Chikago haqida gap ketganida O’zbekistonda Huquq maktablariga kirish imtixonlariga tayyorgarlik ko’rgan talabalar 8 soatlik ish kuni talabi bilan 1886-yil 1-mayida Chikgoning Haymarket Square’ida sodir bo’lgan ishchilar harakatida aybli deb topilib o’lim jazosiga hukm etilgan Albert Parsons va August Spies kabi radikal ischi aktivistlarni yodiga olsa kerak. Aynan shu voqealar natijasida 1-may xalqaro mehnatkashlar kuni deb belgilangan. Qolaversa, bu noroziliklar Shtatlar bo’ylab mehnat va kapital orasidagi ziddiyatlarning cho’qqisi o’laroq Buyuk ko’tarilish (the Great Upheaval) yuzaga kelishiga olib kelgan.

Bundan tashqari, Chikagoda 1960-yillarda Federal hukumatning Veytnamga qarshi urushiga qarshi norozilik protestlarida ishtirok etganlarga nisbatan adolatsiz hukm o‘qilgan.

Shubhasiz, The Trial of the Chicago 7 tarixiy huquqiy dramasi Huquq maktablari talabalari tomosha qilishi lozim bo’lgan filmlardan biridir.

@CJandLP

Global shimolning ayrim industrial demokratiyalarida politsiya safiga kirish uchun talab etiladigan trening davomiyligi va politsiya ofitserlarining odam o‘limiga sabab bo‘lishi indeksi.

@CJandLP

Avtomobil kriminologiyasi

Shubhasiz, avtomobillar bu insoniyatning rutin (kundalik) hayot tarzini, qolaversa shaharlarning ko‘rinishini tubdan o‘zgartirib yuborgan vositadir.

Avtomobillar va ularni cheklash tarafdorlari o‘rtasida kechadigan bahslarda pro-avtomobilchilar avtomobil bu erkinlik ramzidir degan g‘oyani ilgari suradi. Ammo, masalaga ingliz tilidagi scratching the surface ya’ni yuzaki emas, balki chuqurroq qaralsa mashinalar bu cheksiz kontrol obyekti ekanligini ilg‘ash qiyin emas. Boshqacha qilib aytganda siz avtomobil boshqarish uchun muyyan darajada erkinligingizdan voz kechasiz. Masalan, turli treninglardan va imtixonlardan o‘tishingiz bir necha yuzlab yo‘l signallari, chiroqlari va yo‘l politsiyachilari ishoralariga bo‘ysunishingiz buning yaqqol dalilidir.

Avtomobil bu kriminologik jihatdan muhim tadqiqot obyekti, o‘ziga xos kriminologik lakuna (bo‘shliq). Birgina Shtatlarning o‘zida mashinalar nafaqat yangi madaniyat yaratgan, balki insonlarni politsiya nazorati obyektiga aylantirib qo‘ygan. Bundan ayniqsa rangli irq vakillari disproportsional aziyat chekadi.

@CJandLP

8-mart: qisqa revizionistik tahlil

Ehtimol, siz 1917-yilgi Fevral (eski rus kalendari bo‘yicha 23-fevral) inqilobi haqida ko‘p va xo‘p eshitgandirsiz. Ana shu inqilob 1917-yilning 8-mart kuniga to‘g‘ri kelgan. Bu sana ana inqilobdan so‘ng Xalqaro xotin-qizlar kuni deb belgilangan.

Ana shu sana kuni peshinda Chor Rossiyasi poytaxti Petrograd shahrining (hozirgi Sankt Peterburg shahri) Nevsky prospektida asosan ayollardan iborat bir necha minglab protestchilarning monarxiyaga qarshi norozilik harakati boshlangan.

Tarixchilarning hisob-kitoblariga ko‘ra bu norozlik namoyishlarida taxminan 150 ming kishi ishtirok etgan. Mavjud adabiyotlardagi debatlar mazkur namoyishlarning oldindan rejalashtirilgan holda tashkil etilganligi yoki to‘satdan sodir bo‘lganligi haqida uzoq bahslardan iborat. Ammo, Xalq qayg‘usi (A People’s Tragedy: The Russian Revolution) asari muallifi Orlando Figes bu harakat ko‘proq qo‘qqisdan sodir bo‘lgan deb hisoblaydi.

