عنوان کتاب:  Decentralised digital security
مولف: Nabben, Kelsie
ناشر: Manchester University Press
سال انتشار:  2026

امنیت دیجیتال غیرمتمرکز، برخلاف رویکردهای سنتی که بر نهادهای متمرکز (مانند شرکت‌های فناوری بزرگ یا بانک‌ها) برای محافظت از حریم امنیتی تکیه می‌کنند ، امنیت را نه یک هدف نهایی و ثابت، بلکه به عنوان یک فرآیند مداوم و پویا از سازگاری، هماهنگی و حل چالش‌ها تعریف می‌کند. در این پارادایم، سیستم‌های دیجیتال به طور پیش‌فرض ناامن در نظر گرفته می‌شوند و مسئولیت امنیت میان توسعه‌دهندگان، پروتکل‌ها و خود کاربران توزیع می‌شود . متن این کتاب توضیح می‌دهد که امنیت در این فضا فراتر از کدنویسی است و به هماهنگی جمعی، انگیزه‌های اقتصادی و کنشگری هکرهای کلاه سفید بستگی دارد. در نهایت، این متون تأکید می‌کنند که در دنیای وب۳، امنیت نه یک وضعیت ثابت، بلکه یک فرآیند مذاکره‌شده و مبتنی بر مسئولیت فردی و جمعی است.

 @KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

صبح بخیر 💐💐

🔬 سامانه «نان»؛ پلی میان مسائل واقعی کشور و پژوهشگران دانشگاهی

سامانه نظام ایده‌ها و نیازها (نان) بستری برای شناسایی و اتصال نیازهای پژوهشی کشور با توان علمی پژوهشگران، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان است. هدف اصلی این سامانه، هدایت پژوهش‌ها از موضوعات صرفاً نظری به سمت حل مسائل واقعی جامعه، صنعت و دستگاه‌های اجرایی است. پژوهشگران می‌توانند از طریق این سامانه با نیازها و چالش‌های اعلام‌شده از سوی سازمان‌ها و صنایع آشنا شوند و برای آنها راهکار علمی یا ایده ارائه کنند. از این منظر، «نان» می‌تواند منبع ارزشمندی برای یافتن ایده پایان‌نامه، رساله و طرح پژوهشی مسئله‌محور باشد.
یکی از قابلیت‌های مهم آن، ایجاد ارتباط میان «نیازپرداز» و «ایده‌پرداز» و کمک به شکل‌گیری همکاری‌های پژوهشی و فناورانه است. این ویژگی به‌ویژه برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی که به دنبال موضوعات کاربردی و دارای مسئله واقعی هستند، اهمیت دارد. در چارچوب طرح استادمحوری نیز از ظرفیت سامانه برای پیوند دادن نیازهای کشور با استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی استفاده می‌شود. بنابراین، پژوهشگر می‌تواند پیش از انتخاب موضوع پایان‌نامه یا رساله، نیازهای ثبت‌شده در «نان» را به‌عنوان یکی از منابع کشف مسئله بررسی کند. همچنین بررسی نیازهای موجود می‌تواند به پژوهشگر در تشخیص خلأهای پژوهشی، تعریف مسئله و افزایش کاربردپذیری نتایج تحقیق کمک کند.
مطالعات انجام‌شده روی داده‌های سامانه نیز نشان داده‌اند که نیازها و ایده‌های ثبت‌شده در آن، حوزه‌هایی مانند اقتصاد، محیط‌زیست، سلامت، کشاورزی و فناوری را دربرمی‌گیرند. در نتیجه، «نان» را می‌توان یکی از ابزارهای مهم برای پژوهش تقاضامحور، ارتباط دانشگاه و صنعت و تبدیل دانش به راه‌حل‌های کاربردی دانست.
🔗 پژوهشگران و دانشجویان می‌توانند برای آشنایی با این ظرفیت، به سامانه نظام ایده‌ها و نیازها (نان) مراجعه کنند.

https://t.me/UT_Central_Library

چشم‌انداز آینده ترویج علم، از نگاه برندگان بیست و شش دوره جایزه
سخنران ویژه: رضا منصوری

سه‌شنبه، ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ - ساعت ۱۴ تا ۱۷
میدان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، خیابان پورسینا، نبش کوچه جلالیه، پژوهشکده تاریخ علم

شماره تماس برای کسب اطلاعات بیشتر: ۰۹۳۰۳۴۳۱۰۸۷

🔰علی دهباشی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
جواد مجابی وارث همشهری خود، عبید زاکانی بود(ibna.ir/x6JW6)

🔸علی دهباشی با اشاره به همشهری بودن عبید زاکانی و جواد مجابی، او را وارث معنوی و قلمی به حق عبید در حوزه طنز خواند.

