Коронавирусах шахӀидийн дарже кхача
Ӏа́ишата (АллахӀ реза хуьйла цунна) дийцина: «Ас хаьттира АллахӀан Элчане (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) уьнах лаьцна, АллахӀан Элчано (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) суна дийцира иза АллахӀан Ӏазап хилар, Цо шена луучунна тӀетосуш, ткъа муъмин нахана къинхетам бина Цо иза, цхьа а ма вац и ун даьржича собаре а, АллахӀера йоле сатуьйсуш а волуш шен чохь сецна, АллахӀа шена яздинарг бен хир доций а хууш, шахӀидийн дарже иза кхаьчний бен». [Сахьихь: Муснад Ахьмад: 26139]
Ибн Хьажар Ӏаскъала́нис (АллахӀа къинхетам бойла цунах) аьлла:
«ХӀокху хьадисан дешнаш а, цунах болчу кхетамо а гойту - шахӀидна йоллу ял язйо хьуна:
-И ун даьржинчу махкара дӀа ца ваханчунна, АллахӀера йоле сатуьйсуш и Ӏийна а велахь, Цуьнан чӀагӀо кхочушхиларе хьоьжуш а волуш.
-Хууш а волуш, шена ун кхетахь - иза АллахӀан кхелаца дуй а, шена иза ца кхеташ тӀехдалахь - иза а АллахӀан кхелаца дуй.
-Иза шена кхетарна кхоьруш воьхна хьийзаш а воцуш, ткъа иза шена кхетахь хӀетте а вухур воцуш.
-Ша могуш волуш а, маьрша волуш а шен Далла тӀе тевжина хилар.
Ткъа хӀара хӀуманаш ларош а волуш, ун доцуш, цхьана кхечу бахьаница цуьнан валар нисделлехь а, хьадисо гойтург-м цунна шахӀидна йоллу ял хилар ду...
ТӀаккха цу тӀера кхин хаттар кхоллало, и лакхахь вай хьахийна хӀуманаш ларош чекхваьлла, ун а дӀадаьлла, цуьнан валар а ца нисделла уьнах а я и ун даьржина долуш а, иза лорур вуй шахӀид я вац?
Хьадисах схьагуш дерг-м иза а цу юкъагӀур хилар ду, АллахӀан комаьршалла йоккха ю, муъмин стеган ният кхочу цуьнан Ӏамал ца кхочуче...
Ткъа царех шахӀидийн дарж уггар лакхара дерг - и вай дийцинарг ларош волуш, ун кхетта велларг ву.
Цул лахара дерг - и вай дийцинарг ларош волуш, ун кхетта, амма цунах валар ца нисделларг ву.
Цунна улле дерг - и вай дийцинарг ларош волуш, амма ун доцуш, цхьана кхечу хӀуманах велларг ву.
Царех массарел лахара дерг - и вай дийцинарг ларош волуш чекхваьлла, амма цунна ун ца кхетта я и ун даьржинчу хенахь валар а ца нисделла.
Иштта схьакхета Ӏаишата (АллахӀ реза хуьйла цунна) дийцинчу хьадисах, и лакхахь вай дийцинарг ларош ца хилларг шахӀид хир вац хьуна, ун кхетта велча а, кхечу кепара валар-м дуьйцур а дац!
Иштта схьакхета Ӏаишата (АллахӀ реза хуьйла цунна) дийцинчу хьадисах, ун даьржича собаре волуш, и лакхахь вай дийцинарг ларош а волуш чекхваьллачуьнга кошахь барт хоттур бац, хӀунда аьлча иза АллахӀан новкъахь гӀазотехь волчух терра волун дела. Ткъа АллахӀан новкъахь гӀазотехь кхелхинчуьнга кошахь барт хоттур цахилар долуш ду, Салманера Муслима дийцинчу хьадисехь ма-хиллара, цо аьлла: «АллахӀан Элчано (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) олуш хезира суна: «ГӀазотехь даьккхина цхьа де-буьйса дезох ма ду, буьйсанаш денъеш баттахь кхаьбначу марханел а, нагахь цигахь цуьнан кхалхар нислахь, къемат-де кхаччалц гӀазотехь волуш санна ял язъеш а лаьттар ю цунна, цуьнан рицкъ а сацор дац, кошахь барт хаттар а хир дац»». [Сахьихь: Муслим: 1913]
[Базлул-ма́Ӏу́н фи́ фадлид-тӀа́Ӏу́н, агӀо: 200-203]
https://tlgg.ru/adlan_haracho
Ӏа́ишата (АллахӀ реза хуьйла цунна) дийцина: «Ас хаьттира АллахӀан Элчане (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) уьнах лаьцна, АллахӀан Элчано (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) суна дийцира иза АллахӀан Ӏазап хилар, Цо шена луучунна тӀетосуш, ткъа муъмин нахана къинхетам бина Цо иза, цхьа а ма вац и ун даьржича собаре а, АллахӀера йоле сатуьйсуш а волуш шен чохь сецна, АллахӀа шена яздинарг бен хир доций а хууш, шахӀидийн дарже иза кхаьчний бен». [Сахьихь: Муснад Ахьмад: 26139]
Ибн Хьажар Ӏаскъала́нис (АллахӀа къинхетам бойла цунах) аьлла:
«ХӀокху хьадисан дешнаш а, цунах болчу кхетамо а гойту - шахӀидна йоллу ял язйо хьуна:
-И ун даьржинчу махкара дӀа ца ваханчунна, АллахӀера йоле сатуьйсуш и Ӏийна а велахь, Цуьнан чӀагӀо кхочушхиларе хьоьжуш а волуш.
