‘…Mazkur talab bunday totalitarian harakatlar yetakchilari tomonidan ular hokimiyatni egallab olishidan oldin ilgari suriladi. Bu odatda ularning hokimiyati ostida o’z mamlakatini boshqarishdan ham kengroq doiraga yetib, vaqti kelib butun insoniyat yetib borishga da’vo qiladi hamda mazkur da’vo ular tayangan ideologiyadan kelib chiqadi. Totalitar hokimiyat totalitar harakat ortidan shakllanmagan hollarda (bu Nazi Germaniyasidagi shart-sharoitga qarama-qarshi ravishda Rossiyada yuzaga kelgan shart-sharoitdir), bunday harakat hokimiyat egallanganidan so’ng total sadoqatga—total dominatsiya uchun psixologik asosga—erishish uchun sun’iy ravishda yaratilishi darkor.
Bunday sadoqat faqatgina barcha ijtimoiy aloqalardan—xususan, oila, do’stlar, ham-maslak yoki shunchaki tanishlardan uzib qo’yilgan holda shaxsning o’zligini harakat yoki siyosiy partiyaga bog’lagan holda—uzib qo’yilgan insondan kutilishi mumkin.’
~ Arendt, H., 1951. The origins of totalitarianism (Vol. 7). Harcourt: New York.
2/2
@CJandLP
Bunday sadoqat faqatgina barcha ijtimoiy aloqalardan—xususan, oila, do’stlar, ham-maslak yoki shunchaki tanishlardan uzib qo’yilgan holda shaxsning o’zligini harakat yoki siyosiy partiyaga bog’lagan holda—uzib qo’yilgan insondan kutilishi mumkin.’
~ Arendt, H., 1951. The origins of totalitarianism (Vol. 7). Harcourt: New York.
2/2
@CJandLP
Har qanday sud-huquq tizimidagi o’zgarishlar tahlili sporadik, tarqoq, epizodik u yoki bu hodislarga e’tibor qaratish orqali emas, balki ana shunday voqea-hodislarni bir-biriga bog’lash, hokimiyat tarmoqlari-aro va aynan bir hokimiyat ichidagi institutlar o’rtasidagi munosabatlar dinamikasi hamda kuch kounturining qanday o’zgarishga e’tibor qaratish lozim.
P.S.: Sur’atda 1953-yil Mart va 1982-yil Yanvar holatiga ko’ra Sobiq Ittifoqning asosiy ijroiya organlari a’zolari va ularning lavozimlari tavsiflangan.
Manba: Huskey, E. ed., 1992. Executive power and Soviet politics: the rise and decline of the Soviet state. ME Sharpe.
@CJandLP
P.S.: Sur’atda 1953-yil Mart va 1982-yil Yanvar holatiga ko’ra Sobiq Ittifoqning asosiy ijroiya organlari a’zolari va ularning lavozimlari tavsiflangan.
Manba: Huskey, E. ed., 1992. Executive power and Soviet politics: the rise and decline of the Soviet state. ME Sharpe.
@CJandLP
Huquqiy soha vakillarining no-demokratik kontekstda faoliyat yuritishi ularni yo davlatning harakatlarini legitimlab beruvchi “o’rgangan yordamchiga” yoki davlatning ekzessiv harakatlarini moderatsiya qila oluvchi “huquqiy fazilatlar himoyachisi” vazifasini bajarishdek ikki dillema o’rtasida qoldiishi yuzasidan ko’plab tadqiqotlar o’tkazilgan.
Dadbruch (1957) tadqiqotlarida muayyan o’rnatilgan qoidalar asosida faoliyat yuritishda o’z ifodasini topgan o’ta formalistik shakldagi “huquq ustuvorligi” atrofida qurilgan rejimlarda huquqshunoslar adolatsiz qonqunlarni ijro etishiga qaramasdan javobgarlikni o’z zimmasidan soqit qilgan deb hisoblagan. Bunday nyuansli kartina, ayniqsa, Uchinchi reyxning Nemis huquqshunoslari misolida yaqqol ko’zga tashlagan. Garchi ular rejimning adolatsizliklari qarshisida ko’z yumgan bo’lsa-da, o’zlarini erkinlikka prinisiplariga sodiq shaxslar deb ishontirgan. Vaholangki, rejim siyosatini amalga oshirishda “huquqiy dekorum” yaratib berish orqali, ular nafaqat bunday siyosatni implementatsiyasiga o’z hissasini qo’shgan, balki oxir-oqibat ularni legitimlashtirib bergan.
Umuman olganda bunday kontekstda “huquq ustuvorligi” konsepsiyasining rivojlanishi Germaniyada 19-asr yakuniga borib ultra-pozitivistik Rechtsstaat doktrinasining paydo bo’lishiga borib taqaladi. Unga ko’ra, 1848-yilgi demokratik-inqilobiy harakatlarni bostirgan Kayzer hukumati mag’lubiyatga uchratilgan burjua harakatini hokimiyat manbasi o’zgarmaganligini qabul qilishga erish maqsadida o’z harakatini huquqqa asoslashga, bog’lashga kirishgan. Boshqacha qilib aytganda, huquq ustuvorligiga tayangan holda faoliyat yurituvchi Rechtsstaat (davlat) konsepsiyasi Nemis boshqaruv elitasi qabul qilishi mumkin bo’lgan qaror-qabul qilish jarayonini xalq tomonidan demokratik nazorat qilish g’oyasiga eng maqbul alternativ sifatida ma’qullangan.
@CJandLP
Dadbruch (1957) tadqiqotlarida muayyan o’rnatilgan qoidalar asosida faoliyat yuritishda o’z ifodasini topgan o’ta formalistik shakldagi “huquq ustuvorligi” atrofida qurilgan rejimlarda huquqshunoslar adolatsiz qonqunlarni ijro etishiga qaramasdan javobgarlikni o’z zimmasidan soqit qilgan deb hisoblagan. Bunday nyuansli kartina, ayniqsa, Uchinchi reyxning Nemis huquqshunoslari misolida yaqqol ko’zga tashlagan. Garchi ular rejimning adolatsizliklari qarshisida ko’z yumgan bo’lsa-da, o’zlarini erkinlikka prinisiplariga sodiq shaxslar deb ishontirgan. Vaholangki, rejim siyosatini amalga oshirishda “huquqiy dekorum” yaratib berish orqali, ular nafaqat bunday siyosatni implementatsiyasiga o’z hissasini qo’shgan, balki oxir-oqibat ularni legitimlashtirib bergan.