🔸طنزپردازی یکی از وجوه بسیار مهم شخصیت مجابی بود که متأسفانه کمتر به آن پرداخته شده است. اگر بخواهم با یک عبارت ایشان را توصیف کنم، باید بگویم او وارث معنوی و قلمی عبید زاکانی بود. طنز او، طنزی هوشمندانه و ریشه‌دار بود که از دل شناخت عمیق جامعه و ادبیات بیرون می‌آمد.

🔸او روزنامه‌نگاری بود که استانداردهای حرفه‌ای را با ظرافت ادبی ترکیب می‌کرد. از روزنامه اطلاعات تا سایر نشریات ادبی، قلم او همواره وجهه‌ای روشن داشت. او مدتی نیز سردبی مجله دنیای سخن بود.

@ibna_official

✅ راهکارهای حرفه‌ای و قانونی برای دسترسی به منابع علمی

دسترسی نداشتن به متن کامل (Full Text) مقالات علمی یکی از چالش‌های رایج پژوهشگران، دانشجویان و اعضای هیئت علمی در سراسر جهان است. با این حال، روش‌های متعددی برای دسترسی قانونی به این منابع وجود دارد که می‌تواند فرایند پژوهش را تسهیل کند.
نخستین راهکار، جستجوی نسخه دسترسی آزاد مقاله در موتورهای علمی مانند Google Scholar و OpenAlex یا مخازن دانشگاهی است. در صورتی که نسخه آزاد در دسترس نباشد، یکی از مؤثرترین و حرفه‌ای‌ترین روش‌ها، برقراری ارتباط مستقیم با نویسنده مقاله است. بسیاری از پژوهشگران نسخه شخصی مقاله خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی علمی مانند ResearchGate، Academia.edu، ORCID، SSRN و Mendeley در اختیار سایر پژوهشگران قرار می‌دهند یا در پاسخ به درخواست‌ها، فایل مقاله را از طریق ایمیل ارسال می‌کنند.
تجربه نشان داده است که اغلب نویسندگان با کمال میل نسخه مجاز مقاله را برای استفاده پژوهشی در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند. همچنین، استفاده از افزونه‌هایی مانند Unpaywall و Open Access Button می‌تواند نسخه‌های قانونی و رایگان مقالات را در مخازن معتبر شناسایی کند.
بررسی صفحه شخصی نویسنده در وب‌سایت دانشگاه محل خدمت یا وب‌سایت شخصی او نیز راهکار دیگری برای یافتن نسخه کامل مقاله است. در بسیاری از موارد، نسخه پیش‌چاپ (Preprint) یا نسخه پذیرفته‌شده (Accepted Manuscript) مقاله در مخازنی مانند arXiv، bioRxiv، Zenodo یا مخازن سازمانی دانشگاه‌ها منتشر شده است. آشنایی با این راهکارها نه‌تنها موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه پژوهشگران می‌شود، بلکه دسترسی اخلاق‌مدار و قانونی به دانش علمی را نیز تقویت می‌کند.

