خاندان اردلان
4.24K subscribers
8.97K photos
10.4K videos
383 files
15.5K links
بازنگری برتاریخ وجغرافیای کُرد وکردستان و خاندان اردلان وامیرنظام گروسی

@sh_ardalani
@sh_ardalan
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بعضی قصه‌ها نه با قلم، که با سوزن و نخ نوشته می‌شوند…

اینجا مادر از پوست حیوان، مشک سنتی می‌دوزد؛ آب از چشمه می‌آید و عطر غذای محلی در خانه می‌پیچد.


࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤9👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
گۆرانی بۆچ دەمکوژی بە دەنگی دەریا کاکایی و هاودەنگی سینا علمی زادە

ئۆرکێسترای مەریوان, پاییز ۱۴۰۵

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤8👍5
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
زنی که روزی سرنوشتش به دست یک حاکم تغییر کرد، اما بعدها خودش تاریخ آن حکومت را نوشت!

داستان شگفت‌انگیز مستوره اردلان رو ببین و بگو، تا امروز چقدر درباره‌اش می‌دونستی؟

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👍7❤4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بە خۆشحاڵییەوە، مۆزەخانەی زاموا پێشوازی لە شازادە بەسمە، کچی تەلال شازادەی ئوردن کرد ، لە سەردانێکی تایبەتدا کە بەشێک بوو لە ناسین و ئەزموونکردنی جوانی و کەلتووری کوردی.

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤9👍2
‍ ‍سر تبر مفرغی متعلق به عصر آهن؛ روایتی نمادین از هنر باستان در سقزنویسنده: دکتر زهرا علی‌نژاد

سر تبر مفرغی کشف‌شده در سقز، متعلق به دوره آهن دو و با قدمتی حدود ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ پیش از میلاد، از جمله آثار تاریخی ارزشمند نگهداری‌شده در موزه ملی در تهران است که با نقش‌برجسته‌هایی از شیر، انسان و پرنده، جلوه‌ای از هنر و باورهای نمادین جوامع باستانی منطقه را به نمایش می‌گذارد.

این اثر تاریخی به طول ۲۳.۷ سانتی‌متر، با شماره ثبت ۱۴۳۴ در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود و از نظر ساختار و آرایه‌های تصویری، نمونه‌ای شاخص از سر تبرهای تزیینی و آیینی دوران باستان به شمار می‌رود.

در بخش فوقانی این اثر، سه پیکرک برجسته در امتداد یکدیگر قرار گرفته‌اند. در قسمت جلویی، شیری ایستاده با یالی مجعد و سری بزرگ دیده می‌شود. پس از آن، پیکر مردی برهنه بر روی صندلی نشسته که بالاتنه‌اش به عقب متمایل است و دست چپ خود را بر سینه قرار داده است. در پشت سر مرد نیز پیکر پرنده‌ای با بال‌های افقی و گشوده به تصویر درآمده است.

اگرچه ارتباط دقیق میان این سه پیکر و مفهوم کلی صحنه همچنان روشن نیست، اما برخی تفسیرها احتمال می‌دهند مرد بر روی ارابه‌ای نشسته باشد که توسط شیر کشیده می‌شود؛ برداشتی که می‌تواند بر وجود مفاهیم نمادین، آیینی یا مذهبی در ترکیب‌بندی اثر دلالت داشته باشد.

کارشناسان، سر تبرهای تزیینی و نمادین را عموماً فاقد کارکرد عملی و روزمره می‌دانند و احتمال می‌دهند چنین آثاری برای اهداف آیینی، نذری یا استفاده در فضاهای مذهبی و معابد ساخته شده باشند. حضور نقش‌های برجسته انسانی و حیوانی در این اثر نیز بر اهمیت نمادین و تشریفاتی آن تأکید دارد.

این اثر باستانی، افزون بر ارزش هنری و تاریخی، بخشی از شواهد مادی پیشینه فرهنگی سقز و کوردستان در هزاره نخست پیش از میلاد به شمار می‌رود.