Umuman olganda bunday kontekstda “huquq ustuvorligi” konsepsiyasining rivojlanishi Germaniyada 19-asr yakuniga borib ultra-pozitivistik Rechtsstaat doktrinasining paydo bo’lishiga borib taqaladi. Unga ko’ra, 1848-yilgi demokratik-inqilobiy harakatlarni bostirgan Kayzer hukumati mag’lubiyatga uchratilgan burjua harakatini hokimiyat manbasi o’zgarmaganligini qabul qilishga erish maqsadida o’z harakatini huquqqa asoslashga, bog’lashga kirishgan. Boshqacha qilib aytganda, huquq ustuvorligiga tayangan holda faoliyat yurituvchi Rechtsstaat (davlat) konsepsiyasi Nemis boshqaruv elitasi qabul qilishi mumkin bo’lgan qaror-qabul qilish jarayonini xalq tomonidan demokratik nazorat qilish g’oyasiga eng maqbul alternativ sifatida ma’qullangan.
@CJandLP
Har bir jamiyatda u yoki bu shaklda nizolar paydo bo’lishi tayin. Thomas Hobbescha tilda aytganida ana shunday nizolar yiriklashib, jamiyat ‘barchaning barcha bilan urushiga’ aylanib ketmasligi uchun, mazkur jarayonlarni boshqarib boruvchi yagona mavjudod, maxluq—Leviathan bo’lishi darkor.
Zamonaviy global shimolda (yoki odatdagi terminologiyadagi G’arb) bunday nizolar, odatda, uchta yirik ommaviy mexanizmlar orqali yechiladi: reprezentativ institutlar, sudlar va bozor.
Sobiq Ittifoq merosidagi mamlakatlar uch dekadadan ortiqroq vaqt mobaynida hali hamon mazkur makonlarni yaratib olishni uzil-kesil yakuniga yetkaza olgani yo’q. Demokratiya oroliga qarab harakat qilgan Qirg’iziston reprezentativ institutlari inqirozlar siklida, kuchli bozorni yaratib global shimol bilan mustahkam aloqa qurish ortidan borgan Gurjistonda qisqa muddatda effekt bergan reformalar mustaqil sud instrumenti defetsitidan aziyat chekmoqda.
Nizolarni hal etishning ushbu vositalarini rad etgan Sovet hukumati jamiyatni nizolarni hal etish instrumentlari partiya va boshqa ijroiya hokimiyati funksionerlari qo’lida jamlangan modelni afzal ko’rgan.
@CJandLP
Zamonaviy global shimolda (yoki odatdagi terminologiyadagi G’arb) bunday nizolar, odatda, uchta yirik ommaviy mexanizmlar orqali yechiladi: reprezentativ institutlar, sudlar va bozor.
Sobiq Ittifoq merosidagi mamlakatlar uch dekadadan ortiqroq vaqt mobaynida hali hamon mazkur makonlarni yaratib olishni uzil-kesil yakuniga yetkaza olgani yo’q. Demokratiya oroliga qarab harakat qilgan Qirg’iziston reprezentativ institutlari inqirozlar siklida, kuchli bozorni yaratib global shimol bilan mustahkam aloqa qurish ortidan borgan Gurjistonda qisqa muddatda effekt bergan reformalar mustaqil sud instrumenti defetsitidan aziyat chekmoqda.
Nizolarni hal etishning ushbu vositalarini rad etgan Sovet hukumati jamiyatni nizolarni hal etish instrumentlari partiya va boshqa ijroiya hokimiyati funksionerlari qo’lida jamlangan modelni afzal ko’rgan.
@CJandLP
Birinchi rasmda Xitoy Xalq Respublikasi Shanxay provinsiyasi sud personalining 1980-yillar o’rtalarida olingan fotosur’ati aks ettirilgan.
2000-yilda Xitoy ham bunday harbiylashgan uniformalar eng fundamental huquq prinsiplariga zid ekanligini anglagan holda bu uniformalar modelidan butunlay voz kechgan.
Sud hokimiyati personali ijroiya hokimiyatining funksionerlari emas, nizolashayotgan tomonlar o’rtasidagi arbitr. Sud personali formal usti-boshi qatoriga uniforma va pogonlarni joriy etish sovet arxaizmidan boshqa narsa emas.
@CJandLP
2000-yilda Xitoy ham bunday harbiylashgan uniformalar eng fundamental huquq prinsiplariga zid ekanligini anglagan holda bu uniformalar modelidan butunlay voz kechgan.
Sud hokimiyati personali ijroiya hokimiyatining funksionerlari emas, nizolashayotgan tomonlar o’rtasidagi arbitr. Sud personali formal usti-boshi qatoriga uniforma va pogonlarni joriy etish sovet arxaizmidan boshqa narsa emas.
@CJandLP
‘Agar siz birinchi raqamli bo’lsangiz, birinchi raqamli ekanligingizni baqirib aytishingiz shart emas. Odamlar sizning birinchi raqam ekanligingizni biladi. Agar siz baqirishga majbur bo’lsangiz, bu yerda qandaydir muammo bor. Qandaydir hodisalar yuz bermoqda.’
~ Immanuel Wallerstein, The U.S. As a World Power. Washington Journal. 2002-yil, 2-iyul
@CJandLP
~ Immanuel Wallerstein, The U.S. As a World Power. Washington Journal. 2002-yil, 2-iyul
@CJandLP
Thomas Hobbes insoniyat o’zini-o’zi saqlab qolish uchun ularni birlashtirib turuvchi umumiy ittifoqga (Common-Wealth) birlashishi va mazkur ittifoq defolt tarzda o’z erkinligining muayyan qismini markazlashtirilgan suveren kuchga topshirish zaruratini Leviathan asarida quyidagi mashhur havoladagi parcha bilan asoslab berishga urinadi:
‘Agar har bir shaxs boshqa shaxs bilan dushmanlik holatida yashasa bu narsa [urush holati] vaqt masalasi bo’lib, shaxs xavfsizlik uchun o’zining kuchidan boshqa narsaga tayana olmaydi hamda hamma narsani o’zi bajarishiga to’g’ri keladi. Bunday sharoitda hech qanday sanoatga o’rin yo’q; chunki uning mahsuliy natijasi mahum; alaloqibat bunday makonda hech qanday san’at; hech qanday dengiz navigatsiyasi, na uning orqasidan Dengiz orqali olib kelingan ashyolarning foydasi yo’q. Hech qanday hashamli bino; ishlatish ko’p kuch talab qilganligi bois hech bir ko’chirish va o’rnatish ashyolari; Yer yuzi haqidagi hech qanday bilimlar; hech qanday vaqt tushunchasi; hech bir san’at, hech qanday xat; hech bir jamiyat [zarurat yo’q]; Eng yomoni o’lim haqidagi muttasil qo’rquv va shavqatsizlarcha o’lish xavfi; Shaxs hayoti yolg’iz, nochor, behuzur, vaxshiy va qisqa.’
