کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
24.9K subscribers
8.64K photos
345 videos
3.57K files
6.14K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
ایران در هر دو رشته ( المپیاد کامپیوتر و ریاضیات)، به‌تنهایی بیش از مجموع تمام کشورهای مسلمان جهان مدال طلا کسب کرده است. این کشور همچنین در هر دو رشته، در میان قدرت‌های آسیایی، تنها در برابر چین و کره‌جنوبی قرار گرفته و از ژاپن نیز عبور کرده است.

این دستاورد در شرایطی به دست آمده که ایران با حدود ۳۷۰۰ تحریم مواجه است و بودجه آموزشی آن حدود یک‌سوم بودجه آموزشی آلمان است؛ با این حال، عملکرد ایران در این دو رشته یا تقریباً با آلمان برابری کرده یا حتی از آن پیشی گرفته است.

سهند ایرانمهر

@v_ouriran

https://t.me/UT_Central_Library
✳️ آموزش هوشمند در جهان؛ هوش مصنوعی چگونه آینده آموزش عالی را تغییر می‌دهد؟
 
مؤسسه فناوری‌های اطلاعات در آموزش یونسکو ( UNESCO IITE)  در سال ۲۰۲۶ گزارشی با عنوان Smart Education Around the World: Partners’ Perspectives from Seven Regional Reports منتشر کرده است که تجربه مناطق مختلف جهان را در زمینه تحول دیجیتال و توسعه آموزش هوشمند بررسی می‌کند.  
این گزارش تأکید می‌کند که آموزش هوشمند صرفاً به معنای استفاده از ابزارهای دیجیتال یا هوش مصنوعی نیست، بلکه مستلزم تلفیق هدفمند فناوری، روش‌های آموزشی و حکمرانی اثربخش است.
یکی از پیام‌های اصلی گزارش آن است که هوش مصنوعی باید در خدمت بهبود یادگیری و تقویت توانمندی‌های انسانی قرار گیرد، نه اینکه صرفاً به‌عنوان نشانه‌ای از پیشرفت فناورانه به کار گرفته شود.
تجربه‌های بررسی‌شده نشان می‌دهند که کشورها متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و آموزشی خود، مسیرهای متفاوتی برای توسعه آموزش هوشمند انتخاب می‌کنند.
در برخی مناطق، پلتفرم‌های ملی آموزش دیجیتال امکان دسترسی گسترده به منابع یادگیری را فراهم می‌کنند؛ در مناطق دیگر، فناوری برای تداوم آموزش در محیط‌های آسیب‌پذیر یا پشتیبانی از مدرسان به کار گرفته می‌شود. از این منظر، هیچ الگوی واحدی برای آموزش هوشمند وجود ندارد و سیاست‌گذاری موفق باید با نیازهای یادگیرندگان، ظرفیت زیرساختی و شرایط فرهنگی هر جامعه متناسب باشد.
نقش مدرسان نیز در این تحول اساسی است؛ زیرا بهره‌گیری مؤثر از هوش مصنوعی به توسعه مهارت‌های دیجیتال، توانایی ارزیابی خروجی‌ها و بازطراحی فعالیت‌های آموزشی نیاز دارد.
گزارش همچنین اهمیت همکاری میان دولت‌ها، مؤسسات آموزشی، متخصصان فناوری و سایر ذی‌نفعان را در ایجاد نظام‌های یادگیری هوشمند برجسته می‌کند. بااین‌حال، گسترش فناوری به‌تنهایی تضمین‌کننده کیفیت آموزش نیست و باید موضوعاتی مانند عدالت آموزشی، دسترسی برابر، حفاظت از داده‌ها و مسئولیت‌پذیری در استفاده از هوش مصنوعی نیز مورد توجه قرار گیرند.
برای دانشگاه‌ها، این رویکرد به معنای عبور از خرید و استقرار ابزارهای هوش مصنوعی و حرکت به سمت تدوین راهبردهای جامع برای آموزش، پژوهش، توسعه مهارت‌های استادان و پشتیبانی از یادگیری دانشجویان است.
کتابخانه‌های دانشگاهی نیز می‌توانند با آموزش سواد هوش مصنوعی، فراهم‌آوری منابع معتبر و کمک به ارزیابی انتقادی اطلاعات، بخشی از زیرساخت انسانی آموزش هوشمند باشند.
در مجموع، پیام گزارش یونسکو این است که آینده آموزش هوشمند نه با فناوری به‌تنهایی، بلکه با پیوند میان نوآوری فناورانه، اهداف آموزشی، عدالت و ارزش‌های انسانی شکل خواهد گرفت.
 
