❗️Брали бюджетные кредиты, а свободные средства размещали на депозитах: аудит госдолга в Карагандинской области

По поручению Высшей аудиторской палаты РК Ревизионной комиссией по Карагандинской области проведен аудит эффективности управления долгом местных исполнительных органов (МИО) и отдельных субъектов квазигосударственного сектора.

Проверочные мероприятия охватили Управление финансов Карагандинской области, Управление экономики, Управление энергетики и ЖКХ, ТОО «Қарағанды Су», ТОО «Теплотранзит Караганда», ТОО «Центр модернизации жилищного фонда», АО «Футбольный клуб «Шахтер» и Отдел ЖКХ, пассажирского транспорта и автодорог г. Караганды.

📈 В результате установлено, что за последние 5 лет долг местных исполнительных органов увеличился в 2,2 раза, а расходы на его обслуживание – в 1,5 раза. В частности, во время пандемии коронавируса имели место масштабный выпуск государственных ценных бумаг и несоблюдение лимита долга МИО на 2020 год на 3,8 млрд тенге. При этом сегодня общая долговая нагрузка оценивается как управляемая.

📌Однако, несмотря на благоприятную динамику долга в настоящее время, пик нагрузки на бюджет по его погашению придется на 2031 год – 21,7 млрд тенге по 20 договорам. В целом, из общей суммы основного долга на 1 января 2024 года 60,4% подлежит погашению в период с 2030 по 2043 год.

Аудиторы также отметили формальный подход госорганов на областном уровне к мониторингу внешних и внутренних займов объектов квазигоссектора.

🔵Так, на фоне общей нерентабельности ТОО «Теплотранзит Караганда» увеличениеего убытков повышает риск неисполнения принятых обязательств по кредитным договорам.

🔵Установлены факты распределения чистой прибыли в пользу доли участников ТОО «Қарағанды Су» и заимствования бюджетных кредитов при параллельном размещении свободных денежных средств на банковских депозитах.

🔵Неэффективное управление финансовыми ресурсами АО ФК «Шахтер» привело к наращиванию кредиторской задолженности из года в год, в том числе по заработной плате, налогам и другим обязательным платежам.

📌В целом по итогам проведенного аудита общая сумма установленных нарушений норм законодательства РК составила почти 5,3 млрд тенге.

Ревизионная комиссия направила объектам аудита необходимые рекомендации и вынесла предписания для устранения выявленных нарушений.
 
🚀 @auditpalatasy

➖Аудит материалдарында көрсетілгендей, 2016-2017 жылдары «Инновациялық технологиялар паркі» АКҚ шеңберінде 5 технологиялық даму орталығын және 1 венчурлік қорды құруға бюджеттен 4,9 млрд теңге бөлінген. Нәтижесінде 3 орталықтың қызметі тиімсіз және нәтижесіз болып шықты, 2 компания перспективалық даму жоспарларынсыз жұмыс істейді. Осылайша, 3 млрд теңге тиімсіз пайдаланылған.

➖«Инновациялық технологиялар паркі» АКҚ арқылы бюджет есебінен 987 млн теңгеден астам сомаға қаржыландырылған 95 стартапқа салынған инвестициялардың нәтижелілігі мен табыстылығы расталмай отыр. Бұл ретте 2018-2020 жылдары қаржыландырылған 32 ұйым таратылған, оның 18-і мәжбүрлеу тәртібімен таратылған. Тағы 21 компания нөлдік салық есептілігімен жұмыс істейді, бұл қызметтің жоқтығын көрсетеді.

➖«Инновациялық технологиялар паркі» АКҚ-ға 2015 жылдан 2024 жылға дейін бюджет қаражатынан бөлек жер қойнауын пайдаланушылардан ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды (ҒЗТКЖ) қаржыландыру бойынша міндеттемелер ретінде 41 млрд теңге түскен. Бұл ретте «Инновациялық технологиялар паркі» АКҚ сараптамалық комиссиясы ҒЗТКЖ-ны қамтамасыз етуге жауап бермейді, бұл осы бағытта қабылданатын шешімдердің ашықтығы мен біртектілігіне күмән келтіреді. Нәтижесінде 14,8 млрд теңгеге 179 жоба негізінен бизнестің ағымдағы міндеттерін шешуге бағытталған, ал ғылымды дамытуға және жаңа технологияларды жасап шығаруға ықпал етпеген.

