Завершен 2-й этап проверки Высшей аудиторской палаты РК «равными по положению»

🇰🇿 🇱🇹 🇵🇹 🇹🇷 Специалисты высших органов аудита Литвы, Португалии и Турции во главе с вице-президентом португальского Суда аудиторов Антонио Мартинсом прибыли в Астану для проведения 2-го этапа проверки деятельности ВАП РК в формате «равные по положению». Первый рабочий визит в нашу страну состоялся в июле 2024 года.

📌Подобную проверку на соответствие международным стандартам аудита периодически проходят многие страны. Независимая оценка проводится «равными по положению» ведомствами из других государств, что обеспечивает ее качество и достоверность. Мероприятие помогает эффективно обмениваться опытом и повышать уровень государственного аудита в принимающей стране.

В рамках рабочего визита иностранные аудиторы провели встречи с председателем и членами Высшей аудиторской палаты, а также ключевыми стейкхолдерами и объектами аудита. В частности, с депутатами Мажилиса Парламента, сотрудниками Министерства финансов и технопарка Astana Hub.

Представители высших органов аудита стран-партнеров детально погрузились в работу ВАП. Они изучили, как обеспечивается качество аудитов, на каких принципах строится методология, как выбираются объекты для проверки и т.д. Особое внимание уделили системе внутреннего контроля, аудиторским процессам, а также материалам реальных проверок. Кроме того, эксперты оценили, как ВАП выстраивает коммуникацию с обществом и внедряет цифровые решения в свою деятельность.

Во время встречи с иностранной аудиторской командой Алихан Смаилов отметил, что Высшая аудиторская палата последовательно укрепляет свою роль в качестве объективного аналитического центра.

«В своих аудиторских отчетах мы стараемся отойти от сугубо ревизорских функций и придаем особое значение оценке исполнения реформ в конкретных сферах экономики или отдельных регионах. Для координации данной работы за всеми членами ВАП закреплены определенные сферы экономики», — сказал он.

Оценив высокий темп и широкий охват проверки «равными по положению», Алихан Смаилов отметил, что она имеет большое значение для развития системы госаудита в Казахстане.

«Уверен, что ваш нынешний визит позволит выработать наиболее полезные и актуальные рекомендации по улучшению работы Высшей аудиторской палаты», — сказал он.

✔️ Следующий рабочий визит запланирован на октябрь 2025 года. Он станет заключительным и будет посвящен рассмотрению окончательного отчета о проведенной проверке «равными по положению».

🚀 @auditpalatasy

Әлихан Смайылов ШЫҰ елдерінің жоғарғы аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуінде сөз сөйледі

Жоғарғы аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов бастаған Қазақстан делегациясы жұмыс сапарымен Душанбеге (Тәжікстан) барды. Онда Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) елдерінің жоғарғы аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуі өтіп жатыр.

Ресми іс-шараға

🇧🇾 Беларусь
🇮🇷 Иран
🇰🇿 Қазақстан
🇨🇳 Қытай
🇵🇰 Пәкістан
🇺🇿 Өзбекстан
🇷🇺 Ресей
🇹🇯 Тәжікстан
🇮🇳 Үндістан
📌ШЫҰ Хатшылығының өкілдері қатысады.

Кездесудің негізгі тақырыбы – су ресурстарын тиімді пайдалануды арттыру үшін мемлекеттік бақылауды күшейту. Бұл аймақ елдері үшін басым бағыттардың бірі болып отыр.

Негізгі тақырыптық сессияда сөйлеген сөзінде Әлихан Смайылов тұтынудың өсуі, тапшылықтың артуы, су қоймаларының ластануы және климаттың өзгеруі салдарынан туындайтын су ресурстары мәселелері ШЫҰ елдерінің көпшілігіне ортақ екенін атап өтті.

«Қазақстан үшін су ресурстарын тұрақты пайдалану және қорғау мәселелері басымдыққа ие. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев су үнемдеу технологияларын енгізу және республиканың су шаруашылығын басқару жүйесін реформалау бойынша шешуші және жедел шаралар қабылдаудың маңыздылығын баса назарға салады», — деді Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы.