9-mart kuni davom etgan namoyishlarda protestchilar Znamenskaya maydonidagi Aleksandr III’ning ot ustidagi haykali ostiga qo‘zg‘almas avtokratik boshqaruv ramzi sifatida ‘Hippopotam’ yozuvini o‘yib muhrlab qo‘yilgan.

Garchi 1917-yilgi Fveral/Mart inqilobi ochiq demokratik modeldagi jamiyat qurishga yo‘l ochib bermagan bo‘lsada, bu voqeylik rus xalqiga so‘z erkinligini his qilib ko‘rish imkoniyatini bergan.

@CJandLP

‘Power corrupts and absolute power corrupts absolutely.’

©️
Universal truth

@CJandLP

Konkret Utopia

Mashhur Fransuz sotsiologi Mishel Fuko o’zining geniologik tadqiqotlarini (muayyan bir voqelikning, hodisaning ildizini aniqlashga yo’naltirilgan) ‘men bugunning o’tmishi haqida yozmoqdaman’ degan kirish so’zlari bilan boshlagan.

Bugungi insoniyat sivilizatsiyasini aynan bugungi holatiga kelishida utopia qarashlarining ahamiyati juda katta. Thomas Moore’dan tortib mazkur yondashuvning zamonaviy namoyondalari ijtimoiy davlat (Welfare State) asoslariga tamal toshi qo’yib ketgan.

Zamonaviy tanqidiy falsafa mutafakkirlari insoniyat tarixida maydonga olib chiqilgan va muyyan ma’noda to’liq muvaffaqiyat qozona olmagan yuqori potensialli g’oyalar, qarashlar va ideallarni konkret utopia deb konsepsiyalashtirmoqda.

Muxtasar qilib aytganda konkret utopia bu bizning bugungi kunda yig’ilib qolgan muammolarimiz: global iqlim o’zgarishi, ekstraktiv kapitalizm, ekspozitar jamiyat (Orvelcha destopia), zo’ravonlik ustiga qurilgan siyosiy polarizatsiya va aksilinqiloblardan qutqaradi.

@CJandLP

Gulag 2.0

Rossiyaning amaldagi neo-natsistik ideologiyani dastaklab olgan siyosiy elitasi tomonidan Ukraina uyushtirilgan bosqin nafaqat siyosiy, madaniy, yoki harbiy balki jinoiy adliya tadqiqotlari uchun ham muhim burilish nuqtasi deb qarash mumkin.

1939-yil 17-sentabrida Polsha yerlariga bostirib kirilishi va uning Sovet davlati hududiga anneksiya qilib olinishida ham ‘maxsus harbiy operatsiya’ nomi ostida ichki va tashqi kuzatuvcholarni chalg‘itish va harakatga muyyan legitimlik taqdim etish maqsadida amalga oshirilgan.

Urush iqtisodiyotni ta’minlash bu davlatning jazo apparatidan intensiv, davomiy va o‘ziga xos tizimli repressiv mantiq va ideallarni qo‘llashni talab etadi. Bu mantiq va ideallar o‘z navbatida muayyan bir institutlarni yaratadi. 1934-yilda Ichki ishlar xalq komissarligi (NKVD) huzurida tashkil etilgan Lagerlar bosh boshqarmasi (Glavnoe upravlenie lagerei, GULag) ana shunday institutlardan biri.

Revizionist tarixchilar hisob-kitobiga ko‘ra bu tizim 3 milliondan ortiq shaxni o‘ziga xos konveyeri bo‘lib xizmat qilgan. Ular Sibirdan tortib Kolimagacha o‘ta og‘ir ob-havo va mehnat sharoitida dehumanizatsiyalangan.

Barchani urushga safarbar qilgan tashqi frontda Ukrainaga qarshi, ichki frontda inson ongi va shuuriga qarshi kurashayotgan rejim jazoni ijro etish muassalarida ana shunday neo-gulag mantig‘ini qo‘llayotganligini anglash mushkul emas.

