Ostiral on, jarraian webgunea irekitzeko argitaratu ditugun zenbait berri:

🟣🎥 Emakumeen izen propioak erdigunean, Hernaniko Hariak zinemaldian (Urumeako Kronika) https://labur.eus/mrokcm7g

⚠️ Bizik hamalau herriren gehiegizko artifizializazioa salatu du (Euskal Irratiak) https://labur.eus/t3ibgz83

🇵🇸 Larunbatean inauguratuko du Yala Nafarroak Palestinaren omenez egindako monumentua (Euskalerria Irratia) https://labur.eus/zuxolvcw

Egun ona izan, lagunok.

🏘 📢 Greba orokorra egingo dela iragarri ostean, erabaki dute Bilboko Arriaga pareko kanpaldia bertan behera uztea.

Arriagako kanpaldia bertan behera, etxebizitza eskubidearen aldeko manifestazioa egingo dute gaur Bilbon https://labur.eus/z4fdtr43

👉 Naparra terrorismoaren biktima dela hirugarrenez ukatu du Espainiako Gobernuak https://labur.eus/dbfw7xka

🟣 “Elkartasun feminista” antolatzeagatik epaitu zituzten sei lagunekin elkartasunez jaialdia egingo dute Zestoan https://labur.eus/jztmxplv

📢 Bularreko minbizi metastasikoa ikusarazi eta ikerketa publiko gehiago eskatu ditu Iñurri elkarteak https://labur.eus/uzz1kvsf

1️⃣0️⃣0️⃣0️⃣ 'Gaur8'-ren 1.000. zenbakia: Euskal Herritik munduari patxadaz begiratzeko leihoa https://labur.eus/1hjwhx9t

ITZALETIK ARGIRA | Pasa den astean zendu zen Xosé Manuel Beiras politikari galiziar historikoa, 90 urterekin.

✊🏿 Bere izaera indartsu eta bereziarengatik ezaguna, ekonomialaria, itzultzailea eta intelektual jantzia ere bazen Beiras. Lisboan, Caparica mendiak atzean dituela 1994an ateratako argazki poetiko hau berreskuratu dugu Fototekatik, ibilbide hori laburbiltzeko. ⤵️

Ez naiz poeta

✍🏽 Urko Apaolaza Avila
📸 Xabier Letona / ARGIA CC-BY-SA

🎥🎥 DOKUMENTALA 🎥🎥

Lan honen eskutik azken urteotan azaleratzen ari diren milaka tortura kasuen ondorioetan murgilduko gara.

🗣 BI ARNAS
https://labur.eus/k8tumlxo

📝 Bi arnas: Iratxe Sorzabalena eta Mari Nieves Diazena, bere amarena. Biek ala biek, bakoitzak bere modura, torturak eragiten duen arnas falta sufritu dute, beste hainbat sufrikariorekin batera.

🎬 Hamaika Telebistak zabaldu du Jon Mikel Fernandez Elorzen lana.

🕥 57 minutu

🎞 527 dokumental ikusgai, euskaraz eta doan: https://www.dokumentalak.com

Gaurko egunez duela 15 urte, 2011n...

Aieteko Konferentzian goi mailako nazioarteko ordezkariek euskal gatazka armatua gainditzeko eskaera egin zuten. Egun osoko bilkuran, Euskal Herriko eragile sozial eta politiko ugari bildu ziren Donostiako Aieteko jauregian. Amaieran, Kofi Annan, Gerry Adams, Gro Harlem Brundtland, Bertie Ahern, Pierre Joxe eta Jonathan Powellek irakurri zituzten ondorioak: Europako azken konfrontazio armatua behin betiko gainditzeko, ETAri eta Espainiako eta Frantziako gobernuei bakearen eta elkarrizketaren bidea hartzeko eskaera luzatu zieten. Handik hiru egunera, urriaren 20an, ETAk borroka armatua behin betiko alboratuko zuela adierazi zuen.

Gehiago:

1936, duela 90 urte: 'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea https://labur.eus/risovzcx

1961, duela 65 urte: Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti https://labur.eus/ql5x5ljs

Egun on, lagunok! Astekari honetako iritzi bilduma segidan:

✍️ Katixa Dolhare, literatur zalea (🎨 Maider Leturiaga, goiko ilustrazioa): Musak eta haize-eiherak

✍️ Naroa Elortzaren ekonomiaren zutabea: America first

✍️ Diana Francoren teknologiaren zutabea: Margaret berraurkitzen

✍️ Karmelo Landa, historialaria: Etxean ekin

✍️ Maialen Arteaga, kazetaria: Aukera da esperantza

✍️ Arantza Gutierrez, EHUko irakaslea: Pospoloak

✍️ Beñat Muguruza, irakaslea eta ikertzailea: Ahul

Asteburu eta irakurketa on! 😘

Kaixo lagunok! Bazkalosterako, hementxe daukazue geopolitika, kolonialismoa eta historia batzen dituen pasarte kurioso bat, Denboraren Makina ataletik ekarria.

