"Asaxiy Pro" loyihasi uchun yana bir muhim mualliflik huquqini qo'lga kiritdik. Anchadan beri kutayotgan edik. Alan Lafley va Rojer Martinning "Playing to win. How strategy realy works" (G'alaba strategiyasi: Strategiya aslida qanday ishlaydi") kitobi o'zbek tashkilotlari uchun katta yangilik bo'ladi. Unda kompaniyalar strategiyasi qanday yaratilishi va amalga oshirilishi kerakligi Procter & Gamble kompaniyasi misolida ko'rsatib beriladi.
"Harward Business Review" tomonidan chop etilgan kitob man strategiya haqida o'qigan eng zo'rlardan biridir. Kitob o'zbek professionallari, ayniqsa tadbirkor va menejerlar uchun ajoyib yangilik bo'lishiga ishonaman.
"Harward Business Review" tomonidan chop etilgan kitob man strategiya haqida o'qigan eng zo'rlardan biridir. Kitob o'zbek professionallari, ayniqsa tadbirkor va menejerlar uchun ajoyib yangilik bo'lishiga ishonaman.
1👍64❤10
Нима учун «Молхона»ни ҳамма ўқиши зарур дейман ва тавсия қилишдан чарчамайман?
Чунки бу шунчаки юз саҳифалик китоб эмас, балки ҳар бир инсон жавонида туриши шарт бўлган нодир асардир. Бу асар болалар учун ёзилган эртакдек туюлса-да, аслида тарихнинг энг шафқатсиз дарсларидан бирини ўз ичига олади.
Воқеалар оддий: ҳайвонлар золим фермерга қарши исён кўтаради. Мақсад — озодлик, тенглик ва адолат. Аммо кўп ўтмай, ҳокимият жиловини чўчқалар ўз қўлига олади. Идеаллар аста-секин хиралашади, қоидалар эса кучлилар манфаатига мослаб ўзгартирила бошлайди. Натижада, дунёга машҳур, одамнинг этини жунжиктирадиган ўша жумла пайдо бўлади:
«Барча ҳайвонлар тенгдир, аммо баъзи ҳайвонлар бошқаларга қараганда ТЕНГРОҚ».
Бу бизга ХХ асрнинг халқни яхши ҳаётга эмас, азобга олиб борган бир нечта революциясини эслатади.
Оруэлл китобда ҳокимиятнинг коррупцияга учраши, тил ва мантиқнинг манипуляция қилиниши ҳамда жамоавий хотиранинг қандай ўчирилишини маҳорат билан тасвирлаган. Диктатуралар кўпинча самимий инқилоблар қаъридан қандай униб чиқишини кўрсатиб беради. Ўқиган сари хаёлдан СССР ўтади, тарих саҳифалари тиниқлашиб боради.
Бу асарнинг буюклиги фақат сиёсий аллегориясида эмас, балки муаллифнинг совуққон ва тиниқ услубидадир. Оруэлл ҳеч қачон овозини баландлатмайди; у шунчаки ҳокимият мантиғининг ўзига «бақириш» имконини беради. Китобни ўқир экансиз, молхона деворидаги қоидалар зимдан қайта бўялаётганда, оғзингизда темирнинг совуқ таъмини сезгандек бўласиз.
«Молхона» — эртак ниқоби остидаги «гильотина». Чўчқалар асар охирида нафақат икки оёқда юришни бошлайди, балки золимлар костюмини кийиб, уйга хотиржам кириб кетишади. Ташқарида қолган бошқа ҳайвонлар эса бу даҳшатли ўзгаришни ўз кўзлари билан кўриб турсалар-да, нима бўлаётганини англашга ва номлашга қурбилари етмайди.
Оруэлл жаҳолат ва ёвузлик қандай қилиб бир-бирига шерик бўлишини, мустабидлик қандай қилиб одатий ҳолга айланишини бетакрор тарзда очиб берган. Бу асар инқилоблар ўз фарзандларини қандай еб битириши ҳақидаги энг шафқатсиз ва энг аниқ ташхисдир.
Камдан-кам асар аҳмоқлик ва ёвузлик яқинлигини бу даражада маҳорат билан тасвирлайди.
Оруэллни ўқинг, зарур бўлганда қайта ўқинг, дўстлар.
Чунки бу шунчаки юз саҳифалик китоб эмас, балки ҳар бир инсон жавонида туриши шарт бўлган нодир асардир. Бу асар болалар учун ёзилган эртакдек туюлса-да, аслида тарихнинг энг шафқатсиз дарсларидан бирини ўз ичига олади.
Воқеалар оддий: ҳайвонлар золим фермерга қарши исён кўтаради. Мақсад — озодлик, тенглик ва адолат. Аммо кўп ўтмай, ҳокимият жиловини чўчқалар ўз қўлига олади. Идеаллар аста-секин хиралашади, қоидалар эса кучлилар манфаатига мослаб ўзгартирила бошлайди. Натижада, дунёга машҳур, одамнинг этини жунжиктирадиган ўша жумла пайдо бўлади:
«Барча ҳайвонлар тенгдир, аммо баъзи ҳайвонлар бошқаларга қараганда ТЕНГРОҚ».
Бу бизга ХХ асрнинг халқни яхши ҳаётга эмас, азобга олиб борган бир нечта революциясини эслатади.
Оруэлл китобда ҳокимиятнинг коррупцияга учраши, тил ва мантиқнинг манипуляция қилиниши ҳамда жамоавий хотиранинг қандай ўчирилишини маҳорат билан тасвирлаган. Диктатуралар кўпинча самимий инқилоблар қаъридан қандай униб чиқишини кўрсатиб беради. Ўқиган сари хаёлдан СССР ўтади, тарих саҳифалари тиниқлашиб боради.
Бу асарнинг буюклиги фақат сиёсий аллегориясида эмас, балки муаллифнинг совуққон ва тиниқ услубидадир. Оруэлл ҳеч қачон овозини баландлатмайди; у шунчаки ҳокимият мантиғининг ўзига «бақириш» имконини беради. Китобни ўқир экансиз, молхона деворидаги қоидалар зимдан қайта бўялаётганда, оғзингизда темирнинг совуқ таъмини сезгандек бўласиз.
«Молхона» — эртак ниқоби остидаги «гильотина». Чўчқалар асар охирида нафақат икки оёқда юришни бошлайди, балки золимлар костюмини кийиб, уйга хотиржам кириб кетишади. Ташқарида қолган бошқа ҳайвонлар эса бу даҳшатли ўзгаришни ўз кўзлари билан кўриб турсалар-да, нима бўлаётганини англашга ва номлашга қурбилари етмайди.
Оруэлл жаҳолат ва ёвузлик қандай қилиб бир-бирига шерик бўлишини, мустабидлик қандай қилиб одатий ҳолга айланишини бетакрор тарзда очиб берган. Бу асар инқилоблар ўз фарзандларини қандай еб битириши ҳақидаги энг шафқатсиз ва энг аниқ ташхисдир.
