امروز جلسه شورای هماهنگی کتابخانه های دانشگاه تهران

بازدید ریاست محترم دانشگاه تهران جناب دکتر امید از کتابخانه مرکزی
امروز 24 خرداد ماه 1405

کتاب «دربار و کیهان: عصر بزرگ سلجوقیان» (Court and Cosmos: The Great Age of the Seljuqs) کاتالوگ جامع نمایشگاهی است که در سال ۲۰۱۶ در موزه هنر متروپولیتن نیویورک برگزار شد. این اثر به بررسی گسترده و دقیق هنر و فرهنگ دوره سلجوقیان در مناطقی از جمله ایران، آناتولی، شمال عراق و شمال سوریه می‌پردازد.
نویسندگان این کتاب (شیلا کنبی و همکاران)، به جای بررسی صرفاً سبک‌شناختی، به تحلیل پیوند میان تصاویر هنری با زندگی سلاطین، علوم، پزشکی، طالع‌بینی، جادو و مذهب پرداخته‌اند.. این اثر با ارائه مجموعه‌ای ارزشمند از اشیاء هنری، از نسخه‌های کهن شاهنامه گرفته تا ابزارهای علمی و آثار تدفینی، به دنبال بازنمایی میراث فرهنگی عظیم سلجوقیان در آسیای غربی است.
https://t.me/UT_Central_Library

✅ هوش مصنوعی در خدمت علم باز؛ کشف ابعاد پنهان استفاده مجدد از داده‌های پژوهشی

پژوهشگران مؤسسه PLOS و شرکت DataSeer با بهره‌گیری از هوش مصنوعی مولد، شاخصی نوین برای سنجش میزان استفاده مجدد از داده‌های پژوهشی توسعه داده‌اند.
هدف این طرح، ارزیابی یکی از مهم‌ترین پیامدهای علم باز، یعنی بازاستفاده از داده‌های علمی در تحقیقات جدید است.
نتایج اولیه نشان می‌دهد که حدود ۴۳ درصد از مقالات علمی مورد بررسی از داده‌های پژوهشی موجود استفاده مجدد کرده‌اند.
این میزان به‌مراتب بیشتر از برآوردهای پیشین مبتنی بر روش‌های کتاب‌سنجی سنتی است که معمولاً بین ۹ تا ۱۶ درصد گزارش می‌شد.
پژوهشگران برای این مطالعه بیش از ۴۴۰۰ مقاله منتشرشده در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۴ را تحلیل کردند.
سامانه هوش مصنوعی به‌گونه‌ای آموزش داده شد که بتواند تشخیص دهد یک مقاله داده جدید تولید کرده یا از داده‌های موجود بهره برده است.
بررسی‌ها نشان داد ۵۹ درصد مقالات داده جدید تولید کرده‌اند و ۴۳ درصد نیز از داده‌های قبلی استفاده کرده‌اند.
بیشترین میزان استفاده مجدد از داده‌ها در علوم اجتماعی و علوم فیزیکی مشاهده شد، در حالی که علوم زیستی بیشترین سهم تولید داده‌های جدید را داشتند.
یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که الگوهای استفاده از داده در مناطق مختلف جهان متفاوت است و برخی تفاوت‌های جغرافیایی قابل توجه وجود دارد.
به باور نویسندگان، روش‌های سنتی تاکنون میزان واقعی استفاده مجدد از داده‌های علمی را کمتر از مقدار واقعی برآورد کرده‌اند.
این موضوع نشان می‌دهد که مزایای علم باز و اشتراک‌گذاری داده‌های پژوهشی ممکن است بسیار بیشتر از تصورات پیشین باشد.
محققان امیدوارند این ابزار جدید به سیاست‌گذاران، دانشگاه‌ها و نهادهای تأمین مالی کمک کند تا تأثیر واقعی علم باز را با دقت بیشتری ارزیابی کنند.

Cadwallader, L., Hrynaszkiewicz, I., Sarin, P., & Vines, T. (2026). Measuring research data reuse in scholarly publications using generative artificial intelligence: Open Science Indicator development and preliminary results. PLOS & DataSeer.