گفتنی است با وجود نگهداری صدها اثر و شیء تاریخی کشف‌شده از سقز در موزه‌های معتبر ایران و جهان، این شهر که از آن به‌عنوان یکی از کانون‌های کهن تمدنی منطقه و جهان یاد می‌شود، همچنان فاقد موزه‌ای تخصصی برای معرفی و نمایش میراث تاریخی و تمدنی خود است؛ خلأیی که ضرورت توجه جدی به حفاظت، بازشناسی و معرفی ظرفیت‌های باستان‌شناختی سقز را دوچندان می‌کند
࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤8👍4
‍ تطابق تقویم کوردی فیلی با تقویم سلطانی
پروفسورمحمد علی‌اکبری
(رئیس سابق دانشگاه ایلام
رئیس دانشگاه علمی کاربردی کشور
شورای_عالی_ئەنستیتو_زانست_زاگروس)
و دکترخدیجە محمدی
(استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه ایلام)
ترجمۀ چکیدۀ مقالە:
محدثه قیصری-ایلام

A  Socio-dialectological study to revitalize Kurdish culture: A case study on Kurdish calendars based on conceptual metaphor.
مطالعه ای اجتماعی - گویشی برای احیای فرهنگ کردی:مطالعه موردی تقویم های کردی بر اساس استعاره مفهومی
The Kurdish language, influenced by regional and geographical dispersion as well as the ethnic 
identity of its speakers, consists of multiple dialects and sub-dialects that are somewhat "mutual 
unintelligible" since their pronunciation and their semantic and syntactic structures are widely dispersed.Although Kurdish dialect groups in Iran consider themselves a unified ethnic group, each group 
seeks to survive their own calendars. In this case, each dialect metaphorically conceptualizes the 
months’ names on the basis of its own social and cultural heritage. Strohmaier and Krewani (2017), 
consider such Kurdish calendars political tools since they begin on the same day as the Persian 
calendar.
In the western Kurdish provinces of Iran, such as Ilam and Kermanshah, the weather turns warm 
toward the end of Bahman, around February 14th. Therefore, these Kurdish regions adhere to the 
Soltani Tropical calendar, considering the middle or final days of Bahman as the true Kurdish Spring.
On the other hand, the Kurdish calendars presented in Tables 1 and 2 conceptualize periods of 
time through dialect-specific figurative or metaphorical expressions. Some of these metaphors are 
particular to certain dialects and may be unintelligible to the speakers of other dialects. Examples 
include "Now Khasan" and "Remashan" in the Kalhori calendar; "KhazelVar" and "Resheme" in the 
Sorani calendar; "Mirian in the Laki calendar, and "Waheilan" in the Feyli calendar. However, there 
are some dialect-specific concepts, such as "Gela Wej", that may be intelligible across all Kurdish 
dialects despite variations in pronunciation.
So the Feyli calendar employees a metaphorical formula to conceptualize. The formula consists of three components : mang+awal signifies first month, mang+wasat denotes middle and mang+akher denotes the last month.
زبان کردی، تحت تأثیر پراکندگی منطقه‌ای و جغرافیایی از گویش ها و زیرگویشهای متعددی تشکیل شده است که تا حدی برای یکدیگر قابل فهم نیستند[و این امر در کلیهٔ زبان‌ها وجود دارد]زیرا تلفظ و ساختارهای معنایی و نحوی آنها به طور گسترده ای پراکنده است. اگرچه گروه های  گویشی کردی در ایران خود را یک گروه قومی واحد میدانند، هر گروه به دنبال بقای تقویم خود است.در این حالت، هر گویش به صورت استعاری، نام ماه ها  را بر اساس میراث اجتماعی و فرهنگی خود مفهوم سازی می کند.اشتروه مایر و کروانی (۲۰۱۷) چنین تقویم های  کردی را ابزارهای سیاسی می دانند، زیرا آنها در همان روزی آغاز می شوند که تقویم فارسی آغاز شد.
در استان های  کردنشین غربی ایران، مانند ایلام و کرمانشاه،هوا در اواخر بهمن،حدود ۱۴ فوریه، گرم میشود. بنابراین،این مناطق کردی به تقویم گرمسیری «سلطانی» پایبند هستند و روزهای میانی یا پایانی بهمن را بهار واقعی کردی می دانند.
از سوی دیگر، تقویم های کردی ارائه شده،دوره های زمانی را از طریق عبارات مجازی یا استعاری مخصوص هر گویش مفهوم سازی می کنند. برخی از این استعاره هاویژه گویش های خاصی هستند و ممکن است برای گویشوران گویش های دیگر قابل فهم نباشند.نمونه های آن نیز شامل «نو خاسان» و«ڕەمەشان» در تقویم کوردی کلهری؛«خەزڵوەر» و «ڕەشەمه» درتقویم کوردی سورانی؛ «میریان» در تقویم کوردی لکی،و «واهیلان»در تقویم کوردی فیلی است.با این حال، برخی مفاهیم ویژه گویش ها،مانند«گەڵاوێژ»، ممکن است با وجود تفاوت در تلفظ، در همه گویش های  کردی قابل فهم باشند.
بنابراین، تقویم کوردی فیلی از یک فرمول استعاری برای مفهوم سازی استفاده می کند.این فرمول از سه جزء تشکیل شده است: «مانگ + ئەوەڵ»به معنای ماه اول،«مانگ + نامڕاس» به معنای ماە میانه، و«مانگ + ئاخر»به معنای ماه آخر