Priem, J., Piwowar, H., & Orr, R. (2022). OpenAlex: A fully open index of scholarly works, authors, venues, institutions, and concepts. https://openalex.org
Piwowar, H., Priem, J., Orr, R., & Alperin, J. P. (2018). The state of OA: A large-scale analysis of the prevalence and impact of Open Access articles. PeerJ, 6, e4375. https://doi.org/10.7717/peerj.4375
ResearchGate. (2026). ResearchGate: Connect with researchers and access research. https://www.researchgate.net
Unpaywall. (2026). Unpaywall. https://unpaywall.org

https://t.me/UT_Central_Library

✴️ شبکه‌های اجتماعی علمی و تعامل با پژوهشگران؛ روشی مؤثر برای دسترسی قانونی به متن کامل مقالات

یکی از حرفه‌ای‌ترین راهکارهای دسترسی به مقالاتی که متن کامل آن‌ها در دسترس نیست، درخواست مستقیم نسخه مقاله از نویسنده است. بسیاری از پژوهشگران مطابق با سیاست ناشران، مجاز هستند نسخه شخصی، نسخه پذیرفته‌شده (Accepted Manuscript) یا نسخه پیش‌چاپ (Preprint) مقاله خود را برای استفاده علمی در اختیار سایر پژوهشگران قرار دهند. برای این منظور، ابتدا نام نویسنده را در شبکه‌های اجتماعی علمی مانند ResearchGate، Academia.edu، ORCID، Mendeley، SSRN یا صفحه شخصی دانشگاهی او جستجو کنید. پس از یافتن پروفایل، گزینه‌هایی مانند Request Full-text یا Message را انتخاب کرده و پیامی کوتاه، محترمانه و حرفه‌ای ارسال کنید. در پیام خود، عنوان مقاله را ذکر کرده، هدف پژوهشی یا آموزشی خود را به‌صورت مختصر توضیح دهید و درخواست کنید در صورت امکان نسخه‌ای از مقاله را برای استفاده پژوهشی در اختیار شما قرار دهند. بهتر است پیام به زبان انگلیسی، رسمی و همراه با معرفی کوتاهی از وابستگی سازمانی یا دانشگاهی شما باشد. در صورتی که نویسنده در شبکه‌های اجتماعی علمی فعال نباشد، می‌توان از طریق ایمیل دانشگاهی درج‌شده در مقاله یا وب‌سایت دانشگاه با وی ارتباط برقرار کرد. تجربه نشان می‌دهد که بسیاری از نویسندگان از دیده شدن و استناد به آثارشان استقبال می‌کنند و معمولاً در مدت کوتاهی به این درخواست‌ها پاسخ مثبت می‌دهند. این روش علاوه بر افزایش تعاملات علمی و توسعه شبکه‌های پژوهشی، یکی از قانونی‌ترین و مؤثرترین شیوه‌های دسترسی به منابع علمی محسوب می‌شود و فرهنگ همکاری و اشتراک دانش را در جامعه علمی تقویت می‌کند.

Academia.edu. (2026). Academia.edu. https://www.academia.edu
Mendeley. (2026). Mendeley. https://www.mendeley.com
ORCID. (2026). ORCID. https://orcid.org
ResearchGate. (2026). ResearchGate: Connect with researchers and access research. https://www.researchgate.net
SSRN. (2026). Social Science Research Network. https://www.ssrn.com

https://t.me/UT_Central_Library

اولین مجمع عمومی و انتخابات شورای مرکزی شبکه کتابخانه‌های دانشگاهی و پژوهشی برگزار شد. کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران به عنوان یکی از اعضای شورای مرکزی شبکه کتابخانه های دانشگاهی انتخاب شد. http://irandoc.ac.ir//node/6771

🔰استقبال از کتابخانه فانتزی چین؛
کتابخانه‌ای فانتزی در چین ۲۰۰ هزار بازدیدکننده جذب کرد(ibna.ir/x6JSw)

🔸یک کتابخانه در استان جیانگشی چین، تنها ۲۰ روز پس از افتتاح نزدیک به ۲۰۰ هزار بازدیدکننده داشته است. این کتابخانه با معماری الهام‌گرفته از آثار آنتونی گائودی و تلفیق عناصر معماری سنتی هویژو، به یکی از جاذبه‌های گردشگری منطقه تبدیل شده است.

🔸طراحی متفاوت ساختمان، یکی از مهم‌ترین عوامل استقبال از این کتابخانه است. «وانگ وان‌بین»، مدیر طراحی پروژه شیانگائو سیتی، می‌گوید ایده طراحی بنا از آثار «آنتونی گائودی»، معمار مشهور اسپانیایی، الهام گرفته است.