Жоғарғы аудиторлық палата Қазақстандағы су ресурстарының жағдайы мен оларды пайдалану тиімділігіне тұрақты түрде аудит жүргізеді. Соңғы уақытта мұндай тексерулер 2018, 2022 және 2023 жылдары өткізіліп, нақты тапсырмалар мен ұсынымдар әзірленді.

Аудиттердің нәтижесінде Қазақстанда республикалық меншікке жататын су шаруашылығы құрылыстарының паспортизациясы және су қоры жерлерінің инвентаризациясы жүргізілді. Сонымен қатар су ресурстарын пайдалану және қорғау саласындағы тәуекел дәрежесін бағалау критерийлері мен тексеру парақтары әзірленді. Басқа да бірқатар шара қабылданды.

«Су ресурстарына жүйелі түрде аудит жүргізу проблемаларды уақтылы анықтауға, қаражаттың жұмсалуын ашық етуге және осы саладағы жағдайды жақсартуға бағытталған шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді», — деді ӘлиханСмайылов.

Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы атап өткендей, түрлі елдерде жүргізілген аудит нәтижелері суды ұтымсыз пайдалану, оның ластануы, су инфрақұрылымын жеткіліксіз қаржыландыру және мемлекеттік бақылаудың жетілмегендігі сияқты мәселелердің өзекті болып қала беретінін көрсетеді.

Осыған байланысты Жоғарғы аудиторлық палата мынадай шаралады іске асыру қажет деп санайды:

🔵мемлекеттік бақылауды күшейту, есептілік пен мониторингтің нақты механизмдерін әзірлеу арқылы су ресурстарын басқарудың ашықтығы мен тиімділігін арттыру;
🔵бағдарламалардың қайталануын болдырмай, су шаруашылығы жобаларына арналған бюджет қаражатын пайдалануды оңтайландыру;
🔵мемлекеттік-жекеменшік әріптестік арқылы суды тазарту және қайта пайдалану бойынша инновациялық технологияларды енгізудіжеделдету;
🔵трансшекаралық су объектілерін қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты қамтамасыз ету, су пайдаланудың бірлескен стандарттарын енгізу;
🔵су шаруашылығы ұйымдарының экологиялық және қаржылық аудитін күшейту.

Әлихан Смайылов ШЫҰ елдерінің жоғарғы аудит органдары суды ұтымды пайдалану мәселелері бойынша үкіметтер, халықаралық институттар және іскерлік қауымдастықтар арасындағы ынтымақтастықты нығайтуды қолдайтынын атап өтті.

«Халықаралық өзара іс-қимыл мен тиімді бақылау механизміне негізделген су ресурстарын басқарудың кешенді тәсілі болашақ ұрпақ үшін су экожүйелерін сақтап қана қоймай, сонымен қатар халықты таза сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл – ШЫҰ-ға мүше елдер үшін стратегиялық басымдық», — деп түйіндеді Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы.

 
📌Іс-шара аясында ауыл шаруашылығы саласындағы қатарлас аудиттің қорытындылары туралы Жоғары аудиторлық палата мүшесі Тілеген Каскин баяндама жасады.

Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше елдердің жоғары аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуінің қорытындысы бойынша Бірлескен мәлімдеме мен 2025-2027 жылдарға арналған Іс-шаралар жоспары мақұлданды. Ұйым құрамына Беларусь пен Иранның жоғары аудит органдары ресми түрде кірді.

🚀 @auditpalatasy

Алихан Смаилов выступил на 7-й встрече руководителей высших органов аудита стран ШОС

Казахстанская делегация во главе с председателем Высшей аудиторской палаты Алиханом Смаиловым находится с рабочим визитом в г. Душанбе (Таджикистан). В эти дни там проходит 7-я встреча руководителей высших органов аудита стран Шанхайской организации сотрудничества.

В состав участников официального мероприятия входят представители:

🇧🇾 Беларуси
🇮🇳 Индия
🇮🇷 Ирана
🇰🇿 Казахстана
🇨🇳 Китая
🇵🇰 Пакистана
🇷🇺 России
🇹🇯 Таджикистана
🇺🇿 Узбекистана
📌Секретариата ШОС

Ключевая тема 7-й встречи – повышение эффективности использования водных ресурсов через усиление госконтроля. Это является одним из наиболее приоритетных направлений для всех стран региона.

