GAKOAK 2026 | ERREPORTAJEA
๐ฆ Landa guneetako eta eremu urbanoetako urubien arteko ezberdintasunak ikertzeko helburuarekin, harrapari gautar honen jarraipena egin zuten lau urtez Aranzadi Zientzia Elkartean.
Erreportaje honetan jaso dute lehen eskutik harrapari horiek ikertzeko orduan izandako gora-beherak.
โ๏ธ Nerea Pagaldai Agiriano
Urubien atzetik
๐ฆ Landa guneetako eta eremu urbanoetako urubien arteko ezberdintasunak ikertzeko helburuarekin, harrapari gautar honen jarraipena egin zuten lau urtez Aranzadi Zientzia Elkartean.
Erreportaje honetan jaso dute lehen eskutik harrapari horiek ikertzeko orduan izandako gora-beherak.
โ๏ธ Nerea Pagaldai Agiriano
Urubien atzetik
โค8
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
๐โณData-zarta. Euskal herriko historiaren denbora lerroa. Euskal Herriko historia ezagutu nahi?
Kartaz karta irudikatu ditugun gertakari, pertsonaia eta objektuak noizkoak diren asmatzen joan beharko duzu, Euskal Herriko historiaren denbora-lerro ederra osatzekoโฆ ondokoak baino lehenago.
โถ๏ธEskuratu Data-zarta. Euskal herriko historiaren denbora lerroa
Eskuratu ARGIaren Azokan.
Kartaz karta irudikatu ditugun gertakari, pertsonaia eta objektuak noizkoak diren asmatzen joan beharko duzu, Euskal Herriko historiaren denbora-lerro ederra osatzekoโฆ ondokoak baino lehenago.
โถ๏ธEskuratu Data-zarta. Euskal herriko historiaren denbora lerroa
Eskuratu ARGIaren Azokan.
โค1
Gaurko egunez 1979an...
Ondarroan eskuin muturreko inkontrolatu bat atzeman zuten herritarrek. Kalez jantzitako guardia zibil bat zen, Ondarroako jaietan txosna eta tabernetan infiltratu gisa zebilena, baina jendearen arreta deitu eta urduri, berari begiratzen ziotenak pistolarekin mehatxatzen hasi zena. Ordu erdiz atxiki zuten udaletxean udaltzainen laguntzarekin, Guardia Zibila bere erreskatera agertu zen arte. Eraman zutenean tentsio handiko uneak bizi zituzten. Udalak gertaera salatu eta erantzukizunak argitzeko eskatu zuen. Herritar talde batek, bestalde, Udalaren jarrera salatu zuen, berehala joaten utzi ziotelakoan.
Gehiago:
1794: Gipuzkoako Errepublika independentea eratzeko proposamena egin zuten Gipuzkoako Batzar Nagusiek https://labur.eus/warvxci8
1889: Londresko portuetako zamaketariek greba handia hasi zuten https://labur.eus/626pxzrk
1904: Parisen Bastillako plaza gudu-zelai bihurtu zen apatxe taldeen eta Poliziaren artean https://labur.eus/eqd3ewdn
Ondarroan eskuin muturreko inkontrolatu bat atzeman zuten herritarrek. Kalez jantzitako guardia zibil bat zen, Ondarroako jaietan txosna eta tabernetan infiltratu gisa zebilena, baina jendearen arreta deitu eta urduri, berari begiratzen ziotenak pistolarekin mehatxatzen hasi zena. Ordu erdiz atxiki zuten udaletxean udaltzainen laguntzarekin, Guardia Zibila bere erreskatera agertu zen arte. Eraman zutenean tentsio handiko uneak bizi zituzten. Udalak gertaera salatu eta erantzukizunak argitzeko eskatu zuen. Herritar talde batek, bestalde, Udalaren jarrera salatu zuen, berehala joaten utzi ziotelakoan.