-Хууш а волуш, шена ун кхетахь - иза АллахӀан кхелаца дуй а, шена иза ца кхеташ тӀехдалахь - иза а АллахӀан кхелаца дуй.
-Иза шена кхетарна кхоьруш воьхна хьийзаш а воцуш, ткъа иза шена кхетахь хӀетте а вухур воцуш.
-Ша могуш волуш а, маьрша волуш а шен Далла тӀе тевжина хилар.
Ткъа хӀара хӀуманаш ларош а волуш, ун доцуш, цхьана кхечу бахьаница цуьнан валар нисделлехь а, хьадисо гойтург-м цунна шахӀидна йоллу ял хилар ду...
ТӀаккха цу тӀера кхин хаттар кхоллало, и лакхахь вай хьахийна хӀуманаш ларош чекхваьлла, ун а дӀадаьлла, цуьнан валар а ца нисделла уьнах а я и ун даьржина долуш а, иза лорур вуй шахӀид я вац?
Хьадисах схьагуш дерг-м иза а цу юкъагӀур хилар ду, АллахӀан комаьршалла йоккха ю, муъмин стеган ният кхочу цуьнан Ӏамал ца кхочуче...
Ткъа царех шахӀидийн дарж уггар лакхара дерг - и вай дийцинарг ларош волуш, ун кхетта велларг ву.
Цул лахара дерг - и вай дийцинарг ларош волуш, ун кхетта, амма цунах валар ца нисделларг ву.
Цунна улле дерг - и вай дийцинарг ларош волуш, амма ун доцуш, цхьана кхечу хӀуманах велларг ву.
Царех массарел лахара дерг - и вай дийцинарг ларош волуш чекхваьлла, амма цунна ун ца кхетта я и ун даьржинчу хенахь валар а ца нисделла.
Иштта схьакхета Ӏаишата (АллахӀ реза хуьйла цунна) дийцинчу хьадисах, и лакхахь вай дийцинарг ларош ца хилларг шахӀид хир вац хьуна, ун кхетта велча а, кхечу кепара валар-м дуьйцур а дац!
Иштта схьакхета Ӏаишата (АллахӀ реза хуьйла цунна) дийцинчу хьадисах, ун даьржича собаре волуш, и лакхахь вай дийцинарг ларош а волуш чекхваьллачуьнга кошахь барт хоттур бац, хӀунда аьлча иза АллахӀан новкъахь гӀазотехь волчух терра волун дела. Ткъа АллахӀан новкъахь гӀазотехь кхелхинчуьнга кошахь барт хоттур цахилар долуш ду, Салманера Муслима дийцинчу хьадисехь ма-хиллара, цо аьлла: «АллахӀан Элчано (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) олуш хезира суна: «ГӀазотехь даьккхина цхьа де-буьйса дезох ма ду, буьйсанаш денъеш баттахь кхаьбначу марханел а, нагахь цигахь цуьнан кхалхар нислахь, къемат-де кхаччалц гӀазотехь волуш санна ял язъеш а лаьттар ю цунна, цуьнан рицкъ а сацор дац, кошахь барт хаттар а хир дац»». [Сахьихь: Муслим: 1913]
[Базлул-ма́Ӏу́н фи́ фадлид-тӀа́Ӏу́н, агӀо: 200-203]
https://tlgg.ru/adlan_haracho
• Къуръанал тIаьхьа уггар нийса жайна лоруш долу, шена чуьра дерриге хьадисаш цIена бух болуш долу «Сахьихь Бухарий» олу хьадис жайни тIера марха кхабаран, терхьаш даран а, лайлатул-къадр буьйса юьйцу а, иIтикаф даран а меттигаш йоьшуш дарс хир ду, ницкъ кхачаран барамехь, хIора дийнахь кху чохь https://mixlr.com/adlan_xaracho
• Дарсан низам:
-Дарс юкъавеъначунна Пайхамарца (саллаллахIу IалайхIи ва саллам) зIе хотталуш ижазат а хир ю.
-Деккъа мутIелимашна, я жайна деша хуучарна дац дарс, хIораннан а пайда эца аьтто болуш хир ду, воккхачуьнан, жимачуьнан, стеган, зуьдчуьнан, ворхlара ваьллачуьнан массеран а бакъо ю дакъа лаца а, ижазат эца а. Иштта мархийн баттах дерг довзарехь а пайда оьцур бу.
-ХIора хьадис дIадоьшуш, вайн маттахь гоч а деш, цунах луург билгал а дийр ду.
-Дийнахь 30-40 минотал дахлур дац цхьа дарс.
-ЦIера хенаца 13:00 хир ду дарс, кху бетта 23-гӀа чохь дӀадуьйлалур ду.
-Нагахь чу ца волуш 5 минот тIаьхьависнехь, дарс дац боху маьIна ду.
-Интернет зIе дIахаьдда, я хlуа хилла а доьшуш долу хьадис шена ца хезаш юкъарадалахь, иза дIаяздийр ду хIоразза а, юха дарсаш чекхдевлла, ижазат тIе язъян цIе схьайоуьйтуш хаам бийр бу шен юкъарадевлларш мел ду аьлла, ижазат тIехь билгалдархьама, шена ца хезнарг хезна аьлла хьадисан хьокъехь харцдерг дуьйцуш ца хилархьама.
-Дарсана юкъа муха ван веза кху чохь билгалдийр ду https://tlgg.ru/adlan_haracho
• Дарсан низам:
-Дарс юкъавеъначунна Пайхамарца (саллаллахIу IалайхIи ва саллам) зIе хотталуш ижазат а хир ю.
-Деккъа мутIелимашна, я жайна деша хуучарна дац дарс, хIораннан а пайда эца аьтто болуш хир ду, воккхачуьнан, жимачуьнан, стеган, зуьдчуьнан, ворхlара ваьллачуьнан массеран а бакъо ю дакъа лаца а, ижазат эца а. Иштта мархийн баттах дерг довзарехь а пайда оьцур бу.
-ХIора хьадис дIадоьшуш, вайн маттахь гоч а деш, цунах луург билгал а дийр ду.
-Дийнахь 30-40 минотал дахлур дац цхьа дарс.
-ЦIера хенаца 13:00 хир ду дарс, кху бетта 23-гӀа чохь дӀадуьйлалур ду.
-Нагахь чу ца волуш 5 минот тIаьхьависнехь, дарс дац боху маьIна ду.
-Интернет зIе дIахаьдда, я хlуа хилла а доьшуш долу хьадис шена ца хезаш юкъарадалахь, иза дIаяздийр ду хIоразза а, юха дарсаш чекхдевлла, ижазат тIе язъян цIе схьайоуьйтуш хаам бийр бу шен юкъарадевлларш мел ду аьлла, ижазат тIехь билгалдархьама, шена ца хезнарг хезна аьлла хьадисан хьокъехь харцдерг дуьйцуш ца хилархьама.
-Дарсана юкъа муха ван веза кху чохь билгалдийр ду https://tlgg.ru/adlan_haracho
ЧӀогӀа боккха болх бу тахана маьркӀажа хене хьоьжуш, иштта болх хилла а бацар динна шарахь, иза хӀун болх бу аьлча, селхана маьркӀажа хан хиларцани ялсаман наьӀарш дӀайиллина!
Пайхамар (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) аьлла: «Мархийн бутт тӀе беъча ялсаман наьӀарш дӀайоьллу, жоьжахат наьӀарш дӀакъовлу». [Сахьихь: Муслим: 1079]
Ткъа ялсаман езаш волчуьнна цуьлла боккха хӀун кхаъ хир бу?!
Ялсаман наьӀарш йиллина йолчу хена а цу чу ваха Ӏамал ца йинчо, кхин маца йир ю иза?!
https://tlgg.ru/adlan_haracho
Пайхамар (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам) аьлла: «Мархийн бутт тӀе беъча ялсаман наьӀарш дӀайоьллу, жоьжахат наьӀарш дӀакъовлу». [Сахьихь: Муслим: 1079]
Ткъа ялсаман езаш волчуьнна цуьлла боккха хӀун кхаъ хир бу?!
Ялсаман наьӀарш йиллина йолчу хена а цу чу ваха Ӏамал ца йинчо, кхин маца йир ю иза?!
https://tlgg.ru/adlan_haracho