🔹 جیمز جویس؛ معمار رمان مدرنیستی

جیمز آگوستین آلویسیوس جویس (۲ فوریهٔ ۱۸۸۲ دوبلین – ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۴۱ زوریخ)، رمان‌نویس، داستان‌نویس، شاعر و منتقد ایرلندی، از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبیات مدرنیستی قرن بیستم است.

🔹 جویس پس از سی‌سالگی دوبلین را ترک کرد و در زوریخ، پاریس و تریسته زیست، اما همهٔ آثارش دربارهٔ همین شهر و زندگی در آن است. نخستین مجموعه‌اش را هم «دوبلینی‌ها» نام نهاد.

🔹 گزیده‌ای از آثار:
🔹 دوبلینی‌ها (Dubliners) — مجموعه داستان
🔹 چهرهٔ مرد هنرمند در جوانی (A Portrait of the Artist as a Young Man)
🔹 اولیس (Ulysses) — فوریهٔ ۱۹۲۲، پاریس
🔹 رستاخیز فینگان‌ها (Finnegans Wake)
🔹 مجموعهٔ اشعار، که ترجمهٔ فارسی آن به‌همراه «شپش‌های اندیشه» به قلم فرید قدمی منتشر شده است

🔹 «اولیس» سومین اثر او و نقطهٔ عطف شهرتش بود. در این رمان، بخش‌های «ادیسهٔ» هومر در سبک‌های ادبی گوناگون، از جمله «جریان سیال ذهن»، با زندگی روزمرهٔ دوبلین موازی می‌شوند. گروهی آن را بزرگ‌ترین رمان سدهٔ بیستم خوانده‌اند و از سال ۱۹۳۲ تاکنون بیش از ۳۰ اقتباس سینمایی، تلویزیونی و رادیویی از آن ساخته شده است.
🔹 جویس با تکیه بر جزئیات روان‌شناختی، «تجلی‌های ناگهانی» (Epiphanies) و پیوند اسطوره‌های باستان با ملال زندگی مدرن، ساختارهای سنتی رمان را به چالش کشید. او در زوریخ درگذشت .

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

.
کتاب «از لفظ به روح: پژوهش‌هایی در بزرگداشت محمدعلی امیرمعزی»
(De la lettre à l’esprit: Travaux en hommage à Mohammad Ali Amir-Moezzi / From the Letter to the Spirit: Studies in Honour of Mohammad Ali Amir-Moezzi)
در دو جلد و به ویراستاری علمی اورخان میر-قاسموف و متیو تریه، با مقالاتی از شماری از برجسته‌ترین پژوهشگران حوزه مطالعات شیعی، عرفان اسلامی و تاریخ مذاهب به‌واسطه لطف و مهرِ بی‌دریغ یکی از دوست‌داران اهل بیت علیهم‌السلام از هلند دستیاب شد.

این مجموعه علمی در بزرگداشت جایگاه پژوهشی جناب محمدعلی امیرمعزی، طیفی از مطالعات تخصصی درباره تاریخ و اندیشه اسلامی را در بر می‌گیرد.
https://t.me/rasullib

آیین یادبود استاد شهید دکتر علی لاریجانی
به همراه رونمایی از کتاب «چنین گفت مجتهد فلسفه؛ روایتی از دکتر کریم مجتهدی به قلم شهید لاریجانی»

🎙 سخنرانان:
▪️ دکتر غلامعلی حداد عادل
▪️ دکتر سید مصطفی محقق داماد
▪️ دکتر حسین غفاری
▪️ دکتر علی مطهری
▪️ دکتر سید حمید طالب‌زاده

با حضور دکتر سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، و خانواده محترم شهید

⏳️ زمان: دوشنبه، ۴ آبان‌ماه ۱۴۰۵؛ ساعت ۹:۳۰ تا ۱۲
📍 مکان: دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، تالار فردوسی

