🖥 جنگ اوکراین: ورود آمریکا و ناتو

👥 گفت‌وگوی ساسان آقایی با مسعود یوسف‌حصیرچین

©️ یوتیوب مدبویز

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

جوئل موکر: اندیشۀ روشنگری و نهادهای سرمایه‌داری

👤 مهرپویا علا

با نگاهی به آثار جوئل موکر (Joel Mokyr)، اقتصاددان هلندی که امسال (2025) یکی از سه برنده و درواقع برندۀ اصلی جایزۀ نوبل اقتصاد شد، ارجاعات فراوانی به آثار جامعه‌شناسان و مورخان به چشم می‌خورند. پژوهش‌های موکر را می‌توان ادامۀ پژوهش‌های جامعه‌شناسان بزرگی مانند ماکس وبر و رابرت مرتون تلقی کرد. او در بخش بزرگی از آثار خود به دنبال تبیین مسئله‌ای است که از قرن نوزدهم به این‌سو بسیار بر روی آن کار شده است. مسئله‌ای که گاه به‌طور مختصر «شکاف بزرگ» (Great Divergence) خوانده شده است؛ یعنی شکاف میان غرب و شرق که شاید بتوان مبدأ آن را سال 1500 میلادی تعیین کرد، ولی لااقل از سال 1800 میلادی پیامدهای بسیار دامنه‌دار سیاسی پیدا کرد.

چرا انقلاب صنعتی در تمدن اروپا اتفاق افتاد و نه در تمدن چین، هند و اسلام؟ چرا در طول قرن نوزدهم کالاهای صنعتی انگلیسی و فرانسوی به بازارهای هند و چین و عثمانی سرازیر شدند و نه برعکس؟ معادل همین پرسش در حوزۀ فلسفه و تاریخِ علم با عنوان «پرسش نیدهام» (Needham Question) مطرح می‌شود که ژوزف نیدهام متخصص تاریخ علم در چین مطرح کرد: چرا باآنکه قطب‌نما، چاپ، باروت و چند ابزار دوران‌ساز دیگر اختراعات چینی بودند، این اروپا بود که جهان را فتح کرد؟ چرا باآنکه کشتی‌های چینی در قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی به‌مراتب بزرگ‌تر از کشتی‌های اروپایی بودند و تا سیلان، شرق آفریقا و حتی احتمالاً تا شمال استرالیا رسیده بودند، باز یگانه بازیگران عصر اکتشافات دریایی اروپایی‌ها با کشتی‌های به‌مراتب کوچک‌تر و دربارهای به‌مراتب فقیرترشان بودند؟ مشابه این پرسش را ما نیز می‌توانیم مطرح کنیم: چرا باآنکه خواجه‌نصیرالدین توسی و ابوریحان بیرونی دستاوردهای خیره‌کننده‌ای در تبیین جهان فیزیکی و اجتماعی داشتند، باز نه نام آن‌ها بلکه نام کوپرنیک و وسالیوس و کپلر بر تارک انقلاب علمی می‌درخشد؟

ما در اینجا اشاره‌هایی به مباحث موکر در یکی از آثار شاخص او می‌کنیم؛ کتابی با عنوان «یک فرهنگ پیشرفت: سرچشمه‌های اقتصاد مدرن»

🔗 متن کامل را اینجا بخوانید

◼️ @alamehrpouia
◽️@utfinance◽️

دیدار ترامپ با خاویر میلی و اهدای مدال آزادی به چارلی کرک | برنامه زنده | اپیزود 92

شروع برنامه : ساعت 22

https://youtube.com/live/DYmGM7Fpikc

@Podcast1776

📄 Why do boring economists always win the Nobel?

👤 مانی بشرزاد

© منتشر شده در
The SPECTATOR

◽️@utfinance◽️

🖥 چپ شناسی

👥 گفت‌وگوی مهدی نصیری با داروین صبوری

1️⃣ قسمت نخست

2️⃣ قسمت دوم

◽️@utfinance◽️

🖥 نشست رونمایی و نقد و بررسی کتاب نظریه‌های منفی باف

عصر پارسه: به بهانه انتشار کتاب «نظریه‌های منفی‌باف» نوشته هلن پلاک‌رز و جیمز لینزی

با حضور علی آردم و مترجم کتاب: مسعود یوسف‌حصیرچین


📌 کتاب را می‌توانید از بنوبوک پیش‌خرید کنید.