Manba: Hobbes, T., 1894. Leviathan: Or, the matter, form, and power of a commonwealth ecclesiastical and civil (Vol. 21). G. Routledge and sons
@CJandLP
‘Agar har bir shaxs boshqa shaxs bilan dushmanlik holatida yashasa bu narsa [urush holati] vaqt masalasi bo’lib, shaxs xavfsizlik uchun o’zining kuchidan boshqa narsaga tayana olmaydi hamda hamma narsani o’zi bajarishiga to’g’ri keladi. Bunday sharoitda hech qanday sanoatga o’rin yo’q; chunki uning mahsuliy natijasi mahum; alaloqibat bunday makonda hech qanday san’at; hech qanday dengiz navigatsiyasi, na uning orqasidan Dengiz orqali olib kelingan ashyolarning foydasi yo’q. Hech qanday hashamli bino; ishlatish ko’p kuch talab qilganligi bois hech bir ko’chirish va o’rnatish ashyolari; Yer yuzi haqidagi hech qanday bilimlar; hech qanday vaqt tushunchasi; hech bir san’at, hech qanday xat; hech bir jamiyat [zarurat yo’q]; Eng yomoni o’lim haqidagi muttasil qo’rquv va shavqatsizlarcha o’lish xavfi; Shaxs hayoti yolg’iz, nochor, behuzur, vaxshiy va qisqa.’
Manba: Hobbes, T., 1894. Leviathan: Or, the matter, form, and power of a commonwealth ecclesiastical and civil (Vol. 21). G. Routledge and sons
@CJandLP
Germaniyada ikki jahon urushi oralig’idagi iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy jarayonlar, Adolf Hitler boshchiligida natsional-sotsialist’larni hokimiyatga olib kelgan.
Bejiz dunyodagi hozirgi kunga qadar mavjud eng kuchli sotsialistik partiya — Germaniya Sotsial Demokratik partiyasi (Sozialdemokratische Partei Deutschlands) deb qaralmaydi.
1912-yilda SPD’ning 4.25 million elektorati, 1914-yilga borib 1,085,905 nafar a’zosi, 90 ta ro’znomasi, 110 nafar Reichstag deputati, 2,886 nafar munisipal hokimiyat lavozimlarini egallagan vakillarga ega hamda deyarli barcha kasaba-uyushmalarining rahbarlik lavozimlarini egallagan siyosiy kuchga aylangan.
Eksponental ravishda o’sib ketgan va kapitalga ekzistensial xavf tug’dirgan ishchilar harakati va ularning siyosiy reprezentatsiya qobiliyatiga ega bo’lishi Nemis kapitalistlarini kontr-revolutsion kuchlar ya’ni Hitler harakati bilan nikohlab bergan. Natijada kapital vakillari demokratik rivojlanish va siyosiy muloqot kanallaridan foydalanish mexanizmlarini no-demokratik, repressiv totalitar boshqaruvga almashishga bajonidil rozi bo’lgan.
@CJandLP
Bejiz dunyodagi hozirgi kunga qadar mavjud eng kuchli sotsialistik partiya — Germaniya Sotsial Demokratik partiyasi (Sozialdemokratische Partei Deutschlands) deb qaralmaydi.
1912-yilda SPD’ning 4.25 million elektorati, 1914-yilga borib 1,085,905 nafar a’zosi, 90 ta ro’znomasi, 110 nafar Reichstag deputati, 2,886 nafar munisipal hokimiyat lavozimlarini egallagan vakillarga ega hamda deyarli barcha kasaba-uyushmalarining rahbarlik lavozimlarini egallagan siyosiy kuchga aylangan.
Eksponental ravishda o’sib ketgan va kapitalga ekzistensial xavf tug’dirgan ishchilar harakati va ularning siyosiy reprezentatsiya qobiliyatiga ega bo’lishi Nemis kapitalistlarini kontr-revolutsion kuchlar ya’ni Hitler harakati bilan nikohlab bergan. Natijada kapital vakillari demokratik rivojlanish va siyosiy muloqot kanallaridan foydalanish mexanizmlarini no-demokratik, repressiv totalitar boshqaruvga almashishga bajonidil rozi bo’lgan.
@CJandLP
👍1
Sudyalarni lavozimiga tanlash va tayinlash masalasi kun tartibida. Ikkinchi administratsiya davrida amalga oshirilgan sud-huquq reformalari siyosiy diskursida odatda sudlar mustqilligi, ularning institutsional avtonomiyasi va moddiy texnik-bazasi bilan bog’liq retorikalar yangradi. So’nggi taklif etilayotgan reformalar paketi sudyalik uchun belgilangan minimum yosh chegarasini tushurish, sudyalarni lavozimiga tanlash va tayinlashning dastlab besh yillik muddatga keyin muddatsiz (life-tenure) kabi masalalar muhokama etilayotganligi haqida xabarlar tarqalmoqda.
Mazkur masala sud hokimiyatining, hokimiyatlar bo‘linish prinsipi nuqtai-nazaridan, institutsional avtonomiyasi—ya’ni har bir hokimiyat tarmog‘ining mustaqil, va ayniqsa, bir-biridan mustaqil tarzda faoliyat yurita olish imkoniyatini—nazarda tutadi. Shu nuqtai nazardan, faqatgina muayyan konstitutsiyaviy doiraning mavjud bo‘lishi va unda davlat hokimiyatining bo‘linish prinisipini mavjud bo‘lishining o‘zigina yetarli emas. Mazkur konstitutsional akkord unga kirishuvchi taraflarni ushbu kelishuv qoidalari, qadriyatlari va ananalarini hurmat qilishni nazarda tutadi. Shunday ekan, asosiy prinsiplarni amalga oshishini ta’minlash ushbu yirik ishtirokchilar—ijro etuvchi, qonun chiqaruvchi va sud hokimiyatini reprezentatsiya qiluvchi shaxslar—majburiyati bo‘lishi lozim.