➖Сонымен қатар ҒЗТКЖ жобаларын іске асыру үшін көзделген қаражатты өзге мақсатта пайдалануға ықпал ететін факторлар анықталды. Бұл «Инновациялық технологиялар паркі» АКҚ-да басқарудың және есептіліктің ашықтығын қамтамасыз ететін механизмдерді шұғыл енгізуді талап етеді.

➖«Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ 34 ақпараттық жүйеге қызмет көрсетеді. Олардың 85%-ның технологиялары ескірген және монолитті кодта жұмыс істейді. Бұл мекемеге бекітілген 50 ақпараттандыру объектілері бойынша 28 ақпараттық жүйе және 1 аппараттық-бағдарламалық кешенге өзекті болмауына байланысты іс жүзінде қызмет көрсетілмейді.

⏺Жалпы аудит қорытындысы бойынша 1,1 млрд теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды.

⏺Бюджет қаражаты мен активтерін тиімсіз жоспарлау 2,2 млрд теңгені, ал оларды тиімсіз пайдалану 46,5 млрд теңгені құрады.

⏺Сондай-ақ 45 жүйелік кемшіліктер мен 143 процедуралық бұзушылықтар анықталды.

📌Отырыс аясында Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов кибералаяқтармен белсенді күресу қажеттігіне де назар аударды.

«Қазіргі уақытта кибершабуылдар мен алаяқтық мәселелері өте өзекті. Халық арасында алаяқтарға алдану жағдайлары жиілеп кетті. Бұл бағытта тұрақты жұмыс істеу керек, өйткені технология дамыған сайын алаяқтықтың түрлері де көбейіп барады», — деді Әлихан Смайылов цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиевке.

Өз кезегінде министр осы бағытта жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.

«Ұялы байланыс бойынша мәселені шештік. Телекоммуникация операторларының антифрод-орталықтары мұндай қоңыраулар мен нөмірлерді бұғаттап отырады. Telegram заңсыз контентті жедел бұғаттайтын алгоритм жасады. WhatsApp бойынша да біз реттеуші ретінде Ұлттық Банктің антифрод-орталығын және тәуекелдерді басқару жүйесін қоса отырып алгоритм әзірледік. Азаматтар алаяқтық фактілері бойынша жүгіне алатын бірыңғай колл-орталық болады», — деді Жаслан Мәдиев.

Әлихан Смайылов Жоғары аудиторлық палатаның қорытындылары негізінде Цифрлық ведомство өзінің бөлімшелері, құрылымдық және ведомстволық бағынысты ұйымдары өз жұмысын жетілдіру бойынша нақты шаралар мен қадамдар қабылдауы үшін іс-шаралар жоспарын жасауы қажет екенін атап өтті.

🚀 @auditpalatasy

➖Как следует из материалов аудита, на создание 5 центров технологического развития и 1 венчурного фонда в рамках АКФ «Парк инновационных технологий» в 2016-2017 годах из бюджета было выделено 4,9 млрд тенге. Деятельность 3 центров в итоге оказалась нецелесообразной и безрезультативной, 2 компании функционируют без перспективных планов развития. Таким образом, 3 млрд тенге использованы неэффективно.

➖Результативность и успешность инвестиций в 95 стартапов, профинансированных за счет бюджета через АКФ «ПИТ» на сумму свыше 987 млн тенге, не подтверждается. При этом 32 организации, получившие финансирование в 2018-2020 годах, ликвидированы, 18 из них – в принудительном порядке. Еще 21 компания представляет нулевые формы налоговой отчетности, что говорит об отсутствии деятельности.

➖Помимо бюджетных средств, в АКФ «ПИТ» с 2015 по 2024 год поступил 41 млрд тенге от недропользователей в качестве обязательств по финансированию научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ (НИОКР). При этом экспертная комиссия АКФ «ПИТ» не несет ответственности за обеспечение НИОКР, что ставит под сомнение транспарентность и однородность принимаемых решений в данном направлении. В результате 179 проектов на 14,8 млрд тенге в основном были направлены на решение текущих задач бизнеса и не содействовали развитию науки и созданию новых технологий.

➖Кроме того, выявлены факторы, способствующие выводу средств, предусмотренных для реализации проектов НИОКР, что требует срочного введения прозрачных механизмов управления и отчетности в АКФ «ПИТ».