Камдан-кам асар аҳмоқлик ва ёвузлик яқинлигини бу даражада маҳорат билан тасвирлайди.
Оруэллни ўқинг, зарур бўлганда қайта ўқинг, дўстлар.
❤61👍44😢3
Asaxiyda bo'sh vakansiyalar uchun alohida kanal qilib qo'ydik. Ish izlab yurgan hamyurtlarimizga yordam bo'ladi degan umiddamiz.
Agar, aniq strategiya va missiyasi bor kompaniyada ishlashni orzu qilsangiz, mas'uliyat, o'rganish va yangilikdan qochmasangiz, sizni kutamiz:
@asaxiyvakansiya
Agar, aniq strategiya va missiyasi bor kompaniyada ishlashni orzu qilsangiz, mas'uliyat, o'rganish va yangilikdan qochmasangiz, sizni kutamiz:
@asaxiyvakansiya
👍41❤14
АҚШ ва Эрон кеча музокараларга келишиб, 20 кунга урушни тўхтатишганига фақат Эрон талабларини олиб, АҚШ кўнди деб дезинформация қилишмоқда. Асосий фокусни бизнесдан узмаслик учун ҳам бу мавзуда ёзмаётган эдим. Эрталаб ўзбек сегментда Эрон томон талабларига АҚШ кўнди деган ахборотни ўқиб, текшириб кўрдим.
Хуллас, уруш тугамади. Томонлар Покистон воситасида музокара ўтказиш учун келишувга эришишди ва музокара якунига қадар ҳарбий ҳаракатлар тўхтайди. Шу вақт оралиғида Ҳормуз бўғози Эрон ва Уммон назорати остида очиқ бўлади.
Икки томон талаблари.
Эрон:
1- АҚШ ва унинг иттифоқчилари Эрон ҳудудига бошқа ҳужум қилмаслиги бўйича қатъий кафолат.
2- Шунчаки ўт очишни тўхтатишдан ташқари, ҳарбий ҳаракатларни узил-кесил тугатиш.
3- Ливандаги "Ҳизбуллоҳ"га қарши Исроил ҳужумларини тўхтатиш.
4- Американинг барча санкцияларини тўлиқ бекор қилиш.
5- Минтақадаги иттифоқчиларини ва ўзига алоқадор гуруҳларни ҳимоя қилиш.
6- Ҳормуз бўғозини ўз шартлари асосида қайта очиш.
7- Ҳар бир кема ўтиши учун тахминан 2 миллион доллар транзит тўловини жорий этиш ва буни Уммон билан бўлишиш.
8- Эрон кўрган зарарлар учун товон пули ёки қайта тиклаш ишларига ёрдам ажратиш.
9- Эроннинг минтақадаги хавфсизлик манфаатларини тан олиш.
10- Ўзининг асосий стратегик имкониятларидан дарҳол воз кечмаган ҳолда, узоқ муддатли музокаралар тизимини яратиш.
АҚШ:
1- Барча йирик ядро объектларини йўқ қилиш.
2- Эрон ҳудудида уранни бойитишни тўлиқ тўхтатиш.
3- Бойитилган уран захираларини Эрондан ташқарига экспорт қилиш.
4- Бутун мамлакат ҳудудида халқаро текширувларнинг чуқур ўтказилишига рози бўлиш.
5- Ҳарбий ядровий мақсадлардан умрбод воз кечиш.
6- Баллистик ракеталарни ишлаб чиқишни вақтинча тўхтатиш.
7- Узоқ масофага учувчи ракеталар ишлаб чиқаришни тўхтатиш.
8- Ўз иттифоқчиларига дронлар бериш ва ҳарбий экспортни тўхтатиш.
9- "Ҳизбуллоҳ"ни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш.
10- ҲАМАСни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш.
11- Ироқдаги шиа гуруҳлари ва бошқа алоқадор кучларни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш.
12- Ҳусийларга қурол етказиб беришни тўхтатиш.
13- Ҳормуз бўғозининг қайта очилиши ва хавфсизлигини кафолатлаш.
14- Минтақадаги кема қатновлари ва Кўрфаз давлатларига таҳдидларни тўхтатиш.
15- Минтақада кескинликни пасайтириш бўйича кенг қамровли тизимга қўшилиш, жумладан Исроилга нисбатан чекловларни қабул қилиш.
Бу икки томоннинг бир-бирига талаблари. Энди бирма-бир шу пунктлар бўйича музокара бўлади ва якунда томонлар умумий позицияга келишга ҳаракат қилишади.
Умид қиламиз, шу билан уруш тугайди.
Хуллас, уруш тугамади. Томонлар Покистон воситасида музокара ўтказиш учун келишувга эришишди ва музокара якунига қадар ҳарбий ҳаракатлар тўхтайди. Шу вақт оралиғида Ҳормуз бўғози Эрон ва Уммон назорати остида очиқ бўлади.
Икки томон талаблари.
Эрон:
1- АҚШ ва унинг иттифоқчилари Эрон ҳудудига бошқа ҳужум қилмаслиги бўйича қатъий кафолат.
2- Шунчаки ўт очишни тўхтатишдан ташқари, ҳарбий ҳаракатларни узил-кесил тугатиш.
3- Ливандаги "Ҳизбуллоҳ"га қарши Исроил ҳужумларини тўхтатиш.
4- Американинг барча санкцияларини тўлиқ бекор қилиш.
5- Минтақадаги иттифоқчиларини ва ўзига алоқадор гуруҳларни ҳимоя қилиш.
6- Ҳормуз бўғозини ўз шартлари асосида қайта очиш.
7- Ҳар бир кема ўтиши учун тахминан 2 миллион доллар транзит тўловини жорий этиш ва буни Уммон билан бўлишиш.
8- Эрон кўрган зарарлар учун товон пули ёки қайта тиклаш ишларига ёрдам ажратиш.
9- Эроннинг минтақадаги хавфсизлик манфаатларини тан олиш.
10- Ўзининг асосий стратегик имкониятларидан дарҳол воз кечмаган ҳолда, узоқ муддатли музокаралар тизимини яратиш.
АҚШ:
1- Барча йирик ядро объектларини йўқ қилиш.
2- Эрон ҳудудида уранни бойитишни тўлиқ тўхтатиш.
3- Бойитилган уран захираларини Эрондан ташқарига экспорт қилиш.
4- Бутун мамлакат ҳудудида халқаро текширувларнинг чуқур ўтказилишига рози бўлиш.
5- Ҳарбий ядровий мақсадлардан умрбод воз кечиш.
6- Баллистик ракеталарни ишлаб чиқишни вақтинча тўхтатиш.
7- Узоқ масофага учувчи ракеталар ишлаб чиқаришни тўхтатиш.
8- Ўз иттифоқчиларига дронлар бериш ва ҳарбий экспортни тўхтатиш.