Garchi hozir aniq hisob-kitob qilishning imkoni mavjud bo‘lmasada, bunday neo-gulaglarning asosan O‘rta Osiyolik mehnat migrantlarini tashkil qiluvchi qismi front ostonasidagi qurilish obyektlarida majburiy mehnatga jalb etilmoqda yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri frontga mobilizatsiya qilinmoqda.

@CJandLP

‘Erkin bozor iqtisodiyoti bu’ — deb yozadi Berklidagi Kaliforniya universiteti professori Jihan Tugal — ‘agar siz boy bo‘lsangiz spekulyatsiya qilishga erkinsiz va bundan faqat va faqat yutuqqa erishasiz. Agar siz hukumat bo‘lsangiz, istalgan vaqtda mana shunday spekulyatsiyalar zararga olib kelsa boylarni qutqarishga erkinsiz. Agar siz boy bo‘lmasangiz, unda siz hukumatdan agar hukumat boylarni qutqarmasa butun iqtisodiyot qulab tushadi degan qo‘rquv sababli boylarni qutqarishni so‘rab yolvorishga erkinsiz.’

#mythoffreemarket

@CJandLP

Niderlandiyaning Haga shahrida joylashgan Xaqaro jinoyat ishlari bo‘yicha sudning 2-palatasi bugun Ukrainadagi urush munosabati bilan Vladimir Vladimirovich Putin va Mariya Alekseyevna Lvova-Belova’larni hibsga olishga sanksiya berganligini ma’lum qildi.

Ular Ukrainaning okkupatsiya qilingan hududlarida 2022-yil 24-fevralidan boshlab aholini, shu jumladan bolalarni noqonuniy transportatsiya (deportatsiya) qilish urush jinoyatida (war crime) gumon qilinmoqda.

Sudga ko‘ra yuqoridagi shaxslarning urush jinoyatlarini (i) to‘g‘ridan-to‘g‘ri, boshqalar bilan birgalikda/boshqalar orqali (Rim statuti 25(3)(a)-modda, (ii) qo‘l ostidagi fuqarolik yoki harbiy bo‘linmalarning ustidan yetarlicha nazoratni amalga oshirmaganligi, ularning urush jinoyatlarni sodir etishini oldini olmaganligi va unga qo‘yib berganligida gumonlanishga yetarlicha asoslar mavjud deb baholagan (Rim statuti 28(b)-modda).

@CJandLP

Siyosiy institutlar va bosh qomus

1993-yilning kuzida Rossiya Federatsiyasida nafaqat mamlakat, balki mintaqa kelajagiga ta'sir qiluvchi konstitutsiyaviy inqiroz yuzaga keladi. Unda o'sha vaqtdagi mamlakat prezidenti Boris Yeltsin masalani hal etish uchun juda keskin chora qo'llaydi. Albatta, hattoki Qo'shma Shtatlarning prezdientlari, xususan, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln yoki Richard Nixon o'zlarini Yeltsin o'rnida ko'rishni orzu qilgan bo'lar edi. Boisi, ular ham mamlakatning eng yuqori sudini -- Oliy Sud (u shu jumladan, konstitutsion revyu ya'ni nazorat/kontrol amalga oshiruvchi hokimiyat) o'zlarining siyosiy manfaatlari uchun g'arazli deb qaragan. Ular ham u yoki bu ma'noda ana shu siyosiy institut ya'ni Oliy Sudni o'zlarining manfaatlariga mos shaklda 'isloh' qilishga urinib ko'rgan. Ammo Yeltsindan farqli ravishda bu maqsadga erishishda Shtatlar prezidentlari ko'p jihatdan muvaffaqiyatsizlikka uchragan.

Nima uchun bunday maqsadga erishsishda Yeltsin muvaffaqiyatga uchrab uning Qo'shma Shtatlardagi hamkasblari muvaffaqiyatsizlikka uchragan? Davrning ko'plab tadqiqotchilari tomonidan bu masalaga yangragan oddiy nyunaslarsiz javob: Shtatlar konstitutsiyasi bevosita va bilvosita bunday xavfning oldini olgan. Ammo, bu argumentning Yeltsin va yeltsinlar uchun ishlamasligining ehtimoli yuqori. Chunki, hech qaysi konstitutsiyaviy nazariya olimlari va tadqiqotchilari 1993-yillar atrofida Yeltsin yangi konstitutsiyada Konstitutsiyaviy sudni tarqatib yuborish vakolati bo'lmasada uni tarqatib yubormaydi degan nuqtai-nazarni ishonch bilan ilgari sura olamagan.