📎 مشاهده خبر در تارنمای رسمی دانشکده

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
@literaturefaculty

با چه معیارهایی باید هوش مصنوعی‌ها را مقایسه کنیم؟
امروزه بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران از هوش مصنوعی‌هایی مانند ChatGPT، Gemini، Claude، DeepSeek و Perplexity استفاده می‌کنند. طبیعی است که کاربران این ابزارها را با یکدیگر مقایسه کنند و یکی را بر دیگری ترجیح دهند. اما پرسش این است که معیار برتری یک هوش مصنوعی چیست؟ آیا سرعت بیشتر، پاسخ مفصل‌تر یا نثر زیباتر نشانه برتری است؟ برای استفاده پژوهشی، معیارهای مهم‌تری وجود دارد.
۱. صحت اطلاعات: مهم‌ترین معیار، درستی پاسخ‌هاست. برخی هوش مصنوعی‌ها گاهی نام کتاب، نویسنده، نقل‌قول یا شماره صفحه‌ای را می‌سازند که وجود خارجی ندارد. سامانه‌ای قابل اعتمادتر است که کمتر اشتباه کند و هنگام ندانستن، صریحاً به آن اعتراف کند.
۲. اعتبار منابع: در تحقیقات علمی، معرفی منابع کافی نیست؛ ارجاعات باید واقعی، دقیق و قابل بررسی باشند. ممکن است هوش مصنوعی کتابی را درست معرفی کند، اما مطلبی را نادرست به آن نسبت دهد.
۳. قدرت تحلیل: هوش مصنوعی خوب باید بتواند اطلاعات را مقایسه کند، تناقض‌ها را نشان دهد، استدلال‌ها را ارزیابی کند و میان واقعیت و تفسیر تفاوت بگذارد؛ نه اینکه صرفاً اطلاعات را کنار یکدیگر بچیند.
۴. توانایی پردازش اسناد: خواندن کتاب‌های طولانی، فایل‌های PDF، تصاویر، نسخه‌های خطی و استخراج دقیق اطلاعات از آنها، برای پژوهشگران اهمیت فراوانی دارد. باید دید سامانه واقعاً تمام سند را بررسی کرده یا فقط بخش‌هایی از آن را خوانده است.
۵. پایبندی به دستور: اگر پژوهشگر بخواهد اطلاعات فقط از یک کتاب استخراج شود، هوش مصنوعی نباید مطالب منابع دیگر را وارد پاسخ کند. رعایت محدوده تحقیق، نشانه مهمی از کیفیت است.
۶. توانایی زبانی: برای پژوهشگران ایرانی، تسلط بر فارسی و عربی، فهم اصطلاحات تخصصی و توانایی ترجمه دقیق متون قدیمی اهمیت ویژه‌ای دارد.
۷. شفافیت و اصلاح خطا: سامانه باید میان اطلاعات مستند و تحلیل خود تفاوت بگذارد، میزان اطمینانش را روشن کند و در صورت مشاهده اشتباه، آن را اصلاح کند؛ نه اینکه صرفاً با کاربر موافقت کند.
۸. سرعت، هزینه و امنیت: سرعت پاسخ، امکانات بارگذاری فایل، هزینه اشتراک و حفظ محرمانگی اسناد پژوهشی نیز در انتخاب ابزار مؤثرند.
برای مقایسه منصفانه، بهتر است چند پرسش و سند یکسان را در اختیار هوش مصنوعی‌های مختلف قرار دهیم و پاسخ‌ها را بر اساس این معیارها بسنجیم. رتبه‌بندی‌های بین‌المللی نیز مفیدند، اما هیچ رتبه‌بندی واحدی نمی‌تواند برتری یک سامانه را در همه زمینه‌ها ثابت کند.
نتیجه آنکه نباید پرسید کدام هوش مصنوعی مطلقاً بهتر است؛ بلکه باید پرسید کدام‌یک برای چه نوع پژوهشی دقیق‌تر و قابل اعتمادتر است. مهم‌تر از همه، هوش مصنوعی خوب باید امکان راستی‌آزمایی پاسخ‌هایش را فراهم کند. این ابزارها جایگزین مراجعه به منابع اصلی نیستند، بلکه باید پژوهشگر را در استفاده بهتر از آنها یاری دهند.
https://t.me/UT_Central_Library