9- "Ҳизбуллоҳ"ни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш.
10- ҲАМАСни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш.
11- Ироқдаги шиа гуруҳлари ва бошқа алоқадор кучларни қўллаб-қувватлашни тўхтатиш.
12- Ҳусийларга қурол етказиб беришни тўхтатиш.
13- Ҳормуз бўғозининг қайта очилиши ва хавфсизлигини кафолатлаш.
14- Минтақадаги кема қатновлари ва Кўрфаз давлатларига таҳдидларни тўхтатиш.
15- Минтақада кескинликни пасайтириш бўйича кенг қамровли тизимга қўшилиш, жумладан Исроилга нисбатан чекловларни қабул қилиш.
Бу икки томоннинг бир-бирига талаблари. Энди бирма-бир шу пунктлар бўйича музокара бўлади ва якунда томонлар умумий позицияга келишга ҳаракат қилишади.
Умид қиламиз, шу билан уруш тугайди.
👍60❤21😁10👎3
Man uchun noshirlik faoliyatimizning eng yuqori nuqtasi bo'lgan Frenk Herbertning "Dyuna" kitobi sotuvga chiqdi.
"Asaxiy Books" do'konlaridan va Asaxiy Market orqali xarid qilish mumkin: asaxiy.uz/u/dyuna
"Asaxiy Books" do'konlaridan va Asaxiy Market orqali xarid qilish mumkin: asaxiy.uz/u/dyuna
1❤51👍26😢1
Bugun yangi kitob doʻkonimiz ochilishi. Bu safar eng markazda. Yana bir bor premium formatda.
Soat 17-00da Alisher Navoiy kutubxonasi bilan yonma-yon biznes markazi birinchi etajida. Mustaqillik metrosi 100 metr.
Dam olish kuniga reja boʻlmasa, ochilish marosimiga keling.
Lokatsiya: https://yandex.uz/maps/-/CPfDZCz7
Soat 17-00da Alisher Navoiy kutubxonasi bilan yonma-yon biznes markazi birinchi etajida. Mustaqillik metrosi 100 metr.
Dam olish kuniga reja boʻlmasa, ochilish marosimiga keling.
Lokatsiya: https://yandex.uz/maps/-/CPfDZCz7
❤56👍45
Бизнес асосчиларининг энг кўп тарқалган касаллиги — янги лойиҳаларни бошлашга бўлган чексиз иштиёқ ва эскиларини охирига етказишдаги зерикишдир. Тизимли узоқ муддатга мураккаб деталлар билан натижага боришдан янги нимадирни бошлаб юбориш кўпроқ дофамин беради. Аксар тадбиркорлар табиатан янгилик яратишдан илҳомланади, лекин бошланган ишни «доводка» қилиш, яъни мукаммал ҳолатга келтириш унга ёқимсиз ва чидарсиз туюлади. Ёмон томони асосчи фокуси қаерга кетса жамоанинг фокуси ҳам ўша ерга кетади.
Лекин айнан мана шу ишни охиригача олиб бормаслик — компания учун энг катта муаммо ва йўқотишдир.
Бизнесда бошланган ҳар бир янги лойиҳа маълум миқдордаги ресурсларни (вақт, пул, жамоа диққат-эътибори) талаб қилади. Агар лойиҳа 80-90% га етиб, чала ташлаб кетилса, у ҳеч қандай фойда келтирмайди, аксинча, компаниянинг фойда маржасини ейдиган қора туйнукка айланади. Халқаро менежмент тажрибасида ҳам, хусусан Ларри Боссиди ва Рэм Чараннинг "Execution" (Ижро) концепциясида айнан шу нарса уқдирилади: ғоя ва ташаббус — бу бор-йўғи 5% муваффақият, қолган 95% эса уни охиригача етказишдаги тизимли меҳнатдир.
Бизнес асосчиси операцион хаосдан чиқиб, стратегик фикрлашни ва ишлашни ўрганиши шарт.
Асосчи ўзига стратегик чеклов ўрнатиб билиши муҳим. Стратегия — бу фақат нима қилиш кераклигини билиш эмас, балки нималардан воз кечиш кераклигини англашдир. Жуда зўр янги ғоя пайдо бўлдими? Ҳозирги муҳим лойиҳалар молиявий жиҳатдан барқарорлашмагунча ва якунига етмагунча уни кутиш режимига ўтказиш интизоми керак.
Асосчи майда жараёнлардан зерикса, бу табиий. Лекин у бу ишларни мантиқий якунига етказа оладиган кучли менежерларни тайёрлаши керак.
Янги лойиҳанинг жозибасига берилишдан олдин, жорий лойиҳаларнинг бирлик иқтисодиётига (unit economics) қараш керак. Чала ташлаб кетилган ёки охиригача олиб борилмаган маҳсулот ёки хизмат ҳеч қачон ўзининг максимал рентабеллик нуқтасига чиқмайди.
Янги нарсалар яратиш қизиқ ва эҳтиросли. Лекин бизнеснинг ҳақиқий ўсиши, рентабеллиги ва молиявий барқарорлиги — бошланган ишларни қатъий интизом билан охиригача етказишдадир. Тадбиркорнинг асосий вазифаси фақат илҳомланиш эмас, балки натижани таъминлайдиган тизимни қуриш ва бошқаришдир.
Ривожланиб бораётган, узоқ муддатга қурилаётган бизнесда нимани қилишни билгандан нимани қилмасликни билиш, нимадан воз кечишни билиш рентабиллик учун муҳимроқ бўлади. Асосчи кўпроқ эмоцияда илҳом билан юради учун ҳам, тадбиркор бошқа, менежер бошқа.
Лекин айнан мана шу ишни охиригача олиб бормаслик — компания учун энг катта муаммо ва йўқотишдир.
Бизнесда бошланган ҳар бир янги лойиҳа маълум миқдордаги ресурсларни (вақт, пул, жамоа диққат-эътибори) талаб қилади. Агар лойиҳа 80-90% га етиб, чала ташлаб кетилса, у ҳеч қандай фойда келтирмайди, аксинча, компаниянинг фойда маржасини ейдиган қора туйнукка айланади. Халқаро менежмент тажрибасида ҳам, хусусан Ларри Боссиди ва Рэм Чараннинг "Execution" (Ижро) концепциясида айнан шу нарса уқдирилади: ғоя ва ташаббус — бу бор-йўғи 5% муваффақият, қолган 95% эса уни охиригача етказишдаги тизимли меҳнатдир.
Бизнес асосчиси операцион хаосдан чиқиб, стратегик фикрлашни ва ишлашни ўрганиши шарт.
Асосчи ўзига стратегик чеклов ўрнатиб билиши муҳим. Стратегия — бу фақат нима қилиш кераклигини билиш эмас, балки нималардан воз кечиш кераклигини англашдир. Жуда зўр янги ғоя пайдо бўлдими? Ҳозирги муҳим лойиҳалар молиявий жиҳатдан барқарорлашмагунча ва якунига етмагунча уни кутиш режимига ўтказиш интизоми керак.