O‘zbekiston sud hokimiyatining hokimiyat tarmog‘i sifatidagi o‘rni, ahamiyati, roli va bugungi kundagi holatini tahlil etish uchun shunchaki, dekada yoki butun boshli mustaqillik erasiga yuzlanishning o‘zigina kifoya emas. Chunki, post-kolonial mintaqalardagi reformalarga baho berish kolonial uzulish va davomiylik masalasini tahlil qilish orqali yaxshiroq tushunilishi mumkin.
1/2
@CJandLP
Mazkur masala sud hokimiyatining, hokimiyatlar bo‘linish prinsipi nuqtai-nazaridan, institutsional avtonomiyasi—ya’ni har bir hokimiyat tarmog‘ining mustaqil, va ayniqsa, bir-biridan mustaqil tarzda faoliyat yurita olish imkoniyatini—nazarda tutadi. Shu nuqtai nazardan, faqatgina muayyan konstitutsiyaviy doiraning mavjud bo‘lishi va unda davlat hokimiyatining bo‘linish prinisipini mavjud bo‘lishining o‘zigina yetarli emas. Mazkur konstitutsional akkord unga kirishuvchi taraflarni ushbu kelishuv qoidalari, qadriyatlari va ananalarini hurmat qilishni nazarda tutadi. Shunday ekan, asosiy prinsiplarni amalga oshishini ta’minlash ushbu yirik ishtirokchilar—ijro etuvchi, qonun chiqaruvchi va sud hokimiyatini reprezentatsiya qiluvchi shaxslar—majburiyati bo‘lishi lozim.
O‘zbekiston sud hokimiyatining hokimiyat tarmog‘i sifatidagi o‘rni, ahamiyati, roli va bugungi kundagi holatini tahlil etish uchun shunchaki, dekada yoki butun boshli mustaqillik erasiga yuzlanishning o‘zigina kifoya emas. Chunki, post-kolonial mintaqalardagi reformalarga baho berish kolonial uzulish va davomiylik masalasini tahlil qilish orqali yaxshiroq tushunilishi mumkin.
1/2
@CJandLP
Barcha jamiyatlarda nizolar yuzaga keladi hamda mazkur nizolarning qanday vositalar va instrumentlar orqali hal etilshi u yoki bu jamiyatni tavsiflab beradi. Modernlik davrida global shimol mamlakatlari bunday nizolarni uchta ommaviy mexanizm orqali yechishga to‘xtalgan: bozor, reprezentativ institutlar va sudlar. Ammo, Yevro-Osiyo mintaqasida uzoq vaqt mustamlakachi sifatida boshqargan Sovet Ittifoqi hududida 1917-yilgi inqilobdan so‘ng, ushbu mexanizmlar rad etilgan va uning o‘rniga nizolar ijro hokimiyati va uning funksionerlari orqali hal etilgan. Sudlar esa ijro hokimiyatiga vosticha rolini bajragan.
Sud hokimiyatining zaifligining o‘zagi bir necha manbalarga borib taqaladi. Birinchidan, sovet rejimi nizolarni hal etishning administrativ vositasini nizolarni sud orqali yechishga qaraganda ustun qo‘ygan. Bu esa sudlarga ko‘rib chiqiladigan masalalar ko‘lamini cheklab qo‘ygan Ikkinchidan, sudlar sovet hokimiyati kompaniyalarini joylarda targ‘ib qilishda mobilizatsiya qilingan, natijada sudyalar huquqni interpretatsiya qiluvchi institut vakili emas, huquqiy siyosat ijrochisiga aylanib qolgan. Uchinchidan, sudyalik kursi kompozitsiya boshqa huquqiy soha vakillariga qaraganda kamroq kvalifikatsiyaga ega shaxslar tomonidan egallangan. To‘rinchidan, sud hokimiyati faoliyatining ijro hokimiyati vakillari tomonidan nazorat qilinishi. Bu amaliyotda sud qarorlari ustidan prokuror nazorati va ularni lavozimiga tanlash va tayinlash va moddiy texnik jihatdan ta’minlashda Adliya vazirligining ishtirokida o‘z aksini topgan.
Gorbachevning Kompartiya birinchi kotibi sifatida faoliyat boshlashi hamda uning shafoflik va qayta-qurish siyosati davrida progressiv huquqshunoslar tomonidan sud hokimiyatini barcha siyosiy va huquqiy institutlardan mustaqil qilishga qaratilgan harakat sud hokimiyatiga qisman konsessiyalar berish bilan yakunlangan.
Garchi sovet hokimiyatining so‘nggi yillarida sud hokimiyatining rolini oshirish yuzasidan 30 dan ortiq normativ tusdagi hujjat ishlab chiqilgan bo‘lsada, nafaqat o‘sha davrda, balki mazkur mintaqadagi mamlakatlarning aksariyatida jamoatchilikda sudga ishonch pastligicha qolmoqda. Buning o‘zagida aholining uzoq vaqt davomida muammolarni gazeta va bosma-nashrlarga xat, partiya, hukumat va boshqa ijroiya organlariga shikoyat yo‘llash orqali yechib kelgani bilan izohlash mumkin. Ushbu sovet merosi hamon mintaqa aholisi huquqiy ongi va madaniyatining ajralmas bir qismi sifatida qolmoqda.
2/2
@CJandLP
Sud hokimiyatining zaifligining o‘zagi bir necha manbalarga borib taqaladi. Birinchidan, sovet rejimi nizolarni hal etishning administrativ vositasini nizolarni sud orqali yechishga qaraganda ustun qo‘ygan. Bu esa sudlarga ko‘rib chiqiladigan masalalar ko‘lamini cheklab qo‘ygan Ikkinchidan, sudlar sovet hokimiyati kompaniyalarini joylarda targ‘ib qilishda mobilizatsiya qilingan, natijada sudyalar huquqni interpretatsiya qiluvchi institut vakili emas, huquqiy siyosat ijrochisiga aylanib qolgan. Uchinchidan, sudyalik kursi kompozitsiya boshqa huquqiy soha vakillariga qaraganda kamroq kvalifikatsiyaga ega shaxslar tomonidan egallangan. To‘rinchidan, sud hokimiyati faoliyatining ijro hokimiyati vakillari tomonidan nazorat qilinishi. Bu amaliyotda sud qarorlari ustidan prokuror nazorati va ularni lavozimiga tanlash va tayinlash va moddiy texnik jihatdan ta’minlashda Adliya vazirligining ishtirokida o‘z aksini topgan.
