کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
24.9K subscribers
8.64K photos
345 videos
3.57K files
6.15K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
زیباترین کتابخانه‌های جهان
The World’s Most Beautiful Libraries
این کتاب یکی از چشمگیرترین آثار تصویری درباره تاریخ و معماری کتابخانه‌ها در جهان است. ماسیمو لیستری، عکاس ایتالیاییِ متخصص در عکاسی از معماری و فضاهای تاریخی، در این اثر به کتابخانه‌های تاریخی برجسته در کشورهای مختلف رفته و فضای داخلی، معماری، قفسه‌ها، تالارهای مطالعه، نسخه‌های خطی و آثار نفیس آنها را با عکس‌هایی بسیار دقیق و هنرمندانه ثبت کرده است.
کتاب تنها یک آلبوم عکس نیست. گئورگ روپلت، کتابدار و پژوهشگر تاریخ کتاب و کتابخانه، و الیزابت اسلادک، پژوهشگر تاریخ هنر و معماری، برای کتابخانه‌های معرفی‌شده توضیحات تاریخی نوشته‌اند. از این رو، اثر را می‌توان تلفیقی از تاریخ کتابخانه، تاریخ معماری، تاریخ فرهنگ مکتوب و عکاسی هنری دانست. taschen.com
کتابخانه‌های معرفی‌شده طیف وسیعی را دربرمی‌گیرند: از کتابخانه‌های صومعه‌ای و سلطنتی تا کتابخانه‌های دانشگاهی و خصوصی، و از بناهای قرون وسطی تا کتابخانه‌های باشکوه دوره باروک، روکوکو و سده نوزدهم. در میان نمونه‌های مشهور کتاب می‌توان به کتابخانه واتیکان، کتابخانه ترینیتی کالج دوبلین و کتابخانه لورنتیانا در فلورانس اشاره کرد. Google Books
اهمیت این کتاب برای دانشجویان کتابداری، تاریخ کتاب و مطالعات فرهنگی در این است که نشان می‌دهد کتابخانه فقط محل نگهداری کتاب نیست، بلکه خود یک پدیده تاریخی و فرهنگی است. معماری تالارها، نحوه چیدمان کتاب‌ها، تزیینات، نقاشی‌ها و حتی رابطه میان فضای کتابخانه و قدرت سیاسی یا دینی، بخشی از تاریخ دانش و فرهنگ هر جامعه را بازتاب می‌دهد.
مشخصات نشر
Listri, Massimo. The World’s Most Beautiful Libraries. Text by Georg Ruppelt & Elisabeth Sladek. Köln: TASCHEN, 2018.
نسخه بزرگ اصلی، جلد سخت و چندزبانه ــ انگلیسی، فرانسوی و آلمانی ــ است و 560 صفحه دارد. قطع آن بسیار بزرگ، حدود 29 × 39.5 سانتی‌متر و وزن آن بیش از 7 کیلوگرم است. شابک این نسخه 978-3-8365-3524-3 است. ناشر، TASCHEN، کلن، 2018. taschen.com
ناشر بعدها یک نسخه کوچک‌تر در مجموعه 45th Edition نیز منتشر کرده که 512 صفحه، قطع 15.6 × 21.7 سانتی‌متر و شابک 978-3-8365-9381-6 دارد.
https://t.me/UT_Central_Library
در حرم بایست و دعای اذن را به این نحو بخوان
از اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
امیدوارم آقای صاحب الزمانی به سلامت باشند. کسی خبری از ایشان دارد؟
آقای ویتکام، هلندی و از معروف ترین فهرست نگاران نسخ خطی اسلامی (متولد 1945 و درگذشته 4 سپتامبر 2026). (عکس از استاد و دوست ارجمند جناب آقای محمد کریم اشراق. با سپاس از ایشان).
https://t.me/UT_Central_Library