Асосчи майда жараёнлардан зерикса, бу табиий. Лекин у бу ишларни мантиқий якунига етказа оладиган кучли менежерларни тайёрлаши керак.
Янги лойиҳанинг жозибасига берилишдан олдин, жорий лойиҳаларнинг бирлик иқтисодиётига (unit economics) қараш керак. Чала ташлаб кетилган ёки охиригача олиб борилмаган маҳсулот ёки хизмат ҳеч қачон ўзининг максимал рентабеллик нуқтасига чиқмайди.
Янги нарсалар яратиш қизиқ ва эҳтиросли. Лекин бизнеснинг ҳақиқий ўсиши, рентабеллиги ва молиявий барқарорлиги — бошланган ишларни қатъий интизом билан охиригача етказишдадир. Тадбиркорнинг асосий вазифаси фақат илҳомланиш эмас, балки натижани таъминлайдиган тизимни қуриш ва бошқаришдир.
Ривожланиб бораётган, узоқ муддатга қурилаётган бизнесда нимани қилишни билгандан нимани қилмасликни билиш, нимадан воз кечишни билиш рентабиллик учун муҳимроқ бўлади. Асосчи кўпроқ эмоцияда илҳом билан юради учун ҳам, тадбиркор бошқа, менежер бошқа.
2👍42❤11
Ҳуқуқ ва давлат бошқарувида иккита фундаментал тамойил бор:
1. Тақиқланмаган ҳамма нарсага рухсат берилган.
2. Рухсат берилмаган ҳамма нарса тақиқланган.
Бир қарашда бу шунчаки сўз ўйинидек туюлиши мумкин, аммо айнан мана шу икки ёндашув давлатнинг бизнесга, иқтисодиётга ва умуман тараққиётга бўлган муносабатини белгилаб беради.
Иккинчи тамойил (Рухсат берилмаган ҳамма нарса тақиқланган) — бу тўлиқ назорат ва консерватизмнинг кўринишидир. Бу тизимда тадбиркор бирор янгилик қилиши учун аввал бюрократик тўсиқлардан ўтиши, рухсатнома йиғиши ва кимдандир тасдиқ олиши керак. Бу — янгиликдан ва кутилмаган натижалардан қўрқиш дегани. Қонунчилик ва стандартлар доим инновациялардан ортда юради. Агар бизнес фақат қонунда тўғридан-тўғри ёзиб қўйилган ва рухсат берилган қолиплар ичида ишлашга мажбур бўлса, у ерда ҳеч қандай эркин рақобат, янги технологиялар ёки креатив ечимлар ривожланмайди. Бу ёндашув бозорни бўғади.
Биринчи тамойил эса (Тақиқланмаган ҳамма нарсага рухсат берилган) — эркинлик ва имкониятлар эшиги. Агар маълум бир ҳаракат аниқ хавф туғдирмаса ва қонунда тақиқланмаган бўлса, демак уни қилиш мумкин. Бу ёндашув бизнесга таваккал қилиш, янги бозорларни кашф этиш ва мослашувчанлик имконини беради. Глобал миқёсда ривожланган ва технологик етакчи бўлган давлатлар иқтисодиёти айнан шу принцип асосида ишлайди. Чунки тадбиркор бозор талабини ва мижоз эҳтиёжини исталган давлат органидан кўра яхшироқ ҳамда тезроқ ҳис қилади. Унга кенглик ва ишлаш учун фазо керак.
Хулоса қилиб айтганда, бизнес учун муҳитнинг қандай бўлиши давлатнинг қайси йўлни танлашига боғлиқ. Ривожланиш, инвестициялар оқими ва кучли иқтисодиёт керакми? Демак, бизнесга эркинлик берилиши, сунъий тўсиқлар олиб ташланиши ва фақатгина реал хавф туғдирадиган (масалан, экология ёки хавфсизликка доир) ҳолатларгина аниқ тақиқлар билан чекланиши лозим.
Доимий назорат ва тақиқлар билан узоққа бориб бўлмайди — улар бозорни фақатгина стагнацияга ёки хуфёна иқтисодиётга етаклайди. Асл тараққиёт эркинлик ва ташаббусларга очиқлик бор жойда бўлади.
1. Тақиқланмаган ҳамма нарсага рухсат берилган.
2. Рухсат берилмаган ҳамма нарса тақиқланган.
Бир қарашда бу шунчаки сўз ўйинидек туюлиши мумкин, аммо айнан мана шу икки ёндашув давлатнинг бизнесга, иқтисодиётга ва умуман тараққиётга бўлган муносабатини белгилаб беради.
Иккинчи тамойил (Рухсат берилмаган ҳамма нарса тақиқланган) — бу тўлиқ назорат ва консерватизмнинг кўринишидир. Бу тизимда тадбиркор бирор янгилик қилиши учун аввал бюрократик тўсиқлардан ўтиши, рухсатнома йиғиши ва кимдандир тасдиқ олиши керак. Бу — янгиликдан ва кутилмаган натижалардан қўрқиш дегани. Қонунчилик ва стандартлар доим инновациялардан ортда юради. Агар бизнес фақат қонунда тўғридан-тўғри ёзиб қўйилган ва рухсат берилган қолиплар ичида ишлашга мажбур бўлса, у ерда ҳеч қандай эркин рақобат, янги технологиялар ёки креатив ечимлар ривожланмайди. Бу ёндашув бозорни бўғади.
Биринчи тамойил эса (Тақиқланмаган ҳамма нарсага рухсат берилган) — эркинлик ва имкониятлар эшиги. Агар маълум бир ҳаракат аниқ хавф туғдирмаса ва қонунда тақиқланмаган бўлса, демак уни қилиш мумкин. Бу ёндашув бизнесга таваккал қилиш, янги бозорларни кашф этиш ва мослашувчанлик имконини беради. Глобал миқёсда ривожланган ва технологик етакчи бўлган давлатлар иқтисодиёти айнан шу принцип асосида ишлайди. Чунки тадбиркор бозор талабини ва мижоз эҳтиёжини исталган давлат органидан кўра яхшироқ ҳамда тезроқ ҳис қилади. Унга кенглик ва ишлаш учун фазо керак.
Хулоса қилиб айтганда, бизнес учун муҳитнинг қандай бўлиши давлатнинг қайси йўлни танлашига боғлиқ. Ривожланиш, инвестициялар оқими ва кучли иқтисодиёт керакми? Демак, бизнесга эркинлик берилиши, сунъий тўсиқлар олиб ташланиши ва фақатгина реал хавф туғдирадиган (масалан, экология ёки хавфсизликка доир) ҳолатларгина аниқ тақиқлар билан чекланиши лозим.