◽️@utfinance◽️

📄 مقاله

اقتصاد تخریب خلاق

👤 جان ون رینن

فردای اقتصاد - مانی بشرزاد: «جان ون رینن استاد اقتصاد دانشگاه MIT و مدرسه اقتصاد لندن است. کتاب جدید او به نام «اقتصاد تخریب خلاق» توسط انتشارات دانشگاه هاروارد منتشر شد.
مقدمه کتاب او را امانوئل مکرون رئیس‌جمهور فرانسه نوشته است. جان ون رینن برای فردای اقتصاد در یک یادداشت اختصاصی کتاب خود را معرفی کرده است. آنچه در ادامه می‌خوانید یادداشت جان ون رینن است.»

📌 این یادداشت در سال ۲۰۲۳ نوشته شده است.

◽️@utfinance◽️

📄 جوئل موکر: اندیشۀ روشنگری و نهادهای سرمایه‌داری

👤 مهرپویا علا

◼️ @alamehrpouia
◽️@utfinance◽️

📄 آرایشگری به‌جای سیاستگذاری

👤 علی نیکبخت / دانشجوی دکترای اقتصاد

ایران از معدود کشورهایی است که نزدیک به پنج دهه با تورم مزمن زیست کرده است؛ مشکلی که اگر در بسیاری از کشورها حل نشده، دست‌کم، شدت و پایداری‌ آن به این اندازه نیست.

با این همه، سیاستگذار پولی ایران همچنان درگیر اقداماتی است که نه هدف شفاف دارند و نه مسیر روشن. از تکثر بی‌محابای اهداف در قانون بانک مرکزی مصوب ۱۴۰۲تا ایده حذف چهار صفر از پول ملی، آنچه می‌بینیم بیشتر آرایش دوباره اسکناس‌هاست تا سیاستی در مسیر بهبود ارزش پول. حذف صفر، در بهترین توصیف، یک تغییر حسابداری است چراکه اعداد را کوتاه‌تر و خواناتر می‌کند، اما هیچ نسبتی با مهار ریشه‌های تورم، انضباط مالی و پولی یا تقویت اعتماد عمومی ندارد. مردم سال‌هاست در عمل چند صفر را از زبان حذف کرده‌اند و با «تومان» یا حتی «همت» کار می‌کنند؛ تبدیل رسمی ریال به واحدی دیگر نه قدرت خرید آحاد اقتصادی را بالا می‌برد و نه کشور را به سیاستگذاری قاعده‌مند نزدیک می‌کند؛ این امر فقط هزینه و سردرگمیِ گذار را تحمیل می‌کند و ریسک خطای قیمت‌گذاری و حسابداری را بالا می‌برد.

◽️@utfinance◽️

📄 بانک‌ها، واسطه‌گران وجوه قابل‌وام‌دهی هستند -بخش سوم

👤 جورج سلجین

✍🏻 ترجمه: مهران خسروزاده


🔗 بخش نخست را اینجا بخوانید

🔗 بخش دوم را اینجا بخوانید

◽️@utfinance◽️

ماچادو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا:


باید صادق باشم، ما در ونزوئلا همیشه نوعی سوسیالیسم را تجربه کرده‌ایم، اما چاوز آن را به سطحی دیگر رساند. در نهایت، سوسیالیسم از نظر وعده‌هایش جذاب است، چون به شما می‌گوید ما همیشه برابر خواهیم بود؛ برابر در فقر، برابر در وابستگی. سوسیالیسم می‌خواهد توانایی تصمیم‌گیری شما را بگیرد و آن را به دولت بسپارد. و در نهایت، راهی که آن‌ها می‌توانند جامعه را کنترل کنند، از طریق بدبختی است. و وقتی مردم در برابر آن واکنش نشان دهند، خشونت آغاز می‌شود.