Gorbachevning Kompartiya birinchi kotibi sifatida faoliyat boshlashi hamda uning shafoflik va qayta-qurish siyosati davrida progressiv huquqshunoslar tomonidan sud hokimiyatini barcha siyosiy va huquqiy institutlardan mustaqil qilishga qaratilgan harakat sud hokimiyatiga qisman konsessiyalar berish bilan yakunlangan.
Garchi sovet hokimiyatining so‘nggi yillarida sud hokimiyatining rolini oshirish yuzasidan 30 dan ortiq normativ tusdagi hujjat ishlab chiqilgan bo‘lsada, nafaqat o‘sha davrda, balki mazkur mintaqadagi mamlakatlarning aksariyatida jamoatchilikda sudga ishonch pastligicha qolmoqda. Buning o‘zagida aholining uzoq vaqt davomida muammolarni gazeta va bosma-nashrlarga xat, partiya, hukumat va boshqa ijroiya organlariga shikoyat yo‘llash orqali yechib kelgani bilan izohlash mumkin. Ushbu sovet merosi hamon mintaqa aholisi huquqiy ongi va madaniyatining ajralmas bir qismi sifatida qolmoqda.
2/2
@CJandLP
👍1
Bugun Shimoliy Amerika bo’ylab Mehnat kuni—Sentabr oyining Birinchi dushanbasida—nishonlanadi.
Ichilar harakatlari Angliya va Shtatlardagi sust bo’lgan Kanadaga kasaba uyushmalari ruhiyati va ulardan xabardorlikni mamlakatga 1850-yillarda immigratsiya qilgan Shotland va Ingliz hunarmandlari olib kirgan.
Keyingi dekadalarda ular treyd yunionlar tashkil etib qisqartirilgan ish vaqtining ijtimoiy samarasi haqida kompaniyalarga start beradi. Biroq, ish beruvchilar va hukumat arxaik qonunlar orqali bunday harakatlarni kriminalizatsiya qilishda davom etgan.
Mazkur ijtimoiy harakat 1872-yilda 14-iyunida ishchilar huquqlarini himoya qiluvchi uyushmalar tashkil etishga ruxsat beruvchi Trade Unions Act 1872 qabul qilinishi bilan yakunlanadi.
Natijada, har yoz oyining yakunida turli kasb egalari birdamlik marshlarini uyushtirib boshlagan. Keyinchalik bu rasmiy dam olish kuni sifatida qabul qilinadi.
📸: Parliament Hill, Ottawa. Wikimedia Commons/Library and Archives Canada. C-002837
@CJandLP
Ichilar harakatlari Angliya va Shtatlardagi sust bo’lgan Kanadaga kasaba uyushmalari ruhiyati va ulardan xabardorlikni mamlakatga 1850-yillarda immigratsiya qilgan Shotland va Ingliz hunarmandlari olib kirgan.
Keyingi dekadalarda ular treyd yunionlar tashkil etib qisqartirilgan ish vaqtining ijtimoiy samarasi haqida kompaniyalarga start beradi. Biroq, ish beruvchilar va hukumat arxaik qonunlar orqali bunday harakatlarni kriminalizatsiya qilishda davom etgan.
Mazkur ijtimoiy harakat 1872-yilda 14-iyunida ishchilar huquqlarini himoya qiluvchi uyushmalar tashkil etishga ruxsat beruvchi Trade Unions Act 1872 qabul qilinishi bilan yakunlanadi.
Natijada, har yoz oyining yakunida turli kasb egalari birdamlik marshlarini uyushtirib boshlagan. Keyinchalik bu rasmiy dam olish kuni sifatida qabul qilinadi.
📸: Parliament Hill, Ottawa. Wikimedia Commons/Library and Archives Canada. C-002837
@CJandLP
👍2
Universitetlarni xo’jalik jamiyatlariga aylantirish masalasi media sarlavalarga aylanibdi.
Davlatning eng yirik universitetlari Vizantiyacha buyrokratiyaga asoslangan iyerarxik xo’jalik yurituvchi subyektlarga aylanishidan ko’ra, uning moliyaviy faoliyatidan tortib akademik faoliyatigacha hamda kundalik administrativ masalalariga doir barcha muhim qarorlar akademik hamjamiyat oldida hisob beruvchi saylangan qo’mitalar orqali kollegial tarzida qaror qabul qiluvchi muassasaga aylanishi chinakam akademik muassasaning etosini shakllantiradi.
Akademik muassasalar menejerlar orqali boshqariladigan General Motors emas. Ular global kapitalizm instrumenti emas, balki kichik miqiyosdagi desentralizatsiyalashtirilgan demokratiyalar modelidir. Aynan mana shu yirik akademik muassasalarning tom ma’ndoda demokratlashuvi jamiyat va davalatning demokratlashuviga asos bo’ladi.
@CJandLP
Davlatning eng yirik universitetlari Vizantiyacha buyrokratiyaga asoslangan iyerarxik xo’jalik yurituvchi subyektlarga aylanishidan ko’ra, uning moliyaviy faoliyatidan tortib akademik faoliyatigacha hamda kundalik administrativ masalalariga doir barcha muhim qarorlar akademik hamjamiyat oldida hisob beruvchi saylangan qo’mitalar orqali kollegial tarzida qaror qabul qiluvchi muassasaga aylanishi chinakam akademik muassasaning etosini shakllantiradi.
Akademik muassasalar menejerlar orqali boshqariladigan General Motors emas. Ular global kapitalizm instrumenti emas, balki kichik miqiyosdagi desentralizatsiyalashtirilgan demokratiyalar modelidir. Aynan mana shu yirik akademik muassasalarning tom ma’ndoda demokratlashuvi jamiyat va davalatning demokratlashuviga asos bo’ladi.
@CJandLP
👍1
Ancien regime ya'ni Qirollik oilasi va cheklangan zamindor qatlam hukumronligi tugatilib, burjua kapitalist jamiyatiga tranzitsiya davridagi burjua sinfi vakillarining diniy qatlam vakillari bilan paradoksal munosabatlari ortidagi mohiyatni Nemis mutafakkiri Karl Marx'ning Fransiyada 1848-1850-yillardagi Sinfiy kurash nomli ishida ochib berishga harakat qilnadi. Bu paradoks uning dehqonning jannat ko'rinishidagi kreditga ega bo'lishi, burjuaziyaning dehqon qo'l ostida bo'lgan yer kreditiga egalik qilishi kafolatidir degan jumlasida mujassamlashgan.