https://www.mareonline.nl/wetenschap/mopperend-genoot-jan-just-witkam-van-zijn-onbegrensde-vrijheid
سخنرانی کارا استولکر رئیس پیشین دانشگاه لایدن در باره یان یوست ویتکام از مهم ترین فهرست نگاران نسخ خطی اسلامی
آقای ویتکام در 4 سپتامبر 2026 درگذشت و سخنرانی زیر از رئیس سابق دانشگاه لایدن، در مراسم وی ایراد شده است:
شنبه گذشته با یان یوست ویتکام (Jan Just Witkam) وداع کردیم. دو روز پیش از درگذشتش، او ایمیلی با این موضوع برای من فرستاده بود: «سخنرانی تشییع جنازه». در متن آن آمده بود: «کارل عزیز، آیا می‌خواهی در مراسم خاکسپاری من صحبت کنی؟ پیشاپیش از تو سپاسگزارم، یان یوست.»
من که از این پیام کوتاه و غیرمنتظره جا خورده بودم، بلافاصله با او تماس گرفتم. او گفت: «من تقریباً رفتنی هستم.» سراسیمه سوار دوچرخه‌ام شدم. ماتیلده، یکی از پنج دخترش، در را باز کرد و برایمان نوشیدنی آورد. یان یوست و من بیش از یک ساعت را با هم در آرامش گذراندیم.
ما در آن اتاق بزرگ و ساکت، در آن خانه عظیم به نام «Huis ter Ligt» واقع در خیابان Leidse Donkersteeg نشسته بودیم. همه‌جا پر از کتاب، مجله، دست‌نوشته، جعبه و اشیاء عجیب و غریب بود. آنجا نمادی از علوم انسانی در ملموس‌ترین شکل خود بود؛ دنیایی از دانش و معرفت. ما درباره کار او، درباره کریستیان اسنوک هورخرونیه (Christiaan Snouck Hurgronje) و درباره مجموعه‌هایش صحبت کردیم. یان یوست آسیب‌پذیر شده بود، با صدایی نرم و آرام صحبت می‌کرد و به نظر می‌رسید که با رفتن خود کنار آمده است. او گفت: «من به فرزندانم فکر می‌کنم که در نقطه‌ای باید راه خود را از میان این مجموعه‌ها پیدا کنند.»
او در نوامبر ۱۹۷۴ به عنوان مدیر بخش نسخه‌های خطی شرقی در کتابخانه دانشگاه لیدن مشغول به کار شد. این آغاز یک دوران کاری درخشان و طولانی بود که بیش از چهل سال به طول انجامید. او برای خرید نسخه‌های خطی به سراسر جهان سفر می‌کرد و کمبودهای موجود در مجموعه‌های قدیمی را برطرف می‌ساخت. او این مجموعه‌ها را زنده نگه می‌داشت، فهرست‌نویسی می‌کرد و به آن‌ها عشق می‌ورزید. ویتکام خود استاد زبان عربی بود و در سال ۱۹۹۲ به عنوان استاد کرسی متن‌شناسی و تاریخ کتاب در جهان اسلام منصوب شد؛ انتصابی که تعهد او را به مجموعه معروف «خوسترمنس» (Oosterse collectie) به زیباترین شکل ممکن معنا بخشید.
به لطف این انتصاب، او می‌توانست دانش و تخصص خود را به دیگران منتقل کند و توجهات را به متونی جلب کند که تا پیش از آن کمتر کسی به آن‌ها پرداخته بود. او برای چندین نسل از پژوهشگران، دانشجویان دکتری و دانشجویان سراسر جهان، راهنمایی الهام‌بخش بود.