UNESCO Institute for Information Technologies in Education. (2026). Smart education around the world: Partners’ perspectives from seven regional reports. UNESCO IITE. https://iite.unesco.org/publications/2026-gse-annual-report-smart-education-around-the-world-partners-perspectives-from-seven-regional-reports/

https://t.me/UT_Central_Library
امروز هجدهم مهرماه ۱۴۰۵ خورشیدی
امروز، ۴۶امین سالروز درگذشت سید محمد مشکوٰة، استاد دانشگاه تهران، نسخه‌شناس و کتاب‌شناس ایرانی است؛ مردی که بخش بزرگی از زندگی خود را صرف حفظ و احیای کتاب‌های خطی کرد.
سید محمد مشکوٰة در سال ۱۲۷۹ در بیرجند به دنیا آمد. پس از آموختن مقدمات علوم در زادگاهش و ادامه تحصیل در مشهد و عتبات، در تهران ساکن شد و در مدرسه سپهسالار و بعدها در دانشگاه تهران به تدریس فلسفه، فقه و ادبیات پرداخت. در سال ۱۳۲۹ نیز به درجه استادی دانشگاه تهران رسید. اما در کنار تدریس، علاقه اصلی او به کتاب و نسخه‌های خطی بود. سال‌ها نسخه‌های کهن را جست‌وجو و خریداری می‌کرد و کتابخانه شخصی بزرگی گرد آورد. وی ۱۳۲۱ عنوان نسخه خطی را به دانشگاه تهران سپرد؛ مجموعه‌ای که در شکل‌گیری کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اهمیت فراوان داشت و نام او را به عنوان بنیانگذار کتابخانه مرکزی در یادها زنده نگاه داشته است. سید محمد مشکوٰة در ۱۸ مهر ۱۳۵۹ در لندن، در 80 سالگی، درگذشت و پس از انتقال جنازه به ایران، در حرم حضرت معصومه (س) دفن شد.
@UT_Central_Library
اسنادی از پرونده اداری مرحوم سید محمد مشکوة که با اهدای 1321 نسخه خطی به دانشگاه، سنگ بنای کتابخانه مرکزی را گذاشت. مجلدات نخست فهارس نسخ خطی دانشگاه، فهرست آن نسخه هاست که به نام فهرست های مشکوة شناخته می شود.
https://t.me/UT_Central_Library
سید محمد مشکوة (1279 بیرجند ـ 1359، 18 مهر ماه لندن. مدفون در قم).
https://t.me/UT_Central_Library
آن کارسون [برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶] در سال ۱۹۵۰ در تورنتو، کانادا به دنیا آمد.

او در سال ۱۹۸۱ رساله دکترای خود را در رشته ادبیات کلاسیک با عنوان Odi et Amo Ergo Sum (دوست دارم و بیزارم، پس هستم) منتشر کرد و در تمام طول حرفه خود، سرودن شعر را با ترجمه و تدریس در دانشگاه‌های مختلف همراه ساخته است.

تقریباً تمام تولیدات ادبی او حول محور نقطه تلاقی میان «وسواس فیلولوژیک (زبان‌شناختی) به واژه‌ها» و «اشتیاق شاعر برای معنای تازه» شکل گرفته است.

او خود، ریشه‌شناسی واژه‌ها را نقطه شروع همه آثارش دانسته است.

ترجمه‌های او از یونانی کلاسیک را می‌توان آثاری مستقل و قائم‌به‌ذات به شمار آورد.

از جمله این آثار می‌توان به تفسیر او از قطعات اشعار سافو تحت عنوان اگر نه، زمستان (۲۰۰۲) و همچنین تراژدی‌هایی چون الکترا (۲۰۰۱) و آنتیگونه (۲۰۱۵) اثر سوفوکل و باکخای (۲۰۱۵) اثر اوریپید اشاره کرد.

کارسون در جستار بلند خود، اروس تلخ‌وشیرین (۱۹۸۶)، شالوده نویسندگی بعدی خود را پی می‌ریزد.