عنوان:   Predicting the Adoption of Artificial Intelligence in Higher Education Institutions Through Multiple Regression Analysis
مولفان: Somipam R. Shimray, Abdoulaye Kaba, Sakshi Tiwari and Pratiksha Bharti
ناشر:  De Gruyter
سال انتشار: 2026

این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش هوش مصنوعی در آموزش عالی در میان چهار دانشگاه در هند می‌پردازد. محققان با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه و نظرسنجی از ۴۰۱ دانشجو، الگوهای مختلفی را آزمایش کردند تا مشخص کنند چگونه متغیرهایی مانند آمادگی فناورانه، سودمندی درک‌شده و چالش‌های درک‌شده بر تمایل دانشجویان به استفاده از هوش مصنوعی تأثیر می‌گذارند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سودمندی درک‌شده و آمادگی فناورانه مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های پذیرش هوش مصنوعی هستند، در حالی که این مطالعه در نهایت مدل‌های پذیرش فناوری از جمله نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده و مدل پذیرش فناوری را تأیید و تقویت می‌کند.

  @KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

درباره اصالت نسخه ذخیره خوارزمشاهی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شماره ۱۳۹۴

🔹سید محمدحسین حکیم

ذخیره خوارزمشاهی نسخه خطی شماره ۱۳۹۴ کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران طبق انجامه به خط ابومحمد بن محمد بن بنیمان الکاتب الهمدانی در رجب ۵۴۶ق کتابت شده است. تاریخ این نسخه که از آغاز کتاب تا پایان گفتار دوم از کتاب ششم را در برمی‌گیرد، از سوی نسخه‌شناسانی چون محمدتقی دانش‌پژوه و ایرج افشار ساختگی و جعلی معرفی شده است. انجامه صدمه‌دیده نسخه، نونویس‌بودن برگ اول و شیوه الحاق آن به نسخه، نحوه ترسیم تزئینات دو صفحه آغازین، ضبط نادرست نام پدر مؤلف در کتیبه بالای صفحه عنوان، و سابقه مالکان پیشین نسخه در جعل در داوری آنها مؤثر بوده است.
اما کشف نسخهٔ کتابخانهٔ رضا رامپور هندوستان (ش ۱۲۹۲ / ردیف ۴۲۱م) این تردیدها را برطرف می‌کند. نسخه رامپور نسخه دقیقاً از همان جایی آغاز می‌شود که نسخهٔ تهران پایان می‌یابد و به خط همان کاتب است. این نسخه دو انجامۀ اصیل دارد که طبق آنها کتابت نسخه در ۱۰ شوال ۵۶۵ق به پایان رسیده است.
ویژگی‌های نسخه‌شناختی کاملاً مشابه دو دستنویس— نوع خط، عناوین کوفی تزئینی، شنگرف‌نویسی سایر عناوین، شیوه نشانه‌گذاری متن با خطوط و علائم شنگرف رنگ، ساختار کرّاسه‌ها، طرز صفحه‌آرایی، تعداد سطرها و اندازه برگ‌ها — نشان می‌دهد که این دو مجلد در اصل یک مجموعهٔ دوجلدی بوده‌اند.
به این ترتیب مشخص می‌شود که نسخه «دانشگاه تهران – رامپور» مورخ ۵۶۵ق نه تنها اصیل است، بلکه کهن‌ترین نسخه کامل شناسایی‌شده از ذخیره خوارزمشاهی نیز محسوب می‌شود.

منتشر شده در گزارش میراث، دورۀ سوم، سال هشتم، شمارۀ یکم و دوم، شمارۀ پیاپی ۱۰۲-۱۰۳، بهار ـ تابستان ۱۴۰۲ [انتشار: پاییز ۱۴۰۵]، ص ۳۱-۴۷.