Доимий назорат ва тақиқлар билан узоққа бориб бўлмайди — улар бозорни фақатгина стагнацияга ёки хуфёна иқтисодиётга етаклайди. Асл тараққиёт эркинлик ва ташаббусларга очиқлик бор жойда бўлади.
👍26❤6😁2😢2
Forwarded from Kun.uz | Расмий канал
Ўзбекистонга смартфонлар, ноутбуклар ва кийим-кечак импортининг янгича канали очилади
Президент қарори билан, хориждан смартфонлар, ноутбук ва планшетлар импорти бўйича янги имконият яратиляпти. Бунда махсус лицензияга эга маркетплейслар бонд омборларини очиб, импорт товарларни бож ва ҚҚС тўламасдан олиб кирган ҳолда у ерга жойлаштиради, жисмоний шахслар эса бу товарларни 5 фоизлик ягона божхона тўловини тўлаган ҳолда харид қилиши мумкин бўлади.
Шундай тартиб импорт кийим-кечак ва пойабзал харидларига ҳам тааллуқли, лекин бу товарлар учун 3 фоиз бож билан бирга, ҚҚС ҳам ундирилади.
Бонд омборидан жисмоний шахсларга шахсий эҳтиёжи учун сотилган товарлар кейинчалик қайта сотилишига йўл қўйилмайди.
👉 https://kun.uz/kr/84420883
Kun.uz расмий канали
Президент қарори билан, хориждан смартфонлар, ноутбук ва планшетлар импорти бўйича янги имконият яратиляпти. Бунда махсус лицензияга эга маркетплейслар бонд омборларини очиб, импорт товарларни бож ва ҚҚС тўламасдан олиб кирган ҳолда у ерга жойлаштиради, жисмоний шахслар эса бу товарларни 5 фоизлик ягона божхона тўловини тўлаган ҳолда харид қилиши мумкин бўлади.
Шундай тартиб импорт кийим-кечак ва пойабзал харидларига ҳам тааллуқли, лекин бу товарлар учун 3 фоиз бож билан бирга, ҚҚС ҳам ундирилади.
Бонд омборидан жисмоний шахсларга шахсий эҳтиёжи учун сотилган товарлар кейинчалик қайта сотилишига йўл қўйилмайди.
👉 https://kun.uz/kr/84420883
Kun.uz расмий канали
👍28👎6😁3❤2😢1
Ertaga oʻgʻlim Timur 11ga kiradi. Tugʻilgan kuniga smartfon xohladi. Oʻtirib bir soatdan ortiq u 25 yoshida oʻzini qanaqa koʻrishi, kim boʻlishni xohlashi, bunga erishishi uchun nimalar kerakligi haqida gaplashdik. Bu yoʻlda halaqit qiladigan hamma narsa yomonligi, yordam beradigan hamma narsa yaxshiligi haqida ham gaplashdik. Kim boʻlishidan qatʼiy nazar man va onasi qoʻllab quvvatlashda ekanligi, muhimi baxtli va muvaffaqiyatli inson boʻlishi kerakligi ham aytildi. Bu uchun smartfon hozirgi holatda halaqit berishini oʻzi tushunib xulosa qilishi zarur edi. Erta injiqlik qilmasa, hozircha tushundi manimcha.
Bosim qilmasdan, goʻzal bolalikni buzmasdan buni yetkazish muhim edi. Manimcha epladim.
Rahbar boʻlishdan, yaxshi ota boʻlish qiyinroqdek tuyuladi doim...
Bosim qilmasdan, goʻzal bolalikni buzmasdan buni yetkazish muhim edi. Manimcha epladim.
Rahbar boʻlishdan, yaxshi ota boʻlish qiyinroqdek tuyuladi doim...
12👍306❤79😁32😢4👎1
Tim Kuk Apple rahbarligidan ketishini eʼlon qilibdi. U sentyabr oyida rahbarlikni topshiradi.
Uning Appleda rahbarlik qilgan 15 yili davomida:
- Dunyodagi eng koʻp sotiladigan soat – Apple Watch ishlab chiqarildi.
- Oʻz yoʻnalishida haqiqiy inqilob qilgan AirPods quloqchinlari taqdim etildi.
- Oʻzining shaxsiy GPU, NPU, modem, Wi-Fi chiplari va ayniqsa, Mac kompyuterlarida barchasini oʻzgartirib yuborgan M-seriyali Silicon protsessorlari yaratildi.
- Apple Pay ishga tushirildi.
- Apple Music, TV, Fitness kabi xizmatlar yoʻlga qoʻyildi.
- Foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari maxfiyligini saqlashga asosiy eʼtibor qaratildi.
- Fond birjasida barqaror va ajoyib oʻsish koʻrsatkichlari qayd etildi.
Biroq, sunʼiy intellektga (AI) oʻtish jarayoni hozircha toʻliq muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Apple innovatsiyalarda eng oldi kompaniyadan oʻta ehtiyotkor kompaniyaga aylandi.
Va katta ehtimol bilan shular ketishning asosiy sababi boʻldi.
Uning Appleda rahbarlik qilgan 15 yili davomida:
- Dunyodagi eng koʻp sotiladigan soat – Apple Watch ishlab chiqarildi.
- Oʻz yoʻnalishida haqiqiy inqilob qilgan AirPods quloqchinlari taqdim etildi.
- Oʻzining shaxsiy GPU, NPU, modem, Wi-Fi chiplari va ayniqsa, Mac kompyuterlarida barchasini oʻzgartirib yuborgan M-seriyali Silicon protsessorlari yaratildi.
- Apple Pay ishga tushirildi.
- Apple Music, TV, Fitness kabi xizmatlar yoʻlga qoʻyildi.
- Foydalanuvchilarning shaxsiy maʼlumotlari maxfiyligini saqlashga asosiy eʼtibor qaratildi.
- Fond birjasida barqaror va ajoyib oʻsish koʻrsatkichlari qayd etildi.
Biroq, sunʼiy intellektga (AI) oʻtish jarayoni hozircha toʻliq muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Apple innovatsiyalarda eng oldi kompaniyadan oʻta ehtiyotkor kompaniyaga aylandi.
Va katta ehtimol bilan shular ketishning asosiy sababi boʻldi.
❤42👍25😁4
Jon Ternusni, qarashlarini oʻrganishga 2 soatdan ortiq vaqt sarfladim. Chiqishlarini ham koʻrdim.
Avvalo, bu goʻzal karyera. 25 yil oldin ishga kelgan injener yakunda dunyoning eng katta kompaniyasi bosh direktoriga aylandi.
U bu davrda:
— Apple Silicon'ga o'tishga boshchilik qildi. Intel'dan voz kechib, M1 protsessorlarini bozorga chiqardi.
— So'nggi o'n yillikdagi barcha iPhone, Mac, iPad, AirPods va Vision Pro qurilmalarini yaratish ortida turgan shaxs.