➖АО «Национальные информационные технологии» обслуживает 34 информсистемы, 85% из которых имеют устаревшие технологии и функционируют на монолитном коде, что делает их нерационально масштабными для обновлений и изменений. Из 50 объектов информатизации, закрепленных за АО «НИТ», 28 информсистем и 1 аппаратно-программный комплекс фактически не сопровождаются вследствие их неактуальности.

⏺В целом по итогам аудита установлены финансовые нарушения на 1,1 млрд тенге.

⏺Неэффективное планирование бюджетных средств и активов составило 2,2 млрд тенге, а их неэффективное использование – 46,5 млрд тенге. 

⏺Также выявлено 45 системных недостатков и 143 процедурных нарушения.

📌В рамках заседания председатель ВАП Алихан Смаилов также акцентировал внимание на необходимости активнее бороться с кибермошенниками.

«Вопросы кибератак и мошенничества очень актуальны в настоящее время. Участились случаи и того, и другого. Целенаправленная постоянная работа нужна, потому что одни виды мошенничества заменяются на новые. С внедрением технологий мошенники становятся более изобретательными», — обратился он к министру цифрового развития Жаслану Мадиеву.

В свою очередь министр рассказал о проводимой работе в этом направлении.

«Если говорить про сотовую связь, мы с этим уже практически справились. Антифрод-центры телеком-операторов работают и блокируют все подменные звонки и номера. Выработан алгоритм, чтобы Telegram быстро реагировал на противоправный контент и блокировал. По WhatsApp мы как регулятор также выработали алгоритм с подключением антифрод-центра Нацбанка и системы управления рисками. Будет единый колл-центр, куда граждане смогут обращаться по фактам мошенничества», — сказал Жаслан Мадиев.

Алихан Смаилов добавил, что на основе заключений ВАП цифровому ведомству нужно составить план мероприятий, чтобы его подразделения, структурные и подведомственные организации приняли конкретные меры и шаги по совершенствованию своей работы.

🚀 @auditpalatasy

Без качественной цифровизации невозможно повысить эффективность работы госорганов — Алихан Смаилов

🚀 @auditpalatasy

📣 Шымкент қаласы бойынша тексеру комиссиясының мүшесі лауазымына кандидаттарды іріктеу туралы хабарландыру
 
Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы Шымкент қаласы бойынша тексеру комиссиясы мүшесінің лауазымына кандидаттарды іріктейтіні туралы хабарлайды. Ол Жоғары аудиторлық палатаның 2024 жылғы 9 қыркүйектегі №12-НҚ нормативтік қаулысымен бекітілген Ревизиялық (тексеру) комиссиялардың төрағасы мен мүшелерінің лауазымдарына кандидаттарды іріктеу қағидалары және оларды бағалау өлшемшарттарына сәйкес өткізіледі.

👥 Тексеру комиссияларының мүшелері лауазымына кандидаттар мынадай бағалау өлшемшарттарына сәйкес келуі тиіс:

1️⃣ «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» ҚР Заңының 17-бабы 4-тармағына сәйкес бекітілген біліктілік талаптарына;

2️⃣ бухгалтерлік есеп және аудит саласында мемлекеттік аудитор сертификатының және (немесе) халықаралық біліктілігінің болуы;

3️⃣ экономика (экономика, әлемдік экономика, қаржы, есеп және аудит, менеджмент, мемлекеттік және жергілікті басқару, мемлекеттік аудит) немесе құқық (құқықтану, халықаралық құқық) мамандықтары бойынша жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білімінің болуы.

Тексеру комиссиясының мүшесі лауазымына кандидаттарды іріктеуге қатысуға үміткерлер хабарландыру жарияланған күннен бастап он жұмыс күні ішінде Жоғары аудиторлық палатаның rk.konkurs@esep.gov.kz электрондық мекенжайына тізімге сәйкес құжаттарды жіберуі керек.

🗓️ Құжаттарды қабылдау 2025 жылғы 7 ақпанда басталады.

🗓️ Құжаттарды қабылдау 2025 жылғы 20 ақпанда сағат 18.30-да аяқталады.

📞 Анықтама үшін: +7(7172) 70-69-75.
 
👉🏻Толығырақ

🚀 @auditpalatasy

📣 Объявление о проведении отбора кандидатов на должность члена ревизионной комиссии по городу Шымкент
 
Высшая аудиторская палата Республики Казахстан объявляет о проведении отборакандидатов на должность члена ревизионной комиссии по городу Шымкент. Он будет проходитьв соответствии с Правилами отбора и критериями оценки кандидатов на должности председателя и членов ревизионных комиссий, утвержденными нормативным постановлением Высшей аудиторской палаты от 9 сентября 2024 года № 12-НҚ.