او پیش از اینکه به عنوان استاد منصوب شود، در سال ۱۹۸۹ مجله‌ای تخصصی به نام «Manuscripts of the Middle East» (نسخه‌های خطی خاورمیانه) را پایه‌گذاری کرد. این کار نمونه‌ای بارز از آزادی و استقلال عمل او بود. ویتکام علاقه‌ای به جلسات طولانی و بروکراسی‌های اداری نداشت؛ او ترجیح می‌داد خودش دست به کار شود. در یکی از مصاحبه‌ها، او لحظه بازنشستگی و خروجش از ساختمان کتابخانه در سال ۲۰۱۰ را به یک «رهایی بزرگ» تشبیه کرد: «انگار از یک زندان آزاد شده بودم.» او بالاخره توانست از قوانین دست‌وپاگیر اداری رها شود و تمام تمرکز خود را روی پژوهش‌ها و مجموعه‌های شخصی‌اش بگذارد.
او شخصیتی منتقد، سرسخت و گاهی به ظاهر غرغرو داشت، اما در عین حال وابستگی عمیقی به دانشگاه داشت. او درباره محیط‌های دانشگاهی می‌گفت: «دانشگاه جایی بود که هیچ‌چیز اجباری نبود، اما همه‌چیز ممکن بود.» این روحیه انتقادی را شاید از پدرش به ارث برده بود. پدرش، ام.جی. ویتکام، در سال ۱۹۶۵ در یک روزنامه محلی مقاله‌ای تند علیه تبدیل شدن لیدن به یک دانشگاه توده‌ای و بزرگ نوشته بود.
با این حال، یان یوست ویتکام هرگز دانشگاه را رها نکرد. او معتقد بود دانشگاه باید بستری برای کشف ناشناخته‌ها و پرورش استقلال فکری باشد.
ویتکام از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱ سردبیر مجله معتبر دانشگاه لیدن به نام «معیار» (Magna Charta) بود. متن این یادبود توسط کارل استولکر نوشته شده است، که این سخنان را در مراسم تشییع جنازه پروفسور یان یوست ویتکام بیان کرد.
https://t.me/UT_Central_Library
روزتان بخیر
دعوت سرکنسول انگلیس از جناب آقای امین خلوت برای شرکت در مراسم تاجگذاری جورج پنجم پادشاه انگلستان و امپراطور هندوستان ....
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران.
https://t.me/UT_Central_Library
مرحوم حسینعلی راشد کتابش را به آقای فروزانفر تقدیم کرده است. این زمانی است که فروزانفر ریاست دانشکده معقول و منقول را داشته و آقای راشد استاد آن دانشکده بوده است.
https://t.me/UT_Central_Library
Audio
عنوان  مقاله:  Ritual, Ceremony, Dwelling: A functionspace analysis of Iranian columned Halls from Hasanlu to Pasargadae (1300—540 BC)
مولف: Nafise Sarami
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار:  2025