В своем выступлении на главной тематической сессии Алихан Смаилов отметил, что проблемы водных ресурсов, в числе которых рост потребления, нарастающий дефицит, загрязнение водоемов и последствия изменения климата, являются общими для большинства стран ШОС.

«Для Казахстана вопросы устойчивого использования и охраны водных ресурсов также имеют приоритетное значение. Глава государства Касым-Жомарт Токаев подчеркивает важность принятия решительных и быстрых мер, направленных на внедрение передовых водосберегающих технологий и реформирование системы управления водным хозяйством республики», — сказал председатель ВАП.

По его словам, Высшая аудиторская палата на регулярной основе проводит аудиты состояния водных ресурсов Казахстана и эффективности их использования. За последнее время такие проверки состоялись в 2018, 2022 и 2023 годах с выработкой конкретных поручений и рекомендаций.

✔️ В результате по итогам аудитов в Казахстане были проведены паспортизация водохозяйственных сооружений республиканской собственности и инвентаризация земель водного фонда. Кроме того, были разработаны критерии оценки степени рисков и проверочных листов в области использования и охраны водных ресурсов. Принят ряд и других мер.

«Системный подход к аудиту водных ресурсов позволяет своевременно выявлять проблемы, обеспечивает прозрачность расходования средств и способствует принятию решений, направленных на улучшение ситуации в данной сфере», — сказал Алихан Смаилов.

Как отметил председатель ВАП, результаты аудитов в разных странах показывают, что проблемы нерационального использования воды, ее загрязнения, недостаточного финансирования инфраструктуры водоснабжения и несовершенства госконтроля по-прежнему остаются актуальными.

В этой связи ВАП РК считает необходимым:

🔵повысить прозрачность и эффективность управления водными ресурсами через усиление госконтроля, разработку четких механизмов отчетности и мониторинга;
🔵оптимизировать расходование бюджетных средств на водохозяйственные проекты, исключая дублирование программ;
🔵ускорить внедрение инновационных технологий очистки и повторного использования воды, в том числе посредством ГЧП;
🔵обеспечить международное сотрудничествов области защиты трансграничных водных объектов, внедряя совместные стандарты водопользования;
🔵усилить экологический и финансовый аудит водохозяйственных организаций.

Алихан Смаилов подчеркнул, что высшиеорганы аудита стран ШОС последовательно выступают за укрепление сотрудничества правительств, международных институтов и бизнес-сообществ в вопросах рационального использования воды.

«Комплексный подход к управлению водными ресурсами, основанный на международном взаимодействии и эффективном надзорном механизме, позволит не только сохранить водные экосистемы для будущих поколений, но и обеспечить доступ населения к чистой воде, что является стратегическим приоритетом для всех стран ШОС», — заключил председатель ВАП.

📌В рамках мероприятия с докладом об итогах параллельного аудита в сфере сельского хозяйства также выступил член ВАП РК Тлеген Каскин.  

По итогам 7-й встречи руководителей высших органов аудита стран Шанхайской организации сотрудничества были утверждены Совместное заявление и План мероприятий на 2025-2027 годы. В состав Организации официально вошли высшие органы аудита Беларуси и Ирана.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇹🇯 Әлихан Смайылов Тәжікстанның Есеп палатасының төрағасымен кездесті

ШЫҰ елдерінің жоғары аудит органдары басшыларының Душанбеде өткен 7-ші кездесуі аясында Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайылов пен Тәжікстанның Есеп палатасының төрағасы Джамшед Абдурахмон Каримзода кездесу өткізді.

Кездесу барысында Әлихан Смайылов екі ведомство арасындағы нәтижелі ынтымақтастық екі елдің достық, сенім және өзара құрмет қағидаттарына негізделген жоғары деңгейін көрсететінін атап өтті.

«Қазақстан мен Тәжікстанның жоғары аудит органдары арасындағы әріптестікті жоғары бағалаймыз», — деді Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы.