و همیشه پایانش به یک شکل است. به ما ونزوئلایی‌ها ۲۶ سال پیش هشدار دادند و گفتند: ببینید، چاوز ونزوئلا را از طریق سوسیالیسم و کمونیسم به کوبا تبدیل خواهد کرد. و ما گفتیم: نه، امکان ندارد. ما سنت دموکراسی داریم. ما یک طبقه متوسط پویا داریم.

این اتفاق نخواهد افتاد. اما امروز ببینید، وضع ما حتی از کوبا هم بدتر است. به همین دلیل اکنون تلاش می‌کنم به جوامع در سراسر جهان هشدار بدهم، چون وقتی آزادی را از دست بدهید، بازپس گرفتن آن بسیار دشوار است.

هدف یک جامعه باز این است که انسان‌ها با کرامت زندگی کنند. و برای داشتن کرامت، باید به عنوان فرد مستقل و خودمختار باشید. و این دقیقاً چیزی است که سوسیالیسم از شما می‌گیرد. اما جذابیت برای بسیاری از جوانان سوسیالیست، که خود را «سوسیالیست‌های دموکرات» در آمریکا می‌نامند، این است که می‌گویند ما به شما کرامت می‌دهیم. سوسیالیسم به شما کرامت خواهد داد، زیرا ناعادلانه است که در فقر زندگی کنید، نه فقر ونزوئلایی، بلکه ناعادلانه است که با نابرابری شدید ثروت زندگی کنید. ناعادلانه است که نتوانید هزینه درمان خود را بپردازید. پس به ما رأی دهید. و من دارم شعار انتخاباتی کسی مثل «زورا نیل هرستن» را بازتاب می‌دهم که آماده است شهردار بعدی نیویورک شود. وقتی شاهد اوج گرفتن سوسیالیست‌های دموکرات جوان هستیم – و باز هم ممکن است شما با اینکه آیا آن‌ها واقعاً دموکرات هستند یا نه موافق نباشید – آیا این شما را نگران نمی‌کند؟ چگونه این پدیده را درک می‌کنید و چرا اکنون در آمریکا جذابیت دارد؟

این موضوع قطعاً به من هشدار می‌دهد، چون ما اینجا بارها آن را شنیده‌ایم و پایانش را هم دیده‌ایم. با این حال، فکر می‌کنم در ایالات متحده احترام زیادی به شایستگی فردی وجود دارد، احترام زیادی به نهادهای مستقل و به انتخاب‌های فردی وجود دارد و معتقدم همین موانع فرهنگی روشن خواهند کرد که این مسیر برای مردم آمریکا چه پیامدی دارد.

البته که من نگرانم، زیرا در نهایت همیشه پایان یکسانی دارد. شما باید در جامعه انگیزه‌های درست ایجاد کنید تا مردم تلاش قوی داشته باشند، سخت کار کنند و بهره‌ور باشند. و تنها راه برای این کار، زندگی در یک جامعه آزاد است. جایی که بازار کار می‌کند. و من باور دارم که بازار قوی‌ترین نظام همکاری‌ای است که تاکنون خلق شده است.

و آنجاست که یک جامعه می‌تواند به طور کلی رو به بالا حرکت کند، همان‌طور که جوامع باز اجازه می‌دهند.

#سوسیالیسم #لیبرالیسم

@Garajetadayoni | گاراژ

📕 تازه‌های نشر

پول؛ داستان واقعیِ پدیده‌ای ساختگی

👤 نویسنده: جیکوب گلدستین

✍ مترجم: مسعود یوسف حصیرچین

نشرگمان چاپ اول 1404

پول چیست؟ اسکناسی در جیب؟ عددی در حساب بانکی؟ یا شاید افسانه‌ای جمعی که همه آن را پذیرفته‌اند؟

در پول: داستان واقعیِ پدیده‌ای ساختگی، جیکوب گلدستینِ روزنامه‌نگار تاریخ پول را از بازارهای باستانی تا رمزارزهای قرن بیست‌ویکم روایت می‌کند. پول، همواره بیش از آن‌که وسیله‌ای برای مبادله باشد. ابزاری بوده برای ثبت بدهی، اعمال قدرت، و حفظ نظم اجتماعی.

