak, "biziki larria eta kudeatzeko zaila" den ebolaren izurrite berriari aurre egin nahian dabiltzalako Afrika erdialdean. Mongbwalu (Kongoko Errepublika) hiritik abiatu da gaitza. Urre, koltan eta kobaltoz aberatsa izanik, meatzaritzak erabat berenganaturiko eremua da. Zein da lotura meatzaritzaren eta izurriteen artean? Erantzuna ondoko erreportajean duzue ⤵️

Poltsikoko smartphonean daukagu ebola izurritearen erroetariko bat

✍🏽 Jenofa Berhokoirigoin

Gaurko egunez 1979an...

Nuklearren aurkako pankarta bat jartzen ari zen herritar bati tiro egin zion Usurbilen Guardia Zibilak. Lemoizko zentral nuklearraren aurka antolatutako martxa herritik igarotzen ari zela, Patxi Añorga pankarta jartzera joan zen. Orduan, kalez jantzitako bi guardia zibilek atzetik jarraitu, tiro egin eta zauritu egin zuten. Martxa hura uztailaren 28an hasi zen, Baionatik abiatutako David Alvarez zutabea eta Tuteratik abiatutako Gladys del Estal zutabearekin. Mungian bi zutabeak elkartuta Lemoizerako bidea egin zuten eta bertan 30.000 lagunek egin zuten bat.

Gehiago:

1556, duela 470 urte: Ignazio Loiolakoa hil zen, Nafarroako konkistan Gaztelaren zerbitzura aritu zen santua https://labur.eus/daisdccu

1876, duela 150 urte: Espainiako agintariek jazarriko zuten "Irurac bat" ikurra sortu zuten https://labur.eus/6rkt3zam

1941, duela 85 urte: Agirre lehendakariak Europatik ihes egitea lortu zuen https://labur.eus/hzcdzloa

Torturaren ikuspegitik, 1936ko Gerran eta frankismoan bortxatu (eta zenbaitzuk erail) zituzten emakumeen berri gordinki ematen du erreportaje honek.

Rapatuak eta torturatuak: Espainako Estatuaren sexu indarkeria politikoa

✍️ June Fernandezek idatzia, La Sinsorgan argitaratua, eta lizentzia libreei esker ARGIAra ekarria.

🎼 Astelehenean hasi zen Biarritzeko Piano Jaialdiaren 17. edizioa, Katia eta Marielle Labèque piano-jole baionarren emanaldiarekin. "Modelo bat dira edozein emakumerentzat".

Kritika | Labèque liluragarriak

✍️ Montserrat Auzmendi del Solar

Igandean hasiko da Donostiako Musika Hamabostaldia, eta horren berri ere jasoko du gure kolaboratzaileak.

🦕Erraldoi eta buruhandien karta jokoa

👹Eskuratu Euskal Herri osotik etorritako erraldoi eta buruhandien karta-jokoa. Sanferminetakoak, mitologikoak, erraldoi kirolariak, buruhandiak… Zenbat ezagutzen dituzu?Braulia, Toko-Toko, Mari, Tartalo, Pitxitxi, arrantzalea, iñudea, Xalbador, Caravinagre, sorgina, Ojo Biriki…

▶️Erraldoi eta buruhandien karta jokoa

Eskuratu gozamen erraldoirako pentsaturiko kartak ARGIAren Azokan

Gabon lagunok. Elkarrizketa batekin gatoz:

"Delfina Acostak Euskal Herrian pasa zuen maiatzeko azken astea. Nik Durangon entzun nuen lehen aldiz, Oihana Arana eta Maria Oses poetekin elkarrizketan. Orduko hartan, jendaurrean jarduten den guztietan bezala, nondik pentsatzen eta hitz egiten zuen argitu zigun ezer baino lehen: bere ekarpen guztiak trabesti guaraniaren posiziotik egingo zituen, hortik ikusten, sentitzen eta ulertzen baitu mundua. Segidan, gonbidapen bat egin zigun, geu ere hurbil gintezen trabesti-izate horretara".

“Mundu-sistema honek porrot egin du, eta guk, alternatiba gisa, trabesti erara bizitzea proposatzen dugu”

✍ Danele Sarriugarte

Gaurko egunez 1990ean...

Arangurengo alkatea eta Labianoko apaiza atxilotu zituzten, zabortegi baten aurkako protestan. Gongora zabortegiaren eraikuntzaren aurka, herritarrek eraikuntzako langileei igarobidea ixteko Taxoareko errepidea barrikada batekin moztu zutenean atxilotu zituen Guardia Zibilak Jose Antonio Villamayor alkatea eta Jesus Ekiza apaiza. Urtebete lehenago abiatutako proiektua zen Gongorako zabortegiarena, eta Aranguren haraneko zortzi herrietako orduko 1.200 bizilagunak mobilizatu ziren haren kontra.