Gehiago:
1794: Gipuzkoako Errepublika independentea eratzeko proposamena egin zuten Gipuzkoako Batzar Nagusiek https://labur.eus/warvxci8
1889: Londresko portuetako zamaketariek greba handia hasi zuten https://labur.eus/626pxzrk
1904: Parisen Bastillako plaza gudu-zelai bihurtu zen apatxe taldeen eta Poliziaren artean https://labur.eus/eqd3ewdn
โค5๐ฑ1
Egun on lagunak,
โ๐ฟ"Manteroen aurkako jazarpenik ez, bizirautea ez da delitua" diote Bilbotik.
Kaleko saltzaileek Bilboko Udalari exijitu diote udaltzainen sarekada โarrazistakโ amaitzeko https://labur.eus/jqgyeq0x
๐ Euskararen aitortza auzipetzea โerridikuluaโ dela salatu du Euskal Elkargotik Antton Kurutxarrik https://labur.eus/k1zhydle (Euskal Irratiak)
๐ฆ๐ซ Talibanek boterea hartu zutenetik, 2,4 milioi neska bigarren mailako hezkuntzatik kanpo utzi dituzte https://labur.eus/gaortrgw
Ondo izan!
โ๐ฟ"Manteroen aurkako jazarpenik ez, bizirautea ez da delitua" diote Bilbotik.
Kaleko saltzaileek Bilboko Udalari exijitu diote udaltzainen sarekada โarrazistakโ amaitzeko https://labur.eus/jqgyeq0x
๐ Euskararen aitortza auzipetzea โerridikuluaโ dela salatu du Euskal Elkargotik Antton Kurutxarrik https://labur.eus/k1zhydle (Euskal Irratiak)
๐ฆ๐ซ Talibanek boterea hartu zutenetik, 2,4 milioi neska bigarren mailako hezkuntzatik kanpo utzi dituzte https://labur.eus/gaortrgw
Ondo izan!
โค5๐คฏ1
๐ฅ๐ฅ DOKUMENTALA ๐ฅ๐ฅ
Kaixo lagunak!
Ostiral honetako dokumentalaren eskutik Landetara egingo dugu salto, su artean ibiltzeko.
๐ฅ Herri bat sutan
https://labur.eus/5shlqwwu
๐ Berrogei urte baino gehiago dira Auzier familiako su artifizialek Landetako oihaneko paisaia argitzen eta eraldatzen dutela. Zer da sua eraikitzea? Eta zein su eraiki? Herriko festetan edo sute suntsitzaileak? Zein ahalegin egin behar da sua itzaltzen ez uzteko?
๐ฌ Mona Converten lana.
๐ฅ 70 minutu
๐ 525 dokumental ikusgai, euskaraz eta doan: https://www.dokumentalak.com
Kaixo lagunak!
Ostiral honetako dokumentalaren eskutik Landetara egingo dugu salto, su artean ibiltzeko.
๐ฅ Herri bat sutan
https://labur.eus/5shlqwwu
๐ Berrogei urte baino gehiago dira Auzier familiako su artifizialek Landetako oihaneko paisaia argitzen eta eraldatzen dutela. Zer da sua eraikitzea? Eta zein su eraiki? Herriko festetan edo sute suntsitzaileak? Zein ahalegin egin behar da sua itzaltzen ez uzteko?
๐ฌ Mona Converten lana.
๐ฅ 70 minutu
๐ 525 dokumental ikusgai, euskaraz eta doan: https://www.dokumentalak.com
๐ฅ4โค2
GAKOAK 2026 | ERREPORTAJEA
โญ๏ธ Gauaren iluntasunean izarrak ikusteko seguruenik udan egoten gara lasaien zerura begira. Euskal Herrian argi artifizialak sorturiko kutsadurak ez dizkigu aukera asko ematen, baina hala ere oraindik hamaika begiratoki daude astroen argiaz gozatzeko
Artikulu honetan leku horietako bat ezagutuko dugu: Larra-Belagua.