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👏6❤3👍1👎1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⁨ ⁨ فارسی/کوردی

حسین شریفی، صدایی از جنس اصالت و احساس؛ نغمه‌ای که در جان فرهنگ کوردی ریشه دوانده است. امشب، به یادش خواندیم و نواختیم تا نام و نوایش در دل‌ها زنده بماند.

حوسێن شەریفی، دەنگێک لە جۆری ڕەسەنایەتی و هەست؛ نغمەیەک کە لە ناخی کولتوور و ناسنامەی کوردیدا ڕەگی داکوتاوە. ئەمشەو، بە یاد و بۆ بیرەوەرییەکەی گۆڕانیمان و ژەنیمان، تا ناو و دەنگی هەمیشە لە دڵماندا زیندوو بمێنێتەوە
࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤10👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
موکریان کوێیە؟
موکریان تەنها ناوێکی ئاسایی نییە و بەڵکوو ناوی
ناوچەیەکە، میرنشینێکە و شێوەزارێکشە لە زمانی کوردی.
وشەی موکریان لە سەرەتاوە لە لە هۆزی موکری و میرنشینی موکریانەوەهاتووە کە هێزێکی سیاسی و دەسەڵاتدار بووە لە سەدەی شازدەهەمی زایینی و زۆربەی شارە کوردنشینەکانی باشووری دەریایچەی ورمێی لە ژیر دەسەڵاتی خۆیدا دیوە.
بە پێی نووسراوەکانی میرشەرەفخانی بەدلیسی ئەم ناوە لە کەسێک بەناوە مەکلکارە وەرگیراوە.
بە بڕوای تۆوکریان کام شارانە دەگرێتەوە و ناوەندەکەی کوێ بووە
موکریان کجاست؟
موکریان تنها یک نام معمولی نیست، بلکه نام یک منطقه، یک امارت (حکومت محلی) و همچنین یکی از گویش‌های زبان کردی است.
واژهٔ موکریان در ابتدا از نام ایل موکری و امارت موکریان گرفته شده است؛ امارتی که در قرن شانزدهم میلادی نیرویی سیاسی و صاحب قدرت بود و بیشتر شهرهای کردنشین جنوب دریاچه ارومیه را تحت سلطه و نفوذ خود داشت.
بر اساس نوشته‌های میرشرف‌خان بدلیسی، این نام از شخصی به نام «مکلکار» گرفته شده است.
به نظر شما موکریان شامل کدام شهرها می‌شود و مرکز آن کجا بود
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👍5❤4
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
خاوندکار؛روایت سلطان سهاک،غار مرنو وآیین نواله
یارسان یااهل حق،یکی ازسنت‌های دینی ریشه‌دار درغرب ایران است که بخش مهمی ازهویت اعتقادی وفرهنگی آن درکلام‌های مقدس و روایت‌های شفاهی حفظ شده است.سلطان سهاک،شخصیت محوری این آیین و از بنیان‌گذاران نظم اعتقادی یارسان به‌شمار می‌رود
در یکی از روایت‌های مهم یارسانی،سلطان سهاک و یارانش،از جمله پیربنیامین،پیرداوود وپیرموسی، سه شبانه‌روز درغارمرنومحاصره می‌شوند.پس ازپایان این ماجرا،زنی ازاهالی منطقه باخوراکی ازگوشت خروس وبرنج از آنان پذیرایی می‌کند(در برخی از روایات مادرحضرت سلطان)؛روایتی که درسنت یارسان باشکل‌گیری آیین نواله (موچه) وجشن خاوندکارپیوند خورده است