👥 Кандидаты на должность члена ревизионной комиссии должны соответствовать следующим критериям оценки:

1️⃣ отвечать квалификационным требованиям, утвержденным в соответствии с пунктом 4 статьи 17 Закона РК «О государственной службе Республики Казахстан»;

2️⃣ иметь сертификат государственного аудитора и (или) международную квалификацию в области бухгалтерского учета и аудита;

3️⃣ обладать высшим и (или) послевузовским образованием: экономика (экономика, мировая экономика, финансы, учет и аудит, менеджмент, государственное и местное управление, государственный аудит) или право (юриспруденция, международное право).

Лица, желающие участвовать в отборе кандидатов на должность члена ревизионной комиссии, в течение десяти рабочих дней со дня публикации объявления должны направить документы в Высшую аудиторскую палату на электронный адрес rk.konkurs@esep.gov.kz

🗓️ Начало приема документов – 07.02.2025 года.

🗓️ Завершение приема документов – 20.02.2025 года 18 часов 30 минут.

📞 Телефон для справок: +7 (7172) 70-69-75.

Подробнее 👉🏻 здесь.

📢 Қазақстанда мемлекеттік аудиторларды сертификаттау процесі цифрландырылды

👆Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасы кандидаттардан құжаттарды қабылдауды электрондық форматқа ауыстыру арқылы мемлекеттік аудиторларды сертификаттау процесін оңтайландырды.

Бүгінгі таңда сертификаттау әдіснамасын жетілдіру және «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы мемлекеттік қызмет көрсетуге техникалық көшу бойынша жұмыстар аяқталды.

✔️Нәтижесінде 2025 жылғы 17 ақпаннан бастап мемлекеттік аудитор біліктілігін иеленуге үміткерлерден құжаттарды қабылдау осы веб-портал арқылы толығымен электронды түрде жүзеге асырыла бастайды.

Өтініш беруге арналған нұсқаулық төменде👇

Сертификаттау процесі екі кезеңнен тұратынын еске саламыз:

1️⃣ алдымен кандидаттар тестілеу форматында біліктілік емтиханы арқылы өз білімдерін растайды;

2️⃣ содан кейін қатысушылар Ұлттық комиссияда әңгімелесуден өтеді. Мұнда олардың кәсіби дайындығы, құзыреттілік деңгейі, жеке қасиеттері және кәсіби әдеп қағидаттарына бейімділігі бағаланады.

🚀 @auditpalatasy

📢 Процесс сертификации государственных аудиторов оцифрован в Казахстане  

👆Высшая аудиторская палата Республики Казахстан оптимизировала процесс сертификации государственных аудиторов, переводя прием документов от кандидатов в электронный формат.

На сегодняшний день завершены работы по совершенствованию методологии сертификации и техническому переходу к оказанию госуслуги через веб-портал «электронного правительства».

✔️В результате с 17 февраля 2025 года прием документов от кандидатов, претендующих на присвоение квалификации государственного аудитора, начнет осуществляться полностью в электронном виде через данный веб-портал.

Инструкция для подачи соответствующего заявления
прилагается👇🏻

Напомним, что сам процесс сертификации состоит из 2 этапов:

1️⃣ сначала кандидаты подтверждают свои знания посредством квалификационного экзамена в форме тестирования;

2️⃣ затем участники проходят собеседование в Национальной комиссии, где оценивают их профессиональнуюподготовку, уровень компетенций, личные качества и приверженность принципам профессиональной этики.
 
🚀 @auditpalatasy

❗️ҚР Жоғары аудиторлық палатасында орта білім беру саласында жүргізілген мемлекеттік аудиттің нәтижелері қаралды

Жоғары аудиторлық палата орта білім беру саласын дамытуға және оның сапасын арттыруға бөлінген қаражаттың пайдаланылу тиімділігіне аудит жүргізді. Аудит нәтижелері Әлихан Смайыловтың төрағалығымен өткенЖоғары аудиторлық палатаның отырысында қаралды.

Талқылауға оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаев, ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, министрліктердің жауапты лауазымды тұлғалары, сондай-ақ ведомстволық бағынысты ұйымдардың басшылары қатысты.