โ๏ธ Urko Apaolaza Avila
Lau puntu kardinal, mila dir-dir zeruan
โญ๏ธ Gauaren iluntasunean izarrak ikusteko seguruenik udan egoten gara lasaien zerura begira. Euskal Herrian argi artifizialak sorturiko kutsadurak ez dizkigu aukera asko ematen, baina hala ere oraindik hamaika begiratoki daude astroen argiaz gozatzeko
Artikulu honetan leku horietako bat ezagutuko dugu: Larra-Belagua.
โ๏ธ Urko Apaolaza Avila
Lau puntu kardinal, mila dir-dir zeruan
โค3๐ฅ1
GAKOAK 2026 | KULTUR GOMENDIOAK
Uda garai honetan ez dakizu pantailan zer ikusi, ala mahai gainean zertan jolastu? Hona proposamen batzuk-
Hauek dira ARGIAko erredakzioak proposatzen dizkizun ikus-entzunezkoak eta mahai-jolasa
Uda garai honetan ez dakizu pantailan zer ikusi, ala mahai gainean zertan jolastu? Hona proposamen batzuk-
Hauek dira ARGIAko erredakzioak proposatzen dizkizun ikus-entzunezkoak eta mahai-jolasa
โค5๐1
Gaurko egunez 1959an...
Pintaketa abertzalez bete zuten Begoรฑako Basilikaren ingurua, amabirjinaren egunean, frankismo betean. Basilikara urtero egiten den erromesaldia baliatuz, eta agintari frankistak han izango zirela baliatuz, ibilbidea ikurrinaz ere josi zuten. Ondoko Dolaretxeko ur-andelean ikurrina handi bat ere altxatu zuten. Hego Euskal Herriko beste zenbait lekutan ere ikurrinaren koloreak margotu zituzten. Euskal Herriko erresistentzia antifrankistaren berpizte garaia izan zen eta ETA ere garai hartan eratu zen.
Gehiago:
1936, duela 90 urte: 14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean https://labur.eus/dckk00bl
778: Orreagan euskaldunek Karlomagnoren armada garaitu zuten https://labur.eus/aq5zo4p4
1905: Marie Politzer jaio zen Miarritzen, emagina eta nazien aurkako erresistentziako kidea https://labur.eus/65agk6ku
1947: Indiak independentzia aldarrikatu zuen Britainia Handitik https://labur.eus/i6q25yjx
Pintaketa abertzalez bete zuten Begoรฑako Basilikaren ingurua, amabirjinaren egunean, frankismo betean. Basilikara urtero egiten den erromesaldia baliatuz, eta agintari frankistak han izango zirela baliatuz, ibilbidea ikurrinaz ere josi zuten. Ondoko Dolaretxeko ur-andelean ikurrina handi bat ere altxatu zuten. Hego Euskal Herriko beste zenbait lekutan ere ikurrinaren koloreak margotu zituzten. Euskal Herriko erresistentzia antifrankistaren berpizte garaia izan zen eta ETA ere garai hartan eratu zen.
Gehiago:
1936, duela 90 urte: 14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean https://labur.eus/dckk00bl
778: Orreagan euskaldunek Karlomagnoren armada garaitu zuten https://labur.eus/aq5zo4p4
1905: Marie Politzer jaio zen Miarritzen, emagina eta nazien aurkako erresistentziako kidea https://labur.eus/65agk6ku
1947: Indiak independentzia aldarrikatu zuen Britainia Handitik https://labur.eus/i6q25yjx
โค9
Gaurko egunez 1819an...
Hamalau pertsona hil eta ehunka zauritu zituen Manchesterren Poliziak, langileen mitin batean. 60.000 lagun batu ziren St. Peter plazan mugimendu erreformazaleak deituta. Langile mugimendu sortu berriaren baitan indarra hartu zuen korronte honek, zeinak prentsa askatasuna eta bilera publikoak egin eta antolatzeko eskubideez gain, boto eskubidea ere eskatzen zuen.