امروزه خاوندکار باسه روز روزه مرنوی،برگزاری جم،نواله‌پزی،خواندن کلام‌های مقدس ونواختن تنبورگرامی داشته می‌شود؛آیینی که بخشی ارزشمنداز میراث معنوی وحافظه جمعی یارسان است
منابع
Hamzeh'ee,M. R.(1990) The Yaresan.Klaus Schwarz Verlag
Kreyenbroek,P.G.(2022).The Religious Textual Heritage of the Yārsān,Oral Tradition.
Jayhunabadi,Hajj Nematollah. Haqq ol-Haqayeq
این روایت درچارچوب سنت دینی وحافظه شفاهی یارسان نقل شده است
❤4👍4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شاهنامەی کوردی یا شاهنامەی فردوسی؟
خاستگاهِ واقعی اسطورەهای ایران کجاست؟
دراین مستندکوتاه، باتکیه براسناد وپژوهشهای دانشگاهی بررسی کردیم که چگونه مهاجران زاگرس‌نشین، راویان اصلی داستانهایی چون «بیژن و منیژه» بودند.جغرافیای واقعی شاهنامه،دشت سمنگان وجنگ‌های عظیمی که ریشه درخاک اصیل زاگرس وکوردستان دارد؛ والبته شیرزنان ودلاورانی که روایتشان درهیچ کجای دیگر،این‌چنین باشکوه ودست‌نخورده باقی نماندەاست
اماداستانِ این اصالت،درگذشته متوقف نشدەاست
مشعل این میراثِ شکوهمند امروزهم دردست عاشقان این آب‌وخاک روشن است. مجموعەهایی دلسوزمانند«خانه شاهنامه سفیران سیمرغ»درکرماشان، سالهاست که باعشق وتخصص، آموزشِ همزمانِ «شاهنامەی فارسی» و«شاهنامەی کوردی» راباکودکان وآیندەسازان این مرزوبوم کارمی‌کنند تا ریشەهایمان دردلِ نسل جدیدتنومندتر ازهمیشه جان بگیرد
ما راویانِ یک حماسەایم؛از کوردستان تاخراسان
بیشتر
وێژینەوەیکی نوێ لەسەر شانامەی کوردی
دوکتۆر فەرهاد پەرمووز، چالاکی فەرهەنگی و مامۆستای زانکۆ

شاهنامەی کوردی
دکتر فرهاد پرموز،دکتری زبان و ادب حماسی و مدرس دانشگاە
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👍6❤5👎1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
آموزش هه لپه رکه ی

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤6👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اینجاست که میگن دود از کنده بلند میشه

حاج کریم کاویانی پیر و پیشکسوت عرصه اسب داری

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👏9❤3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👍5❤3
.
بدرخان بیگ

بدرخان بیگ، مشهور به میر بدرخان، از برجسته‌ترین فرمانروایان کُرد در سده نوزدهم میلادی و آخرین امیر مقتدر امارت بوتان بود. وی از خاندان آزیزان (عزیزان) و از امرای کُرد منطقه جزیره و بوتان (در کُردستان عثمانی) به شمار می‌رفت.