تاریخ، پول در واقع، تاریخ بشر است: داستانِ جنگ‌ها و بحران‌ها و بازسازی‌ها. در تمام مقاطع بحرانی ــــ‌از فروپاشیِ امپراتوری‌ها تا تورمِ افسارگسیخته یا نوسان بازارهای دیجیتال‌ــــ پول در کانون اضطراب و امید انسان ایستاده است. و همین بی‌ثباتی‌ها به‌مرور چهره‌ی آن را دگرگون کرده است.

سفارش از برخط بوک

📚برخط‌بوک(کتابستان برخط)⬇️
🆔 @BarkhatBook


◽️@utfinance◽️

«به یاد داشته باشید شما مردان گردن‌فراز عمل که هیچ نیستید مگر بی‌آنکه خود بدانید ابزارهایی در دست مردان اندیشه، که در آرامش محقر خویش بسا قطعی‌ترین طرح‌های عمل شما را پیشاپیش در افکنده‌اند.»

این جمله ها از شاعر بزرگ آلمانی سده نوزدهم، هاینریش هاینه، در کتابی به نام «تاریخ دین و فلسفه در آلمان» است (۱۸۳۴) که آیزایا برلین در اوایل مقاله معروف خود، «دو مفهوم آزادی» (۱۹۵۸) از آن چنین یاد کرده است:

«بیش از یکصد سال پیش، شاعر آلمانی هاینه به فرانسویان هشدار داد که قدرت اندیشه را دست کم نگیرند، زیرا مفاهیم فلسفی که در آرامش اتاق کار فیلسوفی پرورانده می‌شوند، ممکن است تمدنی را نابود کنند.»

این سخن از مردی است -آیزایا برلین- که عمری در گزارش تاریخ سیر اندیشه‌ها و کاوش در خاستگاه‌ها و پیامدهای فرهنگی و اجتماعی و سیاسی افکار مردان اندیشه سپری کرد و راهی نوین برای فهم مهمترین گره‌گاه‌های سرگذشت فکری انسان امروزی گشود.


✍ عزت‌الله فولادوند
در مقدمه کتاب «قدرت اندیشه» نوشته آیزایا برلین

◽️@utfinance◽️

🖥 چین؛ از گذشته تا کنون

👥 گفت‌وگوی البرز نظامی و مسعود یوسف حصیرچین

◽️@utfinance◽️

📄 درس‌های نوبل 2025 برای اقتصاد ایران چیست؟

👤 محمد طاهری/ سردبیر مجله تجارت فردا

اگر جایزه نوبل «سایمون کوزنتس» را به‌دلیل تفسیر تجربی‌اش از مبحث «رشد اقتصادی» در نظر بگیریم، تا امروز دست‌کم 9 اقتصاددان به‌خاطر پژوهش در این حوزه برنده جایزه نوبل اقتصاد شده‌اند. نقش این اقتصاددانان در تبیین ادبیات رشد و سیاست‌گذاری‌ مرتبط با آن در بسیاری از کشورها مهم و اثرگذار بوده است.
پس از «سایمون کوزنتس»، «رابرت سولو» برای تبیین رابطه میان سرمایه، نیروی کار و پیشرفت فناوری، این جایزه را دریافت کرد. «داگلاس نورث» به‌دلیل بررسی نقش نهادها در رشد اقتصاد و «رابرت لوکاس» برای بسط نظریه انتظارات عقلانی و اثر آن بر مدل‌های رشد، برنده نوبل شدند. «پل رومر» به‌خاطر بسط و توسعه نظریه رشد درون‌زا و تأکید بر نقش نوآوری و دانش در رشد اقتصاد و «ویلیام نوردهاوس» برای تلفیق تحلیل‌های رشد با تغییرات اقلیمی مفتخر به دریافت این جایزه شدند. چند روز پیش نیز «فیلیپ آگیون»، «پیتر هویت» و «جوئل موکر» سه نظریه‌پرداز برجسته رشد، برندگان نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ شدند. یافته‌های آگیون و هویت نشان می‌دهد که نوآوری چگونه از طریق نوسازی فناوری، تشدید رقابت و افزایش بهره‌وری، موتور اصلی رشد پایدار است. موکر نیز یادآور می‌شود که رشد اقتصاد تنها به سرمایه و فناوری وابسته نیست، بلکه به فرهنگی نیاز دارد که در آن دانش تجربی، رقابت ایده‌ها و پذیرش شکست ارزشمند شمرده شود.