https://t.me/UT_Central_Library

✴️ روی دیگر انقلاب هوش مصنوعی؛ خطراتی که آینده بشر را به تأمل وامی‌دارد

گزارش تحلیلی منتشرشده در وب‌سایت Built In، ضمن تأکید بر ظرفیت‌های تحول‌آفرین هوش مصنوعی، نسبت به پیامدهای ناخواسته و مخاطرات فزاینده این فناوری هشدار می‌دهد. نویسندگان معتقدند که در کنار فرصت‌های بی‌سابقه، هوش مصنوعی می‌تواند به یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی عصر حاضر تبدیل شود. از مهم‌ترین خطرات شناسایی‌شده می‌توان به حذف مشاغل بر اثر خودکارسازی، گسترش دیپ‌فیک‌ها و دستکاری افکار عمومی، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی و تعمیق نابرابری‌های اجتماعی اشاره کرد.
این گزارش نشان می‌دهد که الگوریتم‌های غیرشفاف و فاقد قابلیت توضیح‌پذیری، ممکن است تصمیم‌هایی اتخاذ کنند که دلایل آن برای کاربران و حتی توسعه‌دهندگان روشن نباشد. همچنین، استفاده گسترده از هوش مصنوعی در شبکه‌های اجتماعی، زمینه را برای انتشار اطلاعات نادرست و تأثیرگذاری بر انتخابات و افکار عمومی فراهم کرده است. از سوی دیگر، توسعه تسلیحات خودمختار، افزایش جرایم سایبری، نقض حقوق مالکیت فکری و سوءاستفاده از آثار خلاقانه، از دیگر نگرانی‌های جدی مطرح‌شده در این گزارش هستند.
نویسندگان همچنین به پیامدهای کمتر مورد توجه این فناوری اشاره می‌کنند؛ از جمله وابستگی شناختی کاربران به ابزارهای مولد، تضعیف مهارت‌های تفکر انتقادی، آسیب‌های روانی ناشی از تعامل افراطی با چت‌بات‌ها و تأثیرات زیست‌محیطی ناشی از مصرف گسترده انرژی و آب در مراکز داده. به باور آنان، آینده هوش مصنوعی نه صرفاً به پیشرفت فنی، بلکه به کیفیت حکمرانی، مقررات‌گذاری و توسعه سواد هوش مصنوعی وابسته است. در نهایت، این گزارش تأکید می‌کند که چالش اصلی، توقف نوآوری نیست؛ بلکه بهره‌گیری مسئولانه، شفاف و انسان‌محور از فناوری است تا منافع آن در خدمت رفاه عمومی قرار گیرد، نه تشدید مخاطرات جهانی.
این گزارش یادآور می‌شود که آینده هوش مصنوعی، بیش از آنکه به توانایی ماشین‌ها وابسته باشد، به تصمیم‌های انسانی درباره نحوه طراحی، استفاده و نظارت بر این فناوری بستگی دارد؛ تصمیم‌هایی که می‌توانند آن را به ابزاری برای پیشرفت یا منشأ بحران‌های نوظهور تبدیل کنند.

Thomas, M., & Rodriguez, A. (2026, January 28). 18 risks and dangers of artificial intelligence (AI). Built In. Retrieved from https://builtin.com/artificial-intelligence/risks-of-artificial-intelligence

https://t.me/UT_Central_Library

عید غدیر در دوره پهلوی به عنوان یک مناسبت مذهبی در دربار مورد توجه بود و گاه در کنار جشن های ملی، از مقامات روحانی و لشکری برای این مراسم دعوت می شد. اصطلاحاتی مانند "سلام تشرف" در متون رسمی آن دوره برای دعوت به حضور در برابر شاه کاربرد داشته است.

#معرفی_منابع
#منابع_غیر_کتابی


https://t.me/UT_Central_Library

#معرفی_منابع
#اساس_نامه_کتابخانه_مرکزی_دانشگاه_تهران


https://t.me/UT_Central_Library

کتاب سرمایه‌گذار هوشمند (The Intelligent Investor) اثر بنیامین گراهام، اصول سرمایه‌گذاری ارزشی را تبیین کرده و بر تفاوت بنیادین میان سرمایه‌گذاری هوشمندانه و رفتارهای نوسان‌گیرانه تأکید می‌کند. او به خوانندگان می‌آموزد که موفقیت در بازار سرمایه بیش از آنکه به بهره هوشی بالا وابسته باشد، نیازمند انضباط عاطفی و داشتن یک چارچوب فکری مستحکم برای تصمیم‌گیری است. محتوای این فصول بر اهمیت حاشیه امنیت، تحلیل دقیق کسب‌وکار و محافظت از دارایی در برابر تورم و نوسانات ناگهانی بازار تمرکز دارد. زویک نیز با ارائه تفسیرهای مدرن، نشان می‌دهد که چگونه استراتژی‌های کلاسیک گراهام همچنان در برابر حباب‌های مالی و بحران‌های اقتصادی معاصر کارآمد هستند. در نهایت، این منابع راهنمایی عملی برای دستیابی به اهداف مالی بلندمدت از طریق تفکر انتقادی و کنترل رفتارهای هیجانی ارائه می‌دهند.
 
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC