You Tube ijtimoiy sahifamizga ham obuna bo‘lib keting.
https://youtube.com/@doctor_alliy?si=BZnSMRrozHSF5vlm

🔥 DIQQAT! KATTA IMKONIYAT! 🔥

🩺 ICHKI KASALLIKLAR FANIDAN BEPUL GURUHGA QABUL BOSHLANDI!

🎉 Ha, adashmadingiz — mutlaqo BEPUL!
Hali bunaqasi bo‘lmagan! 🤩

📅 Darslar 26-oktyabrdan boshlanadi!

⚡️ Yangi bilimlar olish, ichki kasalliklar fanini chuqurroq o‘rganish va o‘z ustingizda ishlash uchun ajoyib imkoniyat!

⏳ Shoshiling! O‘rinlar soni cheklangan, joylar to‘lib bormoqda!

📩 Ro‘yxatdan o‘tish va murojaat uchun:
👉 @doctor_6670

📢 Bizning kanalimiz:
🔗 https://t.me/primemedacademy07

💥 Imkoniyatni qo‘ldan boy bermang! Do‘stlaringizga ham ulashing! ❤️

NSAID (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs) — nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar (masalan: diklofenak, ibuprofen, ketorolak, naproksen, meloksikam, nimesulid) ning asosiy ta'sir mexanizmi siklooksigenaza (COX) fermentini ingibitsiya qilishga asoslangan.
Molekulyar darajadagi ta'sir mexanizmi
Hujayra membranasidagi fosfolipidlar yallig‘lanishda fosfolipaza A₂ ta'sirida araxidon kislotasini hosil qiladi.
Araxidon kislotasi COX fermenti orqali quyidagilarga aylanadi:
Prostaglandinlar (PGE₂, PGI₂) – og‘riq, isitma va yallig‘lanishni kuchaytiradi.
Tromboksan A₂ (TXA₂) – trombotsitlar agregatsiyasini va tomir torayishini kuchaytiradi.
NSAIDlar COX-1 va/yoki COX-2 fermentini bloklaydi, natijada:
Prostaglandinlar sintezi kamayadi → yallig‘lanish kamayadi.
Nerv uchlarining sezuvchanligi pasayadi → og‘riq kamayadi.
Gipotalamusdagi PGE₂ kamayadi → isitma tushadi.
Aspirin COX-1 ni qaytmas bloklagani uchun TXA₂ kamayadi, trombotsitlar agregatsiyasi susayadi.
COX turlari
COX-1 – me'da shilliq qavati, buyrak va trombotsitlarni himoya qiladi.
Uni bloklash → me'da yarasi, qon ketishi, buyrak nojo‘ya ta'sirlari.
COX-2 – asosan yallig‘lanish vaqtida hosil bo‘ladi.
Uni bloklash → yallig‘lanish va og‘riqni kamaytiradi.
Klinik ta'sirlari
✅ Yallig‘lanishga qarshi
✅ Og‘riq qoldiruvchi (analgetik)
✅ Isitma tushiruvchi (antipiretik)
✅ Aspirin – antitrombotsitar ta'sirga ham ega.
Oddiy sxema
Fosfolipid → Fosfolipaza A₂ → Araxidon kislotasi → COX-1/COX-2 → Prostaglandinlar + Tromboksan A₂
NSAID ⛔ COX ni bloklaydi → Prostaglandinlar ↓ va Tromboksan A₂ ↓ → og‘riq ↓, yallig‘lanish ↓, isitma ↓.

🤔Orqa miya punksiyasi nega L3 va L4 bel umurtqalari orasidan qilinadi?

Punksiya o'zi nima?

Punksiya bu turli kasalliklarda orqa miya suyuqligini tekshirish maqsadida undan namuna olish. Bu maxsus steril igna orqali bajariladi.

Orqa miya L1 yoki L2 bel umurtqasida tugaydi.

Orqa miyani igna bilan zararlamaslik uchun punksiya undan pastki sohada qilinishi lozim.

Shuning uchun, punksiya L3 va L4 bel umurtqalari oralig'idan qilinadi. (L4 va L5 umurtqalar oralig'idan ham qilinishi mumkin!)

@Addreenaaliin Qulay formatdagi tibbiyot

Aslida uyqu ham bir ibodat...