Bu qisqa qiyosiy mulohaza bizga istalgan mamlakatda, hattoki Qo'shma Shtatlar konstitutsiyasini o'zini ratifikatsiya qilishning o'zi masala yakuniga yetganligini anglatmaydi degan xulosa chiqarishga undaydi. Aksincha, bu uzoq jarayonlarning boshlanishidir. Bu jarayonlarda siysoiy institutlar shakllanadi; haqiqiy ish siyosiy aktorlarning muayyan boshqaruv hujjati orqali kuchni u yoki bu tarzda taqsimlashga kelishganidan so'ng boshlanadi.

Amerika tajribasi bizga nimanidir o'rgatsa, shubhasiz, u ham bo'lsa siyosiy institutlarning qurilishi muayyan voqealar ketma-ketligini jamlovchi, ayrim hollarda konsitutisyada belgilanmagan voqeliklardan iborat holda, voqeliklarning yig'indisidan iborat bo'ladi.

Biz uchun jamiyat sifatidagi anglashimiz lozim bo'lgan savol quyidagicha bo'lishi darkor: Demokratlashtirish jarayonining uzoq, dinamikali hodisa ekanligini inobatga olib muayyan turdagi demokratik siyosiy institutlarning paydo bo'lishi va saqlanib qolishini yoki ayrimlarining bekor bo'lishini nima izohlab beradi? Konstitutsion nazariyotchilarning bu boradagi nuqtai-nazariga ko'ra javob uzoq muddatga amal qiluvchi konstitutsiyaviy prinsiplar umumiy dizaynida emas, balki siyosiy aktorlarning qisqa-muddatli strategik tanlovlari ana shunday demokratik siyosiy institutlarni paydo qiladi va saqlab qoladi va aksincha yemirib boshlaydi hamda bekor qiladi.

@CJandLP

Xalqaro Jinoiy adliya institutlari: tanqid

Bir necha kun ilgari Rossiya Federatsiyasi prezidenti Putinga nisbatan XJSning qamoqqa olish sanksiyasini e’lon qilish to’g’risidagi qarori bizni xalqaro jinoiy adliya institutlari faoliyatini so’roq ostiga olishga olib keladi. Shubhasiz, Putininning urush jinoyatlarini sodir etib kelayotganligi, uning xalqaro jinoyat huquqidagi qo’shma jinoiy faoliyat (joint criminal enterprise) doktorinasi doirasida javobgarlikning bosh ishtirokchisi (bajaruvchi ya’ni principal) ekanligi Savol qanchalik mazkur institutlarning ikki xil standardlarga yohud selektiv adliyaga yo’l qo’yib berayotganligidan iborat.

Gap shundaki, 2003-yil 19-martda Qo’shma Shtatlar prezidenti kichik Bush va Birlashgan Qirollik bosh vaziri Toni Blyer boshchiligidagi koalitsiya armiyasi jamoatchilikni yanglish ma’lumotlar berish orqali chalg’itib, millionlab insonlarning urush va urush bilan bog’liq muammolar girdobida qoldiruvchi Iroq urushi yoki ikkinchi Fors ko’rfazi urushi nomi bilan ataluvchi urushni boshlagan.

Garchi Haga shahridagi Xalqaro jinoyat sudi Bush va Bleyrga nisbatan hali hamon urush jinoyatlari uchun rasmiy ish ochmaganligi xalqaro jinoyat adliya institutlarining selektivligini ko’rsatib beradi.

Ammo, bu degani Bush va Blyer’lar xalqaro jinoyat huquqi tahdididan holi degan nuqtai-nazarni anglatmaydi. Masalan, 2011-yilda universal yurisdiksiya tamoyili asosida Shveytsariya Bushga nisabtan jinoyat ishi ochganligi uchun u mazkur mamlakatga safarini bekor qilgan hamda shundan beri Shtatlardan tashqariga chiqmagan.