✅ 2019 жылдан бергі кезеңді қамтыған аудиторлық іс-шараның қорытындысына сәйкес, Қазақстанда мектептер саны тұрақты өсіп келеді. 2023-2024 оқу жылында олардың саны 7,8 мыңнан асқан. Оқушылар мен оқытушылар саны да артып келеді. Бұл елдегі білім берудің қолжетімділігін көрсетеді.

✅ Орта білім беру жүйесін қаржыландыру да тұрақты өсіп отыр. Бұл салаға жұмсалған шығыстар 2019 жылғы 1,3 трлн теңгеден 2024 жылы 4,8 трлн теңгеге дейін, яғни 3 есе артқан. Бұл мемлекет үшін осы саланың басымдығын растайды.

📌Алайда жүргізілген мемлекеттік аудит орта білім беруді дамыту бойынша қабылданып жатқан шаралардың тиімділігін төмендететін бірқатар проблемалық мәселелер мен жүйелі кемшіліктерді анықтады. Жоғары аудиторлық палатаның мүшесі Нұрлан Нұржановтың айтуынша, олар стратегиялық жоспарлауға, білім беру сапасын бағалауға, педагогтерді даярлауға және оларды жұмысқа орналастыруға, оларды қайта даярлау сапасына, білім беру процесін әдіснамалық қамтамасыз етуге, сондай-ақ мемлекеттік реттеу мен бақылауға қатысты.

➖Білім беру саласындағы стратегиялық жоспарлау мемлекеттік бағдарламалар мен тұжырымдамалардың жиі өзгеруімен сипатталады. Стратегиялық құжаттардың үнемі ауысып отыруы бұрынғы бастамалардың аяқсыз қалуына әкеп соғады. Осы себепті білім беру саясатында сабақтастық пен тұрақтылық жоқ.

Отырыс барысында Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов осы мәселеге баса назар аударды.

«Оқу-ағарту министрлігі бірінші кезекте қабылданатын құжаттар реформалардың дәйектілігін қамтамасыз етуге тиіс екенін қадағалауы керек. Соңғы жылдары орта білім беруді қаржыландыру 3 еседен астам өскен. Мұндай жағдайда мемлекет қабылданып жатқан шаралардан үлкен нәтиже күтетіні анық», — деді Әлихан Смайылов.

➖Аудиторлық қорытындыға сәйкес, педагогтерді даярлауға арналған мемлекеттік тапсырысты қалыптастыруда Еңбек министрлігінің болжамдары мен білім беру жүйесінің нақты қажеттіліктері арасында айтарлықтай сәйкессіздіктер анықталды. Бұл – есептеу әдіснамасының кемшіліктері.

➖Біліктілікті арттыру бөлігінде педагогтерді курстардан кейінгі қолдау мәселесі әлі де проблема болып қалып отыр. Бұл жүйе мұғалімдерге жаңа білімді практикада қолдануға септігін тигізуі тиіс, бірақ іс жүзінде ол тек семинарлармен, жарияланымдармен ғана шектеледі.

➖Білім беру стандарттары саласындағы реформалар жүйелі жүргізілмейді. Оқу жоспарларындағы жиі өзгерістер шығарылып қойған оқулықтарды қайта қарауға және бюджеттің тиімсіз шығыстарына әкеледі. Соңғы 5 жылда оқулықтарды қайта қарау салдарынан экономикалық шығындар 16 млрд теңгеден асқан.

➖Оқулықтардың сапасын сараптау мен бақылауда кемшіліктер анықталды. 5 жыл ішінде бағалау өлшемшарттары 12 рет өзгерген, бұл орнықты бағалау жүйесінің жоқекенін көрсетеді. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді бақылау ақпараттық жүйесі арқылы сараптама тәртібі іске асырылмаған, рәсімдер қағаз жүзінде жүргізіледі.

➖Лицензиялау – сапалы білім алудағы мемлекеттік кепілдігінің бірі. Алайда елде мемлекеттік мектептерді қоса алғанда, 66 мектеп лицензиясыз жұмыс істейді. Аттестаттаудан сәтті өту пайызы төмен, бұл білім беру мекемелерінде таралған жүйелі проблемаларды дәлелдейді. Мектептердің тек 18,2%-ы аттестаттаудан бір дегеннен өте алады.

Жалпы мемлекеттік аудит барысында:

🔵1,1 млрд теңге
сомасына қаржылық бұзушылықтар;

🔵62,4 млрд теңгеге қаражат пен ресурстарды тиімсіз жоспарлау;

🔵3,2 млрд теңгені тиімсіз пайдалану анықталды.

🚀 @auditpalatasy