Dokumentatuta dagoen lehen karga polizial honetan, zaldizko Poliziak plazan bildutakoei gogor egin zien eraso, Peterlooko Sarraskia gisa ezagun egingo zen egun beltzean.
1832tik aurrera ildo moderatua gorpuztu zuen klase ertaina sartu bazen ere, langileak ziren nagusi urte haietako mugimenduan, eta haien eskaeren aurrean, errepresioaren bidetik jo zuen agintean zegoen eliteak.
Gehiago:
1841, duela 185 urte: Nafarroa Espainiako probintzia bilakatu zen formalki dekretu bidez, Ebroko aduanak desagerraraziz https://labur.eus/ivhqpvpf
Hamalau pertsona hil eta ehunka zauritu zituen Manchesterren Poliziak, langileen mitin batean. 60.000 lagun batu ziren St. Peter plazan mugimendu erreformazaleak deituta. Langile mugimendu sortu berriaren baitan indarra hartu zuen korronte honek, zeinak prentsa askatasuna eta bilera publikoak egin eta antolatzeko eskubideez gain, boto eskubidea ere eskatzen zuen.
Dokumentatuta dagoen lehen karga polizial honetan, zaldizko Poliziak plazan bildutakoei gogor egin zien eraso, Peterlooko Sarraskia gisa ezagun egingo zen egun beltzean.
1832tik aurrera ildo moderatua gorpuztu zuen klase ertaina sartu bazen ere, langileak ziren nagusi urte haietako mugimenduan, eta haien eskaeren aurrean, errepresioaren bidetik jo zuen agintean zegoen eliteak.
Gehiago:
1841, duela 185 urte: Nafarroa Espainiako probintzia bilakatu zen formalki dekretu bidez, Ebroko aduanak desagerraraziz https://labur.eus/ivhqpvpf
โค4๐คฎ2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
GAKOAK 2026 | ELKARRIZKETA
Itziar Aizpuru: "Negar, barre, gaiztoak izan... dena egiten duten pertsonaiak dira onenak"
Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktoreak elkarrizketatu ditu Jenofa Berhokoirigoin kazetariak 2026ko Gakoak aldizkarian. Euren ibilbideaz, zineman emakume zaharrek duten paperaz, egindako proiektuez eta egiteko dituztenez aritu dira.
๐ฅ Ikusi elkarrizketa bideoan: https://labur.eus/b9cs58vh
๐ Irakurri hemen:
https://labur.eus/xsywbtpu
Itziar Aizpuru: "Negar, barre, gaiztoak izan... dena egiten duten pertsonaiak dira onenak"
Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktoreak elkarrizketatu ditu Jenofa Berhokoirigoin kazetariak 2026ko Gakoak aldizkarian. Euren ibilbideaz, zineman emakume zaharrek duten paperaz, egindako proiektuez eta egiteko dituztenez aritu dira.
๐ฅ Ikusi elkarrizketa bideoan: https://labur.eus/b9cs58vh
๐ Irakurri hemen:
https://labur.eus/xsywbtpu
โค6๐ฅฐ1๐1๐1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
๐Hizki Pizti. Ikas dezagun irakurtzen eta idazten
๐ชBizitzako abentura zoragarri eta garrantzitsuenetakoa da irakurtzen eta idazten ikastea, eta bidaia hori modu ludiko eta debertigarrian egiteko baliabide pedagogikoa duzu hauxe, bai hezkuntza arloan, bai norbere etxean erabiltzeko aproposa. Alfabetatze prozesua errazteko materiala.
โถ๏ธHizki Pizti. Ikas dezagun irakurtzen eta idazten
Eskuratu ARGIAren Azokan
๐ชBizitzako abentura zoragarri eta garrantzitsuenetakoa da irakurtzen eta idazten ikastea, eta bidaia hori modu ludiko eta debertigarrian egiteko baliabide pedagogikoa duzu hauxe, bai hezkuntza arloan, bai norbere etxean erabiltzeko aproposa. Alfabetatze prozesua errazteko materiala.