Hozircha samara bermayotgan bir qadar kuchsiz ommaviy talablar bo’lishiga qaramasdan bu masala hali ham kun tartibida bo’lib qolmoqda. Yuqoridagi ikki shaxs ham urush jinoyatlari uchun adliyaga tortilishi darkor.

@CJandLP

(Re)-kolonial narrativni anglash

Uallersteynning Jahon tizimlari nazariyasi dunyoni milliy davlatchilik ananalariga ko‘ra emas, balki markaz-periferiya dinamikasi doirasida tushuntiradi. Olim bundan tashqari mamlakatlarni yarim periferiya yoki tashqi turlarini ham ajratib ko‘rsatadi.

Bu yondashuvga ko‘ra O‘zbekiston qaysi nuqtada turibdi degan savol barchamizga qiziq bo‘lishi mumkin. Bir qarashda post-kolonial davrni boshdan kechirayotgan bu mamlakat periferiya sifatida baholanishi mumkin. Ammo, nazarimda bu to‘liq kartina emas.

Sovet davlatining kollapsidan so‘ng fan, madaniyat, iqtisodiyot va albatta siyosiy biqiqlik elementlari mamlakatning eksternalizatsiyalashganligiga ham ishora qiladi. Shu jihatdan mamlakatga bir vaqtning o‘zida post-kolonial periferiya hamda eksternallashib qolayotgan hudud sifatida qaralishi mumkin.

Hozirda fanda mintaqaga nisbatan post-sovet izohlovchisi bir necha jihatdan muammoli konsept. Bu termin geniologiyasi sovet tushunchasi va Rossiyaning fanda tez-tez almashtirib ishlatilganligi oqibatida o‘quvchida Markaziy Osiyoni Rossiyaning bir qismiga tenglashtirib qo‘yadi.

Markaziy Osiyolik global dunyo bilan dialog quruvchi, tanqidiy falsafadan u yoki bu darajada foydalanuchi tadqiqotchilar garchi o‘ta muvaffaqiyatli bo‘lmasada bu masalaga e’tibor qaratishga urinmoqda.

Ammo, dekolonial nomi ostida ya’ni kolonial konstruktlar, kuch munosabatlari va diskursni muammolashtirish, ularga alternativ taklif qilishga qaratilgan yondashuvlarning o‘zida bir qancha kamchiliklar ham yo‘q emas.

O‘tgan haftada Qozog‘istonda o‘tkazilgan mintaqa tadqiqotchilari va amaliyotchilarni jamlagan Markaziy Osiyoni dekolonizatsiyalash nomli konferensiya paradoksal ravishda rus tilida olib borilgan.

Qiziq jihati, kolonial narrativlarga qarshi kurashga qaratilgan tadbirda de-kolonial emas, balki re-kolonial ya’ni qayta koloniallashtirish hodisasiga duch kelasiz.

Nazarimda, bu tanqidga qarshi argument sifatida rus tilining barchaga tushunarli til ekanligi, ishtirokchilarga qulaylik yaratilishi, Britaniya va uning koloniyalari o‘rtasidagi bugungi muloqot tilini ko‘rsatish kabi nuqtai-nazarlar dekolonial nazariya va yondashuvning asl
mohiyati ildiziga bolta uradi. Zero, til bu ramziy kuchni (symbolic power) ifoda etuvchisidir. Ya’ni tildan dominantlik o‘rnatish vositasi sifatida foydalanish mumkin.

@CJandLP

‘Rus kononial manbalari’ — deb yozadi Imperiyalar dunyosi: Frigat Palladasidagi rus sayohati (A World of Empires: The Russian Voyage of the Frigate Pallada) ishi muallifi Ediata Boyanovka — ‘qarindoshlik (urug‘ aymoqchilik) siyosiy xoyinlikning oldini oladi yoki uni jazolaydi.’ degan g‘oya markazi atrofida aylanadi.