این پژوهش به بررسی ارتباط میان کاربرد و سازمان‌دهی فضا در تالارهای ستون‌دار باستانی ایران از هزاره دوم تا اوسط هزاره اول پیش از میلاد می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از تحلیل تطبیقی و فضایی نمونه‌های شاخصی نظیر حسنلو، بابا جان، نوشی جان، گودین تپه و پاسارگاد، نشان می‌دهد که نیازهای کاربری عامل اصلی شکل‌دهی به ساختار معماری این بناها بوده است. تالارهای مذهبی و آیینی با محورهای مرکزی قوی، دسترسی‌های کنترل‌شده و تمرکز بر عناصری مانند آتشدان متمایز می‌شوند. تالارهای مسکونی نیز ویژگی‌هایی چون عدم تقارن عمدی و پیوستگی با فضاهای خدماتی را به نمایش می‌گذارند. در نهایت، این مطالعه چهارچوبی را برای درک منطق نهفته در طراحی معماری باستانی ایران و تطبیق فرم با عملکرد ارائه می‌دهد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
📊 معرفی The bricks؛ پلتفرم تحلیل هوشمند داده‌های اکسل و تولید داشبوردهای تعاملی
 
پلتفرم Bricks یک محیط هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی برای کار با داده‌ها، صفحات گسترده، تحلیل و مصورسازی است که تلاش می‌کند فرایند تحلیل را برای کاربران غیرمتخصص نیز ساده کند.  یکی از قابلیت‌های مهم Bricks این است که کاربر می‌تواند داده‌های خود را وارد این ابزار کرده و به‌جای نوشتن فرمول‌های پیچیده، نیاز تحلیلی خود را به زبان طبیعی برای هوش مصنوعی توضیح داده و پاسخ خود را دریافت کند. به این ترتیب، بسیاری از کارکردهای پیچیده Excel بدون نیاز به فرمول‌نویسی دستی قابل انجام است؛ برای مثال محاسبه، دسته‌بندی، مقایسه، استخراج شاخص‌ها و ایجاد ستون‌های محاسباتی. 
این رویکرد به‌ویژه برای پژوهشگرانی مفید است که با داده‌های پژوهشی کار می‌کنند اما تسلط عمیقی بر فرمول‌ها و توابع Excel ندارند.  همچنین امکان تبدیل داده‌های خام به نمودارها و مصورسازی‌های متنوع را فراهم می‌کند؛ بنابراین می‌توان روندها، تفاوت گروه‌ها، توزیع داده‌ها و روابط میان متغیرها را به شکل بصری بررسی کرد. 
کاربر می‌تواند با توصیف هدف خود برای AI، مثلاً درخواست نمایش روند تعداد مقالات در سال‌های مختلف یا مقایسه تولید علمی دانشگاه‌ها، مسیر ساخت نمودار مناسب را ساده‌تر کند. 
یکی دیگر از کاربردهای مهم Bricks، ایجاد داشبوردهای مدیریتی بدون نیاز به برنامه‌نویسی است؛ چند شاخص و نمودار را می‌توان در یک محیط واحد کنار هم قرار داد تا تصویری جامع از وضعیت داده‌ها ارائه شود.  چنین داشبوردهایی برای پایش شاخص‌های پژوهشی، عملکرد سازمانی، وضعیت پروژه‌ها، فروش، منابع انسانی و سایر داده‌های مدیریتی می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. 
در یک پژوهش دانشگاهی، برای نمونه می‌توان داده‌های مقالات را وارد کرد و داشبوردی شامل تعداد مقالات، روند زمانی، نویسندگان، دانشگاه‌ها، مجلات و حوزه‌های موضوعی ایجاد کرد که نتایج آن در مطالعات علم‌سنجی و مقالات مروری کاربردی است.
مزیت مهم دیگر، کاهش فاصله میان تحلیل داده و ارائه نتایج است؛ یعنی کاربر می‌تواند از داده خام به محاسبات، نمودارها و داشبورد برسد، بدون آنکه الزاماً برنامه‌نویسی یا طراحی بصری را از صفر انجام دهد. 
با این‌حال، خروجی هوش مصنوعی باید از نظر انتخاب متغیرها، منطق محاسبات، نوع نمودار و تفسیر نتایج بررسی شود؛ زیرا سهولت تولید نمودار به معنای درست‌بودن خودکار تحلیل نیست. 
در مجموع، Bricks را می‌توان ابزاری برای تحلیل داده با زبان طبیعی، انجام عملیات پیشرفته شبیه Excel، تولید انواع نمودار و ساخت داشبوردهای مدیریتی بدون کدنویسی دانست که می‌تواند مرحله تحلیل و ارائه داده‌های پژوهشی و سازمانی را سریع‌تر و در دسترس‌تر کند.
 
دسترسی به ابزار:
https://www.thebricks.com/
 
https://t.me/UT_Central_Library
🔵 مقارن با هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی
«نامه صدرا»؛ ارج‌نامه استاد علی صدرایی خویی منتشر شد

🔹 «نامه صدرا» به کوشش مجید جلیسه و با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی و خانه کتاب و ادبیات ایران، منتشر شد.