اما پرسشی که این هفته در تجارت‌فردا سعی کرده‌ایم به آن پاسخ دهیم این است؛ حال که مبحث رشد تا این اندازه اهمیت آکادمیک دارد، اقتصاد ایران تا چه اندازه از یافته‌های دانشمندان این حوزه بهره برده است؟

اقتصاددانانی که در ارتباط با مبحث رشد، برنده جایزه نوبل شده‌اند بر عواملی مانند پیشرفت فناوری، نوآوری، نهادها و تخریب خلاقانه تأکید کرده‌اند که رشد پایدار را ممکن می‌کند. با این حال شواهد متقن نشان می‌دهد که اقتصاد ایران بهره‌ قابل توجهی از این دستاوردهای علمی نداشته است.
مدل رشد سولو نشان داد که نه انباشت سرمایه که پیشرفت فناوری، عامل اصلی رشد بلندمدت است. با وجود این، شواهد نشان می‌دهد که در کشور ما از ظرفیت نوآوری و ارتقای فناوری برای به حرکت در آوردن اقتصاد استفاده نمی‌شود و ایران به دلیل انرژی ارزان و فشار تحریم‌ها به بهشت فناوری‌های فرسوده و آلوده کننده محیط زیست تبدیل شده است.
در مرحله بعد، پل رومر بر نقش دانش و رشد درون‌زا تأکید داشت، اما رتبه نازل نوآوری ایران در میان کشورهای جهان و تداوم مهاجرت متخصصان، نشان می‌دهد احترام سیاستمداران ما به نیروهای خلاق جامعه اندک بوده است. هرچند استارت‌آپ‌ها و بنگاه‌های نوآور در تحرک اقتصاد ایران نقش دارند اما موانعی همچون تحریم‌ها، تهدیدها، انحصارها، نااطمینانی‌ها و محدودیت‌های مالی و فیلترینگ مانع گسترش این اکوسیستم شده‌اند.
نوردهاوس بر پیوند رشد اقتصاد با پایداری محیط‌زیست تأکید کرد؛ در حالی‌که در کشور ما حتی تأمین آب آشامیدنی و هوای پاک نیز به دشواری صورت می‌گیرد و اقتصاد ما وجود با ناترازی‌های بحران‌آفرین در زمینه آب و انرژی، از این دیدگاه بهره‌ای نبرده است. داگلاس نورث نیز بر اهمیت و نقش نهادهای کارآمد در تحرک اقتصادها تأکید داشت، اما اقتصاد ایران، بی‌بهره از نهادها، گرفتار ناکارآمدی، فساد اداری و بی‌ثباتی در حقوق مالکیت شده که مانع تحقق آموزه‌های داگلاس نورث شده است.

برندگان نوبل امسال نیز بر تخریب خلاقانه و فرهنگ رشد تأکید دارند. در کشور ما اما صنایع دولتی و شبه‌دولتی با حمایت‌های گسترده، مانع ورود رقبای نوآور می‌شوند؛ در حالی‌که در مدل تخریب خلاقانه، بنگاه‌های ناکارآمد باید جای خود را به بنگاه‌های کارآمدتر و نوآور بدهند.
همچنین، عده‌ای صاحب قدرت اقتصادی و سیاسی به خاطر نفع گروهی خود و به هزینه عدم پیشرفت کل جامعه، همه منافذ خلاقیت و نوآوری را مسدود کرده‌اند و نفع‌شان در این است که اقتصاد بسته بماند و آزادی عمل عاملان اقتصادی هرگز محقق نشود.
به این ترتیب اقتصاد ما به‌دلیل نفوذ گروه‌های ذی‌نفع، فساد گسترده، ساختار ناکارآمد، استمرار تحریم‌ها و نا‌اطمینانی‌ زیاد، نه تنها در مسیری که متخصصان رشد ترسیم کرده‌اند حرکت نمی‌کند که بر خلاف جهت آن گام بر می‌دارد. نرخ رشد پایین‌تر از میانگین جهانی و گسترش روز‌افزون بیکاری و فقر در کشور ما نشان می‌دهد که مسیر رشد مستمر و پایدار هنوز هموار نشده است.