Ediataga ko‘ra rus imperializmning bu tushunchasi G‘arb kolonial manbalarining kelishtirib bo‘lmas farq tamoyili asosidan farqlanib turuvchi jihati. Ya’ni G‘arbdagi kolonial g‘oyalarda markaz va perifireyaning farqli jihatlariga e’tibor qaratib ular o‘rtasidagi muvozanat qilish imkonsiz degan qarashlar hukmron bo‘lgan bo‘lsa rus kolonialistlari nuqtai-nazari assimilatsionist imperializm g‘oyasi ustiga qurilgan.

Ediataning qarashlari biroz to‘ldirishni, muakammallashtirishni taqazo etadi. Zero, rus assimilatsionist imperializmi fasadi ortida kelishtirib bo‘lmas farq g‘oyasi ham yotadi.

@CJandLP

“Not TV or illegal drugs but the automobile has been the chief destroyer of… communities” (Jane Jacobs, Dark Age Ahead, 2007: 37)

@CJandLP

Jinoiy adliya institutlari va qaror qabul qilish

Odatda jamiyat a’zolarida jinoiy adliya institutlarining samarali ekanligiga, ularning ana shu jamiyat a’zolari huquq va manfaatlarini himoya qiluvchi institut ekanligiga skeptik qarash mavjud bo‘ladi.

Albatta, bu qarashlar o‘z-o‘zidan paydo bo‘lib qolmasdan jamiyat a’zolarning ana shu jinoiy adliya institutlari bilan kundalik hayotdagi to‘qnashuvi natijasida shakillangan qarashlar yig‘indisidir.

Markaziy Osiyo mintaqasida zamonaviy sud tizimini shakllantirgan Sovet davlatida deyarli barcha jinoiy ishi materiallariga nisbatan ayblov hukmi e’lon qilingan. Oqlov hukmi bilan yakunlangan keyslarda nima uchun oqlov e’lon qilinganligi haqida hali fanda adekvat tushuntirsh va nazariyalar mavjud emas.

Muayyan turdagi qarorlar — ular sud qarorlari bo‘lsin yoki prokuratura va boshqa jinoiy adliya institutlari tomonidan chiqarilgan qarorlar — vakum muhitda emas, balki u yoki bu o‘ziga xos ijtimoiy, siyosiy va madaniy kontekstda qabul qilinadi.

Xususan, jinoiy adliya qarorlari turli siyosiy aktorlar tomonidan turli bosqichlarda qabul qilingan qarorlarning xosilasidir.

@CJandLP

Eduard Palmer Tompson Ingliz ishchi sinfining paydo bo‘lishi nomli monografiyasi ischi sinfi va mehnatkashlar harakatini tadqiq etuvchi eng klassik asrarlardan biri.

Qiziqarli tarafi, muallif pulga muhtoj bo‘lganida nashriyot unga 1800-1945-yillardagi ishchilar harakati haqida kitob yozib berishni so‘raydi. Buning uchun nashriyot olimga £50 taklif qiladi. Kitob 836 betdan iborat. Bu faqat undan yozish so‘ralgan kitobning bitta bobi bo‘lgan.

@CJandLP

Toronto universiteti Kriminologiya dotsenti Metyu Layt Qo‘shma Shtatlarning eks-prezidenti Donlad Trampga nisbatan jinoyat ishi ochilishi yuzasidan jamiyatdagi skeptisizmga ajoyib munosabat bildiribdi.

Gap shundaki, jamoatchilik Trampning sodir etgan og‘ir jinoyatlari uchun emas, balki saylov kompaniyasini moliyalashtirishdagi jinoiy huquqbuzarlik uchun javobgarlikka tortilishi siyosiylashgan adliyadan dalolat beradi degan nuqtai-nazarni ilgari surmoqda. Ammo, Mett uyushgan jinoyatchilik bilan shug‘illanganlarni adliyaga tortilishi bilan bog‘liq tarixiy pretsidentlaridan kelib chiqib bu aksincha voqelik degan g‘oyani ilgari surmoqda.

Taqqoslash uchun: odatda uyushgan jinoyatchilikda ayblanuvchilar ular tez-tez sodir etgan deb qaraluvchi jinoyatlarda ayblanadi. Biroq, ayrim hollarda, xususan, Al-Kapone bilan bog‘liq ishda, u daxshatli jinoyatlari, qotilliklari uchun emas, balki unchalik og‘ir bo‘lmagan soliqdan bo‘yin tovlash jinoyati uchun adliyaga tortilgan.