Gehiago:

2001, duela 25 urte: Manifestazio handia Iruñean Gazteluko plazan aparkalekua egitearen aurka https://labur.eus/zk1yjjjw

2016, duela 10 urte: Pailazo maltzurrez mozorrotutako jendeak AEB mailako masa histeria eragin zuen https://labur.eus/frx4agsw

1794: Donostiako alkate Mitxelena hiria inguratzen ari ziren tropa frantziarrekin errendizioa negoziatzen hasi zen https://labur.eus/uytflwsu

Egun on, lagunok! Aste honetako iritzi bilduma duzu jarraian.

🖌 Adur Larrearen zinta duzu goian.

✍️ Ahoztar Zelaieta, ‘JoBuBiak’ eta ‘euskayetanoak’, katea ez da eten

✍️ Arkaitz Zarraga, Ez, ez, ez, azterketarik ez

✍️ Baleren Bakaikoa, Nekazaritzaren burujabetza auzitan

✍️ Bea Salaberri, Garagardoa eta oilaskoa

✍️ Diana Franco, Bikote birtualen defektua

✍️ Imanol Epelde, Argiak

✍️ Itxaro Borda, Udara

✍️ Ula Iruretagoiena, Aberats

Egun on!

Esaerak hala dio...

🌞 Abuztuko arratsean, hotza sudur ertzean

🌞Abuztuaren erditik aurrera eguna moztu eta euliak zorroztu

🌞Abuztuko euriak patatak usteldu

🌞Senarra hil nahi baduzu, uztail-abuztuan aza emaiozu

🌞Agorrilak ontzen, buruilak biltzen

➡️ Bizi Baratzea kanalera harpidetuta, egunean behin jasoko duzu Jakoba Errekondok proposatutako lan berezi bat: https://t.me/bizibaratzea

Ertz asko ditu sexu lanak; hala nola transfeminismoa, etxebizitzaren aldeko borroka, borroka antiarrazista eta antikolonialista.

Horietaz guztietaz mintzatu dira Pauline Ezkerra argentinarra, puta feminista, sindikalista eta antikapitalista, eta Amets Santos euskal herritarra, sexu langilea eta aktibista.

“Inork ez dauka iruditerian puta borrokalaria”

✍️ Olaia L. Garaialde

Gaurko egunez 1917an...

I. Mundu Gudako erreklutamenduaren aurkako matxinada abiatu zuten AEBetako Oklahoman. Ehunka nekazari eta langilek osatutako mugimenduak autoritateei aurre egin zien eta istiluak sortu zituzten. Mugimendu anitza izan zen, eta arrazakeria oso indartsu zabalduta zegoen garaietan, batu egin ziren zuriak, afroamerikarrak, eta jatorrizko herriak Arto Berdearen Matxinadan (Green Corn Rebellion). Washingtonera protesta martxa prestatzen ari zirela ehunka pertsona atxilotuta, mugimendua zapaldu zuen Guardia Nazionalak.

Gehiago:

1968: ETAk Melitón Manzanas hil zuen Irunen, torturatzaile ezaguna https://labur.eus/uchz32rn

1980: Bolonian lehergailuz 85 pertsona hil zituen eskuin muturrak eta errua ezkerrari bota https://labur.eus/mbo0mfov

1985: Juan Mari Otegi errefuxiatua hil zuen GALek Behe Nafarroan https://labur.eus/dgnj9vig

Zer eskatzen du herriak? Kazetari konprometituak. Zer eskatzen du herriak? Kazetari euskaldunak. Zer eskatzen du herriak? Kazetaritza konprometitua eta euskaraz!

Horretan formatzera etortzen dira, hiru-lau hilabetean behin, gazteak; praktikak egitera. Goiatz Iza eta Haize Oihartzabal dira azken uzta.

Kazetari ona edo euskalduna

✍️ Itsaso Zubiria

Maskak taldeak Ziklikoa izeneko bigarren diskoa atera zuen iragan neguan. Itsasu (Lapurdi) eta Bidarraikoak (Nafarroa Beherea) dira partaideak: Patxi Cazenave (ahotsa), Thomas Saragueta (bateria), Battitt Etchart (teklak) eta Betti Albor (gitarra).

Kontzertuz kontzertu dabiltzala, ARGIAk azken biekin egin ahal izan du elkarrizketa.

“Frustragarria da hamabi kantu konposatzea eta plataformetan soilik hiru kantu ibiltzea”

✍️ Xan Idiart
📸 Sabina Hourcade

Paros uhartea (Egeo itsasoa), K.a. 647ko apirilaren 6a.

Eguzki-eklipsea gertatu zen, eta Arkiloko Paroskoak horri buruzko poema bat idatzi zuen papiro biribilki batean: “Gertakari ezustekorik, sineskaitzik eta harrigarririk ez da izango, Olinpiarren aita Zeusek eguerdiaz gaua eginez geroztik, Eguzki distiratsuaren argia ezkutatuta. Gizakiei izu hezea etorri zitzaien bat-batean…”

Eguzkia itzali eta irudimena piztu

✍️ Nagore Irazustabarrena