این کتاب با ژرف‌اندیشی درخشانش درباره اینکه اروس (عشق و اشتیاق) جوهره و نیروی محرکه شعر است، به میزان زیادی از صفت مرکبی از سافو بهره می‌گیرد که اروس را ترکیبی از درد و شیرینی تعریف می‌کند.

همین تمایز و فاصله میان عاشق و معشوق است که به اروس نیرو می‌بخشد و شعر را به حرکت درمی‌آورد.

کارسون در نوشته‌هایش با وارد کردن مداوم صداهای متفاوتی که در برابر یکدیگر بازی می‌کنند، به این مهم دست می‌یابد.

او در اروس تلخ‌وشیرین از یک «دید استریوسکوپیک (برجسته‌بین)» سخن می‌گوید که به او امکان می‌دهد «دو چشم‌انداز را به‌طور هم‌زمان در حالت توازن نگه دارد».

نمونه بارز آن جستار اقتصاد ناباخته‌ها (۱۹۹۹) است که در آن کارسون، سیمونیدس کیوسی (شاعر یونانی سده ششم پیش از میلاد) را در برابر پل سلان قرار می‌دهد؛ و نیز در کتاب مردان در ساعات فراغت (۲۰۰۰) که در آن توسیدید تاریخ‌نگار را کنار ویرجینیا وولف می‌نشاند.

کارسون از طریق چنین صورت‌بندی‌های ادبی، اغلب غیرمنتظره، از شعر غنایی وابسته به «خودِ روایی» فاصله گرفته و الهام‌بخش فرم‌های تازه‌ای در ادبیات معاصر شده است.

این روش نوشتن به آفرینش آثاری بازیگوشانه و کنایه‌آمیز می‌انجامد که نه تنها میان شعر کلاسیک و مدرن، بلکه میان ژانرها و فرم‌های هنری گوناگون در حرکت‌اند.

در دهه ۱۹۹۰، کارسون مجموعه‌ای از آثار برجسته را منتشر کرد. از جمله آن‌ها «جستار شیشه‌ای» در کتاب شیشه، کنایه و خدا (۱۹۹۵) است که ظرفیت شعر بلند را در جایی که مرزهای ژانری تار و کم‌رنگ می‌شوند، به نمایش می‌گذارد.

در حالی که این اثر در قالب شعر سروده شده، هم‌زمان داستانی بلند درباره سوگ و عشق یک‌طرفه است که در آن، راوی اول‌person (زنی که همسرش او را رها کرده) به دیدار مادر تنها خود در خلنگزارهای بایر و متروک می‌رود.

او در این سفر، آثار نویسنده محبوبش، امیلی برونته، را با خود می‌برد؛ نویسنده‌ای که خلنگزارها و جهان درونی خودش به زیبایی در تنیده با متن تصویر شده‌اند.

این شعر بلند که حول محور سه زن تنها گرد یک میز آشپزخانه ساخته شده و در عین حال خوانشی از برونته نیز هست، بدین ترتیب به جستاری درباره رهاشدگی و تنهایی بدل می‌شود.

شعر به داستان نیاز دارد و داستان نیز به نوبه خود وابسته به جهش‌ها و تغییر صحنه‌های شاعرانه‌ای است که کارسون با چنین چیره‌دستی استادانه‌ای به کار می‌گیرد.

در همان دهه، اثر دیگری منتشر شد که غالباً از آن به عنوان بزرگ‌ترین اثر کارسون یاد می‌شود: زندگینامه قرمز: یک رمان منظوم (۱۹۹۸).

این اثر نشان‌دهنده توانایی والای او در به‌روزرسانی و زنده کردن سنت ادبی کلاسیک است.

او با درکی دقیق از اصطلاحات و تجربیات معاصر، قطعات شعری از استسیخوروس (شاعر یونانی سده ششم پیش از میلاد) درباره «گریون»، هیولای بالدار قرمز رنگ، را نقطه شروع قرار می‌دهد.

در حالی که اسطوره شرح می‌دهد که چگونه هرکول در انجام یکی از خان‌های خود، گریون را می‌کشد و گله‌اش را می‌رباید، کارسون این غول ترسناک را در قالب «قهرمانی» مهربان و دلبسته به مادرش بازآفرینی می‌کند؛ آن هم در قالبی که به یک بیلدونگس‌رومان (رمان تربیت و تکامل شخصیتی) مدرن تبدیل می‌شود.

گریونِ جوان که پیش‌تر مورد آزار و اذیت جنسی برادرش قرار گرفته، عاشق هرکولِ خودشیفته و بی‌ادب می‌شود.