— Pensilvaniya universiteti bitiruvchisi, mexanik-muhandis. MBA (Biznes boshqaruvi magistri) darajasi yo'q. Moliyaviy sohada tajribaga ega emas. U sof "hardware" (apparat ta'minoti) mutaxassisi.
— Apple rahbariyati tarkibidagi eng yosh top-menejer.
Kuk texnologiyalar tarixidagi ehtimol eng zo'r operatsion boshqaruvchi bo'lish orqali Apple kompaniyasini 4 trillion dollarlik gigantga aylantira oldi.
Ternus esa sun'iy intellekt poygasi avj olgan bir paytda rahbarlikni o'z qo'liga olayotgan apparat ta'minoti muhandisidir. Apple sayyoradagi eng zo'r qurilmalarga, biroq gigantlar orasida eng zaif sun'iy intellekt tizimlaridan biriga ega.
Ehtimol, u ayni kerakli vaqtda kelgan aynan to'g'ri insondir. Tim Kuk menejmentcha gapiradigan, raqamlar, optimizatsiya, savdo, xavfsizlik, samaradorlik haqida gapiradigan klassik, lekin eng zoʻr rahbar boʻldi.
Avvalo, bu goʻzal karyera. 25 yil oldin ishga kelgan injener yakunda dunyoning eng katta kompaniyasi bosh direktoriga aylandi.
U bu davrda:
— Apple Silicon'ga o'tishga boshchilik qildi. Intel'dan voz kechib, M1 protsessorlarini bozorga chiqardi.
— So'nggi o'n yillikdagi barcha iPhone, Mac, iPad, AirPods va Vision Pro qurilmalarini yaratish ortida turgan shaxs.
— Pensilvaniya universiteti bitiruvchisi, mexanik-muhandis. MBA (Biznes boshqaruvi magistri) darajasi yo'q. Moliyaviy sohada tajribaga ega emas. U sof "hardware" (apparat ta'minoti) mutaxassisi.
— Apple rahbariyati tarkibidagi eng yosh top-menejer.
Kuk texnologiyalar tarixidagi ehtimol eng zo'r operatsion boshqaruvchi bo'lish orqali Apple kompaniyasini 4 trillion dollarlik gigantga aylantira oldi.
Ternus esa sun'iy intellekt poygasi avj olgan bir paytda rahbarlikni o'z qo'liga olayotgan apparat ta'minoti muhandisidir. Apple sayyoradagi eng zo'r qurilmalarga, biroq gigantlar orasida eng zaif sun'iy intellekt tizimlaridan biriga ega.
Ehtimol, u ayni kerakli vaqtda kelgan aynan to'g'ri insondir. Tim Kuk menejmentcha gapiradigan, raqamlar, optimizatsiya, savdo, xavfsizlik, samaradorlik haqida gapiradigan klassik, lekin eng zoʻr rahbar boʻldi.
👍59❤15👎3
Tim Kuk Apple bosh direktoriga aylanganda kompaniya kapitalizatsiyasi 386 milliard AQSH dollari bo'lgan ekan. U bu raqamni 4 trillionga olib chiqdi. Fantastik raqam.
Uni davrida rok-n-roll yetarlicha bo'lmagani rost. Ko'ngli shou xohlab qolgan odamlar uchun bu muhim bo'lishi mumkin. Lekin, dunyoning eng katta kompaniyasining kuzatuv kengashi va aksionerlari uchun shoudan real raqam qiziqroq bo'lgan deb o'ylayman.
Shundan kelib chiqsa, u shubhasiz ajoyib karyera qilgan tarixdagi eng muvaffaqiyatli menejerlardan biri sifatida qoladi.
Uni davrida rok-n-roll yetarlicha bo'lmagani rost. Ko'ngli shou xohlab qolgan odamlar uchun bu muhim bo'lishi mumkin. Lekin, dunyoning eng katta kompaniyasining kuzatuv kengashi va aksionerlari uchun shoudan real raqam qiziqroq bo'lgan deb o'ylayman.
Shundan kelib chiqsa, u shubhasiz ajoyib karyera qilgan tarixdagi eng muvaffaqiyatli menejerlardan biri sifatida qoladi.
❤56👍41
Forwarded from Soliq xizmati xabarlari - Rasmiy kanal
#Rasmiy_munosabat
🚨 Ogoh bo‘ling: tadbirkorlarga soxta xatlar yuborilmoqda
So‘nggi kunlarda Toshkent shahar soliq boshqarmasi hamda Yirik soliq to‘lovchilar bo‘yicha hududlararo soliq inspeksiyasi nomidan tadbirkorlarga soxta elektron xatlar yuborilayotgani aniqlanmoqda.
❗️Soliq qo‘mitasi ushbu xabarlar rasmiy emasligini va ular firibgarlik maqsadida tarqatilayotganini ma’lum qiladi.
⚠️ Mazkur elektron xatlar soliq tizimida ro‘yxatdan o‘tmagan. Ular tarkibidagi havolalar orqali qurilmaga zararli dasturlar yuklanishi, shuningdek, shaxsiy ma’lumotlar qo‘lga kiritilishi mumkin.
📌 Eslatib o‘tamiz, soliq organlarining barcha rasmiy xabarlari faqat soliq to‘lovchining shaxsiy kabineti orqali yuboriladi.
🔎 Agar sizga shubhali xabar yuborilgan bo‘lsa:
— havolalarni bosmang;
— ilova qilingan fayllarni ochmang;
— ma’lumotlarni faqat rasmiy manbalar orqali tekshiring.
⚠️ Hushyor bo‘ling, firibgarlar tuzog‘iga tushmang va shaxsiy ma’lumotlaringiz xavfsizligini ta’minlang.
Тelegram |Facebook |YouTube| Instagram |X|Threads
🚨 Ogoh bo‘ling: tadbirkorlarga soxta xatlar yuborilmoqda
So‘nggi kunlarda Toshkent shahar soliq boshqarmasi hamda Yirik soliq to‘lovchilar bo‘yicha hududlararo soliq inspeksiyasi nomidan tadbirkorlarga soxta elektron xatlar yuborilayotgani aniqlanmoqda.
❗️Soliq qo‘mitasi ushbu xabarlar rasmiy emasligini va ular firibgarlik maqsadida tarqatilayotganini ma’lum qiladi.
⚠️ Mazkur elektron xatlar soliq tizimida ro‘yxatdan o‘tmagan. Ular tarkibidagi havolalar orqali qurilmaga zararli dasturlar yuklanishi, shuningdek, shaxsiy ma’lumotlar qo‘lga kiritilishi mumkin.
📌 Eslatib o‘tamiz, soliq organlarining barcha rasmiy xabarlari faqat soliq to‘lovchining shaxsiy kabineti orqali yuboriladi.
🔎 Agar sizga shubhali xabar yuborilgan bo‘lsa:
— havolalarni bosmang;
— ilova qilingan fayllarni ochmang;
— ma’lumotlarni faqat rasmiy manbalar orqali tekshiring.