او در حدود سال ۱۸۲۱ میلادی به حکومت رسید و با تقویت قدرت سیاسی و نظامی خود، امارت بوتان را به یکی از کانون‌های مهم قدرت کُردها تبدیل کرد. بدرخان بیگ در دهه ۱۸۴۰ میلادی در برابر سیاست‌های تمرکزگرایانه دولت عثمانی مقاومت کرد و سرانجام در سال ۱۸۴۷ میلادی، پس از شکست در برابر نیروهای عثمانی، دستگیر و به تبعید فرستاده شد. وی مدتی در استانبول و جزیره کرت اقامت داشت و سرانجام در دمشق درگذشت.

فرزندان و نوادگان او نیز در تاریخ سیاسی، فرهنگی و جنبش ملی کُردها نقش مهمی ایفا کردند؛ از جمله می‌توان به مدحت بدرخان، امین‌علی بدرخان و جلادت‌علی بدرخان اشاره کرد

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
🤩114👌35❤34😭20🙏17👏15🤝13👍12
siayarolakrad-b1392@bamun1.pdf
4.8 MB
سیرالاکراد در تاریخ و جغرافیای کوردستان
✍. عبدالقادر بن رستم بابائی.
به کوشش محمد رئوف توکلی. تهران: توکلی، 1392"چاپ3"

فرهنگ‌کتابخوانی‌را‌گسترش‌دهیم


࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
🙏88🤩43😭25👍23🤝23👏19❤18👌15
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📹دوکتۆر قوتبەدین سادقی: شارێک هونەر و فەرهنگی تێدا نەوێت، گوندە...

🔹پرسیار ڕوو لە بەڕێز قوتبەدین و بڕێکی تر: شارێک و پارێزگایەک، بەڕێوەبەرێکی فەرهەنگی تێدا نەوێت و لە شوێنێکی ترەوە کەسێکی بێئەزموون بێرن و بیکەن بە بەڕێوەبەری فەرهەنگ و هونەری چیە؟؟؟
ئەو ...ەی پاڵپشتی بەڕێوەبەری بێئەزموونی هاوردەی شوێنێکی ترن چین؟؟؟


📹دکتر قطب الدین صادقی: شهری کە هنر و فرهنگ در آن نباشد، دهات است...

🔹سوال از آقای قطب الدین و برخی دیگر: شهری و استانی که مدیری فرهنگی در آن یافت نشود و فردی بی‌تجربه را از جای دیگری بیاورند و مدیر فرهنگ و هنرش ‌کنند، چیست؟؟؟
آن ...انی که حامی مدیر بی‌تجربه‌ی وارده از جای دیگرند، چیستند؟


࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤61😭57👌37🤩33👏22🤝19🙏16👍14
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
لرستان -یه روز بارونی در کنار آبشار «دیگ آو »

منطقه زیبای کول چپ

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
❤74👍71👏43😭26🙏19👌14🤩8🤝6
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مجلس عزا
جاى قضاوت و حرف مردم نيست
آدمى كه عزيزى رو از دست داده، به اندازه كافى دلش شكسته؛ ديگه نبايد نگران پذيرايى، لباس، رسم و رسوم و حرف اين و اون هم باشه
عزيزاى دلم، ما به مجلس عزا میريم كه بارى از دوش صاحب عزا برداريم، نه اين كه بارى به غصه هاش اضافه كنيم،
يادمون نره، حرمت عزادار از هر رسم و رسومى واجب تره،

࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─࿐ྀུ༅࿇༅═‎‌‌‌‌‌‌┅─
╭━━⊰✹💞✹⊱━━╮
کانال خاندان اردلان
@ardalan_family
http://telegram.me/joinchatlA
👍90🤩68😭39🤝29❤24👏17🙏10👌1