Konsolidatsiyalashayotgan burjuaziyaning ikki yirik guruhi—bir tarafdan, Orleans oilasidan chiqqan Louis-Phillipe rejimini qo'llovchi Iyul monarxiyasi tarafdorlari (Orleanistlar), boshqa tarafdan, Burbonlar sulolasi vakillarini hokimiyatga kelishi tarafdorlari bo'lgan (Legitimistlar)—ironiyaga to'la holatda parti de l'Ordre (Tartib partiyasi)ga birlashadi.
Qiziq tarafi, vazchilarni reketchilikda, ruhoniyatni dogmada ayblovchi Ma'rifatparvarlik prinsiplari asosida ta'lim olgan, sekulyarist guruh vakillari 1850-yilda dab-durustdan Fransiyada ta'lim ustidan nazorat qilishni cherkovga topshirish to'g'risidagi qonunni maqullagan.
Xo'sh nima uchun bunday holat yuz bergan? 1789-yildagi Fransuz inqilobi dehqonlarga ularning a'zaliy orzusi bo'lgan bir parcha yerga egalik qilish huquqini bergan. Abstrakt darajada yerga egalik huquqini juda ijobiy baholash mumkin. Biroq, yerga egalik qilish huquqi ostidagi munosabatlar dinamikasini tahlil etish mutlaqo boshqacha landshaftni taqdim etadi hamda burjuaziya sinfi bir qismini tashkil etgan Tartib partiyasi vakillarining din peshvolarini nima uchun qo'llab-quvvatlaganini ochib beradi.
Garchi Fransuz dehqoni o'zining mo'jazgina yeriga rasman egalik qilsada, yer unga kredit orqali taqdim etilgan. 1850-yilga borib kichik mulkdorlik kredit qarzdorliklari va katta foiz evaziga qarz berish (boshqacha qilib aytganda, sudxo'rlik) natijasida yo'qlikka yuz tutadi.
Oqibatda, 1830-yillardagi isyonni bevosita kuzatgan burjuaziya sinfi ehtimoliy inqilobiy isyonlar qo'rquvi iskanjasiga tushadi. Ana shu ijtimoiy funksiyani bajarish esa cherkov institutiga topshiriladi. Boshqacha qilib aytganda, cherkov ta'lim orqali dehqonga boshqa bir turdagi kredit taqdim etadi, ammo bu kreditga dehqon bu dunyodagi umri davomida sabr, itoat va cherkovga to'lanadigan to'lovlarni amalga oshirgan bo'lsagina erishish mumkin. Bu jarayonlar Fransiya bosh vazirlaridan biri François Guizot'nig iqtisodiy qiyinchiliklar davrida xalqqa qarata enrichissez-vous par le travail et par l’épargne degan iborasi orqali davr muhitini o'zida kristallashtirgan. (Tarjimada ‘qattiq mehnat va pul tejash orqali boyib keting’.)
Yana bir e'tibor qaratish lozim bo'lgan jihat bu kafolat tushunchasidir. Shartnomaviy nuqtai-nazardan, kafolat bu u yoki bu tarzdagi kredit to'loviga layoqatsizlikning ya'ni default holati vujudga kelishini oldini olish maqsadini ko'zlaydi. Burjuaziya vakillarining cherkovni ta'limga bosh-qsh qilishi ortidagi maqsad esa dehqonlarning burjuaziya sinfiga qarshi isyon ko'tarmasligining siyosiy kafolati vazifasini bajarishi lozim edi. Dehqonlarning default holati esa, ularning to'lovga qobiliyatsiz holatga tushib qolishi emas, balki qarzdorlikni inkor etib burjua sinfiga qarshi mehnatkashlar va dehqonlarni reprezentatsiya qiluvchi siyosiy partiyalarga ovoz berishidir.
@CJandLP
Konsolidatsiyalashayotgan burjuaziyaning ikki yirik guruhi—bir tarafdan, Orleans oilasidan chiqqan Louis-Phillipe rejimini qo'llovchi Iyul monarxiyasi tarafdorlari (Orleanistlar), boshqa tarafdan, Burbonlar sulolasi vakillarini hokimiyatga kelishi tarafdorlari bo'lgan (Legitimistlar)—ironiyaga to'la holatda parti de l'Ordre (Tartib partiyasi)ga birlashadi.
Qiziq tarafi, vazchilarni reketchilikda, ruhoniyatni dogmada ayblovchi Ma'rifatparvarlik prinsiplari asosida ta'lim olgan, sekulyarist guruh vakillari 1850-yilda dab-durustdan Fransiyada ta'lim ustidan nazorat qilishni cherkovga topshirish to'g'risidagi qonunni maqullagan.
Xo'sh nima uchun bunday holat yuz bergan? 1789-yildagi Fransuz inqilobi dehqonlarga ularning a'zaliy orzusi bo'lgan bir parcha yerga egalik qilish huquqini bergan. Abstrakt darajada yerga egalik huquqini juda ijobiy baholash mumkin. Biroq, yerga egalik qilish huquqi ostidagi munosabatlar dinamikasini tahlil etish mutlaqo boshqacha landshaftni taqdim etadi hamda burjuaziya sinfi bir qismini tashkil etgan Tartib partiyasi vakillarining din peshvolarini nima uchun qo'llab-quvvatlaganini ochib beradi.
Garchi Fransuz dehqoni o'zining mo'jazgina yeriga rasman egalik qilsada, yer unga kredit orqali taqdim etilgan. 1850-yilga borib kichik mulkdorlik kredit qarzdorliklari va katta foiz evaziga qarz berish (boshqacha qilib aytganda, sudxo'rlik) natijasida yo'qlikka yuz tutadi.
Oqibatda, 1830-yillardagi isyonni bevosita kuzatgan burjuaziya sinfi ehtimoliy inqilobiy isyonlar qo'rquvi iskanjasiga tushadi. Ana shu ijtimoiy funksiyani bajarish esa cherkov institutiga topshiriladi. Boshqacha qilib aytganda, cherkov ta'lim orqali dehqonga boshqa bir turdagi kredit taqdim etadi, ammo bu kreditga dehqon bu dunyodagi umri davomida sabr, itoat va cherkovga to'lanadigan to'lovlarni amalga oshirgan bo'lsagina erishish mumkin. Bu jarayonlar Fransiya bosh vazirlaridan biri François Guizot'nig iqtisodiy qiyinchiliklar davrida xalqqa qarata enrichissez-vous par le travail et par l’épargne degan iborasi orqali davr muhitini o'zida kristallashtirgan. (Tarjimada ‘qattiq mehnat va pul tejash orqali boyib keting’.)