🔹 این کتاب در پاسداشت فعالیت‌های علمی علی صدرایی خویی در حوزه میراث مکتوب تدوین شده و با «مقدمه» مجید جلیسه آغاز می‌شود. «سال‌شمار احوال و آثار» مسیر زندگی و فعالیت‌های صدرایی خویی را مرور می‌کند و «شرح حال و آثار» به زندگی‌نامه، کتاب‌شناسی، نامه‌ها، اجازات و تقدیم‌های او اختصاص دارد.

🔹 در بخش «مقالات: درباره استاد علی صدرایی خویی و آثار او»، نویسندگان به کارنامه علمی و آموزشی او پرداخته‌اند. بخش پایانی، «مقالات: اهدایی به استاد علی صدرایی خویی»، مجموعه‌ای از پژوهش‌ها درباره نسخه‌های خطی و میراث مکتوب است.

📥 دانلود متن کامل کتاب «نامه صدرا»

🌐 مشاهده خبر کامل


🆔 @nali_ir
آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی در باره استاد مهدی محقق:
ایشان مشغول تحصیل هستند.

https://t.me/UT_Central_Library
🔰مروری بر کتاب «جنگ جهانی اطلاعات»؛
[وقتی اطلاعات به قدرت تبدیل شد](ibna.ir/x6KhR)

🔸دیوید کولون، مورخ و پژوهشگر برجسته فرانسوی، با وسواسی مثال‌زدنی، تاریخ سی سال گذشته را از منظری نو می‌کاود و نشان می‌دهد که چگونه اطلاعات از یک منبع قدرت، به خودِ «قدرت» تبدیل شده است، قدرتی که گاه بُرنده‌تر از موشک‌ها و ویرانگرتر از بمب‌ها عمل می‌کند

🔸دیوید کولون تاریخ جنگ اطلاعات را از نقطه عزیمتی روشن، یعنی جنگ اول خلیج‌فارس، آغاز می‌کند، جایی که پنتاگون برای اولین بار به شکلی سیستماتیک و مدرن با کنترل شدید خبرنگاران، صحنه‌سازی رویدادها و تولید «جنگ پاک» و «جراحی‌شده» برای تلویزیون‌ها، نبرد برای روایت‌ها را به اندازه نبرد در میدان فیزیکی جدی گرفت. پس از آن کتاب ما را به سفری پرفرازو نشیب در تاریخ این جنگ پنهان می‌برد: از تلاش ایالات متحده در دهه ۱۹۹۰ برای دستیابی به «سلطه جهانی اطلاعات» از طریق کنترل زیرساخت‌های اینترنت، ماهواره‌ها و غول‌های دیجیتال تا شکل‌گیری مقاومت‌ها در برابر این هژمونی.

🔸️دیوید کولون اما از سنت فکری اروپایی و به طور خاص فرانسه می‌آید، سنتی که نگاهی انتقادی‌تر به مفهوم قدرت، به ویژه هژمونی آمریکا دارد. این دیدگاه به او اجازه می‌دهد تا با فاصله‌ای تحلیلی هم استراتژی‌های «سلطه اطلاعاتی» آمریکا را کالبدشکافی کند و هم مقاومت‌های شکل گرفته در برابر آن را نه صرفا به عنوان «اقدامات بدخواهانه»، بلکه به عنوان واکنش‌هایی ژئوپلیتیک در موازنه قدرت جهانی درک کند. این نگاه متفاوت که ریشه‌های آن را می‌توان در افکار اندیشمندانی چون میشل فوکو یا ژان بودریار جست‌وجو کرد، به کتاب عمقی فلسفی و جامعه‌شناختی می‌بخشد که آن را از گزارش‌های صرفا فنی یا نظامی متمایز می‌کند. برای ما که اغلب جهان را از طریق بازتاب رسانه‌های انگلیسی زبان می‌بینیم، شنیدن این «صدای دیگر» غنیمتی است که به درک پیچیدگی‌های این نبرد جهانی کمک شایانی می‌کند.


@ibna_official