Встреча руководителей высших органов аудита Казахстана и России состоялась в Астане

В Астане состоялась официальная встреча руководителей Высшей аудиторской палаты Республики Казахстан Алихана Смаилова и Счетной палаты Российской Федерации Бориса Ковальчука. Мероприятие прошло в рамках рабочего визита российских специалистов в нашу страну.

На встрече рассмотрены итоги круглого стола, обсуждены актуальные направления для укрепления профессионального сотрудничества высших органов аудита Казахстана и России. В их числе цифровизация аудиторской деятельности, обмен полезными наработками, проведение совместных учебных мероприятий и т.д.

📌В своем выступлении Алихан Смаилов подчеркнул, что партнерство двух ведомств основано на дружбе, многолетнем тесном взаимодействии, взаимном уважении и доверии.
Сегодня оно активно развивается как на двусторонней основе, так и в рамках ведущих международных организаций: ИНТОСАИ, АЗОСАИ, ШОС, СНГ и ЕАЭС. Это позволяет координировать подходы и укреплять позиции национальных аудиторских органов на международной арене.

Алихан Смаилов отметил значимый вклад Счетной палаты РФ в деятельность Рабочей группы по разработке стандартов государственного финконтроля стран СНГ, которую возглавляет ВАП РК. В настоящее время в рамках данной Рабочей группы одобрены проекты трех документов.

Активная работа ведется также в рамках Евразийского экономического союза. Уже более 10лет обе стороны успешно проводят совместные внешние аудиты органов ЕАЭС, а также проверки порядка зачисления и распределения ввозных таможенных пошлин, что свидетельствует о высоком уровне взаимного доверия и профессионализма.

«Мы с большим интересом изучаем подходы и инструменты, которые применяются в Российской Федерации в сфере государственного аудита, и, в свою очередь, рады поделиться нашими наработками, успехами и вызовами», — сказал Алихан Смаилов.

Председатель ВАП рассказал российским коллегам о реформировании системы госаудита в Казахстане.

✔️ В рамках этого процесса был повышен статус и расширены полномочия Высшей аудиторской палаты.

✔️ С 2023 года Палата получила право проводить аудит средств местных бюджетов и пересматривать итоги проверок, проведенных другими органами госаудита.

✔️ Для усиления взаимодействия с Парламентом по запросу Мажилиса подготавливаются и представляются два тематических отчета.

✔️ Также ВАП наделена полномочиями по проведению единого экзамена для кандидатов в госаудиторы, что способствует повышению профессионального уровня кадров.

Еще одним важным направлением развития остается цифровизация аудиторской деятельности, включая внедрение передовых информационных технологий, а также инструментов искусственного интеллекта и обработки больших данных.

Кроме того, последовательно реализуются задачи, направленные на укрепление ВАП, усиление контроля качества не только аудита, но и всей деятельности госоргана.

«Расширение компетенций Высшей аудиторской палаты требует постоянного внедрения инновационных методов, наилучших зарубежных практик и международных стандартов, глубокой проработки всех институциональных и организационных аспектов, а также систематического повышения квалификации государственных аудиторов», — подчеркнул Алихан Смаилов.

Обращаясь к российским коллегам, председатель ВАП выразил уверенность в том, что обмен опытом по актуальным вопросам госаудита приносит практическую пользу обеим сторонам.

📌В свою очередь председатель Счетной палаты Российской Федерации Борис Ковальчук рассказал о деятельности ведомства, в частности о проводимой цифровой трансформации. В настоящее время реализуются семь новых цифровых проектов, включая создание единой цифровой платформы.

В течение двух лет планируется полностью обновить цифровую инфраструктуру Счетной палаты.

«Наши страны близки по духу, по мышлению, у нас много общего. Мы очень рады, что эта встреча состоялась», — заключил Борис Ковальчук.

🚀 @auditpalatasy

Жоғары аудиторлық палатада геологиялық барлау және жер қойнауын пайдалану саласындағы аудит нәтижелері қаралды

ҚР Жоғары аудиторлық палатасының отырысында геологиялық барлау және жер қойнауын пайдалану саласындағы ұлттық ресурстарды пайдалану тиімділігіне жүргізілген мемлекеттік аудиттің қорытындылары шығарылды.

📊Қазіргі уақытта жер қойнауын пайдалану елдің жалпы ішкі өнімінің 20%-дан астамын қамтамасыз етіп отыр. Қазақстанда хром, темір кені, қорғасын, мырыш, мыс, уран, алтын, күміс және басқа да пайдалы қазбалардың ірі қоры бар.

Жүргізілген аудит пайдалы қазбалар кешенін басқару процестерінде бірқатар жүйелі кемшіліктерді анықтады.

Мәселен, расталған қорлардың азаюы себебінен экономикалық айналымға тартылмаған, тек алдын ала бағаланған, бірақ нақты дәлелденбеген «қағаз жүзіндегі» қорлардың үлесі жоғары. Қор өсімінің баяулау себептерінің бірі – жер қойнауын геологиялық зерттеуге қаржының жеткілікті бөлінбеуі. Барлау құқығына лицензиялық жүйе енгізілгеніне қарамастан, жер қойнауын пайдаланушылардың инвестициялық белсенділігі төмен деңгейде қалып отыр.

Аудиторлар Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі геологиялық ақпаратты цифрландыру, деректердің цифрлық банкін құру, қорларды жаңарту және жекеменшік сектордың белсенділігін арттыру жөніндегі міндеттерді орындамағанын атап өтеді. Қазіргі заманғы сақтау орындарының болмауы геологиялық маңызды деректердің жоғалуы немесе бүліну қаупін тудырады.

