Arratsalde on!

🥦 Guraso baten kasua ekarri digu Olaia L. Garaialdek: bere umeari elikadura %100 beganoa emateagatik, gizarte zerbitzuetara jotzearekin mehatxu egin dio https://labur.eus/bvz5g6vs

✊ Zarautzen Euskaltzaleen Gazte Asanblada sortu dute, "euskararen aldeko borrokan lekukoa hartzeko" https://labur.eus/h7hncqty

🎼 Montserrat Auzmendik Donostiako Musika Hamabostalditik bidalitako kritikarekin uzten zaituztegu https://labur.eus/tztpn5j4

GAKOAK 2026 | LIBURU GOMENDIOAK

Uda da, zerbait irakurri nahi duzu, baina ez dakizu zer?

Liburu hauek proposatu dizkizu ARGIAko erredakzioak

GAKOAK 2026 | ERREPORTAJEA

Nafarroako denda ekologikoak 3.500 bazkide-bezero ditu eta mota horretako Euskal Herriko handiena da.

✍️ Xabier Letona Biteri
📸 Josu Santesteban / ARGIA CC BY-SA

Landare: 34 urte elikadura ekologikoa arrakastaz ereiten

Gaurko egunez 2024an...

Carles Puigdemont Poliziaren muturren aurrean desagertu zen Bartzelonan, jendaurrean mintzatu ostean. Zazpi urte Belgikan erbesteratuta zeramatzala, Bartzelonan agerraldia iragarri zuen, PSC-ko Salvador Illaren inbestidura saioaren egun berean. Maiatzeko hauteskunde autonomikoetan hautatua izan zen Puigdemont, eta milaka lagunen aurrean mintzatu ostean, poliziak bera atxilotzea espero zenean, zenbait kideren laguntzaz jendartean desagertu zen eta mossoek antolatutako dispositibo erraldoiarekin ere ez ziren gai izan presidente erbesteratua atzemateko.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Errepublikarrentzat armak lortzeko ezinbestekoa zen muga itxi zuen Frantziako Estatuak https://labur.eus/ewziskvd

1981, duela 45 urte: Gose greban zegoen bederatzigarren IRAko presoa hil zen: Thomas McElwee https://labur.eus/8bkcgv4p

1897: Espainiako presidente Cánovas del Castillo hil zuen Arrasaten Angiolillo anarkistak https://labur.eus/bkkmxnn8

Gaurko egunez 2008an...

Mahmud Darwix idazle eta poeta palestinarra hil zen. 1960 eta 1970eko hamarkadetako palestinarren berpizkunde kultural eta politikoan intelektual garrantzitsua izan zen, Israelek hil zituen beste zenbaitekin batera –Ghassan Kanafani, Kamal Nasser, Mahmoud Hamshari eta Wael Zwaiter, batzuk aipatzearren–. 1948ko Nakbaren osteko belaunaldian, kontzientzia nazionala berpizteko berebiziko garrantzia izan zuen produkzio literarioak, mugimendu politiko berriak eratu eta erresistentzia armatua antolatzen amaitu zuena. Darwix politikoki ere engaiatu zen, Palestinaren Askapenerako Erakundeko kide izan zen eta 1988ko Independentzia Aldarrikapenaren idazketan hartu zuen parte, besteren artean. AEBetan hil zen erbestean eta Ramallahn dago lurperatuta.

Gehiago:

1921, duela 105 urte: Abd el-Krimek Espainiako Armada garaitu zuen Annualgo guduan eta Rifeko Errepublika aldarrikatu zuten https://labur.eus/bfsdf18x

⁉️Jarioka. Asmatu hitz ezkutua… Kontuz hitz debekatuekin

🤭 Ezagutzen al duzu JARIOKA? Uda honetarako ARGIAren jolas dibertigarria duzu hau. Hitz ezkutua asmatzeko, erakutsi zure trebezia komunikatiboa, azkartasuna eta ezagutza.

▶️ Jarioka. Asmatu hitz ezkutua… Kontuz hitz debekatuekin

🤫 Hori bai... kontuz hitz debekatuekin!

Gaurko egunez duela 100 urte, 1926an...