نوبل 2025 که در حقیقت تئوری حرکت کشورها در عصر جدید است، می‌تواند تلنگری به سیاستمداران ایرانی باشد تا از سیاست‌های منسوخ و ناکارآمد فاصله بگیرند و با برداشتن انحصارها به نیروهای جوان و با انگیزه اجازه دهند تا با نوآوری و خلاقیت، جامعه و اقتصاد را از تله ورشکستگی و فقر روز افزون نجات دهند.


◽️@utfinance◽️

🖥 باورها فراتر از آمارهای اقتصادی می‌ایستند


👥 گفت‌وگوی البرز نظامی و جابر زارع‌زاده


◽️@utfinance◽️

📄 چرا و چگونه در دو قرن اخیر زندگی بشر متحول شد؟

نگاهی به ایده «بهبود آزمون‌شده در بازار» در نظریه دیردره مک کلاسکی

👤 شاهین کارخانه

نوبل اقتصاد 2025 به پژوهشگران حوزه رشد اقتصادی اختصاص یافت. حوزه‌ای که دهه‌هاست اندیشمندان بزرگی از زوایای متفاوتی به آن پرداخته‌اند، به طوری که می‌توان ادعا کرد کمتر پرسشی به اندازه راز «جهش بزرگ» ذهن متفکران را به خود مشغول داشته است: چرا و چگونه بشریت، پس از هزاران سال زندگی در شرایطی نزدیک به معیشت بخور و نمیر، ناگهان در قرن هجدهم میلادی، ابتدا در شمال غربی اروپا -هلند و انگلستان- و سپس در دیگر نقاط جهان، شاهد انفجاری بی‌سابقه در ثروت، رفاه و استانداردهای زندگی بود؟

چگونه درآمد سرانه واقعی، که برای قرن‌ها تقریباً ثابت مانده بود، در طی تنها دو قرن، ۳۰ تا ۱۰۰ برابر افزایش یافت؟ پاسخ به این پرسش بنیادین، محور اصلی یکی از مهمترین پروژه‌های فکری دوران معاصر قرار گرفته است: سه‌گانه سترگ دیردره مک‌کلاسکی با عنوان کلی «عصر بورژوازی».

◽️@utfinance◽️

📄 ریشه‌یابی ابتلای ایران به بحران‌های متعدد
در بحران ناشی از تقابل دو جهان بینی

بخش یکم: از غزالی تا ابن رشد؛ شکاف روان شناختی در جهان اسلام که پر نشد و ترمیم نگردید

👤 محمد طبیبیان

◽️@utfinance◽️

🖥 چه کسی از ایرانیان ملت ساخت؟

گفت‌وگوی رسانه پارسی با ابراهیم صحافی

◽️@utfinance◽️

🖥 راز رشد اقتصادی پایدار از نگاه نوبل 2025


👥 گفت‌وگوی البرز نظامی و جابر زارع‌زاده

▫️در شرایطی که بسیاری نگران تأثیر پیشرفت سریع هوش مصنوعی بر اقتصاد جهان و بازار کار هستند، اما برندگان نوبل اقتصاد 2025 این جایزه را بابت پژوهش‌هایشان در نقش فناوری در رشد پایدار اقتصادی دریافت کردند.

▫️سوالی که در این جا به ذهن می‌رسد آن است که چرا رشد اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است؟

▫️همچنین اگر بخواهیم به تاریخ اقتصاد رجوع کنیم، آیا می‌توانیم انفجار در نرخ رشد اقتصادی پس از انقلاب صنعتی را نقطه تمایز اساسی تاریخ بشر قرار دهیم؟


◽️@utfinance◽️