Beta-blokatorlar bilan uchrashuv – Gipertenziya 🫀📉
💊 Beta-blokatorlar:
ACC/AHA va ESC tavsiyalariga ko‘ra:
✔ Oddiy (asoratsiz) gipertenziyada ko‘pchilik bemorlarda birinchi tanlov emas
Ammo:
✔ Muayyan yurak kasalliklari bo‘lsa – juda muhim.

Beta-blokatorlar qon bosimini qanday tushiradi?

💊 Beta-blokatorlar:

Biz bir necha mexanizm orqali ta’sir qilamiz:

❤️ Yurak urishini kamaytiramiz
💪 Miokard qisqaruvchanligini kamaytiramiz → yurak chiqishini ↓
🧬 Buyrakdagi β1 retseptorlarni bloklaymiz → renin ↓
📉 RAAS tizimi faolligini kamaytiramiz

✔ Ba’zi yangi preparatlar tomirlarni kengaytiradi:
• Nebivolol → NO orqali vazodilatatsiya
• Carvedilol → α1 blokada

Qaysi gipertenziya bemorlarida ayniqsa foydali?

⸻

💊 Beta-blokatorlar:

Quyidagi holatlarda kuchli ko‘rsatma bor:

🫀 Yurak yetishmovchiligi (HFrEF)
🫀 Ishemik yurak kasalligi / stenokardiya
🫀 Miokard infarktidan keyin
⚡ Taxiaritmiyalar
🧬 Aorta disseksiyasi

✔ Bu holatlarda – afzal antigipertenziv vosita

⸻
Qaysi beta-blokatorlar ko‘p ishlatiladi?

⸻

💊 Beta-blokatorlar:

✔ Kardioselektivlar:
💊 Metoprolol
💊 Atenolol
💊 Bisoprolol
💊 Nebivolol

✔ Vazodilatatsion xususiyatga ega:
💊 Carvedilol
💊 Nebivolol
💊 Labetalol

Dozalari♻️

💊 Beta-blokatorlar:

Metoprolol
Boshlanish: 25–50 mg/kun
Maqsad: 100–200 mg/kun

Atenolol
Boshlanish: 25–50 mg/kun
Maqsad: 50–100 mg/kun

Bisoprolol
Boshlanish: 2.5–5 mg/kun
Maqsad: 10 mg/kun

Nebivolol
Boshlanish: 5 mg/kun
Maqsad: 10–20 mg/kun

Carvedilol
Boshlanish: 6.25 mg (kuniga 2 marta)
Maqsad: 25 mg (kuniga 2 marta)

✔ Doza individual tanlanadi (BP va yurak urishiga qarab)

⸻

💊 Beta-blokatorlar:

⚠️ Og‘ir bradikardiya
⚠️ AV blok
⚠️ Og‘ir astma (ayniqsa non-selektivlar)
⚠️ Kardiogen shok

✔ Nisbiy ehtiyot:
⚠️ Qandli diabet (gipoglikemiyani yashiradi)
⚠️ Periferik tomir kasalligi

⸻

Metabolik ta’sirlari


💊 Beta-blokatorlar:

Ba’zi eski preparatlar:
📈 Insulin rezistentlik ↑
📈 Trigliserid ↑
📉 HDL ↓

✔ Ammo yangi preparatlar:
• Nebivolol
• Carvedilol

👉 Metabolik jihatdan yaxshiroq

Insult profilaktikasida

💊 Beta-blokatorlar:

📊 Tadqiqotlar ko‘rsatadi:
✔ Ayniqsa Atenolol – insult profilaktikasida
ACEI yoki KKB ga qaraganda biroz kam samarali
Shuning uchun ko‘pincha boshlang‘ich davoda:
✔ ACE inhibitorlar
✔ ARB
✔ Tiazid diuretiklar
✔ Kalsiy kanal blokatorlari
afzal ko‘riladi

✔ Oddiy gipertenziyada – har doim birinchi tanlov emas
✔ Yurak kasalliklari bo‘lsa – juda muhim
✔ Post-MI, yurak yetishmovchiligi, aritmiyada – eng yaxshi variantlardan
✔ Imkon bo‘lsa zamonaviy preparatlarni tanlash kerak

🫀 To‘g‘ri qo‘llansa – beta-blokatorlar hali ham juda muhim dorilar hisoblanadi