🔸️در داخل کتابخانه نیز طراحی فانتزی ادامه پیدا می‌کند. کتاب‌هایی درباره تاریخ محلی، میراث فرهنگی ناملموس و ادبیات در این مجموعه قرار گرفته‌اند و یک راه‌پله سنگی مارپیچ، نورپردازی گرم و جلوه‌های حبابی که در فواصل زمانی ایجاد می‌شوند، فضای متفاوتی برای بازدیدکنندگان به وجود آورده‌اند.


@ibna_official

🔻« ابوالحسن صدیقی»؛ مجسمه‌ساز نام‌آشنای ایران

🔹سال ۱۳۰۱، ابوالحسن صدیقی مجسمه‌ای گچی از نیم‌تنه یک کودک ساخت؛ با وسایلی ابتدایی و بدون آنکه در مدرسه صنایع مستظرفه، استادی برای آموزش مجسمه‌سازی داشته باشد.
🔹او مجسمه را به کمال‌الملک نشان داد.
کمال‌الملک استعداد شاگردش را جدی گرفت و گلخانه مدرسه را در اختیار او گذاشت تا آنجا به کارگاه مجسمه‌سازی تبدیل شود.
🔹 صدیقی همزمان با تدریس نقاشی، ساختن مجسمه‌های گچی را ادامه داد و با کتاب‌هایی که کمال‌الملک از اروپا آورده بود، با مباحث نظری این هنر آشنا شد.
🔹چند سال بعد، همین تجربه‌ها به ساخت «ونوس میلو» از سنگ انجامید؛ و صدیقی بعدها به یکی از چهره‌های اصلی آموزش مجسمه‌سازی در ایران تبدیل شد.

@akhbartehran

این کتاب با عنوان «میان سنت و نوآوری: فیلسوف عمر بن سهلان ساوی و بازخوانی او از ابن‌سینا» (Zwischen Tradition und Innovation: Der Philosoph ʿUmar ibn Sahlān as-Sāwī und seine Avicenna-Rezeption) اثری پژوهشی و ارزشمند از نویسنده و اسلام‌پژوه سوئیسی، پاتریک او. شرر (Patric O. Schaerer) است که در سال ۲۰۲۵ توسط انتشارات معتبر دگرویتر (Walter de Gruyter) در برلین و بوستون به عنوان جلد پانزدهم از مجموعه «جهان‌های اسلام» منتشر شده است.
این اثر در اصل بر پایه رساله دکتری نویسنده استوار است که در سال ۲۰۱۹ در دانشکده فلسفه دانشگاه زوریخ و تحت راهنمایی فیلسوف و اسلام‌پژوه برجسته، پروفسور اولریش رودولف (Ulrich Rudolph)، دفاع شده و برای انتشار عمومی مورد بازبینی و افزودن منابع جدید قرار گرفته است.
https://t.me/UT_Central_Library