🏛 New York, 1960ko urriaren 12a. Nazio Batuen Batzar Nagusian Nikita Khrustxov sobietar buruzagiak zapata atera eta mahaia behin eta berriz kolpatu zuen indar handiz, Filipinetako presidente Lorenzo Sumulongen diskurtsoa eteteko: "Ergela, txotxongiloa eta inperialismoaren ipurgarbitzailea!", deitu zion haserre... ⤵️

Khrustxoven zapata, Gerra Hotzeko fake bat?

✍🏾 Urko Apaolaza Avila

ARGIA Aranzadi Zientzia Elkarteko Ion Garin herpetologoarekin eta Juan Arizaga ornitologoarekin egon da, anfibioak, narrastiak eta hegaztiak klima aldaketa nola nozitzen ari diren eta zer etor dakiekeen aztertzeko.

Beroari ezin ihes egin
https://labur.eus/dbynxm7j

Gaurko egunez 1975ean...

Manuel López Treviño torturatzailea eta Zarauzko Guardia Zibilaren burua hil zuen ETA pm-k. Badajozen jaioa, antieuskaldun ezaguna zen herrian eta Txerrimutur gisa ezagutzen zuten. ETA pm-k atentatua bere gain hartu zuen komunikatuan azaldu zuenez, pertsona ugarik salatu zuten López Treviñok torturatu zituela, eta heriotzara zigortutako Txiki, Otaegi eta Garmendia etakideei elkartasuna adierazteko manifestazio batean “euskaldunak hil!” oihukatuz jendearen aurka tiroka hasi zela. Atentatuaren erantzuleak harrapatu nahian, Guardia Zibilak dozenaka pertsona atxilotu eta torturatu zituen Zarautzen, eta martxoan herria okupatu zuen, tabernak hustu eta etxeetako leihoei tiro egin zieten.

Gehiago:

1889: Telefonoa asmatu baina meriturik eraman ez zuen Antonio Meucci hil zen New Yorken https://labur.eus/8pdjiot4

1929: Kanadan emakumeek pertsona juridiko estatusa eskuratu zuten https://labur.eus/vrx0ld6f

Mugarik Gabe GKEak gonbidatuta, Guatemalako eta nazioarteko ia hogei behatzaile izan dira Guatemala iparraldean. ARGIAko Leire Artola kazetariak hango komunitate indigenek multinazionalen eskutik jasaten dituzten eskubide urraketak bildu ditu.

Bazterrak, parajeak eta ertzak
https://labur.eus/tr434jjd

ARGIA EHUko Donostiako Hezkuntza Fakultateko Lehen Hezkuntzako ikasleen Murgiltze Astean izan da. Irakaslegaientzat gaitasun eta ezagutza soziolinguistikoetan trebatzeko astea izan da.

Irakaslegaien hizkuntza-kontzientzia kritikoa lantzen
https://labur.eus/xts7vh02

Patxi Martinez de Marigorta. Memoriaren bide bihurtsua.

Aitona fusilatu eta desagerrarazi zioten frankistek 36ko Gerran Gasteizen. Bere amak utzitako haren gutunekin eskuetan mintzo da kazetariarekin, mina agerian.

✍️ Miel. A. Elustondo

📸 Zaldi Ero

“Trantsizio garaiko barkamen-ituna izan zena, ahanztura-itun bihurtu da”

Gaurko egunez 1923an...

Primo de Riverak gaztelania inposatu eta beste hizkuntzak debekatu zituen Kataluniako eskoletan. Diktadurako Hezkuntzaren Zuzendaritza Orokorreko zirkular horren arabera, irakasle guztiek gaztelaniaz irakasteko eta haurrei uneoro gaztelaniaz hitz egiteko beharra zuten, haurrak eskola zapaltzen zuen lehen egunetik hasita. Katalanez onartzen zituen liburu bakarrak kristau jarraibidekoak eta gobernuak onartutakoak ziren. Bestalde, gaztelaniazko hiztegi bat eta katalan-gaztelaniako beste bat egoteko agindua ezarri zuen.

Gehiago:

2001, duela 25 urte: Rumsfeldek Irak bonbardatu behar zuten militarrei: “Bi aukera ditugu, gu bizi garen modua aldatu edo besteak bizi diren modua aldatu” https://labur.eus/8imxldja

1512: Monjolose herri baxenafarra erre zuten soldadu gaztelarrek https://labur.eus/sa4klsyv

1934: Espainiako armadak Asturiasko Iraultza txikitu zuen izugarrizko errepresioa baliatuta https://labur.eus/tyscnmbk