Yana bir e'tibor qaratish lozim bo'lgan jihat bu kafolat tushunchasidir. Shartnomaviy nuqtai-nazardan, kafolat bu u yoki bu tarzdagi kredit to'loviga layoqatsizlikning ya'ni default holati vujudga kelishini oldini olish maqsadini ko'zlaydi. Burjuaziya vakillarining cherkovni ta'limga bosh-qsh qilishi ortidagi maqsad esa dehqonlarning burjuaziya sinfiga qarshi isyon ko'tarmasligining siyosiy kafolati vazifasini bajarishi lozim edi. Dehqonlarning default holati esa, ularning to'lovga qobiliyatsiz holatga tushib qolishi emas, balki qarzdorlikni inkor etib burjua sinfiga qarshi mehnatkashlar va dehqonlarni reprezentatsiya qiluvchi siyosiy partiyalarga ovoz berishidir.
@CJandLP
👏1
Yaqinda New York University'ning Courant nomli maktabi Professori Tristan Buckmaster va OpenAI o'rtasida million dollarlik, eng qiyin matematik masalani ishlash yuzasidan Navier-Stokes drama nomi ostida qizg'in bahs yuzaga kelgandi.
Ziddiyat Tristan va uning ham-muallifi (Anthropic kompaniyasida faoliyat yurituvchi) eng murakkab masalani yechimini e'lon qilish arafasida ekanligi yuzasidan chiqish amalga oshiradi. Masalani o'zining raqib kompaniyasiga afillangan shaxs ishtirokida e'lon qilinmasligi uchun OpenAI tadqiqotchilari ulardan oldin masalani o'zlarining modellari asosida yechishga harakat qilgan hamda uning natijasini birinchi bo'lib topganligini e'lon qilgan. Gap shundaki, ular masalani yechishda Tristan Buckmaster'ning Codex (OpenAI taklif qiluvchi modellardan biri) tarixidagi muloqotdan foydalangan.
Bugun esa Tristanning AI zamonida fan degan mavzuda ma'ruzasida ishtirokchilarga joy yetmay qolibdi.
@CJandLP
Ziddiyat Tristan va uning ham-muallifi (Anthropic kompaniyasida faoliyat yurituvchi) eng murakkab masalani yechimini e'lon qilish arafasida ekanligi yuzasidan chiqish amalga oshiradi. Masalani o'zining raqib kompaniyasiga afillangan shaxs ishtirokida e'lon qilinmasligi uchun OpenAI tadqiqotchilari ulardan oldin masalani o'zlarining modellari asosida yechishga harakat qilgan hamda uning natijasini birinchi bo'lib topganligini e'lon qilgan. Gap shundaki, ular masalani yechishda Tristan Buckmaster'ning Codex (OpenAI taklif qiluvchi modellardan biri) tarixidagi muloqotdan foydalangan.
Bugun esa Tristanning AI zamonida fan degan mavzuda ma'ruzasida ishtirokchilarga joy yetmay qolibdi.
@CJandLP
Amaldagi Nyu-York shahri meri Zohran Mamdani o'zining shahar merligi uchun saylovoldi kompaniyasini olib borayotgan bir vaqtda, mamlakatdagi yirik korporatsiyalardan biri—DoorDash, O'zbekistondagi Yandex, Uzum va shunga o'xshash yetkazib berish xizmatlari analogi—uning saylovda muvaffaqiyatga erishmasligi uchun $1.4M miqdorida moliyalashtirishni amalga oshirgan.
Shahar meriyatini boshqarish uchun e'lon qilingan saylovoldi kompaniyalarida o'zini progressiv demokratik-sotsialist deb atagan Zohran turli ijtimoiy loyihalar qatorida dunyoning eng yirik megapolisi bo'lgan Nyu-Yorkda yetkazib berish xizmatida ishlovchi—odatda, marginallashtirilgan immigrant, hujjatsiz shaxslar kabi eng himoyaga muhtoj qatlam—vakillari uchun belgilangan minimum ish haqidan kam ish haqi yoki bunday to'lovlarni qasddan atayin to'lashdan bosh tortayotgan yirik korporatsiyalarga qarshi ularning nomidan strategik litigatsiya yuritishini ma'lum qilgan.
Mer sifatida faoliyatini boshlagach uning administratsiyasi soha regulyatori bo'lgan Iste'molchilar va ischilar himoyasi departamenti orqali DoorDash qay darajada o'z xodimlariga bajarilgan ish uchun belgilangan minimumdan past darajada yoki umuman haq to'lamaganligi yuzasidan surishtiruvlar o'tkazib, kompaniya 'qasddan o'z ishcilariga minimumdan past yoki umuman to'lov amalga oshirmagan' degan xulosaga keldi. Natijada, DoorDash kompaniyasi regulyator bilan sudga kelishuv (settlement) imzolashga rozi bo'lgan holda ishchilarga $115M restitutsiya sifatida hamda $16M fuqarolik va administrativ jarima to'lashni o'z zimmasiga oldi.
Shunday qilib yetkazib berish xizmati treyd yunionlari kapital va mehnat o'rtasidagi ziddiyatni kollektiv birlashish orqali Zohran Mamdaniga ovoz berishgan holda erishish mumkinligini aytib o'z uyushmasiga a'zolarga murojaat qildi. Saylangan mer esa o'z elektoratga bergan va'dasini realizatsiya qildi.
Darvoqe, boshqa bir frontda Nyu-York shahar merligi ana shunday marginallashgan qatlam uchun madaniy ozuqa olish imkoniyat berish maqsadida shahardagi muhtasham Lincoln Center'dagi Metropolitan Opera House'ga barcha uchun opera slogani ostida har yili bir necha o'ng ming biletni tekin lottoreya shaklida tarqatilishini ma'lum qildi.
Muxtasar qilib aytganda, paradokslarga qancha boy bo'lmasin, Zohran Mamdani global kapital yurgai bo'lgan Nyu York shahrida demokratik sotsializm g'oyalarini implementatsiya qilayotgan, tom ma'noda xalq noyibiga aylanib borayotgan siyosiy persona (buni, hattoki, Trump har doim u bilan uchrashganida yashira olmaydi). Aynan shuning uchun ham hattoki, Wall Street atrofida yashovchi kapitalsit tizimning kichik bir bo'lagiga aylanib qolgan, ammo undagi kamchiliklarni payagan ijtimoiy qatlam ham unga ovoz bergan.