Ол өз сөзінде өзара іс-қимыл тек екіжақты деңгейде ғана емес, халықаралық ұйымдар аясында, соның ішінде Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы төрағалық ететін ТМД елдерінің мемлекеттік аудит стандарттарын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобы аясында да жүзеге асырылып жатқанын атап өтті.

Әлихан Смайылов сондай-ақ Қазақстандағы мемлекеттік аудит жүйесін күшейтуге бағытталған өзгерістерден де хабардар етті. Атап айтқанда, Жоғары аудиторлық палатаға жергілікті бюджет қаражатына аудит жүргізу және республикадағы өзге аудит органдарының аудит нәтижелерін қайта қарау құқығы берілді.

«Қазіргі уақытта біз өз қызметімізді цифрландыруға, сондай-ақ мемлекеттік аудит әдістері мен практикасын жетілдіруге ден қойып отырмыз. Осыған байланысты Тәжікстанның Есеп палатасымен тәжірибе алмасуға дайынбыз», – деп атап өтті Жоғары аудиторлық палата төрағасы.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇹🇯 Алихан Смаилов встретился с председателем Счетной палаты Таджикистана

На полях 7-й встречи руководителей высших органов аудита стран ШОС в г. Душанбе состоялись переговоры председателя Высшей аудиторской палаты Казахстана Алихана Смаилова и председателя Счетной палаты Таджикистана Джамшеда Абдурахмона Каримзоды.

В ходе встречи Алихан Смаилов отметил, что продуктивное сотрудничество двух ведомств отражает высокий уровень казахско-таджикских отношений, основанных на принципах дружбы, доверия и взаимного уважения.

«Мы высоко ценим сложившееся партнерство между высшими органами аудита Казахстана и Таджикистана», — сказал председатель ВАП.

Он подчеркнул, что взаимодействие ведется не только на двусторонней основе, но и по линии международных организаций. В частности, в рамках рабочей группы по разработке стандартов госаудита стран СНГ, председателем которой является Высшая аудиторская палата.

Алихан Смаилов также проинформировал о происходящих изменениях, направленных на усиление системы госаудита в Казахстане. Среди прочего ВАП была наделена правом проводить аудит средств местных бюджетов и пересматривать итоги аудитов всех других органов аудита в республике.

«В настоящее время мы также нацелены на цифровизацию нашей деятельности и совершенствование методов и практик госаудита. В этой связи будем рады обмену опытом и знаниями

со Счетной палатой Таджикистана», — отметил председатель ВАП.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇵🇰 Қазақстан мен Пәкістанның жоғары аудит органдары басшылары Душанбеде кездесу өткізді

Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайылов Пәкістанның бас аудиторы Мұхаммед Аджмал Гондалмен кездесу өткізді. Іс-шара Душанбеде өткен Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше елдердің жоғары аудит органдары басшыларының 7-ші кездесуі аясында өтті.

Кездесу барысында тараптар тәжірибе алмасу, аудиттің озық әдістері мен практикаларын енгізу, аудит рәсімдерін цифрландыру және басқа да бағыттарды талқылады.

Әлихан Смайылов Жоғары аудиторлық палата мен Бас аудитор кеңсесінің арасында ШЫҰ аясында да, екіжақты форматта да көпжылдық тығыз байланыс орнағанын атап өтті.

«2024 жылы біз ауыл шаруашылығы саласында қатарлас аудитті сәтті өткіздік. Осы бағыттағы белсенді жұмыс үшін пәкістандық әріптестерімізге алғыс айтамыз», — деді төраға.

Сондай-ақ ол өткен жылы екі елдің аудит органдары АЗОСАИ Басқарма кеңесінің мүшелері болып сайланғанын еске салды.

«Біздің ынтымақтастығымыз одан әрі нығаятынына сенімдімін», — деп аяқтады Әлихан Смайылов.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇵🇰 Руководители высших органов аудита Казахстана и Пакистана провели встречу в Душанбе

Председатель Высшей аудиторской палаты Казахстана Алихан Смаилов провел встречу с Генеральным аудитором Пакистана Мухаммедом Аджмал Гондалом. Переговоры прошли на полях 7-й встречи руководителей высших органов аудита стран ШОС в г. Душанбе (Таджикистан).