Геология комитетінің тарапынан бақылаудың болмауы және мердігердің шарттық міндеттемелерді тиісті орындамауы салдарынан геологиялық материалдарды цифрландыру бойынша орындалмаған жұмыстар үшін мемлекет есебінен 68,2 млн теңге төленген.

Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі жер қойнауын пайдаланушылардың жұмыс бағдарламаларына міндетті салықтық сараптамасыз өзгерістер енгізуге рұқсат береді. Бұл компанияларға салық салу ережелерін өз қалауынша түсіндіріп, салықтар мен басқа да бюджетке төленетін төлемдерден жалтаруға мүмкіндік береді.

Қазақстанның табиғи ресурстарына қызығушылықтың артуына байланысты халықаралық стандарттар бойынша жұмыс істейтін заманауи әрі сенімді зертханаларға сұраныс артып келеді. Қажетті зертханалардың жеткіліксіздігі бағалы металдар мен шикізат экспортын бақылау сапасының төмендеуіне әкеледі.

Аудиторлар 81 рәсімдік бұзушылық пен 16 жүйелі кемшілікті анықтады.

Тексеру нәтижелері бойынша Жоғары аудиторлық палата геологиялық барлау және жер қойнауын пайдалану саласын дамытуға бағытталған тиісті ұсынымдар мен тапсырмалар берді. Оларды іске асыру барысы бақылауда болады.

🚀 @auditpalatasy

Итоги аудита сферы геологоразведки и недропользования рассмотрены в ВАП

На заседании в Высшей аудиторской палате РК подведены итоги государственного аудита использования национальных ресурсов в сфере геологоразведки и недропользования.

📊В настоящее время недропользование обеспечивает более 20% ВВП страны. Казахстан обладает крупными запасами минеральных ресурсов, в числе которых хром, железная руда, свинец, цинк, медь, уран, золото, серебро и т.д.

📌Вместе с тем аудит выявил ряд системных недостатков в процессах управления минерально-сырьевым комплексом.

Так, на фоне истощения подтвержденных ресурсов отмечается высокая доля так называемых «бумажных» ресурсов, когда запасы предварительно оценены, но не подтверждены и не вовлечены в экономический оборот. Одной из причин снижения прироста запасов является отсутствие должного финансирования геологического изучения недр. Несмотря на внедрение лицензионной системы прав на разведку, сохраняется низкая инвестиционная активность недропользователей.

Аудиторы отмечают, что Министерством промышленности и строительства не реализованы задачи по оцифровке геологических сведений, созданию цифрового банка данных, обновлению фондов и повышению активности частного сектора. Отсутствие современных фондохранилищ создает риск утраты или повреждения ценных геологических данных.

Из-за отсутствия контроля со стороны Комитета геологии и недобросовестного исполнения договорных обязательств со стороны подрядчика государством оплачены невыполненные работы по оцифровке геологических материалов на 68,2 млн тенге.

Минпромышленности разрешает вносить изменения в рабочие программы недропользователей без обязательной налоговой экспертизы. Это дает компаниям возможность по-своему трактовать налоговые правила и избегать уплаты налогов и других платежей в бюджет.

На фоне повышения интереса к природным ресурсам РК увеличивается спрос на современные и надежные лаборатории, которые должны работать по международным стандартам. Отсутствие необходимого количества соответствующих лабораторий снижает качество контроля за экспортом драгоценных металлов и сырья.

Аудиторы зафиксировали 81 процедурное нарушение и 16 системных недостатков.

По результатам проверки ВАП выработала необходимые рекомендации и поручения, направленные на развитие сферы геологоразведки и недропользования. Работа по их исполнению поставлена на контроль.

🚀 @auditpalatasy

Қазақстанда мемлекеттік бағалы қағаздар шығаруды реттеу бойынша жаңа шаралар қабылданды

Жоғары аудиторлық палатаның тапсырмасы бойынша мемлекеттік бағалы қағаздардың шығарылуын реттеуді жетілдірудің жаңа шаралары қабылданды. Олар мемлекет ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыруға және мемлекет борышын бақылауды күшейтуге бағытталған.

📌2024 жылғы желтоқсанда ҚР Қаржы министрлігі Қазынашылық комитетінің қызметіне мемлекеттік аудит жүргізілді. Соның ішінде 2021-2023 жылдардың кейбір айларында эмиссиялық бағалы қағаздар бастапқыда жоспарланған көлемнен артық шығарылғаны анықталды. Алайда республикалық бюджеттің бақылау шотында қаражат болады деп болжанған. Бұл бюджеттің 124 млрд теңгеден астам ықтимал шығындарына әкелді.

Осыған байланысты Жоғары аудиторлық палата Қаржы министрлігіне мемлекеттік қазынашылық міндеттемелерді шығару, орналастыру, айналысқа қосу, қызмет көрсету және өтеу ережесіне өзгерістер енгізуді тапсырды. Басты мақсат – алдағы кезеңге арналған бюджет қаражатының қалдықтары бойынша оң болжам болған жағдайда ішкі нарықта мемлекеттік бағалы қағаздардың негізсіз шығарылуын болдырмау.

✔️ Нәтижесінде Қаржы министрінің биыл 30 мамырдағы бұйрығымен қажетті өзгерістер енгізілді.

Мемлекеттік аудит қорытындылары бойынша берілген басқа да ұсынымдар мен тапсырмалар толық орындалғанға дейін бақылауда болады.

🚀 @auditpalatasy