โถ๏ธHizki Pizti. Ikas dezagun irakurtzen eta idazten
Eskuratu ARGIAren Azokan
Gaurko egunez duela 50 urte, 1976an...
Punto y Hora de Euskal Herria aldizkariaren azken zenbakia bahitu zuen Espainiako Poliziak, erredakzioan sartuta. Bezperan gordailura eta zentsurara aurkeztu zuten hamargarren zenbakia, eta hasieran arazorik izan ez bazuten ere, beranduago editorialean eta umore orrialdean aldaketa batzuk egiteko exijitu zioten erredakzioari Informazio eta Turismo Ministeritzatik. Akordiora iritsi ziren haiekin eta zentsurarentzat onartezina zen txistea alez ale ezabatzeko konpromisoa hartu zuen erredakzioak. Hala ere, editorialean propaganda ilegala egitea egotzita fiskaltzak salaketa jarri zuen aldizkariaren aurka, eta epaitegiak alearen bahiketa agindu zuen. Amnistiari buruzko alea zen, eta Derechos usurpados zen gatazka piztu zuen editorialaren izenburua.
Gehiago:
1991, duela 35 urte: Donostiako Morlans auzoan ETAko hiru kide hil zituen Guardia Zibilak, 600 bala baino gehiago tiro eginda https://labur.eus/3kjrn76r
Punto y Hora de Euskal Herria aldizkariaren azken zenbakia bahitu zuen Espainiako Poliziak, erredakzioan sartuta. Bezperan gordailura eta zentsurara aurkeztu zuten hamargarren zenbakia, eta hasieran arazorik izan ez bazuten ere, beranduago editorialean eta umore orrialdean aldaketa batzuk egiteko exijitu zioten erredakzioari Informazio eta Turismo Ministeritzatik. Akordiora iritsi ziren haiekin eta zentsurarentzat onartezina zen txistea alez ale ezabatzeko konpromisoa hartu zuen erredakzioak. Hala ere, editorialean propaganda ilegala egitea egotzita fiskaltzak salaketa jarri zuen aldizkariaren aurka, eta epaitegiak alearen bahiketa agindu zuen. Amnistiari buruzko alea zen, eta Derechos usurpados zen gatazka piztu zuen editorialaren izenburua.
Gehiago:
1991, duela 35 urte: Donostiako Morlans auzoan ETAko hiru kide hil zituen Guardia Zibilak, 600 bala baino gehiago tiro eginda https://labur.eus/3kjrn76r
โค10๐ฑ3
โ๏ธ AZKEN ORDUA | Labrazako makrozentral eolikoaren obrak oztopatu dituzte ekintzaile ekologistek https://labur.eus/pyc44qt2
โHorrez gain, goiz honetan ondoko gaiei ere heldu diegu:
๐ค Bost gizon atxilotu dituzte asteburuan Bizkaian sexu erasoak egitea egotzita https://labur.eus/orhztq29
๐ฎ๐ฑ Gauero 30-40 palestinar hiltzea eskatu du Israelgo segurtasun ministroak https://labur.eus/riccmapi
๐ด 778ko Orreagako gatazka gogoratu dute eta euskaldunon burujabetza aldarrikatu https://labur.eus/6acfi6ew (Ahotsa)
Informatzen jarraituko dugu
โHorrez gain, goiz honetan ondoko gaiei ere heldu diegu:
๐ค Bost gizon atxilotu dituzte asteburuan Bizkaian sexu erasoak egitea egotzita https://labur.eus/orhztq29
๐ฎ๐ฑ Gauero 30-40 palestinar hiltzea eskatu du Israelgo segurtasun ministroak https://labur.eus/riccmapi
๐ด 778ko Orreagako gatazka gogoratu dute eta euskaldunon burujabetza aldarrikatu https://labur.eus/6acfi6ew (Ahotsa)
Informatzen jarraituko dugu
โค4๐ฑ2