Стороны обсудили вопросы сотрудничества в таких направлениях, как обмен практическим опытом, внедрение лучших методов и практик аудита, цифровизация аудиторских процедур и т.д.

Алихан Смаилов отметил, что Высшую аудиторскую палату и Офис Генерального аудитора связывают многолетние тесные отношения как на двусторонней основе, так и в рамках крупных международных организаций, включая ШОС.

«В 2024 году мы успешно провели параллельный аудит в сфере сельского хозяйства. Благодарим коллег из Пакистана за активную совместную работу в этом направлении», — сказал председатель ВАП.

Он также напомнил, что в прошлом году ведомства двух стран были избраны членами Совета правления АЗОСАИ.

«Уверен, что наше взаимодействие будет и впредь крепнуть во благо наших стран», — добавил Алихан Смаилов.

🚀 @auditpalatasy

Қазақстанда жергілікті бюджет деңгейінде мемлекет қаражатын пайдалануға қойылатын талаптар күшейтілді
 
ҚР Үкіметі Жоғары аудиторлық палатаның ұсынымдарын ескере отырып, жергілікті бюджет деңгейінде мемлекет қаражатын пайдалану тиімділігін арттыру бойынша шаралар қабылдады.

📌Өткен жылғы мамырда Жоғары аудиторлық палата Алматы облысында мемлекеттік ресурстардың пайдаланылу тиімділігіне аудит жүргізді. Аудит барысында бюджетаралық қатынастар мен бюджеттік жүйе қағидаттарының сақталмау фактілері анықталды.

Мәселен, қажетті функциялар мен өкілеттіктерінің болмауына қарамастан, сондай-ақ нақты қажеттіліксіз өңірдің Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы төмен тұрған бюджеттерге ағымдағы нысаналы трансферттер аударған. Осының нәтижесінде 2023 жылғы қаржылық жылдың соңына қарай облыстың қалалары мен аудандарының қолма-қол ақшаны бақылау шоттарында қаражат пайдаланылмай бос тұрып қалған.

Аудиторлардың пікірінше, мұндай бюджеттік теңгерімсіздік бюджетті жоспарлау мен орындау барысында жіберілген бұзушылықтар, сондай-ақ тиісті әдістемелік сүйемелдеудің болмауы салдарынан туындаған.

Осыған байланысты Жоғары аудиторлық палата Үкіметке бюджет деңгейлерінің сапасы мен теңгерімін арттыру үшін қажет трансферттерді беру шарттарын нормативтік-құқықтық актілерде (НҚА) бекітуді ұсынды.

✔️ Нәтижесінде 2025 жылғы 15 наурызда Мемлекет басшысы қол қойған жаңа Бюджет кодексінде бюджеттік және мемлекеттік жоспарлауға жауапты орталық және жергілікті органдардың барлық деңгейдегі бюджетааралық қатынастарды бақылауы көзделген.

✔️ Сонымен қатар жергілікті бюджеттердің кірістері мен шығыстарына әсер ететін нормативтік-құқықтық актілерді қабылдау жөніндегі талаптар күшейтілді.

✔️ Сондай-ақ жергілікті бюджеттердің кірістерін азайтатын НҚА жобалары бюджет деңгейлері арасындағы шығыстарды бөлу мен нысаналы ағымдағы трансферттерді беру қажеттілігі ескеріле отырып қаралатын болады.

✔️ Сонымен бірге Бюджет кодексінде қаржы жылы ішінде болжамды қолма-қол ақша тапшылығын жабу және бюджеттің қаржылық теңгерімін қамтамасыз ету үшін бюджеттік несиелерді пайдалану мүмкіндігін көздейтін нормалар нақтыланды. Өңірлер мен жергілікті бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне бюджет саласында үлкен дербестік беріліп, бюджет заңнамасын бұзғаны үшін олардың жауапкершілігі күшейтілді.

Мемлекеттік аудит нәтижесінде берілген ұсынымдар мен тапсырмалар толық орындалғанға дейін Жоғары аудиторлық палатаның бақылауында болады.

🚀 @auditpalatasy