⚠️ Hushyor bo‘ling, firibgarlar tuzog‘iga tushmang va shaxsiy ma’lumotlaringiz xavfsizligini ta’minlang.
Тelegram |Facebook |YouTube| Instagram |X|Threads
👍8❤1
Сўнгги 10 кунда ўнлаб китоб дўконлари эгалари билан суҳбатлашдим. Улар орасида ойига 20000+ китоб сотадиган бренд ҳам, бекатда жойлашган китоб дўкони эгаси ҳам бор. Мавсумий савдо пасайиши даврида кўпчилик стрессда, савдо йўқлигидан умумий нолиш ҳаммада бўлди.
Деярли ҳамма китоб дўконлари рентабилликни канцелярия товарлари, смартфонлар учун гаджетлар ёки қўшимча хизматлар (ксерокопия, сканер) билан ушлашга ҳаракат қилишмоқда. Сабаби китоб сотуви паст.
Ва яна қизиқарли жиҳат, Тошкент марказида китоб дўконлари кўпайганини айтамиз, айниқса сўнгги 1-2 йилда. Айримларни айтмаса, деярли ҳаммаси паст овозда аслида зарарга ишлашётганини, ҳозирча савдо бўладиган деган умид билан зарарни қоплаб туришганини ҳам тан олишди.
5-6таси билан харажатлар қисми ҳақида ҳам суҳбатлашдик. Хулоса қиладиган бўлсам, китоб дўконлари стабиллигида энг асосий муаммо ҳозирда сотув ва нархга нисбатан Тошкентда ижара нархлари қимматлик қилаётганидадир. Ижара нархлари м2 га 14 АҚШ долларидан бошлаб, 60 доллар тўланаётган жойлар ҳам бор. Рентабиллик талабларидан келиб чиқсак, одатда ижара нархи харажатларнинг 40 фоизидан ошмаслиги керак. Лекин, ким билан гаплашсак, ҳаммада ижара нархи харажатларнинг 60-70 фоизидан кўпроқ бўлиб чиқмоқда. 3-4 киши ойлик сотувдан маржа ҳозирда ҳатто аренда харажатларини қопламаслигини ҳам тан олди. Айримлари ҳатто зарарда ишлаётганини ўзи ҳам билмайди.
Бу соҳадаги маошлардан тортиб, сифат ва нарх-навогача таъсир қилмасдан қолмайди. Масалан, ҳозирда тўлиқ иш кунига китоб дўконларида маош 3-3.2 миллион сўм атрофида экан. Ҳар ҳолда суҳбатда шу рақамларни айтишди.
Бу нимага олиб келади? Таҳминимча, яқин 1-2 йилда Тошкент марказидаги китоб дўконлари аста-секинлик билан шаҳар чеккароғига, ижара арзонроқ ҳудудларга кўчиб бошлашади. Китоб дўконлари ҳудуди ҳам қисқариб бошлайди ва уларда фақатгина ҳақиқатдан сотиладиган маҳсулотлар қолади. Бир қисм бўлса ёпилади. Яна яшаб қолиш эҳтимоли бор кичик қисм ўзи бинога эга бўлганлар бўлади. Масалан, биз сотув зўр деб билган Чорсудаги дўкон эгаларидан бири дўконни ёпиб ижарага берсам кўпроқ даромад оларканман деб тан олиб ўтди.
Шунақа қилиб, китоб дўконлари аҳоли гавжум жойдан узоқлашган сари китоблар сотуви катта маркетплейсларга ўтиб боради. Кичик дўкон ва нашриётларда бўлса самаралари online сотув инфраструктурасини қурадиган на билим, на кўникма, на ресурс бор. Улар тирик қолиш билан банд. Келажакда китоб савдосида босқичма-босқич асосий улуш миллий даражадаги маркетплейсларга ўтади. Унгача 2 йил ўтадими, 5 йил ўтадими, вақт кўрсатади. Лекин, нашриётлар эмас, китоб дўконлари соҳаси муаммоси аниқ: Китоблар сотуви етарлича эмас, натижада қиммат ижара нархи маржани еб қўяди, натижада соҳа бошқа ижарага оладиган бизнеслар билан рақобат қилаолмайди.
Деярли ҳамма китоб дўконлари рентабилликни канцелярия товарлари, смартфонлар учун гаджетлар ёки қўшимча хизматлар (ксерокопия, сканер) билан ушлашга ҳаракат қилишмоқда. Сабаби китоб сотуви паст.
Ва яна қизиқарли жиҳат, Тошкент марказида китоб дўконлари кўпайганини айтамиз, айниқса сўнгги 1-2 йилда. Айримларни айтмаса, деярли ҳаммаси паст овозда аслида зарарга ишлашётганини, ҳозирча савдо бўладиган деган умид билан зарарни қоплаб туришганини ҳам тан олишди.
5-6таси билан харажатлар қисми ҳақида ҳам суҳбатлашдик. Хулоса қиладиган бўлсам, китоб дўконлари стабиллигида энг асосий муаммо ҳозирда сотув ва нархга нисбатан Тошкентда ижара нархлари қимматлик қилаётганидадир. Ижара нархлари м2 га 14 АҚШ долларидан бошлаб, 60 доллар тўланаётган жойлар ҳам бор. Рентабиллик талабларидан келиб чиқсак, одатда ижара нархи харажатларнинг 40 фоизидан ошмаслиги керак. Лекин, ким билан гаплашсак, ҳаммада ижара нархи харажатларнинг 60-70 фоизидан кўпроқ бўлиб чиқмоқда. 3-4 киши ойлик сотувдан маржа ҳозирда ҳатто аренда харажатларини қопламаслигини ҳам тан олди. Айримлари ҳатто зарарда ишлаётганини ўзи ҳам билмайди.
Бу соҳадаги маошлардан тортиб, сифат ва нарх-навогача таъсир қилмасдан қолмайди. Масалан, ҳозирда тўлиқ иш кунига китоб дўконларида маош 3-3.2 миллион сўм атрофида экан. Ҳар ҳолда суҳбатда шу рақамларни айтишди.
Бу нимага олиб келади? Таҳминимча, яқин 1-2 йилда Тошкент марказидаги китоб дўконлари аста-секинлик билан шаҳар чеккароғига, ижара арзонроқ ҳудудларга кўчиб бошлашади. Китоб дўконлари ҳудуди ҳам қисқариб бошлайди ва уларда фақатгина ҳақиқатдан сотиладиган маҳсулотлар қолади. Бир қисм бўлса ёпилади. Яна яшаб қолиш эҳтимоли бор кичик қисм ўзи бинога эга бўлганлар бўлади. Масалан, биз сотув зўр деб билган Чорсудаги дўкон эгаларидан бири дўконни ёпиб ижарага берсам кўпроқ даромад оларканман деб тан олиб ўтди.