چه رخ می‌دهد وقتی عاشق کسی می‌شوی که در نهایت تو را نابود خواهد کرد؟

این پرسشی دیرین در این فرم شگفت‌انگیز از شعر حماسی با ویژگی‌های غنایی برجسته است.

کارسون زمانی «ملال و کسالت» را دشمن اصلی خود توصیف کرده بود، و این وضعیتی است که او با طنزی تند و هوشمندی با آن مواجه می‌شود.

زیبایی شوهر: یک جستار داستانی در ۲۹ تانگو (منتشر شده در سال ۲۰۰۱)، روایتگر مشاجره‌ای گزنده و کنایه‌آمیز با شوهر خیانت‌کار است که هر یک از ۲۹ اپیزود آن با خطوطی از اشعار جان کیتس، شاعر رمانتیک، آغاز می‌شود.

کلمات والای کیتس درباره اینکه «زیبایی همان حقیقت است»، به شکلی بی‌رحمانه اما بازیگوشانه، در کنار این درام رابطه‌ای فرساینده قرار می‌گیرند.

یکی از آثار فراموش‌نشدنی کارسون ناکس (Nox - ۲۰۱۱۰) است که به یاد برادرش مایکل نوشته شده؛ برادری که پیش از مرگش در سال ۲۰۰۰ در دانمارک، به شکلی رازآلود ناپدید شده بود.

در این اثر، حس عمیقی از فقدان ملموس است که از اعماق وجود سر برمی‌آورد.

نتیجه کار، آفرینشی است که همان‌قدر که ادبی است، مجسمه‌گون و حجمی نیز هست؛ یادبودی به شکل یک جعبه، حاوی متنی آکاردئونی و بازشونده از تصاویر، نامه‌ها و نوشته‌های دیگر که به برادر متوفایش تقدیم شده است.

علاوه بر این، صدای سومی نیز وجود دارد که به اثر عمق زمانی می‌بخشد: کاتولوس، شاعر رومی، با مرثیه مشهور ۱۰۱ خود در رثای برادر درگذشته‌اش که او نیز مانند مایکل در دیار غربت جان سپرد.

ترجمه تاثربرانگیز کارسون از این شعر نیز در اثر حاضر است.

کارسون در تمام طول دوران نویسندگی‌اش، با ظرافتی سبک‌بالانه، امکانات نوشتن را کاویده است؛ فرآیندی که در آن «طرح و طرح‌واره ادبی» ارزشی ویژه برای او یافته است. گواه این مدعا اثر شناور (Float - ۲۰۱۶) است، اثری متشکل از بیست و دو کتابچه (چاپ‌نما) درباره موضوعات مختلف که می‌توان آن‌ها را به هر ترتیبی خواند.

اثر دیگر نورمای اشتباه (Wrong Norma) محصول ۲۰۲۴ است؛ ترکیبی گوناگون از متن‌ها با جنبه نمایشی و اجرایی قوی که در آن کارسون وارد عرصه‌های مختلف هنری و آکادمیک می‌شود.

همکاری‌های او با هنرمندان بصری، طراحان رقص، و کارگردانان اپرا و تئاتر، نشان‌دهنده آزادی عمل او در مواجهه با انتظارات ادبی و سیستم‌های قانون‌مند است.

همین ویژگی است که پشتوانه اهمیت فوق‌العاده‌ای است که آثار او از دهه ۱۹۹۰ تاکنون برای صحنه بین‌المللی هنر و ادبیات داشته است.

آندرس اولسون
رئیس کمیته نوبل

https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/bio-bibliography/?utm_source=Linkedin&utm_medium=Social+&utm_campaign=Linkedin_literature_2026

🔻پیوند به این فرسته در X:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2108163483002872262?s=20
🔰نخستین نشست «روایت نسخه‌های خطی» و افتتاح نمایشگاه آثار نظامی؛
[گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خطی خمسه نظامی](ibna.ir/x6Kz7)

🔸علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.

🔸 «خمسه نظامی، یا پنج گنج، از فاخرترین و ارزشمندترین آثار ادب فارسی است و پنج مثنوی مخزن‌الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت‌پیکر و اسکندرنامه را در بر می‌گیرد.»

🔸 «نظامی در داستان‌هایی مانند خسرو و شیرین و هفت‌پیکر، بزرگی و شکوه ایران و ایرانی را به شیوایی آشکار ساخته است.»