گزارش تفصیلی کتاب بالا

۱. موضوع محوری و اهمیت تاریخی
کتاب به بررسی زندگی، آثار، شبکه‌های ارتباطی و اندیشه‌های فلسفی زین‌الدین عمر بن سهلان ساوی (یا ساوجی)، فیلسوف، منطق‌دان و ریاضی‌دان برجسته نیمه اول قرن دوازدهم میلادی (ششم هجری) می‌پردازد که در بخش‌های فارسی‌زبان جهان اسلام می‌زیست. دوره اوج فعالیت علمی او را می‌توان حدود سال ۱۱۳۰ میلادی (۵۲۵ هجری) دانست.
اهمیت ساوی در تاریخ فلسفه اسلامی در این است که او در دورانی حساس—یعنی دوره گذار میان دوران طلایی ابن‌سینا (قرن یازدهم) و نظام‌های فلسفی اشراقی سهروردی و کلامی فخر رازی (اواخر قرن دوازدهم)—نقشی کلیدی به عنوان مفسر، منتقد و نظام‌دهنده میراث سینوی ایفا کرده است. با وجود این، او به دلیل شهرت فزاینده شخصیت‌های بعدی، تا حد زیادی در سایه قرار گرفته و کارنامه علمی‌اش به‌خوبی بررسی نشده بود.
۲. رویکرد کلامی-فلسفی: آشتی میان حکمت و شریعت
یکی از ویژگی‌های برجسته ساوی که نویسنده کتاب بر آن تأکید دارد، توانایی او در «پیوند زدن ناهموار و نظام‌مند شریعت (قانون دینی) و حکمت (فلسفه)» است. ساوی که خود در مقطعی متصدی منصب قضاوت در موطن خود (ساوه) بوده، در پاسخ به شبهات و انتقادات متکلمان (به‌ویژه ابوحامد غزالی) بر فلسفه، رویکرد تقابلی در پیش نگرفت. در عوض، او تلاش کرد با ادغام نمونه‌ها و اصطلاحات فقهی و کلامی در متون منطقی خود، کاربرد عملی منطق را برای فقیهان و متکلمان تبیین کند. نویسنده کتاب معتقد است این رویکرد ساوی را می‌توان با تلاش‌های معاصر او در آندلس توسط ابن‌طفیل مقایسه کرد.
۳. ساختار و فصول کتاب
کتاب در چهار بخش اصلی ساختاریافته است:
فصل اول؛ مقدمه (Einleitung): به بررسی پیشینه پژوهش، معرفی فرضیه‌ها و چارچوب‌های نظری کتاب می‌پردازد. نویسنده دیدگاه‌های شرق‌شناسان درباره ساوی را به سه گروه تقسیم می‌کند: محافظه‌کاران (که او را پیرو صرف ابن‌سینا می‌دانند)، نوآوران (که او را پیشگام تفکر غیراسطویی معرفی می‌کنند) و میانه‌روها.
فصل دوم؛ طرح بیوگرافی و کتاب‌شناسی (Biographischer und bibliographischer Überblick): این بخش زندگی ساوی، مهاجرت او به نیشابور برای تحصیل، امرار معاش او از طریق استنساخ کتاب «شفا»ی ابن‌سینا و شبکه‌های ارتباطی او (شامل نامه‌نگاری‌ها و مناظرات با هم‌عصرانی چون تاج‌الدین شهرستانی) را بازسازی می‌کند. همچنین، «سه‌گانه منطقی» او (شامل کتاب عربی البصائر النصیرية، تبصره فارسی و تبصره عربی) و جایگاه زبان فارسی به عنوان زبان علم در این فصل واکاوی شده است.
فصل سوم؛ مطالعات موردی بازخوانی ابن‌سینا (Avicenna-Rezeption): به تحلیل‌های موشکافانه درباره نوآوری‌های منطقی ساوی، اصلاح ساختاری کتاب ارغنون ارسطو توسط او، مبحث تعاریف و مقولات دهگانه ارسطویی پرداخته است.
فصل چهارم؛ نتیجه‌گیری (Schlussbetrachtung): خلاصه‌ای از دستاوردها و جایگاه نهایی ساوی در تاریخ اندیشه اسلامی ارائه می‌دهد.
۴. پیوست‌های گران‌بها و دستاوردهای متنی کتاب
بخش پایانی کتاب شامل سه پیوست بسیار ارزشمند است که سهم مهمی در تصحیح متون خطی اسلامی دارد:
پیوست اول؛ تصحیح انتقادی کتاب عربی «التبصره» (Anhang I): این بخش درخشان‌ترین دستاورد کتاب است. تا پیش از این، تصور می‌شد کتاب «تبصره» که ابن ابی‌اصیبعه از آن یاد کرده، همان اثر فارسی ساوی است. اما پاتریک شرر با بررسی نسخه‌های خطی استانبول (از جمله نسخه جارالله ۱۲۶۰ و فضل احمد ۷۹۳) ثابت می‌کند که یک اثر منطقی مجزا و فشرده به زبان عربی به نام «التبصره» وجود دارد که به اشتباه به فخر رازی منسوب شده بود. نویسنده برای نخستین بار تصحیح انتقادی و دقیقی از این متن ارائه داده است.
پیوست دوم؛ قطعات شعری باقی‌مانده (Anhang II): شامل اشعار عربی ساوی است که از کتاب «اتمام تتمه صوان الحکمه» استخراج و تصحیح شده‌اند.
پیوست سوم؛ جدول تطبیقی ساختاری البصائر با آثار ابن‌سینا (Anhang III): ساختار کتاب البصائر ساوی را با متون مرجع ابن‌سینا مقایسه می‌کند.
مشخصات نشر اثر در یک سطر: Patric O. Schaerer, Zwischen Tradition und Innovation: Der Philosoph ʿUmar ibn Sahlān as-Sāwī und seine Avicenna-Rezeption, Berlin/Boston: Walter de Gruyter, 2025.
https://t.me/UT_Central_Library