Santa Kruz apaiz gerrillaria hil zen erbestean, Kolonbian. Elduaienen (Gipuzkoa) jaio zen 1842an Manuel Santa Kruz Loidi, eta 1872-1876ko Bigarren Karlistaldian, apaiz kargua utzi eta gerrillari talde baten buru izan zen. Haren ausardia, gerra-taktika azkarrak eta euskaldunen askatasunaren aldeko konpromisoa mirestuak izan ziren. Garaiko Euskal Herrian mitifikatu egin zuten, euskal foruen eta euskal nortasunaren aldeko borrokalari eredutzat hartua izan zen. Buruzagi karlistekin izandako talkengatik Ipar Euskal Herrira gurutzatu behar izan zuen 1873an, eta 1874an Aita Santuaren barkamena eskuratu ondoren, lehenik Jamaikara eta ondoren Kolonbiara joan zen misiolari gisa. Euskal abertzaletasunaren aurrekari gisa ere ikusia izan da.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Camino Oskoz maistra iruindarra hil eta Urbasan amildegian behera jaurti zuten erreketeek https://labur.eus/kilahav7

Egun on, lagunak

3️⃣0️⃣ Aurten hiru hamarkada beteko dira Hondarribian lehen emakumeek alardean parte hartu zutela. Jaizkibel konpainiako kide Izazkun Larruskainekin hitz egin dugu.

“Hasierako emakumeei esker gaude gu hemen; orduko hartan 26 ziren eta orain mila baino gehiago gara” https://labur.eus/oqpandqd

♉️ Zezenketak egiterik ez dutela nahi aldarrikatu dute beste behin Donostian https://labur.eus/mdz3lgyy (Irutxuloko Hitza)

🏨 Airbnb multinazionalaz eta turismoaren negozioaz analisi bat, Gorka Peñagarikanoren eskutik: Hurbileko turismoa, ez industriaren kapritxoa https://labur.eus/zcvr3mc6

Ondo segi!

Kaixo lagunak,

❗️ Urteak pasata ere, esklabotzarekin lotutako auzo-izen batek indarrean darrai Miarritzen.

‘La Negresse’ izenak onartuta jarraitzen duela salatu dute, auzitegiak kentzeko eskatu arren https://labur.eus/tvkqcaba

📋 2028tik landa baxoaren zati bat euskaraz egiteko aukera ofizial egin du Frantziako Gobernuak https://labur.eus/pvrpcvg1 (Euskal Irratiak)

⛔️ Sorladan “legez kanpo” egitekoak diren kobre meatzera joateko mendi martxa debekatu dietela salatu du Lurgorrik https://labur.eus/z9c5cxse

👮 Ertzaintzak hamalau lagun atxilotu ditu Gasteizen, Eibarren eta Arrasaten https://labur.eus/fvawh87z

Ondo segi!

Gaurko egunez 1944an...

Florentziarrak nazien aurka matxinatu ziren, Italian. Naziak hiria zeharkatzen duen Arno ibaiaren ezker ibarrera erretiratu zirenean, inguruetako partisano italiarrek hiria askatzeko erasoa jo zuten. Aurreko egunetan hirian ziren talde hauek borroka prestatzeari ekin zioten, herritarrak antolatu eta armatu zituzten, eraikinetako frankotiratzaile faxistak kanporatzearekin batera. Partisanoek erasoa abiatu eta kalez kale hiriaren kontrola hartuz joan ziren, baina alemaniarrek lerro bat osatu ahal izan zuten. Aliatuen laguntza bi egunera iritsi zen, eta bi asteren ostean, irailaren 1ean partisanoek garaipena eskuratu zuten.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: Errepublikaren aldeko hamahiru miliziano fusilatu zituzten Oiartzungo Pikoketan erreketeek https://labur.eus/xtop5dpi

1936, duela 90 urte: Euskarazko liburuak erre zituzten frankistek Tolosako Plaza Zaharrean https://labur.eus/mu72hwax

Kaixo lagunak,

❗️🇨🇴 Larrialdi egoera ezarri dute Kolonbian lurrikara batek kalte handiak eragin eta gero.

Lurrikara Kolonbian: gutxienez 132 pertsona hil dira eta 500 zauritu baino gehiago daude https://labur.eus/t0blybgd

🇵🇰 Mikel Aramendiren analisia: Zer etor liteke Mekako Akordioaren ondotik? https://labur.eus/taagdwbv

🌊 1350 piratak eta 202 baltsak abordatu dute Donostia https://labur.eus/rnj3tgx7 (Irutxuloko Hitza)

✍️ Eta amaitzeko, Azpeitiko Elkar-ekin taldearen artikulua: Inor ez ahanzturan, Amner Acuña gogoan https://labur.eus/9oob1p5y

Ondo segi!