Yuqoridagi Tramp va Al-Kapone ishlarini ko‘rib chiqishning bir-biriga o‘xshash bir qator murakkabliklari mavjud. Masalan, ularda guvohlarni ko‘rsatmasini o‘zgartirishga majburlash, boshqa shaxslarni o‘z nomidan jinoyat sodir etishga yollash/undash, o‘z istaklarini ishongan shaxslariga yetkazish kabi tendensiyalar mavjud.

Adolat, shaxslarga nisbatan agar ular boshqa og‘ir jinoyatlarda ham ayblanayotgan bo‘lsa, kamroq og‘irlikdagi jinoyatlar uchun ayblov e’lon qilishni talab qilmaydi. Shu sababli, Trampga boshqa og‘ir jinoyatlarda ayblov e’lon qilinmaganligi muvaffaqiyatsizlik deb qaralsada bu uning kamroq og‘irlikdagi jinoyatlari uchun ayblov e’lon qilmaslik kerak degan xulosaga olib kelmasligi lozim. Ya’ni uning dalillar, ehtiyotkorlik, siyosiy sabablarga ko‘ra 6-yanvardagi voqealarda javobgarlikka tortilmayotganligi uni saylov kompaniyasi talablarini buzish jinoyatida ayblamaslik uchun asos emas.

Hattoki, ishni ko‘rayotgan prokuror Tramp ayblanmayotgan boshqa jinoyatlarda uni aybdor deb hisoblasada bu uning noto‘g‘ri ayblanayotganligini anglatmaydi. Savol Tramp o‘zining mavqeyidan foydalanib javobgarlikdan qutilib qolsa nima bo‘ladi shaklida qo‘yilishi darkor.

Trampning mavqeyi sababli uni saylovlarni moliyalashtirish kompaniyasidagi jinoyati yoki boshqa og‘ir jinoyatlari uchun ayblov e’lon qilishdagi murakkabliklar Tramp va kelgusi eks-prezidentlarning jazodan qutilib qolishga signal beradi.

Mazkur ishning siyosiy nozikliklarga ega ekanligi uni siyosiylashgan adliyaga aylantirib qo‘ymaydi. Bu nozikliklar ushbu ishni ko‘rishda qo‘shimcha qaror va ehtiyotkorlik talab qilisada bu Tramp (Al-Kapone) u kabi istalgan shaxsning qonun oldida javobgarligini istisno etmaydi.

@CJandLP

Xorijda ta’lim olishni moliyalashtirish haqida o’ylayotganlar uchun El-yurt umidi jamg’armasi 2023-yil uchun stipendiyalar tanlovini e’lon qilibdi.

Jamg‘arma bakalavriat, magistratura va doktorantura bosqichi uchun jami 500 o‘ringa mo‘ljallangan tanlovni e‘lon qilgan.

Quyidagi havola orqali saralash tanlovining o’tkazilish tartibi bilan tanishib chiqishingiz mumkin.

Hujjatlar onlayn platforma orqali 2023-yilning 1-aprelidan 1-mayiga qadar qabul qilandi.

@CJandLP

Sotsiologik jihatdan Maks Uberchasiga aytganda davlatning kuch ishlatishga bo‘lgan legitim da’vo qilish funksiyasini u yoki bu darajada amalga oshiruvchi institutlar o‘rtasidagi kuch dinamikasining o‘zgarishini tushunish va tushuntirib berish fanning tadqiqot yo‘nalishlaridan biri.

Ular garchi kohort ya’ni bir umumiy guruh sifatida ana shu funksiyani kollektiv bajarsada, har-bir alohida institutning institutsional g‘oyasi, ideali va uslubi mavjud bo‘ladi. Muayyan bir vaqtda Ueberning yuqorida tilga olingan davlat uchun markaziy bo‘lgan funksiyalardan birini qanday amalga oshirish, boshqacha aytganda, g‘oyalar dominatsiyasi uchun bevosita yoki bilvosita bahslar yuritilib turadi.

@CJandLP

‘Government of the people, by the people for the people shall not perish from the earth’

Abraham Lincoln’s Gettysburg Address

@CJandLP