شرح رساله الطیر ابن سینا توسط ابن سهلان ساوی، نسخه بسیار زیبای قطر
https://t.me/UT_Central_Library

🔗 سامانه «ساجد»؛ بستری برای تبدیل نیازهای جامعه و صنعت به پژوهش‌های دانشگاهی

سامانه «ساجد» یا سامانه ارتباط جامعه و صنعت با دانشگاه یکی از بسترهای وزارت علوم برای تقویت ارتباط میان دانشگاه‌ها، صنایع، شرکت‌ها و دستگاه‌های اجرایی است. 
هدف مهم سامانه، نزدیک‌ کردن فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه به مسائل و نیازهای واقعی جامعه و صنعت و افزایش کاربردی‌بودن پژوهش‌هاست.
در این سامانه، سازمان‌ها و صنایع می‌توانند نیازهای پژوهشی صنعتی و کاربردی و همچنین موضوعات پایان‌نامه‌های تقاضامحور خود را معرفی کنند.
این قابلیت برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا می‌توانند به جای انتخاب موضوع صرفاً بر اساس علاقه شخصی، از مسائل واقعی سازمان‌ها برای تعریف پایان‌نامه استفاده کنند.
پژوهشگر با مشاهده نیازهای ثبت‌شده می‌تواند موضوع متناسب با تخصص و امکانات خود را شناسایی کرده و برای همکاری با سازمان متقاضی اعلام آمادگی کند.
از این منظر، ساجد می‌تواند به کاهش فاصله میان دانش تولیدشده در دانشگاه و تقاضای واقعی جامعه کمک کند.
یکی از مزیت‌های مهم آن، فراهم‌کردن زمینه برای شکل‌گیری پژوهش‌های تقاضامحور، کاربردی و مسئله‌محور است.
این سامانه همچنین می‌تواند برای استادان، پژوهشگران و مراکز تحقیقاتی به‌عنوان منبعی برای شناسایی مسائل واقعی و ایده‌یابی پژوهشی مورد استفاده قرار گیرد.
برای دانشجویان، بررسی نیازهای ساجد می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای حرکت از «موضوع پژوهش» به «مسئله پژوهش» باشد؛ یعنی ابتدا یک نیاز واقعی شناسایی و سپس با مطالعه ادبیات، سؤال و روش تحقیق مناسب طراحی شود.
اهمیت چنین رویکردی زمانی بیشتر آشکار می‌شود که بدانیم یکی از چالش‌های نظام پژوهش کشور، فاصله میان تولید علمی و کاربردی‌سازی نتایج پژوهش است.
بنابراین، ساجد را می‌توان ابزاری برای مسئله‌یابی، انتخاب موضوع پایان‌نامه، توسعه پژوهش‌های کاربردی و تقویت همکاری دانشگاه با صنعت و جامعه دانست.
پژوهشگران و دانشجویان می‌توانند برای بررسی نیازهای پژوهشی و فرصت‌های همکاری به سامانه ساجد مراجعه کنند؛ بخش نیازهای پژوهشی نیز از طریق ثبت نیازهای پژوهشی و پایان‌نامه‌های تقاضامحور در دسترس است.
به پژوهشگران پیشنهاد می‌شود هنگام انتخاب موضوع پایان‌نامه یا طرح پژوهشی، ابتدا نیازهای ساجد را بررسی و سپس موضوع مورد نظر را با ادبیات علمی و شکاف‌های پژوهشی تطبیق دهند؛ این کار می‌تواند به انتخاب موضوعی مسئله‌محور و دارای پشتوانه علمی بیانجامد.

https://t.me/UT_Central_Library