🔸 «یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.»



@ibna_official
🔹 معرفی پایان‌نامه: دو افسانهٔ منتخب از هفت‌پیکر نظامی گنجوی
🔹 پژوهشگر: امیر هوشنگ نصیری
🔹 استاد راهنما: دکتر ذبیح‌الله صفا
🔹 سال نگارش: ۱۳۲۱-۱۳۲۲
«هفت‌پیکر»، چهارمین اثر از خمسهٔ نظامی گنجوی و از شاهکارهای ادبیات فارسی است. این منظومه روایتگر زندگی بهرام گور و قصه‌های هفت دختر پادشاه در هفت گنبد رنگین است و ساختار پیچیده و نمادینش همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است.
🔹 در این پایان‌نامه، دو افسانه از میان داستان‌های هفت‌گانهٔ منظومه از نظر ساختار روایی، درون‌مایه‌های عرفانی و اخلاقی و زیبایی‌شناسی ادبی بررسی و تحلیل شده است.
🔹 هفت‌پیکر آمیزه‌ای از جنبه‌های حماسی و غنایی است و بخش هفت گنبد آن روحی غنایی و تخیلی رمانتیک دارد. این پژوهش با راهنمایی دکتر ذبیح‌الله صفا در دانشگاه تهران انجام شده و به شناخت بهتر ابعاد این اثر ارزشمند کمک می‌کند.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔰انسان باید در مرکز باقی بماند؛
[تولستوی و جهان مدرن؛ پیامی ماندگار برای انسان امروز](ibna.ir/x6KfT)

🔸پیام تولستوی برای جهان امروز همچنان زنده است؛ پیامی درباره حقیقت، شفقت، آزادی وجدان، نقد قدرت و حفظ کرامت انسان در عصر فناوری و هوش مصنوعی


🔸تولستوی ادبیات را زینتی برای تمدن نمی‌دانست، بلکه آن را مواجهه‌ای اخلاقی میان یک انسان و انسانی دیگر تلقی می‌کرد.

🔸رمان‌های بزرگ او، از جمله «جنگ و صلح» و «آنا کارنینا»، صرفا روایت داستان نیستند؛ این آثار به اعماق آگاهی انسان وارد می‌شوند و عشق، جاه‌طلبی، حسادت، خانواده، جنگ، ایمان، مرگ و جست‌وجوی معنا را بررسی می‌کنند.

🔸خالق امروزی ابزارهایی در اختیار دارد که تولستوی هرگز تصور نمی‌کرد. تلفن هوشمند می‌تواند تاریخ را ثبت کند، دوربین می‌تواند داستانی را به آن سوی قاره‌ها منتقل کند و هوش مصنوعی می‌تواند در پژوهش، ترجمه و نگارش یاری‌رسان باشد. پلتفرم‌های دیجیتال نیز می‌توانند امکان شنیده‌شدن صداهای به‌حاشیه‌رانده‌شده را بیش از گذشته فراهم کنند.

🔸اما فناوری تنها یک ابزار است. فناوری می‌تواند روند خلق اثر را سرعت ببخشد، اما نمی‌تواند تعیین کند چه چیزی ارزش خلق شدن دارد.

🔸 پیام تولستوی پیچیده نیست: نباید هنگام تلاش برای خلق یک شاهکار، انسان را از یاد برد.

🔸با حقیقت خلق کن، با شفقت بنویس، قدرت را به پرسش بکش، به زندگی انسان‌های عادی احترام بگذار، از خودنمایی تهی فاصله بگیر و از آزادی اخلاقی خود محافظت کن



@ibna_official
مراسم_تحویل_کتابخانه_دکتر_به_مشکوه_به_دانشگاه_تهران.pdf
3.5 MB
امروز سالگشت درگذشت مرحوم دکتر سید محمد مشکوة است که کتابخانه مرکزی دانشگاه با اهدای کتب خطی وی پایه گذاری شده است. گزارش بالا در این باره است.
https://t.me/UT_Central_Library
نمونه ای از خط مرحوم سید محمد مشکوةhttps://t.me/UT_Central_Library
این سند هم از هر جهت جالب است. فقط بخوانید
https://t.me/UT_Central_Library
صفحه ویژه مجتبی مینوی در روزنامه اطلاعات، دوم دی ماه 1350
https://t.me/UT_Central_Library