Шунақа қилиб, китоб дўконлари аҳоли гавжум жойдан узоқлашган сари китоблар сотуви катта маркетплейсларга ўтиб боради. Кичик дўкон ва нашриётларда бўлса самаралари online сотув инфраструктурасини қурадиган на билим, на кўникма, на ресурс бор. Улар тирик қолиш билан банд. Келажакда китоб савдосида босқичма-босқич асосий улуш миллий даражадаги маркетплейсларга ўтади. Унгача 2 йил ўтадими, 5 йил ўтадими, вақт кўрсатади. Лекин, нашриётлар эмас, китоб дўконлари соҳаси муаммоси аниқ: Китоблар сотуви етарлича эмас, натижада қиммат ижара нархи маржани еб қўяди, натижада соҳа бошқа ижарага оладиган бизнеслар билан рақобат қилаолмайди.
❤51😢43👍16
Ёшлар ишлари агентлигидан Алишер ака Садуллаев бу масалада давлатдан нима ёрдам деб ёзибдилар.
Аввало, тепадаги пост давлатни айблаш маъносида эмас, бозордаги реал ҳолат ҳақида эди. Бозор қонунлари шафқатсиз, лекин ундан тўғрироқ ишлайдиган механизм йўқ. Муаммонинг асоси талаб ва таклиф қонунида. Яъни китобга талаб китоб дўконлари рентабил бўладиган даражада етарли эмас. Таҳминларим тўғри бўлса, аҳолига нисбатан бир фоиз. 100 000 аҳоли яшайдиган туманда дарсликлардан бошқа бир ойда сотиладиган китоб сони 1000тача. Адашган бўлсам, аниқроқ рақам бўлса хурсанд бўламан. Бунақа талаб билан, ижара бозорида китоб дўконлари бошқа бизнеслар билан рақобат қилолмайди. Тошкент шаҳрида ўртача 20 доллар аренда бошқа бизнесларда бемалол, китобда бўлса бирлик иқтисодиётига (унит economics) тўғри келмайди. Аниқлаштириб ўтаман, гап китоб чиқарувчи нашриётлар ҳақида эмас, китоб дўконлари ҳақида кетмоқда.
Иккинчи томондан, ижара нархи кимдир ноинсоф бўлгани учун эмас, бозор қонунлари асосида, талаб ва таклифдан келиб чиқиб шаклланади. Бу ҳолатда ижара берувчини қонунлар билан китоб дўконига арзонроқ беришга мажбурлаб бўлмайди. Бу қилинса ҳам яна бир бор бозор механизми ишлаб, шунчаки ижарага берувчилар китоб дўконига бермасликни маъқул кўришади.
Асахийда китоб дўконлари умумий экотизимни тўлдиради, сотув ва даромад жиҳатидан рентабелмиз. Шу учун дўконлар сонини кўпайтирмоқдамиз.
Ҳозирги ҳолатда давлатдан ҳам, оддий инсонлардан ҳам вазиятни яхшилашда тўғри қадам кўпроқ китоб хариди бўлиши мумкин. Ўзи умуман китоб ўқиш кўпайса, талаб ошса, соҳада пул пайдо бўлса, вазият катта ва кичиклар учун бирдек яхшиланади.
Бозор ўз қонунлари билан ўз йўлида давом этса, китоб сотуви Uzum, Yandex Market, Asaxiy ва яна бир-иккита катта ўйинчилар атрофида тўпланиб боради. Экотизим ичида яшайди. Лекин, бренд бўлганлар ва алоҳида романтиклар кўнгли ёки савоб учун қиладиганлар яшаб қолмаса, аксар китоб дўконлари бозор шароитида секин четга чиқиб бошлайди.
Кўпроқ китоб ўқинглар, уни кўпроқ тарғибот қилинглар, атрофдагиларни кўпроқ ўқишга чорланглар, бу соҳага у ёки бу восита орқали талаб яратади ва вазият яхшиланишига ҳисса қўшади.
Аввало, тепадаги пост давлатни айблаш маъносида эмас, бозордаги реал ҳолат ҳақида эди. Бозор қонунлари шафқатсиз, лекин ундан тўғрироқ ишлайдиган механизм йўқ. Муаммонинг асоси талаб ва таклиф қонунида. Яъни китобга талаб китоб дўконлари рентабил бўладиган даражада етарли эмас. Таҳминларим тўғри бўлса, аҳолига нисбатан бир фоиз. 100 000 аҳоли яшайдиган туманда дарсликлардан бошқа бир ойда сотиладиган китоб сони 1000тача. Адашган бўлсам, аниқроқ рақам бўлса хурсанд бўламан. Бунақа талаб билан, ижара бозорида китоб дўконлари бошқа бизнеслар билан рақобат қилолмайди. Тошкент шаҳрида ўртача 20 доллар аренда бошқа бизнесларда бемалол, китобда бўлса бирлик иқтисодиётига (унит economics) тўғри келмайди. Аниқлаштириб ўтаман, гап китоб чиқарувчи нашриётлар ҳақида эмас, китоб дўконлари ҳақида кетмоқда.
Иккинчи томондан, ижара нархи кимдир ноинсоф бўлгани учун эмас, бозор қонунлари асосида, талаб ва таклифдан келиб чиқиб шаклланади. Бу ҳолатда ижара берувчини қонунлар билан китоб дўконига арзонроқ беришга мажбурлаб бўлмайди. Бу қилинса ҳам яна бир бор бозор механизми ишлаб, шунчаки ижарага берувчилар китоб дўконига бермасликни маъқул кўришади.
Асахийда китоб дўконлари умумий экотизимни тўлдиради, сотув ва даромад жиҳатидан рентабелмиз. Шу учун дўконлар сонини кўпайтирмоқдамиз.
Ҳозирги ҳолатда давлатдан ҳам, оддий инсонлардан ҳам вазиятни яхшилашда тўғри қадам кўпроқ китоб хариди бўлиши мумкин. Ўзи умуман китоб ўқиш кўпайса, талаб ошса, соҳада пул пайдо бўлса, вазият катта ва кичиклар учун бирдек яхшиланади.
Бозор ўз қонунлари билан ўз йўлида давом этса, китоб сотуви Uzum, Yandex Market, Asaxiy ва яна бир-иккита катта ўйинчилар атрофида тўпланиб боради. Экотизим ичида яшайди. Лекин, бренд бўлганлар ва алоҳида романтиклар кўнгли ёки савоб учун қиладиганлар яшаб қолмаса, аксар китоб дўконлари бозор шароитида секин четга чиқиб бошлайди.
Кўпроқ китоб ўқинглар, уни кўпроқ тарғибот қилинглар, атрофдагиларни кўпроқ ўқишга чорланглар, бу соҳага у ёки бу восита орқали талаб яратади ва вазият яхшиланишига ҳисса қўшади.
5👍85❤28😁5