Kaixo ARGIAzale,

"Politika eta jaiak ez direla nahastu behar zioen Gasteizko alkateak, baina...

Gasteizko alkateak barkamena eskatu du, Zeledon Martxoaren 3ko sarraskia gogoratzeagatik kritikatu ostean https://labur.eus/1j0466qh

👉 Gernikako Udalak gaztetxea “ilegalki” husteko agindu duela salatu dute https://labur.eus/z6zmxeti

🇨🇺 Kubak “isilpeko Gaza” bihurtzeko arriskua duela ohartarazi dute NBEko adituek https://labur.eus/chu3dxm3

♣️ Joko-aretoek eta apustu-etxeek sarbide kontrolaz harago doazen neurriak hartu beharko lituzkete https://labur.eus/ezdzcuvv

🌑 Eta amaitzeko bideo bat biharko eklipseari begira: Eklipseak eta asmakizunak https://labur.eus/hkepdkdd

Ondo izan

Gaurko egunez 1969an...

Istilu handiak izan ziren Derryn, Irlanda iparraldean. Beste lekuetatik joandako unionistek nagusiki errepublikanoa zen Bogside auzoan egindako martxaren aurka oldartu ziren auzokideak. Polizia britainiarrak errepublikanoen aurka kargatu zuen eta istilu latzak hasi ziren orduan. Beste hiri abertzaleetan protestarako deialdiak egin ziren, Derry laguntzeko, baina unionistek matxinada orokorrerako seinaletzat hartu zuten deialdia. Poliziak tanke eta metrailetekin erantzun zuen, eta Belfasten, adibidez, bere etxean lo zegoen bederatzi urteko haur bat hil zuten. Kaleek su hartu zuten hurrengo egunetan, eta armada britainiarrak okupatu zituen bi hiriak. Gertaera hauek jotzen dira Irlanda iparraldeko Troubles delakoen hasieratzat.

Gehiago:

1522: Gaztelarrek Amaiurko gaztelua leherrarazi eta suntsitu zuten https://labur.eus/9kuinamo

1872: Santa Kruz apaizak ihes egin zuen preso zuten Aramaioko udaletxetik https://labur.eus/sbrabl7g

🖌️ Adur Larrearen ilustrazioa.

Kaixo lagunak,

Eklipseak dena estaliko duen egun honetan, ondoko albisteak ekarri ditugu webgunera.

❗ Poliziak enegarren aldiz kaleko saltzaile bat indarrez atxilotu izana salatuko dute Bilbon https://labur.eus/vyof7f0c

🇦🇷 Zendu berria da Mikel Ezkerro historialaria Argentinako euskal kolektibitateko kide ezaguna. 2014an ondoko elkarrizketa egin zion Iker Blasek: “Iparraldeko eta Hegoaldeko euskaldunak herri berekoak direla Argentinako deserrian konturatu ziren”
https://labur.eus/cfitj2ra

🇱🇧 Libanon natura defendatzen duten pertsonak erailtzen ari da Israel https://labur.eus/zspw7ks5 (The Ecologist)

🇪🇭 Hamada Hatab, Fronte Polisarioko kidea: “AEB, Frantzia, Maroko edo PSOErentzat, Sahara interes ekonomikoen multzo bat baino ez da izan” https://labur.eus/lxvwlk1r (Gedar)

Ondo izan!

Kaixo lagunak,

Migratzaileen aurkako errak ez du etenik Espainiako Estatuan.

Espainiako Gobernuak Marokora itzularazi nahi ditu Ceutara heldutako migratzaile “guztiak”; legea kontra du ordea https://labur.eus/vkhwx788

✋ Iragan kolonialaren normalizazioa salatu du Donostiako Piraten kalejira transfeministak https://labur.eus/h9zeacpq

🇮🇱 🇻🇪 Israelek eta Venezuelak harremanak berreskuratu dituzte, genozidio betean eta 17 urteren ostean https://labur.eus/zfvscgch

💥 Kolpistak Irun bonbardatzen hasi zirenetik 90 urtera, egia historikoa berrezartzearen lana egiteke da oraindik https://labur.eus/e7k3evl8

Ondo izan!