@CJandLP
Shahar meriyatini boshqarish uchun e'lon qilingan saylovoldi kompaniyalarida o'zini progressiv demokratik-sotsialist deb atagan Zohran turli ijtimoiy loyihalar qatorida dunyoning eng yirik megapolisi bo'lgan Nyu-Yorkda yetkazib berish xizmatida ishlovchi—odatda, marginallashtirilgan immigrant, hujjatsiz shaxslar kabi eng himoyaga muhtoj qatlam—vakillari uchun belgilangan minimum ish haqidan kam ish haqi yoki bunday to'lovlarni qasddan atayin to'lashdan bosh tortayotgan yirik korporatsiyalarga qarshi ularning nomidan strategik litigatsiya yuritishini ma'lum qilgan.
Mer sifatida faoliyatini boshlagach uning administratsiyasi soha regulyatori bo'lgan Iste'molchilar va ischilar himoyasi departamenti orqali DoorDash qay darajada o'z xodimlariga bajarilgan ish uchun belgilangan minimumdan past darajada yoki umuman haq to'lamaganligi yuzasidan surishtiruvlar o'tkazib, kompaniya 'qasddan o'z ishcilariga minimumdan past yoki umuman to'lov amalga oshirmagan' degan xulosaga keldi. Natijada, DoorDash kompaniyasi regulyator bilan sudga kelishuv (settlement) imzolashga rozi bo'lgan holda ishchilarga $115M restitutsiya sifatida hamda $16M fuqarolik va administrativ jarima to'lashni o'z zimmasiga oldi.
Shunday qilib yetkazib berish xizmati treyd yunionlari kapital va mehnat o'rtasidagi ziddiyatni kollektiv birlashish orqali Zohran Mamdaniga ovoz berishgan holda erishish mumkinligini aytib o'z uyushmasiga a'zolarga murojaat qildi. Saylangan mer esa o'z elektoratga bergan va'dasini realizatsiya qildi.
Darvoqe, boshqa bir frontda Nyu-York shahar merligi ana shunday marginallashgan qatlam uchun madaniy ozuqa olish imkoniyat berish maqsadida shahardagi muhtasham Lincoln Center'dagi Metropolitan Opera House'ga barcha uchun opera slogani ostida har yili bir necha o'ng ming biletni tekin lottoreya shaklida tarqatilishini ma'lum qildi.
Muxtasar qilib aytganda, paradokslarga qancha boy bo'lmasin, Zohran Mamdani global kapital yurgai bo'lgan Nyu York shahrida demokratik sotsializm g'oyalarini implementatsiya qilayotgan, tom ma'noda xalq noyibiga aylanib borayotgan siyosiy persona (buni, hattoki, Trump har doim u bilan uchrashganida yashira olmaydi). Aynan shuning uchun ham hattoki, Wall Street atrofida yashovchi kapitalsit tizimning kichik bir bo'lagiga aylanib qolgan, ammo undagi kamchiliklarni payagan ijtimoiy qatlam ham unga ovoz bergan.
@CJandLP
The Intercept
DoorDash Spent $1.4 Million Trying to Stop Mamdani From Becoming Mayor. Now We Know Why.
In a wage-theft settlement, DoorDash now has to pay its workers around 100 times what it spent trying to beat Zohran Mamdani.
👍1👏1
Modernlikda yuzaga kelgan milliy-davlat (nation-state) g'oyasi 17-asr Angliyasida milliy-davlat formatsiyalashuvining ilk davrida vatandoshlik jamiyati ustidan millat tushunchasi orqali hukumronlik o'rnatish uchun vujudga kelgan. Milliy-davlatchilik g'oyasi 17-asrda shakllangan va keng diskursiv doiraga tarqalgan Ma'rifatparvarlikga (the Enlightenment) qarama-qarshi ravishda yuzaga kelgan.
Ma'rifatparvarlik davri namoyondalari taklif etgan siyosiy loyiha hokimiyat kuchi elita da'vo qilgani kabi inson aql-zakovati yetmaydigan, ilohiy qoidalar orqali monarx yoki cherkovga taqdim etilgan kuch emas, balki u hamma joydadir (imminent) degan nuqtai-nazarni ilgari suradi. Boshqacha qilib aytganda, hokimiyat kuchi insonlararo kechadigan har bir ijtimoiy munosabatlarning bir qismini tashkil etadi.
Natijada, bu qarashlar qoliplashib qolgan, iyerarxiyaga asoslangan hayot tarzini moddiy hayot ne'matlarni qayta taqsimlashga qaratilgan ijtimoiy harakatlarni vujudga keltiradi. Hukumron elita o'z navbatida o'zini saqlab qolish uchun ular faqatgina millatga birlashgan muayyan shaxslar guruhini ular nomidan boshqarayotganligiga da'vo qiladi. Shunday qilib, boshqaruvning milliy shakliga asoslangan g'oya elitaning milliy davlat shunchaki hokimiyat apparati emas, balki millatning umumiy manfaatiga xizmat qiluvchi shakl degan diskurs kristallashib boradi.
@CJandLP
Ma'rifatparvarlik davri namoyondalari taklif etgan siyosiy loyiha hokimiyat kuchi elita da'vo qilgani kabi inson aql-zakovati yetmaydigan, ilohiy qoidalar orqali monarx yoki cherkovga taqdim etilgan kuch emas, balki u hamma joydadir (imminent) degan nuqtai-nazarni ilgari suradi. Boshqacha qilib aytganda, hokimiyat kuchi insonlararo kechadigan har bir ijtimoiy munosabatlarning bir qismini tashkil etadi.
Natijada, bu qarashlar qoliplashib qolgan, iyerarxiyaga asoslangan hayot tarzini moddiy hayot ne'matlarni qayta taqsimlashga qaratilgan ijtimoiy harakatlarni vujudga keltiradi. Hukumron elita o'z navbatida o'zini saqlab qolish uchun ular faqatgina millatga birlashgan muayyan shaxslar guruhini ular nomidan boshqarayotganligiga da'vo qiladi. Shunday qilib, boshqaruvning milliy shakliga asoslangan g'oya elitaning milliy davlat shunchaki hokimiyat apparati emas, balki millatning umumiy manfaatiga xizmat qiluvchi shakl degan diskurs kristallashib boradi.
@CJandLP
👍1👏1