متن مقاله را در پست بعد مشاهده فرمایید 🌸


https://hakim.kateban.com/post/5545

@kateban

درود بر همه همراهان
صبح بخیر

هشدار بیل گیتس: بیست سال پرتلاطم در انتظار جهان
۲۶ اکتبر ۲۰۲۶
indiatoday.in
بیل گیتس، بنیان‌گذار مشترک مایکروسافت، در گفت‌وگویی تازه با برنامه Decoder از نشریه The Verge هشدار داده است که گسترش هوش مصنوعی می‌تواند جهان را در دو دهه آینده با تحولات عمیق اقتصادی و اجتماعی روبه‌رو کند. او معتقد است حتی اگر توسعه این فناوری به‌خوبی مدیریت شود، دوران گذار به اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی ممکن است یکی از پرتلاطم‌ترین دوره‌های تاریخ بشر باشد.
The Verge
+1
مهم‌ترین نکات سخنان گیتس
۱. دگرگونی گسترده مشاغل: به اعتقاد گیتس، هوش مصنوعی و ربات‌های انسان‌نما به‌تدریج قادر خواهند شد بسیاری از فعالیت‌های فکری و جسمی انسان را انجام دهند؛ از کارهای اداری و مهندسی تا کشاورزی، ساختمان‌سازی و برخی فعالیت‌های پزشکی.
۲. بیست سال گذار دشوار: او حدود بیست سال را برای این تحول در نظر می‌گیرد؛ دوره‌ای که ممکن است برندگان و بازندگان اقتصادی فراوانی داشته باشد. بااین‌حال، تأکید می‌کند که این عدد تخمینی است و می‌تواند تغییر کند.
۳. فراوانی اقتصادی در آینده: گیتس صرفاً بدبین نیست. او معتقد است هوش مصنوعی می‌تواند تولید کالا و خدمات را بسیار ارزان‌تر کند و کمبودهای کنونی را کاهش دهد. نگرانی اصلی او چگونگی عبور جامعه از دوران گذار است.
۴. تغییر مفهوم کار انسانی: اگر ماشین‌ها بتوانند بیشتر کارهای انسان را انجام دهند، جامعه باید درباره اشتغال، درآمد، اوقات فراغت و حتی معنای مشارکت انسان در اقتصاد تصمیم‌های تازه‌ای بگیرد.
۵. ضرورت مداخله دولت‌ها: گیتس معتقد است شرکت‌های فناوری به‌تنهایی نمی‌توانند پیامدهای هوش مصنوعی را مدیریت کنند. دولت‌ها باید برای توزیع منافع اقتصادی، حمایت از نیروی کار و کنترل مخاطرات این فناوری برنامه‌ریزی کنند.
Bill Gates
+1
نکته قابل تأمل
گیتس پیش‌تر نیز در یادداشتی به تاریخ ۲۶ اوت ۲۰۲۶ نوشته بود که هوش مصنوعی می‌تواند به بزرگ‌ترین عامل برابرسازی فرصت‌ها یا به یکی از شدیدترین عوامل بی‌عدالتی تبدیل شود. از نظر او، تعیین‌کننده اصلی، تصمیم‌هایی است که جوامع و دولت‌ها امروز می‌گیرند.
Bill Gates
بنابراین، هشدار او بیش از آنکه درباره نابودی بشر باشد، درباره سرعت تحول فناوری در مقایسه با آمادگی نهادهای اقتصادی، آموزشی و اجتماعی است.
منابع اصلی
متن گفت‌وگوی بیل گیتس با The Verge، اکتبر ۲۰۲۶
یادداشت بیل گیتس در وب‌سایت شخصی او، ۲۶ اوت ۲۰۲۶
گزارش خبرگزاری آناتولی درباره هشدار بیست‌ساله گیتس
https://t.me/UT_Central_Library

از اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library